VÕ MẠNH LẬP
Chu Sửu là cây bút cầu toàn mới nổi tiếng trong làng văn đất Cố đô. Cô viết không nhiều và lười biếng phơi tên mình lên mặt báo.
Minh họa: Lê Minh Phong
Viết xong một truyện, cảm thấy hài lòng cô mới hăm hở tìm đến tòa soạn tờ văn nghệ có tiếng từ tổng đến biên tập viên. Cô kén chọn bởi hồn văn của cô phải phảng phất đúng chỗ, lung lay đúng nơi. Cô không tuân theo thông lệ gởi tác phẩm qua bưu điện mà nộp bài trực tiếp cho tòa soạn. Cô gọi điện thoại gặp trực tiếp Tổng biên tập. Là nhà văn trẻ, lịch lãm trong giao tiếp, oai phong nhưng biết hạ mình làm dâu trăm họ, Tổng biên tập thân tình bắt tay chào đón vị khách đầy cá tính và cười xởi lởi. Nữ viết văn trẻ vào đề tự nhiên không thể hiện sự khúm núm.
- Chuyện tình lẳng lơ, anh đọc trước. Nếu gật, tôi gởi và nếu…
- Kiểu như vài lần trước chứ gì?
- Đúng thế!
Không biết Chu Sửu tự đề cao từng câu chữ của mình, hay hoài nghi trình độ thẩm mỹ, kiểu lười biếng của các biên tập viên quen nghề múa máy ngòi bút làm oai gạch bỏ không thương tiếc những gì không hạp tạng của mình, vì vậy Chu Sửu vội quay lui với Tổng biên tập.
- Nếu được, anh giao cho ai biên tập?
- Hai nam, hai nữ, cô chọn ai?
- Gã tóc dài, ngược dấu...
Khi chắc ăn bản thảo được sắp xếp ma-két đặt lên bàn Tổng biên tập, Chu Sửu mới lăm xăm đến nhà họa sĩ nổi tiếng Hoàng Trường nhờ minh họa.
Xưa cũ, họa sĩ tọa lạc trong ngôi nhà cấp bốn. Tranh to, tranh nhỏ được bà Tâm Thi, vợ ông treo kín tường theo thứ tự thời gian. Số phận ông sinh ra giờ hoàng đạo kiểu diều gặp gió lên chức vù vù, đóng đèn ngay ngắn vai sếp một trường lớn và của ngành mỹ thuật tỉnh nhà. Ông nổi tiếng vì thiên chức thầy giáo, nhiều thế hệ học trò chung hơi thổi phồng nên nhà ông có nhiều khách lui tới. Trước đây, ông được Bộ chọn đích danh đi đào tạo nước ngoài. Biết thêm ngoại ngữ ông đã mở rộng tầm mắt cho nhiều sinh viên về những trường phải lạ, hấp dẫn.
Đi Tây về, nhà cấp bốn của họa sĩ thầy nhanh chóng thành ba tầng. Từ xa ngôi nhà cao vút lên như thách thức tầm cỡ. Đến gần vừa bề thế kiểu gô-tíc, vừa thoang thoáng nét hoài cổ Huế xưa. Họa sĩ thầy có bốn con, đứa nào cũng có nét thanh tú, cao sang. Là thầy giáo, ông có cách rào đón con theo nghiệp cha truyền. Vì lẽ tự nhiên ngôi nhà trở thành ba phòng họa. Tầng một của cha, tầng hai con trai cả, tầng ba cậu con út tung hoành.
Đến tuổi, thầy phải rời bục giảng về với cái nghiệp là nghề cầm cọ. Học trò vắng dần. Khách quen, lạ ít lui tới. Duy nhất ngày đêm còn lại bà Tâm Thi, vợ thầy thường xuyên bên cạnh chăm lo cốc cà phê, ly nước cam… và đỡ đần ông dựa thân xả hơi đôi chút tuổi già, cái lưng thẳng đỏ như bức tường thạch cao cạn hồn đang phơi nắng gió ngoài hiên.
Nhiều lúc bà Tâm Thi băn khoăn không biết ông có nhớ tên những bức tranh, đứa con tinh thần đẻ đau mang nặng sinh ra không? Riêng bà Tâm Thi, vợ ông thì lại thuộc kỹ từng nét vẽ, đường cong màu sắc, thậm chí đọc vanh vách tên từng tác phẩm sinh ra theo số thứ tự thời gian và treo ở khoảng không gian nào. Làm bạn với ông hơn bốn mươi năm bà tự hỏi yêu ông vì lẽ gì. Bà không trả lời được nhưng chỉ biết là lấy nhau theo số phận. Bà cũng không biết gì về hội họa nhưng bà quý ông chăm chỉ lao động miệt mài vì danh dự nghề nghiệp, vì cuộc sống con cái gia đình. Và mỗi lần ông muốn tham khảo thẩm định của bà, bà cười rạng rỡ khen đẹp lắm. Ông cười vui hồn nhiên. Nhìn ông, bà chỉ băn khoăn thời thế xoay vần nhanh quá: Học trò vơi dần, khách tản mát ít lui tới.
Đang suy ngẫm, tiếng chuông reo, bà Tâm Thi giật mình vội vàng hớn hở mở cửa đón khách như vài năm trước trong mùa tranh thị trường đang thịnh.
Vừa nhìn rõ mặt, bà Tâm Thi đã nhận ra cô gái cách đây không lâu đến nhờ ông minh họa truyện ngắn của cô sắp đăng. Cuộc giao đãi giữa cô và ông, bà còn nhớ ông cười từ chối không có thời gian. Ông cho phép cô chọn bức tranh nào thích hợp thay vì minh họa. Cô vinh hạnh được một họa sĩ nổi tiếng chiều lòng, cảm động đến mức hai bàn tay lẩy bẩy cầm không vững chiếc máy ảnh tự động để nháy liền vài kiểu. Cô ra về trong niềm vui nên không kịp hỏi tên bức tranh. Bà Tâm Thi định nói vói cho cô biết bức tranh Siêu Nhân ra đời cách đây hơn một năm vào tuổi ông tròn bảy mươi.
Định kỳ xuất bản hàng tháng cô đến nhà họa sĩ tặng Tạp chí và ngỏ lời cám ơn. Cổng nhà vẫn mở rộng. Cô vẫn lịch sự bấm chuông. Bà Tâm Thi đủng đỉnh ra đón khách.
- Em đến cảm ơn thầy cô và xin thưa chút việc!
- Ông nhà tôi đi thực tế rồi!
- …?
- À! À, ông nhà tôi có thói quen đi chợ mua thức ăn thay tôi, tiện bề mua những thứ ông ghiền, vừa giải lao, thư giãn, ngắm phố phường, chợ búa tìm nguồn cảm hứng cho một ngày dài còng lưng chấm phá.
Vừa lúc họa sĩ về. Ông xách một túi nặng, lệch hẳn vai còm. Bà vội đỡ để ông kịp đứng thẳng bước vào nhà tiếp khách.
- Em cảm ơn thầy, xin gởi thầy tiền nhuận bút. Cô lễ phép thưa.
- Bày vẽ chi. Có cái tên tôi được khuếch trương trên Tạp chí sang trọng là oách lắm rồi.
- Dạ thưa!...
- Hình như có chuyện chi muốn nói, cô cứ việc. - Họa sĩ linh cảm.
- Em muốn biết tên bức tranh và chiều nào là đầu, phía nào là cuối?
- Bà ơi. Bà còn nhớ tên bức tranh không? Ông quay lưng sang phía bà.
- SIÊU NHÂN
- Bức nào cũng có tên, sao bức tranh ấy lại không. Cảm ơn bà. Tôi nhớ ra rồi, đó là SIÊU NHÂN thì treo ngược xuôi gì cũng được, có đặt tên hay chưa đặt tên không cần thiết và nội dung thì tùy cảm hứng của người xem. Miễn sao có gắn chặt cái tên Hoàng Trường là được.
Dựa lưng vào bức tường phía sau, nghe qua câu chuyện hai người nhiều lúc bà Tâm Thi cảm giác như tim ngừng đập, nghẹt thở. Cũng vì cái tên Hoàng Trường mà suốt đời bà phải cặm cụi lo toan. Trước đây đồng vô đồng ra phơi phới, ông không hề quan tâm đến việc chi tiêu. Bây giờ bất đắc dĩ ông mới nắm giữ đồng tiền còm cõi xếp vào ngăn tủ. Sáng nào ông cũng dậy sớm nhâm nhi cà phê và lặng lẽ kiểm tiền, không muốn cho bốn người con đang tuổi ăn tuổi lớn biết đến. Ông nâng cốc cà phê uống cạn những giọt cuối cùng mới xách giỏ ra đi…
Và ông, tuổi hơn bảy mươi mà còn say sưa vẽ. Bây giờ tầng một sở hữu của riêng ông, tranh đã treo kín tường, nay mai và mai kia… với đà này tranh sẽ tràn ra hành lang. Cái tên Hoàng Trường sẽ đi đâu về đâu? Đến đâu?
Ra về trong tâm trạng khác lần đầu đến xin ông minh họa, cô không đề ga xe máy mà thủng thẳng dắt xe đi bộ, miên man suy ngẫm những từ ngữ trả lời rành mạch của họa sĩ. Cô băn khoăn cho những ai bị hụt hẫng khi xem bức tranh Siêu Nhân của ông già hơn bảy mươi nằm gọn trong truyện ngắn của một cô gái chưa tròn hai mươi tư mấp máy tuổi thăng hoa. Ông đã làm nổi thêm nữa cho cô hay cô đã vô tình làm nổi tên tuổi của ông? Quả là câu hỏi khó chờ đợi, mà thời gian thì cứ trôi…
V.M L
(SH291/5-13)
Tải mã QRCode
KHẢI NGUYÊN Pa-ri, mùa hạ năm 198...Vườn Bách thảo giữa thành phố kề sông Xen phía tả ngạn. Ông đến đây như một kẻ lánh đời, sợ nơi đông người. Thật ra, phần lớn đường phố Pa-ri trong giờ làm việc không ồn, không thừa thãi người đi nhong như ở Việt Nam. Em ông ở quê ra Hà Nội chơi đứng ngắm dòng người và xe nườm nượp qua lại cứ tự hỏi: những con người này đi đâu, về đâu mà tuôn mãi như là chẳng ai về nhà cả, như là cái "nghiệp" trời đày phải đi.
ĐỖ KIM CUÔNGNhiều năm trôi qua tôi đã trở thành người đàn ông đứng tuổi. Có một mái ấm gia đình, vợ con hạnh phúc. Nhưng mỗi lần nghĩ về nàng, một người đàn bà chỉ kịp quen trên chuyến đò từ Huế ra Phong Điền, chia tay nàng để nhiều năm sau, tôi mới được gặp lại nàng trong một hoàn cảnh khác, tôi vẫn giữ nguyên một cảm giác hết sức lạ lùng. Một ý nghĩa luôn ám ảnh tôi khá kỳ quặc rằng: Tôi đã bị nàng hiểu lầm, là một chàng lính giải phóng “hám gái, dại khờ”... Bởi vì sau vụ việc ấy, chính tôi cũng rủa thầm mình là ngu ngốc.
NGUYỄN VIỆT HÀVọng đi vào núi. Tại sao phải đi vào núi thì Vọng mong manh biết, còn sẽ đi vào núi như thế nào thì anh không biết. Nắng của chiều ngần ngừ trên một đường mòn và đường mòn heo hút cỏ dại đến đây thì chia hai.
HÀ KHÁNH LINHGiáo sư tiến sĩ Hoàng Lập Xuân thường nói với các sinh viên của mình thuở còn ấu thơ bà tin những chuyện cổ tích là có thật, từ đó bà đã sống và hành động theo tinh thần cổ tích. Khi đã thành danh, bà thường ngẫm nghĩ đối chiếu mình với các nhân vật trong cổ tích. Nhiều người lấy làm ngạc nhiên khi thấy chuyện cổ tích đã đóng một vai trò quan trọng trong việc hình thành nhân cách của một con người như giáo sư tiến sĩ Hoàng Lập Xuân. Càng ngạc nhiên hơn, khi biết rằng những chuyện cổ tích bà được nghe kể khi còn nhỏ không phải do ông bà nội ngoại, không phải do cha mẹ...
HƯỚNG DƯƠNGTết đã gần đến rồi. Những ngày này mọi người chỉ nghĩ đến một việc là chơi gì trong ngày Tết? Trước đây, cuộc sống thiếu thốn thì Tết là dịp để ăn uống cho no say đầy đủ - Vậy mới gọi là ăn Tết. Còn giờ, mọi sự dinh dưỡng thừa mứa, đàn ông bụng phệ nhan nhản, đàn bà đi hút mỡ thường kỳ, bệnh béo phì của trẻ em gia tăng. Ăn uống là kẻ thù của con người. Vậy nên, Tết không còn là ăn Tết nữa mà là vui Tết, chơi tết.
PHẠM ĐÌNH TRỌNGChưa bao giờ Ngay có ý nghĩ rời Hà Nội đến sống ở vùng đất khác thế mà anh đã đột ngột đưa cái gia đình bé nhỏ không còn nguyên vẹn của anh đi vào thành phố phía Nam cách Hà Nội ngót hai ngàn cây số. Anh đi như chạy trốn để rồi càng ngày anh càng nhớ quay quắt nơi anh đã để lại cả một thời tuổi trẻ đẹp đẽ.
THU NGUYỆTTrắng và trắng. Muột thơm và tinh khiết. Mặt đất dường như đỏ và mịn hơn khi được trải mình ra đón nhận sự nương tựa dịu dàng của những cánh hoa sứ ấy. Tôi khẽ khàng nhặt một bông sứ nhỏ, không đưa lên mũi ngửi như thói thường mà trang trọng áp vào tai. Trong làn hương tràn ngập, tôi nghe vẳng tiếng chuông ngân đẫm mát. Ai đó ơi, hãy một lần thử xem, nhặt một bông sứ nhỏ sân chùa, nhè nhẹ áp vào tai, sẽ nghe thấy những âm thanh và làn hương kỳ diệu! Cái cảm giác lạ lùng mà tôi đoán chắc rằng ai đó sẽ bất ngờ thấy mình khác hẳn đi.
PHẠM THỊ ANH NGAVới tôi mạ không có công ơn mang nặng đẻ đau, nhưng mạ đã thực sự ban cho tôi sự sống: sau khi lần lượt sinh bốn người con gái đầu lòng, lần thứ năm chín tháng cưu mang và "vượt cạn mồ côi một mình" mạ đã sinh ra anh, người sau này sẽ là "một nửa" của đời tôi.
PHẠM THỊ XUÂNTừ ngày Hoạt được đề bạt lên phó giám đốc, Mùi bắt đầu tiến hành một cuộc cách mạng trong gia đình. Nhìn vào đâu, vào cái gì, Mùi cũng chưa thấy nó xứng đáng với địa vị mới của chồng. Ngôi nhà ba gian vừa xây cách đây không lâu, bây giờ nó đã trở nên lạc hậu trong mắt Mùi. Mùi nghĩ, giá như hồi ấy mà làm theo kiểu nhà hộp thì bây giờ có phải đã lên thêm được một tầng như một số người quanh đây không.
HƯƠNG LANTuấn nhìn đồng hồ, rồi lại đi lui, đi tới không biết là lần thứ bao nhiêu trong buổi sáng này trên hành lang của Tòa án nhân dân Thành phố. Vẫn còn 5 phút nữa mới đến giờ, nhưng Tuấn có cảm giác giận Hương, có lẽ cô ta không đến, cô ta muốn gây khó dễ cho mình... Tuấn thầm nghĩ và lòng anh hiện lên một chút đay nghiến với người phụ nữ đang còn là vợ anh trong vài tiếng đồng hồ nữa.
BÙI MINH QUỐCNgày hôm ấy là một ngày không có gì đặc biệt trong cuộc sống cực nhọc, buồn tẻ của giáo sư Lê Khương- một ông già ngót sáu mươi tuổi mà vẫn sống độc thân. Nhưng rồi có một sự đặc biệt đến với ông vào lúc gần nửa đêm. Sau khi rà sửa lại lần thứ ba mấy chục trang cuối tập bản thảo một công trình mới nhất của mình, giáo sư đặt lưng xuống giường ngủ thiếp đi. Và, như thường lệ, ông bắt đầu thấy chiêm bao.
DƯƠNG THÀNH VŨBuổi sớm maiSông thức dậyMột mìnhTrôi mải miết (René Char)
ĐOÀN BÍCH HỒNGBà lão ngồi bất động nơi cây cầu giơ một khúc gỗ khẳng khiu đỡ lấy sàn nhà. Trong lúc liếc nhìn bóng mình lao chao trong cái màu xanh rêu đùng đục của dòng sông đang gắng gỏi vài mét nước cuối cùng trước khi nhập vào lòng biển, bà cố ghi nhận cái thời khắc quan trọng mà bà cảm thấy nó đang đến gần.
NHƯ BÌNH1. Đực và cái. Một đứa con trai đứng bên một đứa con gái là giống đực đặt bên giống cái. Còn nhỏ chúng là những đứa trẻ, không ngại ngùng bởi vấn đề giới tính. Trưởng thành, hai giống bên nhau tạo sức hút và nảy sinh cái gọi là tình yêu. Các cụ ta xưa rất hiểu quy luật giới tính này. Chả thế mà cứ nhốt hai giống vào một phòng là thành vợ chồng.Bố mẹ tôi cũng là một cặp như thế.
NGUYỄN VĂN ĐỆThuần ra bến thuyền vào lúc thuỷ triều đang lên. Lúc này là nửa đêm. Trăng hạ tuần trong như con cá mòi tháng bảy nhảy hất lên từ mặt biển treo mình giữa nền trời xanh ngát. Gió tây se lạnh, gió thổi từ đất liền ra giộng rừng phi lao reo lên cùng với tiếng vi vu, vi vút, gió thổi vào ngọn sóng làm hắt lên những tia sáng.
NGUYỄN THANH MỪNGĐã bát tuần, ông vẫn chưa nghĩ đến cái già. Đó là ông nói vậy, bô lô ba la trước bàn dân thiên hạ, trong đó tất nhiên không thiếu cả bạn bè, nhất là những người đáng tuổi con cháu nhưng được ông tôn vinh là thần tượng của quốc gia, thậm chí quốc tế nữa.
NHẤT LÂM Truyện ngụ ngôn hiện đạiTrong đàn chó săn của ông Mỗ thì Fóc vào loại anh cả đỏ. Ngoài chân cao, mũi thính, mình dài, chạy như tên bắn... nói chung những gì cần cho một con chó săn đích thực thì Fóc có cả.
NGUYỄN TRƯỜNG Nơi hầm tối là nơi sáng nhất (Thơ Dương Hương Ly)
TRẦN THUỲ MAINăm nay mùa đông lạnh hơn hẳn mọi năm. Gió cao nguyên cứ tràn qua, tràn qua từng đợt, những bông quỳ chấp chới vàng như sóng. Quỳnh bảo tôi: Gió ở đây một đi không trở lại, khác ở Huế. Gió từ sông Hương thổi lên là gió rất đa mang, thổi tà áo bay dùng dằng, như trong câu hát ngày xưa "Gió bay từ muôn phía...".
HẢI THITôi lớn lên ở một ngôi nhà nhỏ ven sông. Con sông nhỏ chảy qua một vùng quê hẻo lánh. Nhà tôi và nhà Khan đối diện nhau trên dòng trôi quê mùa ấy, chỉ có điều nhà tôi thì quay mặt ra sông, còn nhà Khan thì quay lưng ra sông, chính vì thế mà thuở nhỏ, mỗi lần tắm sông cười đùa ầm ỉ, tôi hay bị ba tôi rầy la nhiều hơn, vì ba tôi chỉ cần ngồi trên nhà đưa mắt là thấy ngay tôi đang trèo lên những bè lục bình để làm công chúa, còn ba Khan thì chỉ trông thấy Khan ném bùn đất vào cô công chúa kỳ khôi mỗi khi ông có việc phải ra đằng sau bếp.