VÕ MẠNH LẬP
Chu Sửu là cây bút cầu toàn mới nổi tiếng trong làng văn đất Cố đô. Cô viết không nhiều và lười biếng phơi tên mình lên mặt báo.
Minh họa: Lê Minh Phong
Viết xong một truyện, cảm thấy hài lòng cô mới hăm hở tìm đến tòa soạn tờ văn nghệ có tiếng từ tổng đến biên tập viên. Cô kén chọn bởi hồn văn của cô phải phảng phất đúng chỗ, lung lay đúng nơi. Cô không tuân theo thông lệ gởi tác phẩm qua bưu điện mà nộp bài trực tiếp cho tòa soạn. Cô gọi điện thoại gặp trực tiếp Tổng biên tập. Là nhà văn trẻ, lịch lãm trong giao tiếp, oai phong nhưng biết hạ mình làm dâu trăm họ, Tổng biên tập thân tình bắt tay chào đón vị khách đầy cá tính và cười xởi lởi. Nữ viết văn trẻ vào đề tự nhiên không thể hiện sự khúm núm.
- Chuyện tình lẳng lơ, anh đọc trước. Nếu gật, tôi gởi và nếu…
- Kiểu như vài lần trước chứ gì?
- Đúng thế!
Không biết Chu Sửu tự đề cao từng câu chữ của mình, hay hoài nghi trình độ thẩm mỹ, kiểu lười biếng của các biên tập viên quen nghề múa máy ngòi bút làm oai gạch bỏ không thương tiếc những gì không hạp tạng của mình, vì vậy Chu Sửu vội quay lui với Tổng biên tập.
- Nếu được, anh giao cho ai biên tập?
- Hai nam, hai nữ, cô chọn ai?
- Gã tóc dài, ngược dấu...
Khi chắc ăn bản thảo được sắp xếp ma-két đặt lên bàn Tổng biên tập, Chu Sửu mới lăm xăm đến nhà họa sĩ nổi tiếng Hoàng Trường nhờ minh họa.
Xưa cũ, họa sĩ tọa lạc trong ngôi nhà cấp bốn. Tranh to, tranh nhỏ được bà Tâm Thi, vợ ông treo kín tường theo thứ tự thời gian. Số phận ông sinh ra giờ hoàng đạo kiểu diều gặp gió lên chức vù vù, đóng đèn ngay ngắn vai sếp một trường lớn và của ngành mỹ thuật tỉnh nhà. Ông nổi tiếng vì thiên chức thầy giáo, nhiều thế hệ học trò chung hơi thổi phồng nên nhà ông có nhiều khách lui tới. Trước đây, ông được Bộ chọn đích danh đi đào tạo nước ngoài. Biết thêm ngoại ngữ ông đã mở rộng tầm mắt cho nhiều sinh viên về những trường phải lạ, hấp dẫn.
Đi Tây về, nhà cấp bốn của họa sĩ thầy nhanh chóng thành ba tầng. Từ xa ngôi nhà cao vút lên như thách thức tầm cỡ. Đến gần vừa bề thế kiểu gô-tíc, vừa thoang thoáng nét hoài cổ Huế xưa. Họa sĩ thầy có bốn con, đứa nào cũng có nét thanh tú, cao sang. Là thầy giáo, ông có cách rào đón con theo nghiệp cha truyền. Vì lẽ tự nhiên ngôi nhà trở thành ba phòng họa. Tầng một của cha, tầng hai con trai cả, tầng ba cậu con út tung hoành.
Đến tuổi, thầy phải rời bục giảng về với cái nghiệp là nghề cầm cọ. Học trò vắng dần. Khách quen, lạ ít lui tới. Duy nhất ngày đêm còn lại bà Tâm Thi, vợ thầy thường xuyên bên cạnh chăm lo cốc cà phê, ly nước cam… và đỡ đần ông dựa thân xả hơi đôi chút tuổi già, cái lưng thẳng đỏ như bức tường thạch cao cạn hồn đang phơi nắng gió ngoài hiên.
Nhiều lúc bà Tâm Thi băn khoăn không biết ông có nhớ tên những bức tranh, đứa con tinh thần đẻ đau mang nặng sinh ra không? Riêng bà Tâm Thi, vợ ông thì lại thuộc kỹ từng nét vẽ, đường cong màu sắc, thậm chí đọc vanh vách tên từng tác phẩm sinh ra theo số thứ tự thời gian và treo ở khoảng không gian nào. Làm bạn với ông hơn bốn mươi năm bà tự hỏi yêu ông vì lẽ gì. Bà không trả lời được nhưng chỉ biết là lấy nhau theo số phận. Bà cũng không biết gì về hội họa nhưng bà quý ông chăm chỉ lao động miệt mài vì danh dự nghề nghiệp, vì cuộc sống con cái gia đình. Và mỗi lần ông muốn tham khảo thẩm định của bà, bà cười rạng rỡ khen đẹp lắm. Ông cười vui hồn nhiên. Nhìn ông, bà chỉ băn khoăn thời thế xoay vần nhanh quá: Học trò vơi dần, khách tản mát ít lui tới.
Đang suy ngẫm, tiếng chuông reo, bà Tâm Thi giật mình vội vàng hớn hở mở cửa đón khách như vài năm trước trong mùa tranh thị trường đang thịnh.
Vừa nhìn rõ mặt, bà Tâm Thi đã nhận ra cô gái cách đây không lâu đến nhờ ông minh họa truyện ngắn của cô sắp đăng. Cuộc giao đãi giữa cô và ông, bà còn nhớ ông cười từ chối không có thời gian. Ông cho phép cô chọn bức tranh nào thích hợp thay vì minh họa. Cô vinh hạnh được một họa sĩ nổi tiếng chiều lòng, cảm động đến mức hai bàn tay lẩy bẩy cầm không vững chiếc máy ảnh tự động để nháy liền vài kiểu. Cô ra về trong niềm vui nên không kịp hỏi tên bức tranh. Bà Tâm Thi định nói vói cho cô biết bức tranh Siêu Nhân ra đời cách đây hơn một năm vào tuổi ông tròn bảy mươi.
Định kỳ xuất bản hàng tháng cô đến nhà họa sĩ tặng Tạp chí và ngỏ lời cám ơn. Cổng nhà vẫn mở rộng. Cô vẫn lịch sự bấm chuông. Bà Tâm Thi đủng đỉnh ra đón khách.
- Em đến cảm ơn thầy cô và xin thưa chút việc!
- Ông nhà tôi đi thực tế rồi!
- …?
- À! À, ông nhà tôi có thói quen đi chợ mua thức ăn thay tôi, tiện bề mua những thứ ông ghiền, vừa giải lao, thư giãn, ngắm phố phường, chợ búa tìm nguồn cảm hứng cho một ngày dài còng lưng chấm phá.
Vừa lúc họa sĩ về. Ông xách một túi nặng, lệch hẳn vai còm. Bà vội đỡ để ông kịp đứng thẳng bước vào nhà tiếp khách.
- Em cảm ơn thầy, xin gởi thầy tiền nhuận bút. Cô lễ phép thưa.
- Bày vẽ chi. Có cái tên tôi được khuếch trương trên Tạp chí sang trọng là oách lắm rồi.
- Dạ thưa!...
- Hình như có chuyện chi muốn nói, cô cứ việc. - Họa sĩ linh cảm.
- Em muốn biết tên bức tranh và chiều nào là đầu, phía nào là cuối?
- Bà ơi. Bà còn nhớ tên bức tranh không? Ông quay lưng sang phía bà.
- SIÊU NHÂN
- Bức nào cũng có tên, sao bức tranh ấy lại không. Cảm ơn bà. Tôi nhớ ra rồi, đó là SIÊU NHÂN thì treo ngược xuôi gì cũng được, có đặt tên hay chưa đặt tên không cần thiết và nội dung thì tùy cảm hứng của người xem. Miễn sao có gắn chặt cái tên Hoàng Trường là được.
Dựa lưng vào bức tường phía sau, nghe qua câu chuyện hai người nhiều lúc bà Tâm Thi cảm giác như tim ngừng đập, nghẹt thở. Cũng vì cái tên Hoàng Trường mà suốt đời bà phải cặm cụi lo toan. Trước đây đồng vô đồng ra phơi phới, ông không hề quan tâm đến việc chi tiêu. Bây giờ bất đắc dĩ ông mới nắm giữ đồng tiền còm cõi xếp vào ngăn tủ. Sáng nào ông cũng dậy sớm nhâm nhi cà phê và lặng lẽ kiểm tiền, không muốn cho bốn người con đang tuổi ăn tuổi lớn biết đến. Ông nâng cốc cà phê uống cạn những giọt cuối cùng mới xách giỏ ra đi…
Và ông, tuổi hơn bảy mươi mà còn say sưa vẽ. Bây giờ tầng một sở hữu của riêng ông, tranh đã treo kín tường, nay mai và mai kia… với đà này tranh sẽ tràn ra hành lang. Cái tên Hoàng Trường sẽ đi đâu về đâu? Đến đâu?
Ra về trong tâm trạng khác lần đầu đến xin ông minh họa, cô không đề ga xe máy mà thủng thẳng dắt xe đi bộ, miên man suy ngẫm những từ ngữ trả lời rành mạch của họa sĩ. Cô băn khoăn cho những ai bị hụt hẫng khi xem bức tranh Siêu Nhân của ông già hơn bảy mươi nằm gọn trong truyện ngắn của một cô gái chưa tròn hai mươi tư mấp máy tuổi thăng hoa. Ông đã làm nổi thêm nữa cho cô hay cô đã vô tình làm nổi tên tuổi của ông? Quả là câu hỏi khó chờ đợi, mà thời gian thì cứ trôi…
V.M L
(SH291/5-13)
Tải mã QRCode
HOA NGÕ HẠNHHọ Nguyễn ở Trung Lộc quê gốc huyện Lôi Dương, phủ Thọ Xuân, Thanh Hóa. Gia phả ghi rõ, ông tổ của dòng họ theo chân Chánh đô An phủ sứ Phạm Nhữ Dực vào khai khẩn đất Thăng Hoa năm 1402. Ban đầu họ Nguyễn định cư tại Hương Ly. Đến đời sau, một nhánh trong tộc chuyển hẳn lên Trung Lộc, nằm ở thượng lưu sông Thu Bồn.
Đàm quỲnh NgỌcChiều nay, tôi nhận được điện khẩn của Tâm, bức điện vỏn vẹn chỉ có dòng chữ: “Thứ bảy tới, tao đi Hoa Kỳ, mày tới gấp”. Tôi không ngạc nhiên khi biết Tâm đi Hoa Kỳ, với nó, đi nước ngoài đã trở thành bình thường như các bà đi chợ. Tôi chỉ ngạc nhiên khi Tâm đã điện khẩn cho tôi, điều mà từ trước đến nay chưa bao giờ có.
TRẦN NGUYỄN ANH Trong gia đình tôi, dì là người đến sau cùng. Dì thường bảo tôi: “Ô Mai à, hãy coi dì là bạn nhé”. Tôi thẳng thừng bảo: “Tôi chỉ có thể coi dì như kẻ thù”.
NHẬT HÀ Lần đầu về thăm Đồng Tháp Mười, thú thật, tôi thấy có nhiều điều rất lạ, từ mảnh đất, sông nước, cây cối, chim muông tới các địa danh và nhất là con người.
CAO LINH QUÂN Ăn mày là ai? Ăn mày là... (Ca dao xưa)
LAM PHƯƠNGNàng không có sự lựa chọn nào khác. Cuộc đời không cho phép nàng lựa chọn. Ngôi nhà lá sùm sụp xám xịt như con ốc ma. Ba chị em không cùng cha và chưa bao giờ biết mặt cha. Và mẹ nàng, người đàn bà có khuôn mặt nhầu nhĩ như tấm lá mục úa, bươn bả mót máy làm thuê một ngày dẫn người đàn ông xa lạ về.
HÀ HUỆ CHI1. Mong đợi từ lâu lắm một tiếng cười sum họp. Tôi muốn khóc. Tôi muốn chết. Khi cuộc sống chẳng có gì giống một điệu múa. Khi trái tim chẳng buồn đốt pháo.
Phan HuyỀn ThưLam thấp thỏm nghe ngóng tiếng còi tàu từ xa vọng lại. Cứ khoảng hai phút một lần, tiếng còi hú dài xa xăm. Trời mưa to, chui tọt vào cái quán cà phê sát đường tàu, Lam ngồi gặm nhấm những thù hận của mình.
TRẦN HỒNG LONG“Tao cấm mầy nói nó chết! Nếu mầy còn nói nữa, tao sẽ đuổi mầy ra khỏi nhà tao ngay!”. Chỉ cần nghe cái “điệp khúc” ấy là dân xóm Vàm Đinh đủ biết bà Hoài chửi chị Ngọt ở trên tỉnh về thăm. Và, không cho chị nói chuyện anh Mặn hy sinh, mặc dù giải phóng đã hai mươi năm rồi vẫn không có một tin tức nào về anh.
ĐINH DUY TƯ Truyện ngắn “Chỉ vì thằng Mỹ, tao mới đến nông nỗi này. Ví như không có hắn, tao thành trạng lâu rồi”.Đó là tuyên ngôn của một trạng lính. Vâng! Hắn tên là Nguyễn Đăng Lính ở cùng làng với tôi. Hai đứa nhập ngũ một ngày, nhưng ngành nghề có khác nhau.
NGUYỄN THỊ THÁIVào hội Văn học Nghệ thuật được gần năm, đây là lần thứ hai tôi được đi thực tế. Lần thứ nhất cách đây hai tháng.
HOÀNG BÌNH TRỌNGGập tấm bản đồ địa hình lại và vừa kịp đút vào xà cột, thì trung uý Trương Đình Hùng nghe có tiếng chân người lội bì bọp dưới suối. Lách mình ra phía sau cái trụ chằng phủ đầy dây hoa lạc tiên, anh thấy một người đàn ông trạc ngoại ngũ tuần, cao lớn, vẻ mặt thô tháp, cõng chiếc ba lô cóc phồng căng từ dưới dốc bươn bả trèo lên.
Y NGUYÊN ... Những người muôn năm cũ Hồn ở đâu bây giờ
GIẢN TƯ HẢIGã bước xuống xe ôm móc ví trả tiền rồi lững thững bước về con phố ven đê. Chiều thu ánh mặt trời vàng vọt trải dài lên cái thị xã vùng biên vốn dĩ đã buồn lại càng thêm vẻ mênh mang hiu quạnh. Giờ tan tầm đã qua, dãy phố ven đê hoặc có người còn gọi là cái chợ người vốn tập trung nhiều lao động chân tay cũng đã vãn dần. Thấp thoáng vài bóng chiếc ô tô qua lại. Gã chậm rãi vừa đi vừa nhìn trái ngó phải, chốc chốc quay lại nhìn như sợ bị ai đeo bám. Chân gã đi giày thể thao adidas mới cứng, vận chiếc quần bò cũ đã thủng lỗ chỗ như đạn bắn, phía trên khoác chiếc áo đại cán rộng thùng thình màu cứt ngựa, đầu đội mũ cối Hải Phòng kiêu hãnh một thời cũng đã sờn cũ và bong lớp vải để lộ cái lõi xám xịt.
NGÔ HỮU KHOADưới gốc cây Sau Sau, thứ cây có thân gỗ nhưng muốn mang đốt cũng không cháy, dùng làm gỗ thì nhanh mục nên mới được sống tươi tốt ở vùng rừng thường xuyên được dân sơn tràng lui tới. Dũng trong thế ngồi co quắp, hai bàn tay giấu dưới vạt áo mưa để vừa tự sưởi ấm cho cơ thể vừa giảm tiết diện để tránh những hạt mưa lạnh buốt lọt qua tán lá rậm rạp, những hạt mưa mùa không biết mệt mỏi cứ rơi và rơi…
NGUYỄN VIỆT HÀCó một ngày rất âu lo đã đến với thằng béo. Bụng bồn chồn tưng tức, giống như đang ngồi giữa một cuộc họp trang trọng bỗng mót tiểu tiện mà không thể đi. Trước đấy hình như duy nhất một lần cái cảm giác bất an này cũng đã đến. Láng máng không thể nhớ.
MA VĂN KHÁNGKhi những người U Ní ở vùng biên sau mấy tháng trời đông giá, ngồi trong nhà đánh cuốc, sửa dao, đan lát bước ra khỏi căn nhà đất dày kín như cái kén, đặt chiếc vai cày lên cổ con trâu, đi những đường cày đầu tiên, hoặc rủ nhau đi bán công khắp các nơi trong vùng thượng huyện Bát Xát, thì hoa gạo bắt đầu nở.
PHAN TUẤN ANH- Anh ơi lên xe đi, xe chạy suốt Bắc Nam đấy.- Có đi Vinh hả anh, bao nhiêu tiền vậy?- Ôi dào! mấy chục ngàn thôi, lên nhanh đi anh ơi.
HOÀNG THỊ NHƯ HUYĐiện thoại di động trong túi rung lên báo tin nhắn đến, Luân uể oải mở ra xem. Khuya rồi sao còn ai nhắn tin nhỉ? Một số máy lạ với một dòng tin lạ hiện ra: “Bạn ơi tôi không biết bạn là ai nhưng tôi muốn bạn biết tôi sắp lìa xa cuộc sống này. Tôi đang tuyệt vọng”.Đúng là đồ khùng! Đồ dở hơi!
HOÀNG TRỌNG ĐỊNHPhòng giam chật chội, tối tăm... Gần trần có một lỗ thông hơi. Bên ngoài lỗ thông hơi là bức tường tôn xám xỉn. Khe hở dài chừng 10 mét, rộng chừng 3 tấc, nằm song song và gần sát với mặt đường bên ngoài. Đứng trong phòng giam, từ lỗ thông hơi nhìn qua khe hở của bức tường, chỉ có thể thấy những bước chân người đi.