Sau những ngày rét mướt của mùa đông khắc nghiệt, xuân rồi cũng về theo đúng lộ trình bất di bất dịch của nó. Nếu người ta nghĩ rằng, mùa đông là mùa của sương bay và tuyết lạnh, mùa của cô đơn giá buốt, của chia xa tan vỡ, mùa làm cho cây cối trụi lá…; thì mùa xuân đem lại nhiều điều tốt đẹp: sự hồi sinh cho vạn vật qua sắc màu tươi xanh tràn đầy khát vọng, chim chóc nô nức vang rân đón chào nàng xuân, muôn hoa đua nhau khoe sắc thắm như đang ngợi ca sự sống dạt dào. Bản chất của vạn vật vốn uyển chuyển, luân lưu trong định luật vô thường. Trong cái định luật ấy, những đổi thay tiếp nối đổi thay; sau mùa xuân chắc chắn là mùa hè oi bức với những tia nắng sôi động; rồi mùa thu theo sau với những gam màu buồn bã, những lối đi về xào xạc lá vàng rơi sẽ làm nên một không gian man mác, vô vàn mơ mộng. Trong dòng thời gian biến chuyển không ngừng ấy, vạn hữu vẫn vậy - an nhiên thường tại giữa vô thường. Chúng sinh thì khác, vốn là loài có tình nên từ thuở sơ hoang, người ta đã biết rung cảm theo những đổi thay của thiên nhiên huyền nhiệm. Khi nhận ra được những khoảng thời gian khác nhau bằng kinh nghiệm từ sự sống nhiệm mầu, chúng sinh thường khoác ý niệm và tình cảm của mình lên trần cảnh; rồi từ đó, lòng tham đeo níu hoặc chối bỏ những gì bất như ý khiến chúng sinh chơi vơi trong khổ cảnh của định luật vô thường. Mỗi cuộc đời thường có được bao nhiêu mùa xuân? Không ai dám quả quyết điều đó cả! Trong dòng thời gian mênh mông vô cùng vô tận thì mọi cái hiện hữu cứ xa dần, tan dần rồi biến mất trước hư vô. Vậy, có phải chăng mùa xuân nào cũng chỉ là ảo ảnh?
“Xuân khứ bách hoa lạc, xuân đáo bách hoa khai…”. Hoa nở thì hân hoan, hoa tàn thì buồn bã. Ôi! Chính nỗi vui buồn kia làm chúng sinh quay cuồng trùng trùng trong mờ mịt. Có ai đó còn oán trách con tạo vô tình làm cho chúng sinh muôn đời khổ đoạ. Tất cả sự đổi thay của vạn hữu là những gì rất bình thường trong cuộc sống. Lá xanh rồi sẽ vàng, tóc xanh rồi sẽ bạc, nét hồng rồi sẽ phai… ấy là những điều bình thường! Tuổi trẻ rồi sẽ già, trái tim rồi sẽ lạnh, mùa xuân rồi sẽ qua… ấy là những điều bình thường! Núi rừng rồi sẽ thành sa mạc, biển hồ rồi sẽ thành đồng hoang, đời người rồi sẽ trôi về cõi chết… ấy là những điều bình thường! Nhưng tại sao chúng sinh vẫn tiếc nuối, khóc than vì những điều bình thường ấy? Nếu có được một sự tĩnh lắng cần thiết để nhìn xuyên suốt qua những điều bình thường, ai đó sẽ thấy được vẻ đẹp nguyên sơ ẩn hiện đằng sau của qui trình luân phiên tiếp nối. Cái này qua đi để nhường chỗ cho cái khác xuất hiện. Hoa tàn để rồi hoa lại nở. Mùa đông qua để mùa xuân đến. Và sự chết nữa, phải đến để nở ra sự sống! Các diễn biến đổi thay của mọi sự mọi vật là do bản chất của chúng bị chi phối bởi vô thường; do vậy, sự đổi thay là điều tự nhiên, bình thường và sự phản ánh của bản chất ấy cũng tự nhiên, bình thường. Khi trở nên trong lành và định tĩnh hơn thì chúng ta có thể có được cái nhìn thấu suốt. Mấu chốt thật sự chính là sự sáng suốt! Và khi sáng suốt, chúng ta có thể nhìn thấy những ý niệm cũng như vạn vật cứ sinh diệt trong quy trình biến đổi vô ngã tính của pháp. Dĩ nhiên là, lúc ấy một cái thấy mới xuất hiện, vạn vật hiện ra tinh khôi; và ở đó, mùa xuân dường như vô tận… châu toàn và tuyệt bích vậy. C.H (264/2-11) |
Tải mã QRCode
MINH CHUYÊN (Tiếp Sông Hương số 12-2008)
MINH CHUYÊN (Tiếp theo và hết)
LÊ HUỲNH LÂMCó thể gọi xứ Huế là thành phố của những tiếng chuông. Sự khởi đầu của một ngày, một ngày mai hun hút trong tương lai cũng như một ngày tận trong nghìn trùng quá khứ. Một ngày mà âm thanh từ đại hồng chung phát ra; vang, ngân, vọng và im bặt. Người ta gọi âm thanh đó là tiếng chuông. Vậy thì, im bặt cũng là một phần của tiếng chuông.
MINH CHUYÊNCảnh làng mới Trà Tân cuối chiều mùa đông. Con suối chảy qua nước trong veo, róc rách. Phía tây con suối cách làng chừng nửa tầm mắt là rừng Sắc Rông, đủ các loại cây tầng tầng, lớp lớp. Cánh rừng đang chìm trong sương chiều. Rừng hoang vắng, huyền bí. Người ta kể sau ngày chiến tranh chấm dứt, rừng Sắc Rông càng trở nên bí ẩn. Người chỉ có vào mà không có trở ra. Vậy mà mấy tháng gần đây lại thường xuyên xuất hiện một người đàn bà ở đó.
PHẠM NGUYÊN TƯỜNGNgày xưa nhà mẹ nghèo hung, cơm không có ăn, khố không có mặc, suốt ngày lang thang trong rừng đào củ mài củ sắn kiếm cái cho vào bụng. Có ngày không tìm được chi, bụng đói lắc lư.
NGUYỄN KHẮC PHÊTrước ngày Huế khởi nghĩa 23/8/1945, có một sự kiện khiến cả thành phố náo nức vui mừng: đó là việc lá cờ đỏ sao vàng được kéo lên đỉnh cột cờ Huế ngày 21/8 thay cho cờ quẻ ly. Người chiến sĩ được đồng chí Trần Hữu Dực trực tiếp giao nhiệm vụ quan trọng ấy là chàng thanh niên 25 tuổi Đặng Văn Việt (ĐVV).
NGUYỄN QUANG HÀTạp chí văn nghệ của 6 tỉnh Bắc miền Trung gồm: Xứ Thanh, Sông Lam, Hồng Lĩnh, Nhật Lệ, Cửa Việt, Sông Hương có một cam kết thú vị, luôn luôn trong nỗi chờ mong là mỗi năm anh chị em trong tạp chí thay nhau đăng cai luân phiên, mỗi năm gặp nhau một lần, ở thời điểm thích hợp nhất do tạp chí đăng cai tự chọn.
NGUYỄN THỊ ANH ĐÀOTháng bảy, nồng nàn hương lúa mới trên những ruộng lúc mới vừa mùa gặt tháng 5, mùi rơm rạ kéo tôi ra khỏi thế giới của những đường phố xênh xang, đầy bụi và chật người. Tôi leo lên một tầng gác và nhìn về hướng quê tôi, hình dung đủ thứ nhưng nhớ vẫn là khói lam chiều với dáng mẹ tôi gầy cong như đòn gánh.
VĨNH NGUYÊNPhải nói tôi có ý định dông một chuyến xe máy ra Bắc đã lâu mà chưa có dịp. Nay có điều kiện để đi song tôi vẫn băn khoăn, không hiểu chuyến đi này mình sẽ gặp những ai đây? Hay là phải thở dài dọc đường xa với những cảnh đời khốn khó? Thôi thì tôi chỉ biết đi và đi.
VÕ MẠNH LẬP Ghi chépNhân vật Mười Hương nhiều người đã biết đến qua sách báo và đặc biệt là vùng đất Nam Bộ - Sài Gòn.
DƯƠNG THÀNH VŨTrong đêm mỏng yên tĩnh dịu dàng, một mình một cõi với ly rượu trắng, cùng mùi hương của hoa rộn ràng, huy hoàng phát tiết; tôi miên man nhớ tới cõi người đến- cõi người đi nơi xa chốn gần, thời gian tuyến tính lẫn thời gian phi tuyến tính.
NHẬT HOA KHANH Mười năm những mấy ngàn ngày... (Tố Hữu: Mười năm )
TRUNG SƠNĐoàn văn nghệ sĩ Thừa Thiên - Huế (TTH) lên đường “đi thực tế” một số tỉnh phía Bắc vào lúc lễ giỗ Tổ ở đền Hùng (10 tháng 3 âm lịch) vừa kết thúc. Tiền có hạn, thời gian có hạn chưa biết sẽ tới được những đâu, nhưng ai cũng “nhất trí” là phải lên Phú Thọ thăm Đền Hùng, dù lễ hội đã qua.
ALẾCHXĂNG GRINTại Luân Đôn, mùa xuân năm 1921, có hai ngài trung niên ăn mặc sang trọng dừng chân ở góc đường, nơi phố Pakađilli giao nhau với một ngõ nhỏ. Họ vừa ở một tiệm ăn đắt tiền đi ra. Ở đó, họ đã ăn tối, uống rượu vang và cùng đám nghệ sỹ của nhà hát Đriuđilenxky đùa cợt.
PHONG LÊQuê tôi là một xã nghèo ven chân núi Mồng Gà, huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh. Từ Hà Nội, việc về thăm quê, đối với tôi không mấy khó khăn. Hồi là sinh viên thì mỗi năm hai lần, lần nghỉ hè lần nghỉ Tết. Khi đã là cán bộ, có gia đình thì mỗi năm một lần, cả nhà dắt díu về, với hai hành trình là tàu hoả từ Hà Nội vào Vinh, rồi là xe đạp từ Vinh về nhà.
NGUYỄN TRỌNG HUẤNBạn tôi là nhà thơ. Thơ ông hay, nổi tiếng, nhiều người ái mộ. Thời buổi “nhuận bút không đùa với khách thơ”, kinh tế khó khăn, gia đình ông vẻ như cũng “rất ư hoàn cảnh”.
ĐẶNG NHẬT MINHGia đình tôi ở Huế có một cái lệ: cứ vào dịp trước Tết tất cả nhà cùng nhau lên núi Ngự Bình quét dọn, làm sạch cỏ trên những nấm mộ của nhũng người thân đã khuất. Sau đó trở về nhà thờ của dòng họ, cùng nhau ăn một bữa cơm chay. Cái lệ đó người Huế gọi là Chạp. Ngày Chạp hàng năm không cố định, có thể xê dịch nhưng nhất thiết phải trước Tết và con cháu trong gia đình dù đi đâu ở đâu cũng phải về để Chạp mộ.
DƯƠNG PHƯỚC THUMùa xuân năm Đinh Mùi, 1307, tức là chỉ sau có mấy tháng kể từ ngày Công chúa Huyền Trân xuất giá qua xứ Chàm làm dâu, thì những cư dân Đại Việt đầu tiên gồm cả quan binh gia quyến của họ, đã rời khỏi vùng châu thổ sông Hồng, sông Mã theo chân Hành khiển Đoàn Nhữ Hài, vượt qua ngàn dặm rừng rậm, núi cao, biển rộng đến đây cắm cây nêu trấn yểm, xác lập chủ quyền quốc gia.
NGUYỄN XUÂN HOÀNGNhững ngọn gió heo may cuối cùng đã tắt. Nắng buổi sáng hanh vàng ngoài bến sông. Hàng cây trên phố Huế đã chừng như thay lá, lung linh một màu lá tơ non, mỏng như hơi thở của bầy con gái trường Hai Bà Trưng đang guồng xe đạp đến trường. Mùa xuân đã về bên kia sông. Đã về những cánh én nâu đen có đôi mắt lay láy màu than đá. Đã về những đóa hoa hoàng mai, vàng rưng rức như một lời chào ngày tao ngộ...
TÔ VĨNH HÀCon chó Giắc nhà tôi đẹp nhưng mà hư quá. Tôi hét nó nằm thì nó cứ giương mắt ra, rồi ngồi. Tôi không cho nó chạy vào nhà vì sợ nó làm bẩn cái nền nhà vừa lau thì nó đi vòng cửa sau, khi tôi ra cửa trước. Bực nhất là ngày lễ - nói chung là những ngày có việc, bất cứ ai vào nó cũng sủa rộn ràng. Tôi thì không muốn xóm giềng để ý. Vậy mà chó có biết cho tôi đâu...