Viết vào xuân Tân Tỵ

11:21 23/04/2008
Rồi thì năm 2000, năm chuyển giao giữa hai thế kỷ và hai thiên niên kỷ cũng đã qua, để cho thế kỷ XXI chính thức khai mạc vào xuân Tân Tỵ này.

Nhân loại cũng đã chuẩn bị cho thế kỷ mới bằng sự nhận thức về yêu cầu của một nền kinh kế trí thức trong bối cảnh văn minh thứ ba - văn minh trí tuệ. Và sự toàn cầu hoá như một mệnh lệnh thời đại do hiệu quả của cuộc cách mạng thông tin, mà không ai, không cộng đồng nào, dân tộc nào, khu vực nào có thể đứng ngoài.
Nhân loại cũng đã nhận ra những thách thức khổng lồ đặt ra cho tất cả, không trừ ai. Thách thức về chiến tranh khu vực. Về sự phân cực giàu nghèo. Về sự tàn phá môi sinh. Và về hội chứng “con tầu say”, khiến cho con người rất dễ mất căn cước, mất bản đồ, mất điạ bàn trong những cuộc lên đường mới, ra khơi mới. Những cuộc lên đường mất địa bàn khiến cho không ít dân tộc lại đứng trước nguy cơ nhoà mờ hoặc mất đi bản sắc riêng của mình.
Thế nhưng khi vấn đề đã được đặt  ra, khi các nguy cơ và tai hoạ đã được nhận thức thì cũng là lúc các khả năng giải quyết nó sẽ được đặt ra. Xét riêng cho mỗi cộng đồng, mỗi dân tộc, và xét chung cho toàn nhân loại thì hướng giải quyết phải là làm sao chuyển được cho nhân dân cái quyền được quyết định số phận của mình. Nói cách khác, là sự thực thi triệt để quyền dân chủ của nhân dân. Ý tưởng này được ngài Federico Mayor, cựu Tổng giám đốc UNESCO, trình bày như sau: “Chỉ khi nào chúng ta tìm được phương cách đem lại cho hàng triệu triệu con người nhẫn nhịn cái khả năng thực thi quyền tự do tư tưởng và tự do ngôn luận thì lúc ấy chúng ta mới được chứng kiến cảnh những quyết định của kẻ mạnh phải khuất phục trước cái quyền lực duy nhất được coi trọng: “quyền lực của nhân dân” (1).
Toàn cầu hoá như một yêu cầu, một sức mạnh không cưỡng được cho bất cứ ai, cho bất cứ cộng đồng nào - toàn cầu hoá, nói theo ngài Mayor: “không thể chỉ hạn chế trong các mạng, không thể chỉ là việc riêng của viễn thông, của những máy điện toán, của thế giới phương tiện truyền thông hay các thị trường, mà phải dựa trên sự củng cố một không gian dân chủ chung của toàn thế giới”(2).
“Một không gian dân chủ chung của toàn thế giới”  - hoá ra, thế giới vẫn còn nhiều không gian chưa được hưởng dân chủ, nơi đó, quyền lực của kẻ nắm quyền lực, quyền lực của kẻ mạnh vẫn còn ngự trị và uy hiếp tự do tối thiểu của con người.
Dân chủ, và dân chủ hoá - khẩu hiệu đó đã đến với nhân loại từ bao thế kỷ nay; nhưng cho đến hôm nay, trước thềm thế kỷ mới và thiên niên kỷ mới, vẫn không nhạt ý nghĩa thời sự.
Dân chủ và dân chủ hoá - cuộc hành trình gian khổ biết bao cho toàn nhân loại, và cho mọi quy mô lớn nhỏ của các cộng đồng người trong các thế kỷ của thiên niên kỷ đã qua; và cuộc hành trình ấy vẫn còn tiếp tục trong thế kỷ mở đầu thiên niên kỷ mới.

------------------
(1), (2) Sách Một thế giới mới; Nxb Odile Jacob, Paris , 1999

 
PHONG LÊ
(nguồn: TCSH số 144 - 02 - 2001)

Đánh giá của bạn về bài viết:
0 đã tặng
0
0
0
Bình luận (0)
Tin nổi bật
  • Món xôi ống tưởng chừng như đơn giản này lại chứa đựng trong nó tất cả tinh hoa miền núi. 

  • Được Bộ VH-TT (nay là Bộ VH,TT&DL) công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa cấp Quốc gia từ năm 1991, nhưng suốt nhiều năm qua, di tích Tuy Lý Vương nằm ở phường Đúc, TP Huế, bị nhiều hộ dân xâm hại một cách nghiêm trọng. Mặc dù các cơ quan chức năng tỉnh Thừa Thiên - Huế đã vào cuộc, tuy nhiên, do cách xử lý “nửa vời”, thiếu cương quyết nên đến nay, khu di tích này vẫn ở trong tình trạng “kêu cứu” từng ngày...

  • Ngược lên thượng nguồn sông Hương vào một ngày đầu năm 2014, chúng tôi đến thăm cụ ông Nguyễn Lô (82 tuổi), ở thôn Kim Ngọc, xã Hương Thọ, thị xã Hương Trà, Thừa Thiên - Huế, trong một căn chòi tạm bên cạnh lăng chúa Nguyễn Phúc Thái (Vị chúa thứ 5 của triều Nguyễn). Gần 40 năm qua, ông lão đã một thân một mình chống lại những kẻ đào trộm mộ để bảo vệ lăng chúa Nguyễn được vẹn toàn; đồng thời cũng khai hoang đất đồi phát triển kinh tế gia đình…

  • Kế Môn (Điền Môn, Phong Điền, TT- Huế) là quê hương của hàng ngàn người giàu có trên cả nước và thế giới. Bởi là quê quán của nhiều người giàu nên Kế Môn sở hữu lắm chuyện đặc biệt.

  • Năm 2010, tôi được về dự đêm thơ Quê Mẹ của nhà thơ Tố Hữu tổ chức tại TP Huế - quê mẹ của ông và có dịp được về thăm quê ông, một làng nhỏ bên dòng sông Bồ trong xanh. Thật thú vị vì đây cũng chính là quê hương của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh - Nguyên ủy viên Bộ Chính trị, Chủ nhiệm Tổng cục chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, nguyên Chính ủy Quân giải phóng miền Nam. 

  • Những ngôi nhà vườn, nhà rường cổ ở Huế không chỉ có giá trị về mặt di sản kiến trúc mà còn thể hiện một cách sống động và chân thực nhất về đời sống của người Huế xưa. Nhưng vì nhiều lý do: tốc độ đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, người dân thiếu tiền trong việc trùng tu bảo tồn …mà giờ đây, những ngôi nhà cổ nguyên bản đặc trưng xứ Huế đang mai một dần.

  • Ðồng chí Nguyễn Chí Thanh sinh ngày 1-1-1914, tên thật là Nguyễn Vịnh, là một nhà lãnh đạo Ðảng, Nhà nước, Quân đội kiệt xuất; nhà chính trị, quân sự mưu lược, tài trí, dũng cảm, kiên quyết; một người con ưu tú của quê hương Thừa Thiên - Huế. Ðồng chí đã cống hiến cả cuộc đời mình cho sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Ðảng, của dân tộc. 

  • Từ một địa phương không có bệnh viện tuyến tỉnh, mọi hoạt động trong lĩnh vực y tế chuyên sâu chủ yếu dựa vào Bệnh viện Trung ương Huế là chính nên thường xuyên gây ra vấn đề quá tải. Để khắc phục tình trạng trên, thời gian qua, tỉnh Thừa Thiên Huế đã tập trung nhiều nguồn lực để xây mới 03 bệnh viện đa khoa tuyến tỉnh. Đến nay, sau thời gian ngắn đi vào hoạt động, các bệnh viện này đã làm rất tốt công tác khám chữa bệnh, thu hút ngày càng nhiều bệnh nhân đến khám và điều trị.

  • Múa bao giờ cũng gắn kết với âm nhạc (nhạc đàn và nhạc hát), vì thế, người ta thường gọi tên là “Múa hát cung đình”. Múa hát cung đình của vua chúa Việt Nam không giống như hình thức vũ hội phương Tây. Nó chủ yếu phục vụ cho vua chúa, lễ lạc trong triều đình, mang hình thức lễ nghi phong kiến vương triều. 

  • Hội đồng chung khảo Giải thưởng Văn học Nghệ thuật Cố đô lần thứ V đã lựa chọn được 40 tác phẩm, công trình (trong tổng số 45 tác phẩm, công trình do Hội đồng sơ khảo giới thiệu vào xét vòng chung khảo) đề nghị Chủ tịch UBND tỉnh trao giải thưởng A, B, C. 

  • Bác sĩ Trương Thìn  sinh năm 1940 tại Thừa Thiên Huế . Từ năm 1961 ông là  sinh viên Trường đại học Y khoa Sài Gòn .Ông  học giỏi, nhiệt tình tham gia phong trào học  sinh, sinh viên yêu nước, là trưởng đoàn văn nghệ sinh viên học sinh Sài Gòn trong  phong trào đấu tranh “Hát cho dân tôi nghe” những năm trước giải phóng.

  • Với người Tà Ôi ở miền rẻo cao A Lưới (tỉnh Thừa Thiên - Huế), từ xa xưa, những chuỗi mã não là biểu tượng của quyền lực, sự giàu có, sang trọng và có địa vị trong cộng đồng.

  • Chứa đựng trong mình cả một giai đoạn lịch sử thông qua các di tích, nét trầm mặc cổ kính, điệu hát cung đình Huế âm trầm cùng với sông Hương, núi Ngự… Huế vẫn sừng sững nghiêng mình tồn tại với thời gian qua sự thăng trầm của lịch sử, với thời gian và sự chống trọ trong chiến tranh.

  • Thời thượng, đâu cũng piano, ghi ta thì có một người vẫn ngày đêm lưu giữ và phục chế hàng ngàn cây đàn cổ quý báu của tổ tiên để lại.

  • Khi chọn Huế làm đất đóng đô, các vua chúa nhà Nguyễn đã quên mất một yếu tố quan trọng và cơ bản của phong thủy. 

  • Tác phẩm “văn sử bất phân” Xứ Đàng Trong - Lịch sử kinh tế - xã hội Việt Nam thế kỷ 17 - 18 (Nguyễn Nghị dịch, NXB Trẻ tái bản lần thứ nhất, quý 3/2013) của Li Tana, đã được trao giải Sách hay 2013.. 

  • Ngày 1-1-2014, chúng ta kỷ niệm 100 năm Ngày sinh Ðại tướng Nguyễn Chí Thanh, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư T.Ư Ðảng, nguyên Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, nguyên Bí thư T.Ư Cục miền Nam kiêm Chính ủy Quân giải phóng miền Nam - Người con ưu tú của đất nước và quê hương Thừa Thiên - Huế, nhà lãnh đạo kiệt xuất, kiên trung, mẫu mực của Ðảng; vị tướng đức tài trọn vẹn, trí dũng song toàn của lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam.

  • Bên tả ngạn của sông Hương, cách thành phố Huế chừng 15 km về hướng tây, có một ngọn đồi người ta quen gọi là “Đồi thiên thần”, nơi nương náu của gần 50.000 thai nhi bị phá bỏ. 

  • Vào một buổi chiều, tình cờ đi quanh làng Dã Lê Thượng, phường Thủy Phương, tôi thấy chú Dương Văn Thọ (56 tuổi) ở tổ 01 (phường Thủy Phương, thị xã Hương Thủy) đang quét dầu cho chiếc ghe mới đan của mình. Trong trí nhớ của mình và những gì mình biết, tôi chợt nhận thấy bóng dáng của một cái nghề mà ngày xưa người làng mình đã làm: nghề làm, đan ghe thuyền.