NGUYỄN TRƯƠNG KHÁNH THI
Tản văn
Bây giờ? Tôi sống như chiếc lá, cứ mỗi ngày qua đi là một không gian giấu vào khoảng lặng.
Tranh sơn dầu của Bửu Chỉ
Hạnh phúc, nước mắt và khổ đau vốn là chút gì còn lại của những đêm dài trống vắng. Niềm vui và nỗi buồn sẽ liên tục vồ lấy tâm trạng khiến mình phải dao động. Tôi đủ thông minh để thấy được con đường trước mắt… sẽ nắng và rồi cũng sẽ mưa nghiệt ngã… tắm mình trong cái đơn côi của các mùa. Mỗi ngày tôi lại có thêm một suy nghĩ khác, mỗi cách hành động và niềm mong ước khác nhau… Cuộc đời sao mềm dẻo, mờ ảo và long đong thế? Thời gian trôi đi không kịp đếm và ngoảnh lại cười đùa. Những âu lo, nó tồn tại sau tôi… những góc khuất. Đứng phía sau cả một trời kỉ niệm, những cái mong manh mà cho dù lớn lên tôi giàu có thì chiếc xe của tôi dù có to đến mấy cũng không bao giờ chở được...
Lúc trước… cũng bây giờ… đó là tuổi thơ của tôi…
Khi tôi hỏi vài người bạn… Tuổi thơ của cậu ấy là những cánh diều, có người là những buổi hè trong trường mẫu giáo, những cái bóng bay hình cá ngựa hay một chiếc đu quay… Nhưng tuổi thơ của tôi, nó bắt nguồn từ những cơn mưa đầu mùa, từ những chuyến khám phá của riêng hay chỉ là một lần lặng yên bên dòng sông êm ả…
Tuổi thơ đối với tôi không phải là những khoảnh khắc trẻ con nhất cuộc đời, ngược lại nó là từng phút tôi học được điều gì ở cuộc sống, là từng giây tôi thấy mình trưởng thành. Vì suy nghĩ hiện hữu như thế nên tôi chưa bao giờ nghe thấy điều gì ở chuyến đi cuối cùng… tức là tôi chưa nghĩ đến việc một ngày nào đó tôi sẽ leo lên chiếc xe không phanh và chôn giấu tuổi thơ. Đối với bản thân tôi, điều đó thật đau, cứ ngỡ rằng vùi mất một nửa linh hồn. Cái tuổi thơ mà tôi đã có, đó đơn giản là nơi tôi đã được nhân bản và sống ung dung trong trí óc của một người viết truyện…
Tôi đã sống, từ khi chỉ lần đầu dưới ánh nắng ban mai, từ những sớm hôm ngả mình trên ngưỡng cửa đón gió… Từ một lần thấy em bé khóc vì lạc mẹ, từ những lúc cô đơn và cả những ước mơ xa xôi tôi cất tạm vào tim như tạm giấu một kho báu. Tôi mơ ước, ước mơ… hy vọng và cả một núi đam mê và chưa bao giờ tôi sợ mình sẽ thất vọng. Bởi vì tôi hiểu mình dư sức với thấu bầu trời bao la và cũng không có nghĩa tôi không ít lần bị nhấn sâu vào biển cả. Mai sau liệu tôi có quên? Khi tôi trở thành một người phụ nữ thật sự. Những mảnh ký ức của hôm nay rồi sẽ trở về trong những câu chuyện cổ tích mà tác giả là tôi. Tôi đã tưởng tượng ra cảnh mình sẽ kể câu chuyện đó cho thế hệ mai sau nghe như thế nào… “Rằng tôi đã sinh ra trong một gia đình hạnh phúc nhất thế gian. Đến nỗi cả ông trời cũng ghen tị và dần cướp đi những thành phần quan trọng của hạnh phúc ấy…”. Và bây giờ tôi không kể tiếp vì tôi chưa sống tới một phần ba của đời. Câu chuyện, nó chưa bao giờ ngắn thế! Nó không phải là một câu chuyện cổ tích… bởi vì tôi sẽ thực hiện ước mơ mai sau, một cuốn sách viết về “ngày ấy…”.
Khi thức dậy từ những chuyến trở về từ giấc mơ, tôi đã ngập đôi chân trần dưới cơn mưa lũ và trên tay là cốc cà phê không có vị. Quả là nực cười nếu cố gắng uống hết cốc và thấy rằng đời mình cũng vô vị. Bởi lòng người có những khoảnh khắc thật vô tận, những nỗi buồn bất tận. Và bây giờ bản thân mình nên sống có trách nhiệm với tư cách của mình. Sống và tồn tại… ngó qua sẽ thấy chẳng khác gì nhau. Nhưng sống là cách một người biết hưởng thụ, biết chăm lo cuộc đời mình nhưng tồn tại chỉ là tất cả những cách làm như một bộ máy để được sống.
Mỗi người hãy chọn một lối đi thôi! Sẽ quá nhỏ nhoi khi mỗi một cá nhân đều toàn diện. Tôi chẳng bao giờ cố phấn đấu dù ngang nửa chữ hoàn hảo. Vì tôi chẳng cần biết ai nhìn tôi ra sao, mà quan trọng là tôi nghĩ về tôi như thế nào… Ví dụ tôi thích… cái cảm giác ai đó gọi tôi là “nghệ sĩ”. Bởi vì tuổi thơ là nơi để tôi hình thành ước mơ…
Ước mơ? Đó là một người nghệ sĩ có thể hát ca dù không trải bao thương tổn; có thể cười thật nhiều khi khốn khó đau thương; có thể xóa tan mọi hổ thẹn và nước mắt; còn mạnh mẽ hơn, mặc cho là đứng dậy từ hai bàn tay trắng. Là một chốn không có sự phân biệt về giới tính hay lứa tuổi. Là một thân phận đáng tự hào, đáng được tự do. Mà có lẽ tuổi thơ của tôi sống chân chính với hai từ “Nghệ sĩ”.
Nói thế nào thì bây giờ làm trẻ thơ vẫn hơn, được rong chơi với bạn bè mỗi ngày. Mà chính tôi cũng ngạc nhiên vì sự thích nghi của mình; ở gần những ông bác nhà văn thì tâm hồn bỗng xán lạn; gần bạn gần bè thì ngây thơ ngốc nghếch… Tôi thấy khả năng của mình khá ổn khi nhớ lại bài học sinh ngày hôm qua, “động vật biến nhiệt”… Tôi nghĩ mình đã có lí do để chăm hơn cái môn dài dòng này…
Tôi có những người yêu chung thủy mãn đời, dù đó không phải là người:
- Tôi rất yêu sách, những câu chuyện trẻ con ham chơi của Nguyễn Nhật Ánh chưa bao giờ xa lạ đối với tôi. Nhưng lẽ nào tôi cũng nên lập cho mình một bút nhóm như trong tập “lá nằm trong lá”? và chẳng lẽ tôi xin cho mình một vé đi về tuổi thơ?... Nếu mà phải giả dụ như mình quá lớn mà bây giờ lại muốn làm trẻ con, thì thà tôi làm một quyển truyện cười… dù thế nào thì bản thân cũng không sống một cách vô nghĩa, đôi lúc phải để thời gian trôi đi một cách vô tâm để biết nó đi nhanh như thế nào…
- Tôi cũng yêu nhạc… những bản nhạc viết thấu nỗi lòng của người ta… Đôi lúc thấy buồn vì một lí do,… nghe một bài hát… và tôi biết tiếp theo tôi sẽ làm gì để giải quyết nỗi buồn này… tôi biết có người từng trải qua nó, và họ đã vượt qua… Đôi lúc lại thấy vui, nghe một bài ca… và tôi biết tôi đang được chia sẻ niềm vui với người hát lên ca khúc ấy… Tôi biết có người từng trải qua nó… dù biết rằng niềm vui qua đi rồi nỗi buồn sẽ trở lại… Đôi lúc không buồn cũng chẳng vui… Nghe một bài hát… và tôi biết nhạc sĩ đã vẽ lên một tâm hồn người vô cùng rộng rãi… tôi biết người từng trải qua nó… thấy bình yên rồi ngày sau lại ngập tràn trong vô vàn cảm xúc khác… ôi! Chật chội… cứ như bạn bè kéo đến nhà và lật tung những thùng đồ chơi… và sau đó ta lom khom cúi nhặt từng mảnh vỡ, thật nhác nhớm làm sao? Lúc một ca sĩ thực thụ đứng trên sân khấu, họ thừa biết ngoài kia là bóng đêm, là một nơi thoáng rộng mà giọng ca của mình sẽ không bao giờ lấp đầy… và cứ ở cái sân khấu nhỏ chỉ bằng một góc thế giới ngoài kia, cất cao giọng ca… chỉ cần đủ để ấm lòng những người đứng ở đây lúc này… thì cũng là khi tất cả chúng ta đều cảm nhận được âm nhạc… Cuộc sống có âm thanh đưa ta vượt qua mọi nẻo thời gian, đưa ta trở về ngày hôm qua bằng cách chỉ cần nhắm mắt và cảm nhận nó. Âm nhạc tác động rất lớn đến cuộc sống con người, mỗi bản nhạc có thể cho ta được hàng ngàn cung bậc cảm xúc… ảnh hưởng đến việc làm của ta mỗi ngày, giấc mơ và cả cách cư xử của ta… bị kích thích bởi một loạt cảm xúc có thật… một loạt cảm xúc không bao giờ bị lấn át bởi bất kì một thứ gì… Tôi gọi đó là cuộc sống của tôi… dù cho tôi không có trình độ để là một ca sĩ…
Biết bao lần nghe ca khúc thiếu nhi, lại một lần nữa tâm hồn trở về với khoảng không vô tận… đăm chiêu… với những ngày thơ lần đầu cắp sách đi học… Cuộc đời lúc ấy, không lo toan, mệt mỏi, không phiền hà, không biết đến rủi ro. Cái cuộc đời mà âm nhạc mang ta đến rồi kéo ta đi…
Tuổi thơ của tôi đó! ôi chán! Chán cái lúc thèm trở về ngày xưa... dẫu có dốc bao nhiêu tiền mừng tuổi cũng không đủ mua một cái vé trở về…
Cái giá không phải là quá đắt… mà chỉ là vì nó không có giá.
N.T.K.T
(SH304/06-14)
Tải mã QRCode
Nguyễn Trương Khánh Thi - Hồng Nhung
HẢI VÂNKhi tôi chào đời, Huế đã là một thành phố cổ kính xinh đẹp, với sông Hương, núi Ngự, với điện ngọc đền rồng, với lăng tẩm chùa chiền... Tất cả như tắm mát hồn người.
Phương Ly - Nguyễn Thị Thanh Viên
Người xưa có câu "Một đời người hai thời con nít". Nghĩa là người ta, khi tuổi về già, ai cũng phải (hoặc cũng được) "hoàn đồng" như thời con trẻ. Có lẽ yếu tố đặc trưng làm nên sự "đồng dạng nhân cách" phía hai đầu của một đời người là chất Anima cổ tích. Khi một nhà văn dành cả đời để viết và viết được truyện cổ tích cho trẻ con thì tâm hồn của họ hẳn nhiên không chỉ hai thời mà cả đời là "con nít". Nếu không có chất con nít ấy trong mình, trong chủ thể sáng tạo thì cảm xúc sẽ giả, giọng điệu sẽ già, sự viết sẽ trở nên kệch cỡm như kiểu "cưa sừng làm nghé".
HỒ BÍCHDưới gầm cầu phía chợ Trời có một cô bé độ tuổi niên thiếu, mặt đẹp như hoa nhưng bị tật nguyền đến trú ngụ ở đấy từ bao giờ. Nó bị bại liệt một chân nên không đi lại được mà phải bò hoặc lết. Có lẽ do vậy mà người ta thường gọi nó là Bé Lết.
Nguyễn Thành Ly - Cẩm Phương - Nguyễn Loan - Trần Tuấn
CAO THỊ THÚY HẰNGTrên một cành dẻ cao ở trong khu rừng nọ có một cái tổ chim nho nhỏ, xinh xinh được kết cẩn thận từ những cọng rơm vàng óng. Tại đấy, một chú chim non vừa mới mở mắt chào đời. Chú được mọi người gọi bằng một cái tên rất hay - chim Họa mi. Bác Họa mi chăm sóc chú chim nhỏ rất cẩn thận nên không bao lâu sau chú đã có thể bay nhảy thành thạo.
Vĩnh Nguyên - Huỳnh Phương Ly
LTS: “Vua lũ đồ chơi” là tập sách tuyển chọn những tác phẩm Văn, thơ và tranh về đề tài thiếu nhi do nhà xuất bản Thuận Hóa ấn hành vào đầu năm nay. Công trình này là kết quả của "cuộc vận động sáng tác văn học vì tuổi thơ" do Hội Văn học nghệ thuật, Ủy ban bảo vệ và chăm sóc trẻ em, Sở Giáo dục đào tạo, Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh Thừa Thiên Huế và Nhà thiếu nhi Huế phối hợp tổ chức.Những tác phẩm trong tập sách bao gồm cả thiếu nhi và người lớn cùng sáng tác và cũng đã công bố rải rác đây đó, kẻ cả trên TCSH. Sông Hương xin trân trọng giới thiệu một số tác phẩm trong tập sách này.
LÊ THỊ HOÀI NAMHiện nay, cùng với sự lớn mạnh không ngừng của nền Văn học thiếu nhi thế giới, Văn học trẻ em Việt Nam đã có những bước phát triển vượt bậc với sự góp mặt của nhiều cây bút đầy triển vọng và những tác phẩm được trẻ em đón đợi và tìm đọc.
Khi tôi chuẩn bị lái xe ra khỏi nhà thì thằng con trai tôi xuất hiện trước xe.Với gương mặt rạng ngời, nó bảo: “Ba ơi, con có cái này cho ba này!”. “Gì thế con”, tôi hỏi lại, giọng hơi bực vì sắp trễ giờ. Thằng bé xoè đôi bàn tay và chỉ cho tôi những thứ tuyệt vời nhất trong trí tưởng tượng của một đưa bé 5 tuổi. “Tự con tìm thấy đấy!”.
Đỗ Hoàng Hạnh - Nguyễn Loan - Trần Thị Thu Huề - Phạm Minh Giang
DƯƠNG THỊ HIỀN“Vườn nhà ngoại có giàn trầu to nhất làng”. Hồi bé tôi vẫn thường chạy cùng xóm chỉ để khoe như thế. Mà giàn trầu ấy cũng rộng thật. Sau hiên nhà ngoằn ngoèo không biết bao nhiêu là thân trầu chen chúc, cố bám vào tường, vào cọc rào ngoại dựng sẵn. Trầu ra lá quanh năm, bất chấp cả cái nắng hanh hao của đất miền Trung cằn cõi hay cái giá lạnh của mùa đông. Nhất là sau cơn mưa, những ngọn trầu đâm lên tua tủa, vươn mãi tít tận mái ngói của dãy nhà 3 gian. Thân trầu yếu ớt, mảnh dẻ cứ đan cài, quyện chặt vào nhau hiển hiện sự gắn bó làm ánh lên sắc xanh mơn mởn của sự sống bất diệt.
TIỂU NGỌCTrong các câu chuyện đã được học, đã được đọc, em thích nhất câu chuyện Con cá thông minh nói về tình thương con của mẹ cá, cũng là của những người mẹ trên thế gian này.
ĐƯỜNG XUÂN SỬ
DƯƠNG THỊ HIỀNNó là Hựu, Hựu què. Bọn trẻ con trong xóm gọi nó thế. Từ lúc sinh ra bàn chân trái của nó đã bị teo lại và tay trái cũng chỉ có 4 ngón. Đó là di chứng của chất độc da cam bố nó mang từ chiến trường về. Bọn bạn cùng lứa không chơi với nó, bọn chúng luôn đùa nó một cách cay độc: Què ơi! “Quái vật tụi bay ơi”...
Gắp...! - Kể vấn - Chợ điếc
Ngoắc mưa - Ốc luộc đi thi... !
BÍCH THÚYHai chị em Thanh và Huyền là con song sinh của một nhà doanh nghiệp nhỏ ở cuối phố. Cả hai cùng học một lớp, ngoài giờ đến trường, bố mẹ còn thuê gia sư về ở dạy kèm trong nhà. Thanh học kém môn toán. Huyền học kém môn văn. Cô giáo thường nhắc nhở "gắng lên, chăm vào, ai cũng có thể học được như nhau cơ mà". Nhờ đó, dần dần em nào cũng làm bài tốt và được cô giáo cho điểm bằng nhau cả.
LTS: Trong cuộc thi 2001 - 2003 của Tạp chí Sông Hương, Toà soạn nhận được một chùm thơ viết cho thiếu nhi theo thể đồng dao, khá độc đáo. Chùm thơ đã lọt qua vòng sơ khảo. Sông Hương xin dành trang thiếu nhi để giới thiệu chùm thơ như một sự khuyến khích đề tài.