Trên dòng chảy thơ hiện đại

15:07 13/04/2009

HOÀNG VŨ THUẬTTrên các bậc thang thơ hiện đại, ta gặp nhiều gương mặt trẻ, có người đang ngồi trên ghế nhà trường, nhưng cũng không ít nhà thơ thuộc thế hệ trước và sau năm 1975. điều ấy chứng minh đổi mới thơ ca không dành riêng cho thế hệ nào cả. Những gì đang diễn ra sôi động trong nhịp điệu thời kinh tế tri thức đòi hỏi nhà thơ chuyển đổi thi pháp sáng tạo. Thơ không thể đứng yên thông thả, nhâm nhi mặc cho cuộc sống cuồn cuộn như cơn lốc.

Sinh năm Nhâm Thìn (1952), quê làng Đồng Hải, Đồng Hới, Quảng Bình, tác giả của tập thơ Trước biển. NXB Thuận Hoá-2000 và Kí ức, NXB Hội Nhà Văn-2003, Thái Hải mang cảm quan mạnh mẽ với cái nhìn xoáy vào bản chất đời sống, lật trở từng con chữ làm nên những tứ thơ lạ. Thơ anh tinh và kiệm: Ngày ấy/Trên vòng quay mặt trời/Hai đứa bơi ngộp thở/Bến bờ đâu/Em nguyện cầu dội lên ngàn âm thanh sóng-Ngày ấy/Úp mặt vào tiếng chuông đẫm ướt...
Mỗi nhà thơ có một góc khuất riêng, nhờ góc khuất riêng mà làm nên cá tính sáng tạo, bung mở bao chiều kỳ diệu trong nghệ thuật. Thái Hải đã có góc khuất ấy khi hướng thơ về phía tìm kiếm, trải nghiệm.
Trong dòng chảy này, Bùi Đức Vinh rất trẻ, sinh năm Kỷ Mùi (1979), quê Nam Định, từng nhận nhiều giải thưởng Báo Mực Tím, Áo Trắng, Văn Nghệ, Tạp chí Sông Hương, là đại biểu hội nghị nhà văn trẻ toàn quốc (lần thứ VI), lại ấn tượng bởi một trái tim thơ nhạy cảm, các chuỗi ngôn từ bùng nổ khi cảm xúc thăng hoa nhập thần, thơ thoát ra ngoài đối tượng phản ánh: Nơi mái nghèo yên tĩnh ngọn đèn bổi hổi thắp lệch màn đêm bằng hy vọng lửa/Cây gạo trách bầy hạc đỏ không tới đậu trĩu quanh bức phù điêu cổ, rồi gọi nhau gắp giấc mơ làng lảo đảo bay đi nữa/Mái đình làng chớp sáng một vừng đông...
Thơ Vinh dài với những câu thơ dài. Viết dài mà không điệp lại khó chịu quả không dễ dàng gì, nó đòi hỏi lao động nhà thơ cao hơn cùng với vốn từ ngữ của họ. Khởi đầu, Bùi Đức Vinh đã có những thành công, nhưng cũng là những thách đố thường xuyên, nếu không sẽ rơi vào trạng huống lê thê, nhàm chán.
Tôi xin được giới thiệu hai chùm thơ của Thái Hải và Bùi Đức Vinh với bạn đọc Tạp chí Sông Hương mà tôi hằng tin cậy.

THÁI HẢI

Định mệnh

Không thể thay chúa
Cứu rỗi linh hồn em!

Nụ hôn lưu ảnh
Lớn dần thu nay
Lớn dần ký ức gã đàn ông tóc bạc

Không khác
Em vẫn mang hình hài Đức Mẹ
Đôi mắt
Bàn tay chạm bàn tay
Run rẩy

Ngày ấy
Trên vòng quay mặt trời
Hai đứa bơi ngộp thở
Bến bờ đâu
Em nguyện cầu dội lên ngàn
âm thanh sóng

Ngày ấy
Úp mặt vào tiếng chuông đẫm ướt

Đời bể khổ
Sao chỉ mình em
Anh dư thừa trước chúa

Không thể cứu rỗi linh hồn em!
                                    10/2004

Cỏ thức

Lá đan vào đêm
nát nhàu
những tinh cầu xê dịch
hơi thở
đất
nồng nàn

Đêm
cỏ thức
dòng sông tím xổ tung
lững lờ
sóng vặn mình
con đò vỡ ra chấm lân tinh

Đêm
cồn cào cỏ
lũ côn trùng râm ran ấm lên
  dưới lá
hứng
              giọt
                        trời...
                                                3-2005

Thời gian

            Tặng Phan Đình Tiến

Khối đá câm
như ngón tay khổng lồ
mũi khoan xuyên thời gian*

Triệu năm núi lửa
khủng long dẫm lên nham thạch kiếm mồi
biển đỏ réo sôi
mặt trời chết
cỏ không vàng không xanh nhợt nhạt

Bước chân
mở cõi
hát vang cùng hoang thú
cánh chim bay theo hình chữ S

Dòng sông đen
sắt thép nặng địa cầu
những trái tim man dại vặt trụi lá cây

Nụ hôn đầu hoá thạch
chỉ còn em cùng tiếng cười thơ trẻ

Khối đá câm
để lại đằng sau huyệt thẳm
ngón tay khổng lồ vạch lên nền trời tia chớp
thời gian non xanh
hổn hển
cùng rãnh xoáy ngày nay...
                         QB 5-2005

-----------------
*Tác phẩm “Xuyên thời gian” tại công viên Tao Đàn- tp Hồ Chí Minh

BÙI ĐỨC VINH

Lửa trắng

Mọc lên từ mắt em
Rừng lửa trắng êm ái
Và cánh tay người đàn ông bất trị
Cô đơn bám vào anh mầm sáng
Chúng mình rã rời cháy cho nhau bằng cơn khát viên mãn
Anh đang nghe lũ mèo chưa no dục vọng lại man dại gọi nhau
nơi hố vôi cuối ngõ
Ánh trăng bò rụt rè trên mái tóc hạt dẻ lấp lánh
Trách kẻ đa tình hay tán tỉnh chòng ghẹo đòi đánh thức
                        nỗi đau lò than hồng đã ngủ say cùng hương cỏ
Nụ hôn đổ xuống làm đoàn tàu long bánh
Mà em - hồ tình chưa lắng bão, giông
Chúng mình chìm nghỉm trong tiếng thở đàn hồi
Có tiếng kêu sung sướng êm đềm. Lợp nhau vào ngây ngất tình
say hoa nắng
Không chịu nổi nồng nàn đắm khát nữa đâu!
Hãy đốt đam mê mười ngón tay vụng dại nhé
Thì làm cách nào để dịu đi mạch nước lũ vẫn hồi sinh
mãnh liệt nơi anh
Sẽ là thừa nếu thề thốt lúc này-Khi hai ta đánh rơi chiếc bình pha lê
                                                                 làm bằng ngây thơ hứa hẹn
Sao không cuộn tròn như đôi rắn hổ mang trên ngôi mộ cổ
   đêm rét mướt

Mùa Đông thì quá dài. Còn anh - Kẻ tàn hơi vừa dốc sức
truyền nhựa sống cùng sinh lực cho em - Ngọn Lửa trắng

Không đề cho tôi

Cầm tiếng thở buốt đau
Ngỡ ai đặt cược trước tính toan chờ đợi.
Trái tim ngã lê giữa một tầm gọi với
Sẫm lòng mùa thu tiễn đêm mắt ứa nghẹn ngào

Tôi đã thuỷ chung yêu khốn cùng một gốc đa
Còn gốc đa từng làm tôi chồi rễ
Rêu cũng ngờ vực cả tấm bia đá nguyện thề
Liều lĩnh ngớ ngẩn tin vào những điều nói dối.

Không lẽ bàn chân sẽ phản bội ngày về
Con đường chật lời đắm say mộng ảo
Tôi đau lòng hơn con cua khi người ta dã nát, phong thanh
nghe tháng giêng em cùng ai trút áo
Trắng hoài nghi trên đôi mắt tỏ bày

Bờ cỏ đắng tôi ngậm tiếng dế kéo vĩ cầm trong lòng tê dại.

Mùa thức

Mẹ gieo vãi hạt thương trên mùa màng khốn khó
Vằng vặc đêm trăng, con trâu gặm no nê một cánh đồng rồi
lăn kềnh ra ngủ
Giọt mồ hôi tiền kiếp văng vẳng bên rãnh cày mùa cũ
Gọi đám mây hình bông lúa cầu vồng ngơ ngác bay về từ đáy sông
  tâm hồn tròng trọc nỗi thơ tôi.

(200/10-05)

Đánh giá của bạn về bài viết:

0 đã tặng

Bày tỏ cảm xúc Mã QRCode

Bình luận (0)

Tin nổi bật

Thơ Sông Hương 05-2004

Võ Quê - Nguyễn Xuân Sang - Hồ Ngọc Chương - Duy Phi - Trần Thị Ngọc Lan - Nguyễn Hưng Hải - Huy Tập - Vương Anh
Chùm thơ Phan Trung Thành

Sinh ngày 10-3-1973Quê quán: Phong Điền Thừa Thiên HuếHiện công tác tại Văn phòng Hội Nhà Văn TP Hồ Chí Minh
Quân ta toàn thắng ở Điện Biên Phủ

HỒ CHÍ MINH(Hồ Chí Minh Toàn tập (tập 7, tr.277) NXB Chính trị Quốc Gia, Hà Nội 2000)
Thơ Sông Hương 04-2004

Phạm Xuân Trường - Đức Sơn - Hoàng Quý - Hoàng Niên
Chùm thơ Tôn Nữ Thu Thủy

Sinh năm 1953 tại Huế. Hiện nay sinh sống, làm báo tại TP. Hồ Chí Minh. Hội viên Hội Nhà văn TP. Hồ Chí Minh. Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam.
Chùm thơ Thanh Thảo

THANH THẢOThăm vườn nhà bạn Tặng Trần Vàng Sao
Chùm thơ Bùi Minh Quốc

Sao bỗng muốn quăng cả hồn lẫn bútCái cây bút nhẹ tênh mà vương nợ chi màNhưng cứ mãi vậy thôi, mãi còng lưng cõng bútTừng bước nhọc nhằn rút ngắn dặm trời xa...
Chùm thơ Mai Linh

Tên thật: Mai Linh Sinh năm: 1959, nơi sinh: Thanh HoáBút danh: Mai Linh, Mai Tài MinhThể loại: Thơ, văn học dịch
Thơ Sông Hương 03-2004

Kỷ niệm ngày truyền thống Thanh niên xung phong Việt Nam 15-7-1950 Hồ Xuân Hùng - Trần Nhuận Minh - Phạm Tấn Hầu - Quốc Thành - Nguyễn Thế Thắng - Lê Bá Thự - Nguyễn Sĩ Cứ - Nguyễn Thanh Xuân - Trần Ngọc Trác - Trần Cao Sơn
Trang thơ “quà tặng tháng ba”

Võ Thị Kim Liên - Tuyết Nga - Vũ Thị Khương - Lê Hoàng Anh - Nguyễn Thị Ngọc Hà - Nguyễn Thị Anh Đào - Trần Lan Vinh - Lê Khánh Mai - Võ Ngọc Lan
Thơ Sông Hương 06-2009

Đoàn Lê - Đông Triều - Nguyễn Đông Nhật - Từ Hoài Tấn - Hồng Vinh
Thơ Sông Hương 01&02-2004

Minh Đức Triều Tâm Ảnh - Hoàng Vũ Thuật - Nguyễn Đông Nhật - Văn Hữu Tứ - Nguyễn Ngọc Hưng - Lê Viết Xuân - Nguyễn Hoa - Nguyễn Thiền Nghi - Mai Quỳnh Nam - Nguyễn Loan - Lê Tuấn Lộc - Trần Dzạ Lữ - Lê Ngã Lễ - Nguyễn Văn Vinh - Nhật Anh - Đinh Hạ - Thuý Nga - Trương Phương Lan - Ngàn Thương - Hồng Thị Vinh - Bùi Hữu Cự - Nguyễn Văn Quang - Nguyễn Vũ Tiềm - Yến Thanh - Thanh Tú - Lê Hưng Tiến - Trần Lan Vinh - Phan Trung Thành - Trần Hữu Lục - Công Nam - Từ Quốc Hoài - Nguyễn Việt Tư - Vi Thuỳ Linh - Nguyễn Thụy Kha - Hà Huy Tuấn - Võ Phước - Nguyễn Thị Anh Đào - Mai Phương - Mai Văn Hoan - Nguyễn Hữu Quý - Ngô Đức Tiến - Trần Nhật Thu - Lê Khánh Mai - Phạm Thị Anh Nga - Lê Anh Dũng - Đức Sơn - Lê Tiền Xuân - Trúc Chi - Thái Doãn Long - Nguyễn Nhã Tiên - Đào Duy Anh - Lê Hoàng Anh - Nguyễn Ngọc Hạnh - Nguyễn Quân - Phạm Dạ Thuỷ - Phan Dịu Hiền - Duy Phi - Nhất Lâm - Phương Hà - Đỗ Văn Khoái - Kiều Trung Phương - Châu Nho - Lê Tấn Quỳnh - Hà Vũ Giang Châu - Trương Quân - Phạm Đình Ân - Hải Trung - Trần Hoàng Phố - Trương Đình Minh
Chùm thơ Nguyễn Sĩ Đại

Quê Hà Tĩnh.Từng tham gia quân đội trong chiến tranh chống Mỹ, cứu nước.Tốt nghiệp ĐHTH văn Hà Nội, Tiến sĩ văn học, Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam Có thơ đăng báo từ 1975. Ngoài làm thơ còn viết phê bình và nghiên cứu văn học.
Thơ Sông Hương 12-2003

Nguyễn Ngọc Phú - Hoàng Văn Bàng - Phụng Lam - Đỗ Quý Dũng - Trần Văn Khởi - Trương Đăng Dung - Trần Thị Bích Liên - Nguyễn Xuân Sang - Đào Đức Tuấn - Hoàng Thị Thương
Chùm thơ Phan Nhiên Hạo

...sự chộp bắt thời giancó thể nhìn thấy qua sự đổi thay của các tấm hình theonăm thángrồi tôi sẽ đến tuổi sáu mươi, các chân dung ố vàngthực tại của tôisẽ chỉ còn là sự sở hữu các giấc mơ không bao giờ đạt được
Chùm thơ Hồ Xuân Hùng

...Cuộc sống cứ mênh mông...Có cái gì yên lặng thế?Ngày mai là "Dâu bể"Con người biết lặn lội với "Bể dâu"...
Thơ Sông Hương 11-2003

Mai Văn Hoan - Lê Ngã Lễ - Đình Hy - Nguyễn Xuân Tư - Đồng Nguyệt Ái - Đặng Tiến - Sĩ Nhiếp - Lam Kiều - Lê Quốc Hán - Đường Thị Thương - Lê Viết Xuân - Nguyễn Quốc Anh - Nguyễn Thiền Nghi - Quỳnh Như
Chùm thơ Hà Minh Đức

LTS: ...Với gần 30 công trình nghiên cứu, lý luận - phê bình văn chương có giá trị khoa học, GS. Hà Minh Đức đã trải qua một đời lao lực và giảng dạy để sống, yêu, say và viết... Và không chỉ có thế, GS.Hà Minh Đức còn là tác giả của 3 tập bút ký và 4 tập thơ giàu sự sống thật, giàu phẩm chất nhân văn và thi sĩ.Thơ Hà Minh Đức nồng ấm tình đời, tình người; nhưng với tình yêu, ẩn chứa bên trong buồn thương và đơn độc. Nỗi sầu xứ và những hoài niệm ngày xanh qua từng “giọt nghĩ trong đêm” của tác giả đã làm nên những dư âm buồn xa và những thao thức thơ chăng mắc lòng người.Sông Hương xin trân trọng giới thiệu chùm thơ mới của tác giả.
Thơ Sông Hương 05-2009

Ngọc Tuyết - Ngô Thiên Thu - Tuệ Nguyên - Phạm Trường Thi - Lưu Xông Pha
Thơ Sông Hương 10-2003

Lâm Thị Mỹ Dạ - Lê Khánh Mai - Thu Nguyệt - Phan Thị Thanh Nhàn - Song Hảo - Nguyễn Thị Hồng - Trần Thị Trường - Phạm Thị Anh Nga - Thuý Nga - Châu Thu Hà - Phan Dịu Hiền - Dương Bích Hà - Lê Hoàng Anh - Ninh Giang Thu Cúc - Lê Minh Nguyệt - Nguyễn Đăng Chế