HOÀNG XUÂN NHU
(Nguyên phụ trách công tác chính trị trường ĐHSP Huế)
Ảnh: internet
Trong cách mạng dân tộc dân chủ tính tiên phong gương mẫu của người đảng viên thể hiện ở chỗ biết đặt quyền lợi của dân tộc, của Tổ quốc lên trên quyền lợi cá nhân; khi cần, sẵn sàng hy sinh quyền lợi cá nhân cho quyền lợi giai cấp và dân tộc, kể cả hy sinh tính mạng. Trong thời kỳ quá độ tiến lên CNXH khi mà nền kinh tế có nhiều thành phần, tính tiên phong gương mẫu của người đảng viên thể hiện như thế nào? Đó là vấn đề đặt ra cần nghiên cứu.
Mục tiêu tổng quát của chúng ta trong thời kỳ quá độ là làm cho dân giàu nước mạnh. Trên cơ sở đó kinh tế - xã hội ngày càng phát triển, an ninh quốc phòng ngày càng bảo đảm. Muốn cho dân giàu, trong từng lĩnh vực sản xuất (nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp...) phải có nhiều người làm ăn giỏi và biết làm giàu.
Đảng Cộng Sản Việt Nam là một đảng có trí tuệ, không những biết đề ra chủ trương đường lối đúng đắn mà còn là một đảng hành động. Đảng kết nạp những người sản xuất giỏi, "gương mẫu trong lao động". Lao động ở đây được hiểu không chỉ là lao động cơ bắp(*) đơn thuần mà còn là lao động trí óc. Trong lĩnh vực sản xuất lao động trí óc bao gồm cả lao động quản lý, lao động khoa học kỹ thuật cao hơn nhiều giá trị và hiệu quả của lao động cơ bắp. Sáng kiến phát minh của người quản lý, người kỹ sư có khi đem lại lợi ích gấp hàng trăm nghìn lần lượng sản phẩm làm ra của người công nhân trong thời gian tương ứng.
Trong thực tế hiện nay một bộ phận đảng viên có vốn liếng được tích lũy dưới dạng vàng hoặc tiền, không ít người có vốn lớn, do nhiều nguồn đại bộ phận là hợp pháp, tất nhiên là có cả không hợp pháp. Nếu tổng số vốn đó được huy động để phát triển sản xuất làm cho nền kinh tế hàng hóa ngày càng phong phú, dồi dào thì sẽ ích nước lợi nhà. Nhưng thử hỏi mấy ai dám bỏ vốn ra để kinh doanh làm ăn. Bởi lẽ rất dễ hiểu là tâm lý ai cũng sợ mang tiếng làm giàu và bóc lột, cho nên thượng sách là cất giữ của chìm mà tiêu pha dần dần hoặc gởi tiết kiệm lấy lãi. Như vậy tác dụng đồng vốn không được phát huy tối đa và điều đó chỉ đem lại thiệt thòi cho nền kinh tế của đất nước mà thôi.
Tính tiên phong gương mẫu của người đảng viên có vốn liếng trong thời kỳ quá độ phải chăng là mạnh dạn bỏ vốn ra làm ăn, kinh doanh trong lĩnh vực sản xuất (chứ không phải trong lĩnh vực lưu thông). Nếu trước đây trong đấu tranh giải phóng dân tộc hành động nêu gương của người đảng viên là xông pha trận mạc, không ngại hy sinh trước mũi tên hòn đạn của quân thù, thì ngày nay, trong xây dựng và phát triển kinh tế là làm cho nền kinh tế nước nhà có nhiều sản phẩm hàng hóa, góp phần giải quyết công ăn việc làm cho dân, một trong những nhân tố bảo đảm trật tự an toàn xã hội và ổn định chính trị. Thiết nghĩ không nên để tồn tại thực trạng tình hình là nhà nước thì kêu gọi người dân có của bỏ vốn ra kinh doanh mà người đảng viên có vốn liếng thì bình chân như vại; Người đảng viên mạnh dạn bỏ vốn kinh doanh nhất định có tác dụng lôi cuốn nhân dân cùng làm, "đảng viên đi trước, làng nước theo sau". Rõ ràng tiềm năng về nguồn vốn phát triển sản xuất là to lớn cần được khai thác để phục vụ cho nền kinh tế quốc dân.
Mặt khác, trong kinh doanh người đảng viên phải tỏ ra năng nổ, tháo vát, biết đề ra những kế hoạch, biện pháp tối ưu đem lại hiệu quả kinh tế cao, ra sức phát huy sáng kiến, phát minh làm lợi cho quản lý, cho sản xuất. Nếu là công nhân, nông dân bình thường, người đảng viên phải là người có năng suất cao trong sản xuất, có sáng kiến cải tiến thao tác trong lao động.
Xuất phát từ quan điểm trên, việc phát triển đảng viên mới, ngoài phương hướng đã thực hiện từ trước tới nay, nên chăng hướng thêm vào những người làm ăn giỏi, biết làm giàu và làm giàu chính đáng, mặt khác làm đầy đủ nghĩa vụ thuế má và tuân thủ nghiêm túc pháp luật nhà nước. Đảng kết hợp những đảng viên như vậy thì càng nâng cao năng lực lãnh đạo sản xuất, lãnh đạo kinh tế và từ đó tăng thêm tính chất tiên phong của Đảng. Thực trạng đất nước hiện nay không cho phép đảng viên của "đảng hành động", chỉ biết nói giỏi và không làm giỏi. Thời đại ngày nay không còn là thời đại hô hào kêu gọi mà phải bắt tay thực sự vào sự nghiệp đổi mới bằng cả tấm lòng, tri thức kinh nghiệm. Chỉ "Mo cơm, gói cà với tấm lòng cộng sản" thì không bao giờ có CNXH và CNCS.
Thế nhưng, một mâu thuẫn nảy sinh: theo quan điểm thông thường của nhiều người, đã làm giàu thì không tránh khỏi bóc lột, chưa nói tất yếu trở thành tư sản, điều mà về sinh mạng chính trị không ai muốn tí nào. Bởi vậy phải gỡ cho ra cái nút ở chỗ này, nếu không sẽ phạm sai lầm giáo điều rập khuôn và từ đó mà kìm hãm sự phát triển nền kinh tế của đất nước. Cái nút cần gỡ ở đấy, tôi nghĩ là nên xác định khái niệm bóc lột cho phân minh theo tư duy đổi mới. Nên chăng xử lý yếu tố m (trong công thức c + v + m của Mác) sao cho thỏa đáng; nếu dưới chế độ tư bản chạy vào túi nhà tư sản trọn vẹn thì dưới chế độ XHCN của chúng ta người công nhân nên được quyền hướng từ 40 đến 50% của m. Đề xuất này nếu là hợp lý và được chấp nhận thì nên được thể chế hóa bằng văn bản của nhà nước. Để kết thúc, tôi xin phép nhắc lại ý kiến mang tính thời sự đáng quan tâm của đồng chí cựu Tổng bí thư Lê Duẩn phát biểu năm 1969 tại trường Đảng, cao cấp (nay là học viện Nguyễn Ái Quốc): "Ta cứ để cho một tiểu chủ có thể thuê mướn 5, 7 công nhân, 9, 10 công nhân, thậm chí hơn nữa, để phát triển sản xuất. Ta có chính quyền trong tay, tại sao lại sợ họ trở thành tư sản". Tiếc thay tư duy đổi mới của cựu Tổng bí thư cách đây 22 năm không được thâm nhập các cấp các ngành và lan tỏa trong toàn Đảng, cho nên mới có hiện tượng đáng buồn là ngay giữa thủ đô, sát nách cấp lãnh đạo cao nhất mà ông "vua lốp" đã một thời bỏ tiền của, công sức và chất xám làm ra của cải cho xã hội, lại bị làm khó dễ trăm bề, thậm chí bị đày ải ê chề, vào tù ra tội đôi ba lần. Phải chăng đó là hậu quả của chủ nghĩa giáo điều mà Đảng ta đã thấy và ra sức khắc phục trong nhiều năm qua, nhất là từ đại hội VI đến nay, và tiếp tục khắc phục từ nay về sau.
H.X.N
(TCSH46/04-1991)
-------------
(*) Dự thảo điều lệ Đảng (sửa đổi): Chương I, điều 1.
Tải mã QRCode
Nếp nhà lãng đãng khói hương như chiếc cầu nối với quá khứ. Hồn người tĩnh tại, thong dong hòa quyện miền tâm linh thăm thẳm. Nhưng không phải dịp Tết đến ta mới thấy nhẹ nhàng. Bất cứ khi nào đứng trước ban thờ tiên tổ, bao bộn bề, lo toan đều tự nhiên rũ bỏ, để gia tâm bảo vệ những gì tốt đẹp của tinh thần.
Vừa qua, một số cá thể thiên nga đã được thả vào hồ Hoàn Kiếm, Hà Nội. Việc làm này đã gây nhiều ý kiến trái chiều trong dư luận. Dù sau đó, các cá thể thiên nga đã được di chuyển đến một địa điểm khác song từ sự việc này nhiều người tỏ ra băn khoăn bởi hồ Hoàn Kiếm vốn được coi là nơi linh thiêng, hơn nữa hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn còn là Di tích quốc gia đặc biệt.
Khi toàn cầu hóa, nhiều người mới ý thức rõ hơn tầm quan trọng của sáng tạo. Nhiều quốc gia coi sáng tạo là nguồn lực chính trong nền kinh tế tri thức. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số, bên cạnh động lực cũng tạo ra nhiều thách thức đối với khả năng sáng tạo của con người.
“Hiện thực” của đời sống hiện ra trước cái nhìn của chúng ta luôn luôn là một hỗn hợp, một nồi súp lẩu của “thực tế” và “tri nhận”, không tách bạch, và không dễ tách bạch được.
Nuôi dưỡng tâm hồn ham đọc sách từ bé cho con, sẽ giúp con dễ dàng vượt qua được giai đoạn khủng hoảng của tuổi mới lớn, giúp con mạnh mẽ đối mặt với những thay đổi của bản thân, và sóng gió của cuộc đời.
Để không bị lãng quên giữa các loại hình nghệ thuật giải trí hiện đại, sân khấu cải lương nói riêng, nghệ thuật truyền thống nói chung, đang tìm cách chuyển mình, dần tìm lại chỗ đứng. Trong quá trình tìm hướng đi mới ấy, các nghệ sĩ không hoàn toàn chạy theo thị hiếu một cách dễ dãi mà bỏ qua yếu tố nghệ thuật.
Một năm qua, sự xuất hiện của các sàn đấu giá nghệ thuật đã góp phần thúc đẩy hội họa phát triển, tạo ra thị trường lành mạnh thu hút nhà đầu tư cũng như giới mộ điệu. Nhưng vẫn còn nhiều vấn đề bỏ ngỏ.
Văn hóa là sản phẩm, đồng thời là điều kiện, động lực, phương thức tồn tại và phát triển của một đất nước. Văn hóa có sự phát triển tự thân nhưng cũng có cả sự tiếp nhận bên ngoài. Theo các chuyên gia, trong khi bảng giá trị của người Việt xuất hiện một số hiện tượng lệch lạc, cần nghiên cứu xây dựng hệ thống chuẩn mực xã hội, từ đó xác định khuôn khổ để trở lại chân giá trị.
Khi các hoạt động diễn xướng dân gian dần tách khỏi, đình làng dường như đánh mất một phần linh hồn, còn nghệ thuật truyền thống cũng thiếu khí vị. Theo NSƯT Đoàn Thanh Bình, những buổi diễn của Giáo phường Đình làng Việt một năm qua chính là hành trình để mỗi người được về lại ngày xưa, đắm mình trong đời sống văn hóa cộng đồng.
Thêm một lần mổ xẻ về thực trạng của lý luận phê bình sân khấu hiện nay, các nhà chuyên môn, tác giả đều cho rằng lý luận phê bình của sân khấu nước nhà rất thiếu, yếu và luôn bị các nhà hát… phớt lờ.
Nhà biên kịch Nguyễn Thị Hồng Ngát đã chia sẻ đầy trăn trở tại Hội thảo "Liên hoan phim Việt Nam trong sự nghiệp phát triển điện ảnh dân tộc" vừa qua ở Đà Nẵng.
Sáng 16/11, Hội Di sản văn hóa Thăng Long - Hà Nội đã tổ chức Hội thảo khoa học “Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu trên địa bàn Hà Nội - nhận diện, bảo tồn và phát triển” tại đình Hào Nam. Hội thảo đã thu hút sự quan tâm của đông đảo các nhà nghiên cứu, quản lý văn hóa - xã hội, các nghệ nhân dân, đồng đền, thủ nhang, thanh đồng…
Gần đây, một số trường ngoài công lập tăng học phí cao gây phản ứng của phụ huynh và bất bình dư luận. Đáng chú ý là theo Luật Giáo dục 2005, các cơ quan quản lý nhà nước không có thẩm quyền quản lý việc thu chi của các trường ngoài công lập. Các trường này hoạt động theo Luật Doanh nghiệp và ngành giáo dục chỉ giám sát về chỉ tiêu tuyển sinh, chương trình đào tạo.
Là di tích lịch sử văn hóa được xếp hạng Quốc gia từ năm 1991, nhưng những giá trị lịch sử, yếu tố nguyên gốc tại chùa Khúc Thủy, thôn Khúc Thủy (xã Cự Khê, huyện Thanh Oai, Hà Nội) đã bị xâm phạm nghiêm trọng.
Không phải ai sinh ra cũng đã có thẩm mỹ âm nhạc mà nó được hình thành gắn với không gian sống, điều kiện thụ hưởng. Theo nhạc sĩ Quốc Trung, hiện nay ở Việt Nam hầu hết các chương trình nghệ thuật chỉ trình diễn một vài thể loại nhạc, bó hẹp sự lựa chọn của khán giả. Nếu mọi người tự mở rộng, bỏ qua rào cản để thử nghiệm nhiều thể loại nhạc khác nhau, sẽ phát hiện ra nhiều thứ mới mẻ, thú vị.
Cuộc sống của họ ra sao, quan niệm về tình yêu, hạnh phúc, nỗi buồn, suy nghĩ về truyền thống, hiện tại và tương lai như thế nào? Để tìm ra câu trả lời, đạo diễn người Hà Lan Manouchehr Abrontan đã đi từ Nam ra Bắc, phỏng vấn hàng trăm phụ nữ ở mọi lứa tuổi, ngành nghề, vai trò khác nhau. Và “Việt Nam tim tôi” ra đời như tình ca về vẻ đẹp, sức mạnh của phụ nữ Việt.
“Học sinh như bó đuốc, nhiệm vụ của tôi là truyền lửa cho bó đuốc. Nhưng trước khi truyền lửa được thì giáo viên phải là người yêu thích, say mê tìm tòi, chắt lọc cái hay trong môn học, khơi gợi cho các em tự tìm tòi, tự phát hiện ra vấn đề”. Đó là chia sẻ của thầy giáo Lê Quang Nhân, Trường THPT chuyên Nguyễn Du, Đắk Lắk tại Lễ tuyên dương gương Người tốt việc tốt đổi mới sáng tạo trong dạy và học năm học 2016 - 2017 do Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD - ĐT) tổ chức sáng 18.10.
Trong bối cảnh cần khẳng định văn hóa doanh nghiệp Việt Nam, việc tìm ý tưởng sáng tạo từ “Truyện Kiều” được cho là con đường ngắn nhất. Như GS. Phong Lê, Chủ tịch Hội Kiều học Việt Nam nhận định: “Doanh nhân dùng chữ tâm ấy để tiến là phúc cho họ, cũng là phúc cho xã hội vậy”.
Trước các phương tiện nghe nhìn, sách đang trở nên yếu thế hơn. Người lớn cũng ngại đọc sách, còn trẻ em thì thích xem iPad và chơi game. Làm sao để tạo được thói quen đọc sách cho trẻ, qua đó, dần nuôi dưỡng tâm hồn các em bằng sách?
Chú trọng phát triển văn hóa đọc tại vùng nông thôn, miền núi là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong Đề án phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng đến năm 2020, định hướng đến năm 2030. Tuy nhiên, văn hoá đọc ở trẻ em nói riêng sẽ không thể phát triển rộng lớn nếu hệ thống phát hành sách chỉ tập trung ở thành phố và trẻ em nông thôn, miền núi vẫn còn “đói sách”.