Tin yêu đoàn kết để sáng tạo(*)

14:38 18/08/2026

VŨ TÚ NAM

(Trích bài nói tại Đại hội Văn nghệ Thừa Thiên Huế của nhà văn Vũ Tú Nam, nguyên Tổng thư ký Hội Nhà văn Việt Nam)

Ảnh tư liệu (Có sử dụng AI)

Chúng tôi rất vui mừng nhân dịp Đại hội Văn nghệ Thừa Thiên - Huế lần thứ VII này được gặp mặt đông đảo bạn bè cũ mới, những người đã gắn bó đời mình với cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc mấy chục năm qua, và với sự nghiệp đổi mới hôm nay. Được thấy các chị các anh quây quần bên nhau, người đã già yếu, người đang son trẻ, ai nấy đều đã và đang vượt qua những khó khăn trong đời sống riêng tư và trong sáng tạo nghệ thuật; trong ánh mắt các chị các anh ánh lên niềm tin yêu thầm lặng bền bỉ - tin yêu cuộc sống và tin yêu lẫn nhau -, chúng tôi cảm thấy được khích lệ rất nhiều.

Bởi vì nếu không có lòng tin và tình thương yêu thì làm sao có thể tập hợp được gần hai trăm rưỡi hội viên thuộc 6 chuyên ngành trong Hội Văn nghệ T.T.Huế, và đạt được những thành tựu đáng kể trong hoạt động sáng tạo như Báo cáo của BCH Hội đã nêu lên. Tôi chỉ xin trích một vài dòng trong bản báo cáo: "... số tiểu thuyết, truyện ngắn, truyện dịch, kịch bản mới, nghiên cứu... “tồn đọng” không có đầu ra, ở TT-Huế mấy năm qua con số lên đến gần 40 tập"... Điều đó nói lên nhiệt tình sáng tạo của các cây bút TT-Huế, đồng thời nhắc nhở trách nhiệm của các cơ quan quản lý ở tỉnh và T.W, trong đó có Hội Nhà văn chúng tôi, tìm các biện pháp khắc phục cái điều nghịch lý này. Có như vậy mới khuyến khích được các nhà văn hào hứng viết tiếp. Tất nhiên phải tính đến chất lượng các tác phẩm khi in ra, và việc tuyển chọn, biên tập là rất cần thiết.

Tôi xin phép không nói nhiều về vai trò quan trọng về văn hóa của T.T.Huế đối với cả nước. Tỉnh ta là đất cố đô văn hiến, là nơi giàu có vô tận về trữ lượng tinh thần và sự tích cách mạng của Đảng bộ và nhân dân tỉnh - Bình Trị Thiên trước kia, Thừa Thiên - Huế hôm nay - qua hai cuộc kháng chiến và trong đấu tranh cho sự nghiệp đổi mới. Dải đất này, nhân dân này cho phép văn nghệ sĩ chúng ta khai thác không bao giờ cạn những giá trị văn hóa cần thiết cho hành trang của dân tộc ta tiến vào thế kỷ 21. Vấn đề nằm ở chỗ: liệu tài năng, tấm lòng và công phu lao động nghệ thuật của mỗi chúng ta đã tương xứng hay chưa? Chúng ta đã cố gắng tự nâng mình lên hằng ngày để gánh vác được trách nhiệm sáng tạo hay chưa? Tất nhiên, rất cần có sự hỗ trợ của Đảng và Nhà nước về các chính sách khuyến khích sáng tác.

Thưa các anh, các chị.

Phương châm của Đại hội này đặt lên hàng đầu hai chữ đoàn kết thật có ý nghĩa hiện thực. Chúng ta mỗi người mỗi nết, mỗi người mỗi tật. Chúng ta sống rất tình cảm, nhưng dễ cảm tính và định kiến. Do vậy, nên thường xuyên có sự gặp gỡ, đối thoại, tìm những sự tương đồng ở nhau, giúp nhau loại bỏ những hiểu lầm không đáng có. Văn nghệ sĩ thường có cá tính mạnh mẽ, nhưng xin đừng ép người khác cứ phải giống mình. Nghiêm khắc với bản thân, bao dung và chân tình với bạn, chúng ta có thể giúp đỡ lẫn nhau nhiều hơn nữa.

Còn một vấn đề khác là đoàn kết giữa các thế hệ. Đâu đó có người nêu lên việc "bàn giao thế hệ" và "xung đột thế hệ". Ta có câu: "Tre già, măng mọc". Nhưng búp măng chẳng bao giờ mọc từ nơi đất chẳng có gì, mà măng nảy nở từ những khóm tre già có rễ cắm sâu trong lòng đất. Măng non bao giờ cũng mọc xen kẽ với tre tơ, tre bánh tẻ và tre già, hình thành cả một lũy tre xanh tốt và vững chắc năm này qua năm khác. Đó là bài học mà quần thể thực vật dạy cho con người về mối quan hệ giữa cá nhân và cộng đồng. Không có cái gọi là "bàn giao thế hệ", mà chỉ có sự nối tiếp, xen kẽ không ngừng giữa các thế hệ, tôn trọng nhau, giúp đỡ nhau, nương tựa nhau, cùng đóng góp cho sự phát triển của đất nước...

12-4-94
V.T.N
(TCSH63/05-1994)

---------------------
(*) Đầu đề của chúng tôi - TCSH

 

 

Đánh giá của bạn về bài viết:
0 đã tặng
0
0
0
Bình luận (0)
  • Tiếp bước sự sáng tạo với sơn mài của các bậc thầy thời kỳ hội họa Đông Dương, ngày nay nghệ thuật sơn mài đương đại vẫn kế thừa và phát triển với nhiều lối biểu hiện và tìm tòi mới. Tuy nhiên, bên cạnh hiệu quả nghệ thuật, nhiều sáng tạo cũng gây tranh luận.

  • Tính đến thời điểm này, Việt Nam có 12 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO vinh danh. Thế nhưng, bên cạnh niềm vinh dự thì những danh hiệu cũng đang tạo ra nhiều sức ép không nhỏ với các nhà quản lý văn hóa trong công tác quảng bá, bảo tồn và phát triển.

  • Tuồng là môn nghệ thuật sân khấu truyền thống độc đáo của dân tộc Việt Nam. Thế nhưng, cũng giống như những loại hình nghệ thuật truyền thống khác, tuồng đang đứng trước nguy cơ mai một. Ở đó việc bảo tồn để duy trì và phát triển nghệ thuật tuồng đang là “bài toán” không dễ gì tìm được câu trả lời thấu đáo.

  • “Ok (đồng ý) hay không thì mày nhớ confirm (xác nhận) cho người ta nha”; “giao đứa nào set up (sắp xếp) vụ này ngay và luôn đi chứ hứa rồi bỏ đó không hà”; “go now (đi ngay), mà free (miễn phí) thiệt hả?”; “nay được ở nhà full (cả) ngày”… Đó là vài trong số những câu Tây không ra Tây, ta chẳng ra ta mà giới trẻ Việt đang sử dụng trong cuộc sống hàng ngày.

  • Mùa World Cup 2018 đang đến những giờ phút cao trào của xúc cảm trong lòng người hâm mộ môn thể thao “vua”. Mỗi trận đấu mang lại nhiều cung bậc tình cảm: hân hoan, hào hứng, thất vọng, buồn khổ... theo từng đường bóng. Trong làng văn cũng có rất nhiều người hâm mộ đang cuồng nhiệt cổ vũ cho đội bóng mình yêu thích, thành thật khóc - cười sau mỗi trận bóng, và cuối cùng là đặt bút... làm thơ.

  • Chúng ta tưởng rằng, chúng ta tạo ra mạng xã hội là để chúng ta tự do hơn: tự do phát ngôn, tự do thể hiện quan điểm và suy nghĩ của mình, nhưng nhìn những điều đang diễn ra, chúng ta liệu có đạt được tự do thực sự và quan trọng hơn, là tìm kiếm được hạnh phúc?

  • Mấy chục năm qua, phê bình luôn được coi là khâu yếu nhất của nền văn nghệ. Nhẹ thì cũng là chưa theo kịp sự phát triển của phong trào sáng tác, không cắt nghĩa được sự phức tạp của các hiện tượng văn nghệ…

  • Có thể đội tuyển Nhật Bản không vô địch World Cup 2018 nhưng các cổ động viên của họ đã vô địch trên khán đài khi để lại ấn tượng đẹp về ứng xử cũng như hành động dọn sạch rác khu vực ghế ngồi.

  • Là một nghề gắn với viết lách, chữ nghĩa nên không có gì lạ khi nhiều nhà báo viết sách. Nhưng bản chất nghề báo là công việc liên quan đến thông tin nên sách của nhà báo ngoài sự đa dạng còn có một đặc thù riêng là luôn gắn với dòng chảy của thời sự, nhất là dòng thời sự liên quan đến chuyên môn của từng người.

  • Tạo tác và sử dụng mặt nạ là nét văn hóa vẫn sống động ở vùng Eo biển Torres của Australia. Những kiến thức lịch sử chứa đựng bên trong khiến chúng được mang đi trưng bày khắp thế giới. Nhưng điều đáng nói còn là câu chuyện ứng xử với truyền thống nơi đây.

  • Tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao hơn nữa nhận thức, ý thức trách nhiệm của các cấp, các ngành, các tầng lớp nhân dân trong việc chung tay xây dựng lễ hội; tăng cường công tác phối hợp với các tỉnh tham gia tổ chức Giỗ Tổ Hùng Vương-Lễ hội Đền Hùng hằng năm. 

  • Trước giá trị di sản và thách thức do biến tướng, thương mại hóa trong thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu tam phủ, tứ phủ, series phim Mẹ Việt - Tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt đã chính thức ra mắt cuối tuần qua. Theo bà Đàm Lan, Chủ nhiệm dự án phim, mỗi thước phim là hành trình lắng đọng tâm thức, tìm về văn hóa truyền thống, tín ngưỡng nội sinh của dân tộc Việt.

  • Với những thay đổi về ưu đãi tuyển sinh, mùa tuyển sinh 2017-2018 số lượng học sinh, sinh viên thi vào ngành Âm nhạc dân tộc (ANDT) cũng tăng hơn những năm trước. Đây là tín hiệu mừng của sự thay đổi hợp lý ở khâu tuyển sinh cho các ngành “hiếm muộn”.

  • Nói đến nạn sách lậu, ai cũng biết vì đây là câu chuyện “xưa như Trái Đất.” Xong dường như câu chuyện xưa cũ này càng ngày càng dài, nội dung, tình tiết càng phức tạp và làm “phiền lòng” không chỉ cộng đồng yêu sách mà cả các cơ quan chức năng.

  • Tại hội thảo khoa học chuyên đề “Những tinh hoa sân khấu cải lương thể hiện qua các vai diễn về đề tài lịch sử” vừa tổ chức tại Trường Đại học Sân khấu Điện ảnh TPHCM, những nghệ sĩ, nhà giáo, nhà lý luận phê bình sân khấu kỳ cựu, đều có chung nhận định: “Cải lương không thể chết!”.

  • “Ký ức Hội An” - chương trình biểu diễn thực cảnh hoành tráng trên một sân khấu mới được xây dựng rất quy mô tại cồn bắp Cẩm Nam (cồn Ga Mi), sông Hoài, TP Hội An đang vấp phải phản ứng của người dân, nhà nghiên cứu và những người yêu mến phố cổ này. Một lần nữa, câu chuyện về xung đột giữa bảo tồn và phát triển lại được đặt ra, mà nguyên nhân chính là không tôn trọng văn hóa bản địa.

  • Khi nhắc tới sân khấu kịch, người ta thường nghĩ tới ánh hào quang, trang phục lộng lẫy và hóa trang cầu kỳ. Thực tế, nghệ thuật kịch có thể được ứng dụng hiệu quả trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là giáo dục, qua đó kích thích các khả năng tiềm ẩn của học sinh.

  • “Thời gian gần đây, việc xây dựng, trưng bày tượng, biểu tượng có nội dung và hình thức không phù hợp với văn hóa Việt Nam tại một số cơ quan, đơn vị, khu du lịch và địa điểm công cộng, tác động không tốt đến môi trường văn hóa, thị hiếu thẩm mỹ của cộng đồng và xã hội.”

  • Xả rác bừa bãi nơi công cộng; đua xe, lạng lách; văng tục, chửi thề; chen lấn, xô đẩy khi tham gia các dịch vụ công cộng; phá hoại, bôi bẩn các công trình công cộng;…là những hình ảnh xấu xí của không ít người trẻ hiện nay, và trở thành nỗi trăn trở của nhiều lãnh đạo TP HCM trong quá trình xây dựng nếp sống văn minh đô thị.

  • Các công trình nghệ thuật công cộng là thành phần không thể thiếu trong quy hoạch và kiến trúc của một đô thị hiện đại. Thế nhưng “ranh giới” trong quan điểm, nhận thức tạo hình mỹ thuật cùng với tâm lý sính ngoại đã ít nhiều làm không gian công cộng biến dạng.