Địa danh Thanh Hà thuộc xã Hương Vinh, thị xã Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên-Huế ngày nay. Nằm phía bờ tả ngạn sông Hương, cách kinh thành Huế 4 km, cách cửa biển Thuận An khoảng 10km.
Tư liệu
Với vị trí trên bến, dưới thuyền, cư dân có truyền thống buôn bán, ở Thanh Hà sớm xuất hiện chợ làng, nơi hội tụ hàng hóa của cư dân các vùng lân cận.
Năm 1636, cảng Thanh Hà được thành lập rồi phát triển thành một phố cảng có tiếng sầm uất, trở thành một thương cảng lớn nhất, cửa ngõ giao thương hàng đầu của đô thành Phú Xuân trong các thế kỷ XVII, XVIII, thu hút thương khách nhiều nước như: Trung Quốc, Nhật Bản của châu Á; Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Hà Lan, Anh, Pháp... của phương Tây
Vùng đất Thuận Hóa và Đàng Trong vốn có nhiều đặc sản quý hiếm như hồ tiêu, cau, trầm hương, yến sào, đường... là mặt hàng được các thương nhân nước ngoài tìm mua. Cùng với đó những mặt hàng thủ công như gốm, dệt, đúc đồng, là những mặt hàng xuất khẩu chính của cảng Thanh Hà.
Trong Phủ biên tạp lục, một cuốn sách ghi chép về tình hình kinh tế xã hội xứ Đàng Trong, Lê Quý Đôn cho biết: các kho của phủ chúa luôn chứa đựng các mặt hàng quý hiếm của Đàng Trong để xuất khẩu qua cảng Thanh Hà như: vàng, trầm hương, yến sào, ngà voi, đồi mồi, đường phèn, đường cát, đậu xanh, nước mắm, muối, vải trắng, chiếu, giấy, sừng tê, ngà voi, gỗ mun, lá buôn, chuông đồng... đặc biệt là đặc sản hồ tiêu ở huyện Minh Linh (Quảng Trị).
Cứ hàng năm vào thượng tuần tháng 5 thì sai đội trưởng thuyền Tân Nhất cùng tinh binh ra địa phương hạ lệnh cho tùy vườn nhiều vườn ít mà chia bao, họp số định giá mua lấy, một gánh hồ tiêu chỉ trả 5 quan tiền chở về phố Thanh Hà bán cho khách Tàu, không cho dân địa phương bán riêng.
Hàng nhập khẩu ở Thanh Hà chủ yếu là các mặt hàng cung cấp cho nhà nước gồm kim loại như đồ đồng, kẽm, hợp kim do thương khách từ Nhật Bản, Trung Quốc chở đến. Chỉ trong vòng hai năm mà thuyền Ma Cao chở đến Thanh Hà 15 vạn cân hợp kim pha kẽm để đúc tiền.
Đồng đỏ Nhật Bản loại tốt theo giá 100 cân là 45 quan. Các tàu Thượng Hải, Phúc Kiến, Quảng Đông chở đồng đỏ sang cũng phải khai báo để theo giá mà mua. Sau khi nhà nước mua xong mới cho tàu bán ra ngoài. Có thể nói, Thanh Hà là cửa ngõ thông thương với nước ngoài, nơi nhà nước độc quyền mua bán xuất nhập khẩu.
Ở đây còn là thị trường mua bán vũ khí sôi động. Khi cuộc chiến tranh Trịnh - Nguyễn đạt đến đỉnh điểm của sự khốc liệt (1627-1672). Súng đạn của các thương khách Bồ Đào Nha, Hà Lan, Nhật Bản, được chúa Nguyễn săn đón . Sử của ghi rằng Chúa Nguyễn Phúc Tần có lần nhờ Giáo sĩ Marque nhận 1000 nén bạc sang Ma Cao để mua vũ khí. Đầu năm 1659, tàu Ma Cao chở súng đạn đến, Chúa mừng quá, vội vã cùng với đạo binh đến bến Thanh Hà, lệnh cho bắn 3 phát súng đón chào, rồi chúa không ngớt sờ mó, vuốt ve những khẩu đại bác một cách đắc chí.
Tiếp đó là các nguyên liệu, các mặt hàng cao cấp phục vụ cho cung đình và quan lại ở dinh phủ của chúa. Người Hà Lan và các tàu phương Tây khác mang nhiều thứ ngọc quý đến bán ở Thanh Hà, người Anh mang các mặt hàng len, dạ đến bán. Người Trung Quốc mang các mặt hàng cao cấp như lụa, gấm, vóc, len, dạ, đồ sứ, đồ sành, đồ gốm, giấy, tranh, tre, chè... các dược liệu như sa hoàng, mộc hương, hoàng liên, nhân sâm.
Cảng Thanh Hà ngày càng tấp nập bởi đây cũng là thời kỳ xuất hiện các cường quốc hàng hải và thương mại quốc tế như Hà Lan, Anh, Pháp...Và đặc biệt, khi mà người Mãn Châu chiếm Trung Quốc lập ra triều đại Mãn Thanh, kỳ thị và đàn áp người Hán đã gây một làn sóng di dân đến các nước lân cận, nên Hoa thương ào ạt nhập cư vào Đàng Trong. Trong vô số những nạn nhân này có nhiều người đã qua Thanh Hà cư trú, lập phố buôn bán. Kể từ năm 1685, nhà Thanh lại cho phép các thuyền buôn Trung Quốc xuất bến ra các nước láng giềng neen thuyền của người Hoa đến Thanh Hà ngày càng nhiều, mỗi năm có đến 80 chiếc tìm đến cảng thị này. Do đó, cảnh bán buôn trên phố cảng Thanh Hà diễn ra càng tấp nập hơn.
Thanh Hà không chỉ là cảng quốc tế mà còn đóng vai trò một trung tâm giao thương quan trọng của xứ Đàng Trong. Hàng năm nhà nước trưng dụng hàng trăm chiếc thuyền chở gạo từ Đồng Nai, Gia Định ra cung cấp cho dinh phủ Phú Xuân và bán cho nhân dân Thuận Hoá. Ở đây còn phổ biến câu ca: "Hết gạo thì có Đồng Nai, Hết củi thì có Tân Sài chở vô". Từ Hội An có nhiều mặt hàng dân dụng của phương Tây được thương nhân người Hoa mang ra bán ở Thanh Hà.
Lê Quý Đôn có ghi lại: "Phố Hội An xứ Quảng Nam, tàu Tây thường đem nồi đồng, mâm đồng đến bán hàng vạn chiếc. Người Tàu buôn về phố Thanh Hà luôn bán thường lãi gấp đôi". Còn thương nhân Thanh Nghệ, Sơn Nam đã vận chuyển hàng hóa bằng đường thủy vào Thanh Hà để trao đổi. Hàng hóa từ Thanh Hoá, Ai Lao cũng đưa bằng đường bộ vào chợ phiên Cam Lộ và được thương nhân vận chuyển vào bán ở Thanh Hà. Jean Koffler một bác sĩ người Đức làm ngự y cho chúa Nguyễn Phúc Khoát nhận xét rằng: "Những sự trao đổi giữa các tỉnh miền Bắc và miền Nam lại làm cho thương mại tăng thêm phần quan trọng. Hàng hóa dồn theo đường bộ và đường biển đến kinh đô rồi được mang đi bán và từ đấy người ta lại mang nhiều thứ khác nữa".
Dưới thời Tây Sơn (1786-1801), Phú Xuân là trung tâm lãnh đạo của phong trào, là kinh đô sau khi đất nước xóa bỏ chia cắt Đàng Trong- Đàng Ngoài. Những lợi thế đó cùng với chính sách mở rộng ngoại thương của vua Quang Trung với nhà Thanh và phương Tây (Bồ Đào Nha, Anh) đúng ra Thanh Hà được phục hồi và phát triển ở một tầm cao mới.
Nhưng do biến động tự nhiên làm xuất hiện cồn nổi ở giữa sông Hương đoạn ngang qua bến cảng Thanh Hà nên tàu thuyền khó cập bến; thuyền buôn đến Phú Xuân phân tán qua nhiều bến cảng, Thanh Hà dần vắng bóng thương nhân. Đến cuối thời Tây Sơn cư dân buôn bán ở phố Thanh Hà chuyển dần về phía chợ Dinh và Bao Vinh. Cảng Thanh Hà dần vào dĩ vãng.
Theo vietnamnet.vn
Tải mã QRCode
Tối 25/4, tại Đại Nội Huế, chương trình nghệ thuật “Hoàng cung huyền ảo” chính thức khai mạc, mở cửa phục vụ cộng đồng với nhiều không gian trải nghiệm phong phú, tái hiện vẻ đẹp lung linh, huyền ảo của di sản cung đình Huế về đêm.
Sáng 24/4, tại Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân đã chủ trì chương trình hữu nghị chào mừng Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Phu nhân trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam. Chương trình đã để lại dấu ấn sâu sắc, góp phần tôn vinh chiều sâu văn hóa Việt Nam và tăng cường giao lưu, hiểu biết giữa hai quốc gia.
Tối 23/4, tại khu vực sân khấu cầu Gỗ Lim, Thành Đoàn Huế đã tổ chức chương trình Âm nhạc Cộng đồng với chủ đề “Giai điệu tháng 4”, thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia.
Chiều ngày 22/4, tại không gian văn hóa Lầu Tàng Thơ, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế tổ chức khai mạc triển lãm với chủ đề “Cửu Đỉnh triều Nguyễn: Di sản tư liệu qua hình ảnh và tài liệu lưu trữ - Hướng tiếp cận giáo dục di sản bằng trải nghiệm số.
Sáng ngày 22/4, Lễ khai mạc Cuộc thi tìm hiểu về Tủ sách Huế với chủ đề “Thanh âm của sách – Dư âm của Di sản” đã được diễn ra tại Viện Chuyển đổi số và Học liệu - Đại học Huế (20 Lê Lợi, TP Huế) do Sở Văn hóa và Thể thao Huế phối hợp với Viện Nghiên cứu phát triển thành phố Huế và Viện Chuyển đổi số và Học liệu phối hợp tổ chức.
UBND thành phố vừa ban hành Kế hoạch tổ chức Hội thi tìm hiểu công tác cải cách hành chính của thành phố Huế năm 2026 nhằm tạo ra phong trào thi đua sôi nổi trong cán bộ, công chức trong việc phát huy sáng kiến, đề xuất những cách làm hay, những giải pháp mới góp phần cải cách quy trình, thủ tục hành chính, giúp cán bộ, công chức nâng cao nghiệp vụ chuyên môn và học hỏi kinh nghiệm giữa các cá nhân, đơn vị.
Chiều 21/4, Ban Tổ chức Festival Huế và Công ty TNHH Bia Carlsberg Việt Nam, nhãn hàng bia Huda đã tiến hành lễ ký kết hợp đồng tài trợ cho Festival Huế 2026 với danh vị “Nhà tài trợ Bạch kim”, mức tài trợ cao nhất của Festival, với tổng giá trị 9 tỷ đồng.
Sáng 21/4, tại Thư viện Tổng hợp thành phố Huế (29A Lê Quý Đôn, phường Thuận Hóa), Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Huế chủ trì, phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh thành phố Huế, Viện Nghiên cứu Phát triển cùng các đơn vị xuất bản, phát hành tổ chức Lễ khai mạc Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 5 năm 2026.
Sáng 19.4, hơn 8.000 người đã trải nghiệm giải chạy VnExpress Marathon Huế 2026, mang đến một hành trình thể thao giàu cảm xúc giữa lòng cố đô di sản.
Chiều ngày 18/4, Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật thành phố Huế tổ chức bế mạc Trại sáng tác Văn học nghệ thuật với chủ đề “Huế quyến rũ” năm 2026.
Sáng ngày 18/4 (nhằm ngày 2/3 âm lịch), Sở Văn hóa và Thể thao TP. Huế phối hợp với các đơn vị tổ Lễ hội Điện Huệ Nam 2026. Đây là sự kiện mở màn ấn tượng cho chuỗi hoạt động Festival mùa Hạ, khẳng định sức sống mãnh liệt của một Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.n hóa phi vật thể quốc gia.
Sáng 18/4, tại Cơ Mật Viện - Tam Tòa, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế tổ chức giới thiệu cuốn sách “Nguyễn Đắc Xuân - Người cầm bút với Huế mình”, đánh dấu cột mốc đặc biệt trong hành trình hơn 60 năm cầm bút và nghiên cứu của nhà nghiên cứu văn hóa Nguyễn Đắc Xuân. Buổi lễ diễn ra trong không khí trang trọng, thu hút sự tham dự của đông đảo nhà nghiên cứu, văn nghệ sĩ và độc giả yêu mến văn hóa Cố đô.
Sáng 18/4, tại Cơ Mật Viện – Tam Tòa - TP. Huế, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đã tổ chức khai mạc triển lãm “Chuyện kể từ những trang cổ thư”. Tham dự có đồng chí Nguyễn Khoa Điềm - Nguyên Ủy viên Bộ Chính trị - Nguyên Trưởng ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương, đồng chí Phan Ngọc Thọ - Nguyên Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, nguyên Chủ tịch UBND TP Huế cùng đông đảo công chúng thưởng lãm.
Chiều 17/4, UBND thành phố Huế tổ chức lễ tôn vinh và trao danh hiệu “Công dân danh dự thành phố Huế” cho ông Kang Bong Jun, quốc tịch Hàn Quốc, Tổng Giám đốc Công ty TNHH SMC Huế.
Sáng 17/4, tại Nghênh Lương Đình - thành phố Huế, báo VnExpress phối hợp với UBND thành phố Huế tổ chức lễ khai mạc giải chạy VnExpress Marathon Huế 2026.
Nhân kỷ niệm 77 năm ngày diễn ra Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là thành phố Huế) lần thứ nhất (17/4/1949 – 17/4/2026), sáng 16/4, UVTW Đảng, Bí thư Thành ủy Nguyễn Đình Trung đã đến dâng hương, tưởng niệm tại bia chiến tích Dương Hòa. Cùng đi có đồng chí UVTV Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hoàng Hải Minh.
Sáng 15/4, Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật thành phố Huế đã tổ chức khai mạc Trại sáng tác với chủ đề “Huế quyến rũ”. Đây là sự kiện nằm trong khuôn khổ chương trình phối hợp giữa Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật các vùng kinh đô xưa và nay.
UBND thành phố Huế vừa ban hành Kế hoạch số 200/KH-UBND về tổ chức Hội chợ thương mại Festival Huế năm 2026.
Chiều 9/4, UBND thành phố Huế tổ chức buổi họp báo thường kỳ quý I/2026 nhằm thông tin về tình hình kinh tế - xã hội và một số nhiệm vụ trọng tâm tháng Quý II/2026.