Thơ haiku tự do Nhật Bản

14:09 22/02/2024


Ogiwara Seisensui - Murakami Kijo - Saito Sanki - Ozaki Hosai

Ảnh: tư liệu

Thơ haiku tự do Nhật Bản khởi đầu với Kawahigashi Hekigoto (河東碧梧桐) (1873 - 1937) và sau đó Ogiwara Seisensui (荻原 井泉水) (1884 - 1976), Ozaki Hosai (尾崎 放哉) (1885 - 1926), Taneda Santoka (種田 山頭火) (1882 - 1940) tiếp nối. Đặc trưng của phái thơ này là không cần đến quý ngữ và không phải câu nệ vào hình thức 5/7/5 như haiku truyền thống. Ozaki Hosai có thể được xem là nhà thơ thành công nhất của trường phái này với nhiều bài haiku được đánh giá là đặc sắc khó quên. Dưới đây là chùm haiku tự do của Ogiwara Seisensui, Murakami Kijo, Saito Sanki và Ozaki Hosai. Bàng bạc trong mỗi bài thơ là niềm cô đơn của thân phận con người mà chúng ta có thể cảm nhận được mặc dù bị giới hạn bởi ngôn ngữ. Nhiều bài thơ vô cùng đơn giản nhưng tinh tế sâu sắc mà nếu như biết tiếng Nhật, đọc qua một lần chúng ta có thể nhớ được ngay.

                     Hoàng Long giới thiệu và dịch từ nguyên tác Nhật ngữ


 

OGIWARA SEISENSUI

空をあゆむ朗朗と月ひとり

Đi qua trời thẳm
Vầng trăng kia
Lúc nào cũng sáng một mình

こだま
「おーい」と淋しい人
「おーい」と淋しい山

Tiếng vọng
“Này”, người cô đơn nói
“Này”, núi cô độc đáp lời

佛を信ず麦の穂の青きしんじつ

Tin vào Phật
Sự thật màu xanh
Nơi ngọn lúa mạch



MURAKAMI KIJO

冬蜂の死にどころなく歩きけり

Con ong mùa đông
Mải miết bước đi
 không còn nơi nào để chết

春雨や確かに見たる石の精

Tôi đã chắc thấy
Tinh thần của đá
Trong cơn mưa xuân

浅間山の  煙出て見よ  今朝の月

Định ngước mắt nhìn
Núi Asama mờ khói
Gặp vầng trăng sớm mai



SAITO SANKI

春園の ホースむくむく 水通す

Khu vườn nhà
Ống nước chảy
Róc rách mùa xuân

仰ぎ飲む ラムネが天露 さくら散る

Ngửa mặt uống nước chanh
Hoa anh đào rơi
Như sương xuống từ trời

秋の暮 大漁の骨を 海が引く

Trong buổi chiều thu
Bao nhiêu là xương cá
Sóng đánh dạt vào bờ

春を病み 松の根つ子も 見あきたり

Bạo bệnh mùa xuân,
nhìn mãi gốc thông,
đến chán chường mệt mỏi



OZAKI HOSAI

山に登れば淋しい村がみんな見える

Lên núi cao sẽ thấy
Tất cả mọi người
Trong ngôi làng cô đơn

壁の新聞の女はいつも泣いて居る

Người con gái
Trên tờ báo dán tường
Lúc nào cũng khóc

月夜の葦が折れとる

Đám lau sậy
Gãy
Trong đêm trăng

春の山のうしろから煙が出だした

Khói dâng cao
Phía sau ngọn núi mùa xuân

一人の道が暮れて来た

Con đường một mình
Ngả bóng
Hoàng hôn

長雨あまる小窓で杏落つるばかり

Mưa dằng dặc
Ngoài song cửa nhỏ
Chỉ có trái hạnh rơi

船は皆出てしまひ雪の山山なり

Tất cả con tàu ra khơi
Còn lại
Những ngọn núi phủ đầy tuyết

井戸の暗さにわが顔を見出す

Tôi tìm mặt mình
Nơi đáy tối
Giếng nước sâu

たばこが消えて居る淋しさをなげすてる

Điếu thuốc đã tàn
Tôi quăng ném đi
Sự hiu quạnh của mình

やせたからだを窓に置き船の汽笛

 tấm thân gầy
Đến bên cửa sổ
Nghe tiếng còi tàu ra khơi

(TCSH419/01-2024)
 

 

Đánh giá của bạn về bài viết:
0 đã tặng
0
0
0
Bình luận (0)
Tin nổi bật
  • EVGHÊNI EVTUSENKÔ

    Tưởng niệm Anđrây Đimitiêvich Xakharôv

  • LTS: Ca khúc “Thời gian đang chuyển mình” được phát hành trong album cùng tên vào năm 1964. Dylan viết ca khúc này nhằm phản ánh những sự biến đổi của thời cuộc.

  • Thi sĩ Christopher Merrill được giới phê bình văn chương Mỹ trân trọng, như W.S. Merwin đánh giá, là “một trong những nhà thơ tài năng, táo bạo, và thành công nhất của một thế hệ thi ca hiện đại.”

  • Nhà thơ Müesser Yeniay, sinh năm 1984, tại Izmir - Thổ Nhĩ Kỳ. Chị tốt nghiệp Đại học Ege môn Anh ngữ và Văn học, nhận bằng Tiến sĩ Văn học Thổ Nhĩ Kỳ tại Đại học Bilkent. Chị từng đoạt một số giải thưởng Văn học tại Thổ Nhĩ Kỳ. Thơ Müesser Yeniay đã được dịch sang nhiều thứ tiếng. Müesser Yeniay hiện là biên tập viên Tạp chí Văn học Şiirden, Thổ Nhĩ Kỳ.

  • Jan Skacel (1922 - 1989) là một trong số những nhà thơ chủ chốt trong văn học Séc nửa sau thế kỷ 20. Ông cũng là nhân vật có vai trò quan trọng trong đời sống văn học Tiệp Khắc với tư cách là Tổng Biên tập tạp chí Host do domu trong các năm từ 1963 đến 1969.

  • LTS: Khi Sông Hương gửi những dòng thơ này đến với bạn đọc thì Paris đã yên bình sau cơn ác mộng khủng bố IS. Nhân loại đang đứng bên người Pháp: “Je suis Paris! Tôi là Paris! Nhân loại là Paris!” Lá cờ nước Pháp nhung phủ hàng triệu gương mặt người. Và những bài thơ dành cho Paris đã ngân lên, đơn giản, đó là biểu tượng xứ sở nghệ thuật của thế giới, là nơi Cách mạng Pháp với Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền đã mở ra một kỷ nguyên hoàn toàn mới cho nhân loại…


  • Buổi sáng ngày 11 tháng 9 năm 2001, bạn làm gì?

  • LTS: "Maiacôpxki là lá cờ đầu của thơ ca tháng Mười. Và làm thơ ca ngợi cách mạng tháng Mười Nga vĩ đại, ông luôn luôn đặt ra những câu hỏi lớn về viễn cảnh của cuộc cách mạng, về tương lai của nhân loại.

  • LGT: Nhà thơ Charles Simic sinh vào ngày 9/5/1938 tại Nam Tư, nơi ông có một tuổi thơ đau thương trong chiến tranh thế giới thứ II. Năm 1954, ông theo gia đình di cư sang Mỹ.

  • JOSEPH BRODSKY

    LTS: Sinh năm 1940 tại Peterbuorg. Năm 1970, ông sang định cư ở Mỹ và dạy học tại Đại học Columbia. Ông làm thơ bằng tiếng Nga và tiếng Anh. Năm 1987 ông đoạt giải Nobel văn chương.
    Những bài thơ Sông Hương chọn giới thiệu được trích trong tập “Tĩnh vật và những bài thơ khác” từ bản dịch của Hoàng Ngọc Biên.

  • Billy Collins (sinh ngày 22/3/1941) là thi sĩ nổi tiếng ở Mỹ. Ông đã từng hai lần được bầu là Thi bá, hay còn gọi là Nhà thơ danh dự (Poet Laureate) của Hoa Kỳ, lần đầu vào năm 2001 và lần thứ hai vào năm 2003. Trong các năm từ 2004 đến 2006 ông được bầu là Thi sĩ của bang New York.

  • LGT: Nakahara Chuya (Trung Nguyên Trung Dã) (1907-1937) là một gương mặt chói ngời của văn học Nhật Bản cận đại dù mất ở tuổi ba mươi và chỉ kịp để lại hai thi tập “Bài ca sơn dương” (Yagi no uta) và “Bài ca ngày tháng cũ” (Arishihi no uta).


  • A. VÔZNHÊXENXKI

  • LTS: Ngày 18-2-1987, phiên họp của Ban thư ký Hội nhà văn Liên Xô đã hủy bỏ quyết định năm 1958 khai trừ nhà thơ, nhà văn Xô-viết Bôrít Pasternak ra khỏi Hội nhà văn.

  • Liana Margescu sinh ngày 7/5/1969 tại Campulung Muscel, ở Romania trong một thị trấn nhỏ miền núi. Vì là đứa con duy nhất nên người cha còn hơn là hình tượng một người cha đã đóng một vai trò thiết yếu trong sự trưởng thành của con gái. Một người cha dạy những giá trị đích thực của đời sống, như là tình bằng hữu, tự do, sự thật, ngay cả khi Romania nằm dưới sự kiểm soát của chế độ chuyên chế Ceausescu. Tác giả đã nhận được giải thưởng ở Italia.

  • Jaroslav Seifert - Frana Sramek - Miroslav Kapek - Michal Cernik

  • Gwendolyn Elizabeth Brooks (1917 - 2000), là nhà thơ Hoa Kỳ gốc châu Phi. Bà từng có thơ đăng tạp chí từ năm 13 tuổi. Năm 1950 bà được giải Pulitzer về thơ, và như thế là người da đen đầu tiên ở Hoa Kỳ có vinh dự này.

  • A.X.PUSKIN

    Khúc ca về Ô leg minh quân

  • JEZIBELl - RM.SHANMUGAM CHETTIAR