Thành Cổ Loa không chỉ có thất bại
“Thất bại trước quân Triệu Đà tại Cổ Loa của An Dương Vương dẫn đến 1.000 năm Bắc thuộc là nỗi đau lớn của dân tộc Việt. Nhưng Cổ Loa không chỉ ghi dấu thất bại thiên thu. Mà đó còn là nơi Ngô Quyền chọn làm kinh đô ngay khi đại phá quân Nam Hán năm 938, mở ra thời kỳ độc lập tự chủ của nước việt với triều đình phương Bắc. Và điều này đang bị lãng quên...”.
Đó là một trong những trao đổi của GS Lê Văn Lan trong Hội thảo khoa học Ngô Vương Quyền với Cổ Loa diễn ra sáng qua (2/7) tại UBND huyện Đông Anh (Hà Nội).
Kinh đô phải ở Cổ Loa
TS Nguyễn Viết Chức, Viện Nghiên cứu Văn hóa Thăng Long cho biết, ngay sau chiến thắng Bạch Đằng, Ngô Quyền xưng vương, đặt nền móng độc lập tự chủ cho Đại Việt, quyết không chịu làm “Tiết độ sứ quận Giao Chỉ”. Điều này đồng nghĩa với việc ông phải chọn ngay kinh đô của quốc gia.
Thành Luy Lâu, Thành Đại La, Đường Lâm là ba lựa chọn hàng đầu được đặt ra. Thành Luy Lâu và thành Đại La đều là những trung tâm kinh tế, văn hóa chính trị lớn từ thời Bắc Thuộc. Còn Đường Lâm là quê hương ông, nơi ông có thể nương tựa khi nguy biến.
Song, Ngô Quyền đã chọn Cổ Loa làm kinh đô của quốc gia độc lập. “Đây là lựa chọn sáng suốt của Tổ Trung hưng (tức Ngô Quyền)” - GS Lê Văn Lan nói- “Vì chọn Cổ Loa làm kinh đô đồng nghĩa với khôi phục quốc thống ngàn năm từ thời Âu Lạc. Điều này đặc biệt quan trọng. Bởi nó thể hiện tính nhất thống của dân tộc Việt dù hàng ngàn năm đứt đoạn bởi sự xâm lược và âm mưu đồng hóa của ngoại bang”.
Cũng theo GS Lan, Ngô Quyền chọn Cổ Loa làm kinh đô cũng bởi tư duy chiến lược trong việc bảo vệ giang sơn bờ cõi. “Là người đã đối đầu với quân Nam Hán ở Bạch Đằng, Ngô Quyền nắm rõ Cổ Loa nằm ở vị trí trọng yếu trong thế trận phòng thủ nếu quân xâm lược phương Bắc tràn qua. Và ông cũng ý thức rất rõ rằng sau thất bại Bạch Đằng, kẻ thù phương Bắc vẫn chưa từ bỏ dã tâm thôn tính nước Việt. Đến tận hôm nay, tầm nhìn chiến lược, tâm lý sẵn sàng nghênh địch này của Ngô Quyền vẫn còn nguyên giá trị”.
Sẽ dựng công trình tôn vinh
Ngay trong bài phát biểu khai mạc hội thảo, đại diện UBND huyện Đông Anh mong các nhà khoa học kiến giải: “Cổ Loa lưu dấu bước sang trang rực rỡ của lịch sử dân tộc, tại sao giờ ta không có hành động cụ thể tôn vinh Ngô Quyền ở Cổ Loa để nhắc nhớ mọi người?”.
Hai câu hỏi này của người Đông Anh đã không được các học giả đề cập nhiều tới trong các bài phát biểu đã chuẩn bị sẵn. Tuy nhiên, trong những phút cuối hội nghị, với tư cách là người điều hành, GS Lê Văn Lan đề cập thẳng tới việc đề xuất tôn vinh Ngô Quyền ở Cổ Loa.
GS Vũ Khiêu đồng tình: “Nếu bây giờ chúng ta không xây dựng những công trình thể hiện lòng hiếu kính với bậc Tổ Trung hưng tại Cổ Loa là có tội với ông cha, có lỗi với con cháu. Những công trình sẽ thể hiện thái độ và tấm lòng của người thời đại này trước vị anh hùng có công dẹp giặc, dựng lại cơ đồ sau 1.000 năm bị đô hộ.”
Lập tức, hàng loạt đề xuất được đưa ra, GS Lê Văn Lan tổng hợp lại thành 3 nhóm chính: Nhóm thứ nhất, xây dựng tượng đồng, bia đá, lăng ngai, bài vị, đồng thời thêm những câu đối về công đức của Ngô Quyền tại Cổ Loa. Nhóm thứ hai, xây dựng đình, đền thờ Ngô Quyền bên cạnh đền thờ An Dương Vương tại Cổ Loa. Nhóm thứ ba, GS Vũ Khiêu đề xuất “nên dựng một một công trình hoành tráng hơn mọi hạng mục trên”. Tuy nhiên GS cũng không định danh cụ thể công trình “hoành tráng”.
GS Lê Văn Lan cũng lưu ý các học giả cũng như địa phương cần chú ý tới phương diện cơ sở pháp lý, khoa học và văn hóa của việc xây dựng công trình tôn vinh Ngô Quyền. Bởi khu di tích Cổ Loa là di tích cấp quốc gia đặc biệt.
Buổi hội thảo kết thúc với một lời cam kết dù phải mất rất nhiều thời gian nghiên cứu song nhất định, việc xây công trình tôn vinh Ngô Quyền ở Cổ Loa sẽ được thực hiện. Bởi nó sẽ kể câu chuyện quá khứ rằng: “Đằng giang tự cổ huyết do hồng!”.
Hẳn đó không phải là một cam kết viển vông.
Nguồn: Phạm Mỹ - TT&VH
Tải mã QRCode
-
NGUYỄN NHÃ TIÊN Bút ký"Hồng Lam ngũ bách niên thiên hạ. Hưng tộ diên trường ức vạn xuân". Nghĩa là: đất nước Hồng Lam sau ta năm trăm năm sẽ là một thời kỳ hưng thịnh vạn mùa xuân.Không hiểu những tương truyền về "sấm ký" Trạng Trình "ứng nghiệm" đến dường nào, đâu là nguyên bản và thực hư ra sao? Có điều, chúng tôi đang viếng thăm làng quê Trung Am xã Lý Học huyện Vĩnh Bảo - quê hương của Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm đúng vào cái khoảng thời gian "sau năm trăm năm" ấy, và nhất là vào giữa cái kỳ gian mà đất nước đang từng ngày" Hưng tộ diên trường ức vạn xuân".
-
TRẦN HOÀNGTrong tiếng Việt, từ "Văn vật" là một từ thuộc nhóm từ gốc Hán và cùng tồn tại song song với các từ: Văn hoá, Văn hiến, Văn minh. Người xưa thường dùng từ này để nói, viết về truyền thống văn hoá của một vùng đất, hoặc của một địa phương. Chẳng hạn, lâu nay, cư dân đồng bằng Bắc bộ đã có câu: "Thăng Long là đất ngàn năm văn vật". Song có lẽ từ "Văn vật" xuất hiện nhiều nhất trong các cụm từ "làng văn vật", "danh hương văn vật". Điều này cho thấy từ xa xưa, tổ tiên ta đã rất quan tâm đến "văn hoá làng" và "làng văn hoá".
-
TÔ VĨNH HÀTrong lịch sử loài người, có những bức tranh, những pho tượng lấp lánh toả ánh hào quang lặng im của chúng trong sự lâu bền của năm tháng. Có những ký ức có thể thi gan cùng vĩnh cửu. Nhưng có lẽ, ngôn từ có sức mạnh riêng mà không một thách thức nào, dù là của không gian hay thời gian có thể làm nhạt nhoà những âm vang của nó. Tất nhiên, một khi nó đã đi vào trái tim và khối óc của con người. 1034 chữ của bản Tuyên Ngôn Độc Lập của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà là một trong những áng ngôn từ có sức sống bền vững với thời gian như thế.
-
TRẦN QUỐC TOẢN Tôi sinh ra và lớn lên giữa làng Hến bé nhỏ bên bờ sông La xã Đức Tân (tức Trường Sơn ngày nay) huyện Đức Thọ - tỉnh Hà Tĩnh. Qua sự nhọc nhằn của cha, vất vả của mẹ đã đút mớm cho tôi từng thìa nước hến, bát cháo hến để rồi tôi lớn dần lên.
-
HỒ TƯNằm trên dải cát ven phá Tam Giang, từ xưa làng tôi cũng đã có một ngôi đình. Đến năm 1946, thực hiện chủ trương tiêu thổ kháng chiến, Chính quyền cách mạng đã vận động nhân dân triệt phá ngôi đình để tránh cho Tây khỏi làm nơi trú đóng.
-
HOÀNG PHỦ NGỌC TƯỜNG Đất nước ta, miền Bắc và miền nối liền nhau bằng một dải đất dài và hẹp gọi là miền Trung. Dãy Trường Sơn chạy dọc biên giới phía Tây như một cột sống vươn những chi nhánh dài ra tận biển Đông, làm thành những đèo, trong đó hiểm trở là đèo Hải Vân.
-
PHẠM TIẾN DUẬT1.Trong lịch sử hàng nghìn năm dựng nước, khi nghiên cứu về dân tộc học, có luận điểm cho rằng, trong quá trình định cư dần dà từ Bắc vào Nam, các cộng đồng, một cách tự nhiên, hình thành từng vùng thổ âm khác nhau.
-
PHAN THUẬN AN.Nhiều người từng đến Lăng Cô hoặc nghe nói đến địa danh Lăng Cô, nhưng ít ai biết rằng vua Khải Định là người phát hiện ra khu du lịch nghỉ mát này.Có thể nói vua Khải Định là ông vua thích du lịch nhất trong số 13 vị vua triều Nguyễn (1802- 1945). Trong đời mình, nhà vua đã đi du lịch nhiều nơi tring nước và cả nước ngoài nữa.
-
Thiền tông, nhờ lịch sử lâu dài, với những Thiền ngữ tinh diệu kỳ đặc cùng truyền thuyết sinh động, lại chịu ảnh hưởng sâu sắc văn hóa Á đông xưa và thấm nhuần văn hóa Tây phương ngày nay nên đã cấu thành một thế giới Thiền thâm thúy, to rộng.
-
Nhân giỗ tổ Hùng Vương 10 tháng 3 Âm lịch
-
Anh tôi đang giàu lên với nghề nuôi rắn độc, bị con hổ mang hỏi thăm vào tay. Mấy tiếng đồng hồ cáng tắt qua các cánh rừng đến bệnh viện huyện được cứu sống, nhưng vết thương bị hoại tử, hơn tháng sau mới xuất viện, tiêu tốn hơn chục triệu. Năm sau anh tôi lại bị chính con hổ mang ấy hỏi thăm ở tay kia. Lần này thì tôi đánh xe đi mời thầy thuốc rắn bản Lúng.
-
Đó là làng Lệ Mật thuộc xã Việt Hưng, (thị trấn Gia Lâm, ngoại thành Hà Nội). Làng này có nghề nuôi bắt rắn, tới nay đã qua 900 năm.
-
Các hoàng đế nước Việt xưa phần lớn giỏi chữ Hán, biết thơ văn, trải Lý, Trần, Lê, Nguyễn đời nào cũng có các tác phẩm ngự chế quý giá. Nhưng tất cả các tác phẩm ấy đều nằm trong quỹ đạo Nho Giáo, dùng chữ Hán và chữ Nôm để diễn đạt cảm xúc về tư tưởng của mình.
-
"Sang Xuân ta sẽ ăn Tết khai hạ vào ngày mùng 7 tháng Giêng". Vì sao vua Quang Trung dám tuyên bố cả quyết như trên trước mặt ba quân? Tất cả bí mật của cuộc hành binh khôi phục Thăng Long đều được "gói trọn" trong một chiếc bánh chưng.
-
LGT: Nhà văn Thái Vũ với những cuốn tiểu thuyết lịch sử nổi tiếng như Cờ nghĩa Ba Đình, Biến động - Giặc Chày Vôi, Huế 1885... nay đã gần 80. Tuổi già sức yếu song ông đã hoàn thành tập Hồi ức, gồm 4 phần dày dặn. Trong đấy phần II: HUẾ - QUẢNG NGÃI VÀ LK5 là những trang hồi ức đầy “xốn xang” trước và sau CM tháng Tám.Sông Hương xin trích đăng một phần nhỏ gửi tới bạn đọc nhân kỷ niệm ngày CM tháng Tám thành công và Quốc khánh 2 – 9.
-
.png)
Nếu kể cả những công trình nghiên cứu văn hóa, địa lý, lịch sử có đề cập đến các địa danh ở các tỉnh Trung Trung Bộ thì xưa nhất phải kể đến “ Ô Châu cận lục” của Dương Văn An đời Mạc chép về sông núi, thành trì, phong tục của xứ Thuận Quảng, từ Quảng Bình đến Quảng Nam. Kế đến là “ Phủ biên tạp lục” của Lê Quý Đôn tập hợp những tài liệu về địa lý, chính trị, kinh tế, văn hóa trong thời gian làm đô đốc xứ Thuận Hóa cuối thế kỷ 18.
.png)
.png)
