Tạp chí văn nghệ (TCVN) ở các địa phương đã có nhiều đóng góp vào dòng chảy văn học Việt
Văn nghệ sĩ hội tụ trong dịp kỷ niệm 30 năm Tạp chí Sông Hương
Hợp thành dòng chảy văn học Việt Nam
Mỗi tờ tạp chí văn nghệ (TCVN) địa phương có một đặc trưng riêng, mang hơi thở cuộc sống riêng của vùng đất đó. Với Tạp chí Nhật Lệ (Quảng Bình), qua bao thời kỳ, không khí thi đua sáng tác trong văn nghệ sĩ vẫn sôi động, tạo nên một lực lượng tác giả khá hùng hậu. Trong sáng tác, họ có xu hướng tìm về cội nguồn, những giá trị tinh thần và nhân văn cao cả của dân tộc. Từ đó tạo nên những giá trị mới thích ứng với cuộc sống hiện đại. Những đòi hỏi của thời đại buộc các văn nghệ sĩ tìm tòi, nâng cao trình độ chuyên nghiệp và dày công với các tác phẩm mới, góp phần thúc đẩy quá trình phát triển văn học nghệ thuật của cả nước.
Suốt 30 năm thành lập, Tạp chí Sông Hương đã có những đóng góp nhất định trong dòng chảy văn học Việt Nam khi thu hút và chuyển tải các tác phẩm của nhiều cây bút tiêu biểu của cả nước qua các thời kỳ, xác định và tôn vinh các giá trị văn học nghệ thuật đã khuất lấp theo thời gian và cổ súy những trào lưu sáng tác mới, phát hiện và ươm trồng nhiều nhân tố mới cho nền văn học Việt Nam. Sau này, dù gặp nhiều khó khăn trong cơ chế thị trường và văn hóa đọc có nhiều biến động, Tạp chí Sông Hương vẫn luôn giữ cho mình một vị trí nhất định, thu hút được sự góp mặt của nhiều thế hệ cầm bút, kết nối những người cầm bút trong và ngoài nước, tạo ra một không gian viết đa thanh, đóng góp cho Huế một địa chỉ văn hóa sang trọng.
Yếu thế trong cạnh tranh
Nhà thơ Phạm Trường Thi, Tổng Biên tập Tạp chí Văn Nhân (Nam Định) cho biết: “Ở Tạp chí Văn Nhân, tuổi đời trung bình của các hội viên đã ngoài 60 - cái tuổi đang chầm chậm đến với “ráng đỏ hoàng hôn”. Với lực lượng đông đảo, sáng tác khỏe, thơ văn được “sản xuất” ra đều đều nhưng chọn được tác phẩm chất lượng tương đối để đăng thì chẳng được bao nhiêu”.
Tính đến lực lượng kế cận, vài năm Tạp chí Văn Nhân mới tổ chức được một trại sáng tác văn học cho thiếu nhi gồm các em học sinh giỏi văn trong tỉnh. Lúc ấy, đa số các em đều có ước mơ trở thành nhà văn, nhà thơ. Ấy vậy mà đến kỳ thi đại học, hầu hết các em nộp đơn thi vào các ngành Tài chính Ngân hàng, Ngoại giao, Ngoại thương… mà quên ước mơ xưa. Thiếu lực lượng trẻ kế thừa, bổ sung cho đội ngũ văn nghệ sĩ già nua là thực trạng của văn học nghệ thuật Nam Định nói riêng và của nhiều tỉnh, thành khác. Nhà thơ Phạm Trường Thi trăn trở: “Đây là hồi chuông cảnh báo về sự suy cạn nguồn lực văn chương để cấp cho dòng chảy văn học cả nước khiến chúng tôi luôn suy ngẫm”.
Bên cạnh đó, sự bát nháo của xuất bản khiến cho công chúng đến với sách văn học như đi vào một ma trận, rồi sự xuất hiện khá rầm rộ những sản phẩm văn học kém chất lượng khiến công chúng bị bội thực. Thực trạng này khiến sản phẩm văn học đích thực muốn đến với công chúng càng khó khăn hơn.
Nhà văn Hồ Đăng Thanh Ngọc, Tổng Biên tập Tạp chí Sông Hương cho rằng: “Trong cuộc chiến dành giật thời gian giải trí của công chúng, tạp chí văn học hoàn toàn lép vế. Thế giới đầy màu sắc và cực kỳ nhanh nhạy của internet và truyền hình kỹ thuật số hấp dẫn hơn nhiều so với các tạp chí văn học đang được in ấn không đẹp lắm, thậm chí lộ rõ sự nghèo nàn, sống dở chết dở hiện nay”.
Bên cạnh đó, TCVN địa phương không có nguồn kinh phí dồi dào để tạo cú hích phát triển, khuyến khích những người tâm huyết. Dù được ngân sách Nhà nước bao cấp một phần nhưng sự đầu tư này quá thấp, với nhuận bút kém hơn nhiều lần, TCVH địa phương bị các báo thời sự cạnh tranh bài vở, lôi kéo sự cộng tác của các cây bút tên tuổi, lôi kéo độc giả… Nhà văn Nguyễn Thị Phước, Tổng Biên tập Tạp chí Sông Lam băn khoăn: “Có một đội ngũ biên tập giỏi và tâm huyết là điều quan trọng nhất đối với mỗi tờ báo, tạp chí. Tiếc thay, điều này lại vô cùng hiếm hoi đối với báo chí văn nghệ. Bởi người giỏi đang hoặc chắc chắn sẽ có những công việc tốt, thu nhập cao và có vị thế trong xã hội tốt hơn nhiều so với ở báo chí văn nghệ địa phương”.
Vì thế, TCVN địa phương đang cần những cú hích để phát triển, như cần có sự đầu tư mạnh mẽ của Nhà nước theo tinh thần Nghị quyết 23 của Bộ Chính trị: “Đầu tư cho văn học nghệ thuật là đầu tư cho phát triển”. Về lâu dài, phải lưu ý đầu tư trong chương trình giáo dục để việc phổ cập kiến thức cảm nhận thẩm mỹ được rộng rãi, giúp đông đảo công chúng có điều kiện cảm nhận cái đẹp mà nghệ sĩ chuyển tải. Trên hết, bản thân các TCVN địa phương cần nâng cao năng lực làm báo văn nghệ để mỗi số ra mắt thật sự là một ấn phẩm văn học chất lượng, tận dụng ưu thế của internet để tạo cho mình một thế đứng trong cuộc sống số.
Theo TTH
Tải mã QRCode
Chiều ngày 19/6, Ban Tổ chức giải báo chí - Hội Nhà báo tỉnh tổ chức kỷ niệm 93 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam và trao giải báo chí tỉnh Thừa Thiên- Huế lần thứ XI-2018.
Tối 18/6, tại Hội trường trường Đại Học Y Dược Huế đã diễn ra đêm nhạc Flamenco, guitar cổ điển của cha con nghệ sĩ Michel Grizard và Helena Cueto.
Triển lãm Ký họa Huế 2018- Một thoáng Cố đô vừa được khai mạc tại Trung tâm Nghệ thuật Điềm Phùng Thị (17 Lê Lợi). Đây là một hoạt động nằm trong chuỗi các hoạt động ký họa của Urban Sketchers Viet Nam - Hội Ký họa Đô thị Việt Nam.
Sáng ngày 8/6, Tạp chí Sông Hương đã long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 35 năm Tạp chí Sông Hương ra số đầu tiên (6/1983 - 6/2018), diễn ra tại hội trường Đồng Khánh, 86 Nguyễn Sinh Cung, thôn Vỹ Dạ, thành phố Huế.
Chiều ngày 7/6, Các Hội Văn học Nghệ thuật thuộc 5 vùng Kinh đô xưa và nay, các Tạp chí văn nghệ thuộc 6 tỉnh Bắc Miền Trung phối hợp tổ chức Hội thảo “Sáng tác, nghiên cứu VHNT về chủ đề con người và văn hóa vùng đất địa phương” .
Nhằm hưởng ứng lễ Kỷ niệm 35 năm Tạp chí Sông Hương ra số đầu tiên (6/1983 - 6/2018), vào lúc 8h30 ngày 7/6, tạp chí Sông Hương đã tổ chức lễ khai mạc phòng tranh “Về với Sông Hương.” Đến dự buổi khai mạc có đông đảo quý vị khách mời, các văn nghệ sĩ đến từ các tạp chí vùng Bắc Trung Bộ cùng các đoàn Liên hiệp các Hội VHNT vùng kinh đô xưa.
Chiều ngày 28/5 (tức 14/4 Âm lịch) đã diễn ra Lễ Mộc dục tại lễ đài chùa Diệu Đế (đường Bạch Đằng, TP Huế) và Lễ rước Phật cầu nguyện quốc thái dân an từ chùa Diệu Đế lên chùa Từ Đàm do Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Thừa Thiên Huế tổ chức.
35 năm, tờ tạp chí như dòng sông có lúc qua thác ghềnh gầm thét, có lúc thản nhiên một dòng trôi giữa thảo nguyên xanh thẳm; dù phiêu lãng nhiều cung bậc qua thời gian, sông vẫn tiếp nối dòng phù sa cho những cánh đồng mùa màng… Thuở ban đầu, Sông Hương đã “phấn đấu là tiếng nói văn nghệ, văn hóa chính thức của một vùng đất, với những dấu hiệu riêng của nó, trong khi không ngừng vươn lên gắn bó với bước đi chung của đời sống văn nghệ đất nước”.
Chiều ngày 22/5 (tức 08/4 Mậu Tuất), Trung tâm Văn hóa Phật giáo Liễu Quán và Phân viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam tại Huế phối hợp tổ chức triển lãm Di sản tượng thờ Phật giáo trong tiếp biến văn hóa ở miền Trung.
Chiều 18/5, tại Bảo tàng Hồ Chí Minh, Sở Văn hóa và Thể thao phối hợp với Hội Mỹ thuật và Trường đại học Nghệ thuật - Đại học Huế phát động cuộc thi sáng tác mỹ thuật “Chủ tịch Hồ Chí Minh trong sáng tác của các nghệ sĩ tạo hình Huế”. Đây là hoạt động thiết thực kỷ niệm 128 năm Ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890-19/5/2018), hưởng ứng Ngày Quốc tế Bảo tàng 18/5.
Sáng ngày 18/05, Trung tâm bảo tồn Di tích Cố Đô Huế đã tổ chức chương trình “ Chắp cánh ước mơ” tại bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế nhằm chào mừng ngày Quốc tế Bảo tàng 18/5/2018.
Chiều ngày 17/5, Hội thơ Hương Giang phối hợp với Bảo tàng Hồ Chí Minh tỉnh Thừa Thiên Huế tổ chức Lễ dâng hương và chương trình thơ “Tháng năm nhớ Bác” nhân kỷ niệm 128 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2018).
Sáng 15/5, tại Đại học Khoa học Huế, Ban Nhà văn Trẻ - Hội Nhà văn Việt Nam phối hợp cùng Tạp chí Văn nghệ Quân đội, Khoa Ngữ Văn trường Đại học Khoa học Huế tổ chức tọa đàm về chủ đề “Văn học và Lịch sử” để nhìn nhận, đánh giá thành tựu và hạn chế của đề tài lịch sử trong văn học Việt Nam.
Tháng 5 về luôn khiến chúng ta nhớ đến Người với tấm lòng nhân ái bao dung với người dân Việt Nam và hướng đến những người còn bị áp bức và bị tước nhân quyền trên thế giới. Bài viết “Bao la nhân ái một con người” mở đầu cho Sông Hương số này sẽ làm bật lên Tư tưởng Nhân văn của Bác Hồ - là ánh dương soi sáng suốt cuộc trường chinh kháng chiến đến ngày thắng lợi, cả hôm nay và mai sau; bởi suy cho cùng ở mọi thời đại, chỉ khi tư tưởng nhân văn của những vị lãnh đạo phát sáng chiếu soi lên mọi hành động, vận nước mới thật bình an.
Sáng ngày 26/4, Sở Văn hóa và Thể thao đã tổ chức lễ khánh thành Nhà trưng bày tác phẩm Nghệ thuật Điềm Phùng Thị.
Trung tâm nghệ thuật Điềm Phùng tại số 17 Lê Lợi nằm ngay trung tâm thành phố Huế, bên cầu Tràng tiền và dòng sông Hương thơ mộng.
Sáng ngày 21/4, tại Công viên Lý Tự Trọng, Sở Thông tin và Truyền thông tổ chức lễ khai mạc Ngày sách Việt Nam.
Tối ngày 04/4, Đại học Huế phối hợp với Đại sứ quán Áo tổ chức chương trình “Franz Kafka Festival” trình diễn các tác phẩm của Franz Kafka - nhà văn nổi tiếng của Áo đầu thế kỷ XX diễn ra tại trường Đại học Y Dược Huế,
“Chiến tranh nói gì? Ngày em vác cả mùa xuân ra trận/ Những đôi chân không ngủ khoác vị mặn thời gian…”. Hồi ức về chặng đời phủ khói súng đạn bom vẫn còn trong vắt nơi trí nhớ của những người từng đi qua vùng hoa dại cháy rực trên dãy Trường Sơn. Những dòng thơ đau đáu. Những trang văn như mạch nguồn được khơi từ miền khô khát, chảy trong nỗi niềm dích dắc của nhân vật và độc giả trong truyện ngắn Góc rừng ấm áp. Câu chuyện thật ấm áp giữa núi rừng, nơi trận địa đang chấp chới giữa sự sống và cái chết. Người vợ lên thăm chồng đã làm khó cánh lính tráng xa nhà, nhớ quê, nhớ nghĩa vợ chồng nơi heo hút. Nhưng rồi tình đồng đội đã được thắp lên làm sáng cả một góc rừng, xua đi bóng tối chiến tranh.
Chiều ngày 02/4, tại Viện Pháp tại Huế (1 Lê Hồng Phong) đã diễn ra triển lãm thực tế tăng cường với chủ đề “Hân hoan”.
Sông Hương số Đặc biệt đầu năm 2018, với những bài rất đáng quan tâm, vừa như lật tìm những vỉa tầng mới mẻ trong thi phẩm xưa (Địa danh trong thơ chữ Hán Nguyễn Du), vừa là góc suy tư về vấn đề thời sự ẩn kín trong những dòng văn khắc khoải (truyện ngắn Khói).