Xây dựng đề án “Chiến lược phát triển ngành văn hóa TPHCM giai đoạn 2020-2035” là điều hết sức cần thiết và đã được UBND TPHCM thông qua mới đây. Trong tình hình hiện nay, việc xác định các hướng phát triển văn hóa sẽ vừa mang tính chiến lược, vừa có ý nghĩa thiết thực.
Không gian văn hóa tại TPHCM cần tiếp tục quan tâm, đầu tư để phù hợp nhu cầu thời đại (Ảnh chụp tại Đường sách TPHCM). Ảnh: DŨNG PHƯƠNG
Không gian văn hóa Hồ Chí Minh
Trong các nội dung đề án, việc xây dựng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh được xác định là một trong những nội dung cốt lõi để phát triển ngành văn hóa thời gian tới. Những năm qua, để hướng tới xây dựng TPHCM thành Không gian văn hóa Hồ Chí Minh, thành phố đã triển khai việc đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Chủ tịch Hồ Chí Minh. Hiện nay, 2 cơ sở văn hóa đặc biệt gắn với Chủ tịch Hồ Chí Minh là Bến Nhà Rồng (nay là Bảo tàng Hồ Chí Minh - chi nhánh TPHCM) và Nhà số 5 đường Châu Văn Liêm (phường 14, quận 5) được xếp loại di tích cấp thành phố và cấp quốc gia.
Đề án chiến lược nhấn mạnh việc tuyên truyền, giới thiệu, tôn vinh Chủ tịch Hồ Chí Minh rộng rãi trong toàn thể nhân dân bằng những hình thức phong phú. Cụ thể, đẩy mạnh các hoạt động sáng tác, xuất bản các tác phẩm văn học nghệ thuật, báo chí, phim tư liệu về Chủ tịch Hồ Chí Minh, về kết quả học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, về các gương điển hình. Bên cạnh đó, đẩy mạnh công tác sưu tầm tài liệu, hiện vật gốc, hiện vật liên quan đến hoạt động Bác Hồ; phối hợp các cơ quan nghiên cứu, bảo tàng trong và ngoài nước thực hiện nghiên cứu, tổ chức tọa đàm về cuộc đời, sự nghiệp, tư tưởng đạo đức của Người. Ngoài ra, việc cải tạo, nâng cấp, xây dựng các di tích gắn với Chủ tịch Hồ Chí Minh tại địa phương; phát triển các công trình văn hóa, các thiết chế văn hóa tiêu biểu, xây dựng Quảng trường Hồ Chí Minh tại TP Thủ Đức… sẽ được thực hiện.
Theo PGS-TS Đỗ Ngọc Anh, Trường Đại học Văn hóa TPHCM, với việc đề án chiến lược được thông qua, Không gian văn hóa Hồ Chí Minh trong thời gian tới sẽ trở thành niềm tự hào của thành phố. “Những hình ảnh, hiện vật về cuộc đời của Bác phải được thể hiện sâu sắc, ấn tượng hơn và đến thật gần với người dân. Nếu chưa làm được hết các quận huyện thì phải thực hiện được ở khu vực trung tâm thành phố. Không gian văn hóa Hồ Chí Minh không chỉ là một bức tượng ngoài không gian công cộng hay vài ba tác phẩm văn học nghệ thuật… mà còn tổng hòa nhiều yếu tố, hướng đến hình thành lối sống nơi con người TPHCM, mang đậm chất văn hóa Hồ Chí Minh…”, PGS-TS Đỗ Ngọc Anh chia sẻ.
Nâng cao sự thụ hưởng văn hóa của người dân
Để thực hiện chiến lược trên, thành phố sẽ đánh giá hiện trạng cơ sở vật chất, bộ máy quản lý văn hóa, sự phát triển các lĩnh vực văn hóa để có chính sách đột phá cho từng lĩnh vực văn hóa theo chiến lược ngắn hạn, trung hạn và dài hạn.
Khi thông tin đề án chiến lược được thông qua, rất nhiều đơn vị, cá nhân hoạt động trong ngành văn hóa vui mừng, bởi đó là tín hiệu tốt giúp ngành văn hóa tiếp tục có những bước chuyển mình đáng kể. Theo đại diện Trung tâm Văn hóa TPHCM, đây là một trong những bước tạo tiền đề cho các thiết chế văn hóa được chú ý, phát triển hơn. “Với đề án này, lãnh đạo thành phố sẽ nắm rõ hơn về hoạt động của các thiết chế văn hóa tại cơ sở, có số liệu cụ thể về bộ máy, cơ sở vật chất, nội dung hoạt động và hiểu rõ vị trí đặt để các trung tâm văn hóa đã phù hợp chưa… Hiện nay nhiều trung tâm được bố trí vị trí chưa hợp lý nên hoạt động khó khăn, khó quảng bá. Mong rằng sẽ có hướng điều chỉnh, xây dựng các thiết chế văn hóa phù hợp, xứng tầm, phục vụ nhu cầu thụ hưởng văn hóa ngày càng đa dạng của người dân”, đại diện Trung tâm Văn hóa TPHCM nói.
Mục tiêu lớn nhất của đề án chiến lược là hướng tới nâng cao sự thụ hưởng văn hóa của người dân. Chị Nguyễn Thị Phương Nhung (32 tuổi, ngụ quận 10) cho rằng, hiện nay thành phố đã chú trọng việc xây dựng không gian công cộng như phố đi bộ, công viên, khu vui chơi…, tổ chức nhiều chương trình văn hóa nghệ thuật ở đây. Tuy nhiên, theo chị, sự thụ hưởng văn hóa giữa nội thành và ngoại thành còn chênh lệch khá xa: “Hy vọng với chiến lược mới sẽ tạo điều kiện cho nhiều người dân tiếp cận, thụ hưởng văn hóa, thậm chí tham gia cùng sáng tạo. Một điều nữa, thành phố còn thiếu những công trình văn hóa mang tính biểu trưng, đáp ứng yêu cầu giao lưu văn hóa nghệ thuật quốc tế, trong khi nhu cầu thụ hưởng văn hóa, hoạt động văn hóa của người dân bây giờ rất phong phú”. Còn anh Ngô Quang Duy (38 tuổi, ngụ quận Bình Thạnh) thẳng thắn chia sẻ: “Không ít người thấy rõ sự đầu tư cho văn hóa, các thiết chế văn hóa chưa tương xứng với sự phát triển kinh tế - xã hội, với vị thế của thành phố. Hệ thống thiết chế văn hóa đang phát triển chậm, một số nhà hát, rạp chiếu phim... bỏ không. Rồi bảo tàng, các di sản văn hóa xuống cấp, người dân chưa mặn mà thưởng lãm, tìm hiểu. Văn hóa phát triển chưa thực sự mạnh, tác động hiệu quả đến xây dựng lối sống con người. Mong rằng, đề án chiến lược sẽ tạo đà cho những thay đổi tích cực”.
Theo Võ Thắm - SGGP
Tải mã QRCode
Nếp nhà lãng đãng khói hương như chiếc cầu nối với quá khứ. Hồn người tĩnh tại, thong dong hòa quyện miền tâm linh thăm thẳm. Nhưng không phải dịp Tết đến ta mới thấy nhẹ nhàng. Bất cứ khi nào đứng trước ban thờ tiên tổ, bao bộn bề, lo toan đều tự nhiên rũ bỏ, để gia tâm bảo vệ những gì tốt đẹp của tinh thần.
Vừa qua, một số cá thể thiên nga đã được thả vào hồ Hoàn Kiếm, Hà Nội. Việc làm này đã gây nhiều ý kiến trái chiều trong dư luận. Dù sau đó, các cá thể thiên nga đã được di chuyển đến một địa điểm khác song từ sự việc này nhiều người tỏ ra băn khoăn bởi hồ Hoàn Kiếm vốn được coi là nơi linh thiêng, hơn nữa hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn còn là Di tích quốc gia đặc biệt.
Khi toàn cầu hóa, nhiều người mới ý thức rõ hơn tầm quan trọng của sáng tạo. Nhiều quốc gia coi sáng tạo là nguồn lực chính trong nền kinh tế tri thức. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số, bên cạnh động lực cũng tạo ra nhiều thách thức đối với khả năng sáng tạo của con người.
“Hiện thực” của đời sống hiện ra trước cái nhìn của chúng ta luôn luôn là một hỗn hợp, một nồi súp lẩu của “thực tế” và “tri nhận”, không tách bạch, và không dễ tách bạch được.
Nuôi dưỡng tâm hồn ham đọc sách từ bé cho con, sẽ giúp con dễ dàng vượt qua được giai đoạn khủng hoảng của tuổi mới lớn, giúp con mạnh mẽ đối mặt với những thay đổi của bản thân, và sóng gió của cuộc đời.
Để không bị lãng quên giữa các loại hình nghệ thuật giải trí hiện đại, sân khấu cải lương nói riêng, nghệ thuật truyền thống nói chung, đang tìm cách chuyển mình, dần tìm lại chỗ đứng. Trong quá trình tìm hướng đi mới ấy, các nghệ sĩ không hoàn toàn chạy theo thị hiếu một cách dễ dãi mà bỏ qua yếu tố nghệ thuật.
Một năm qua, sự xuất hiện của các sàn đấu giá nghệ thuật đã góp phần thúc đẩy hội họa phát triển, tạo ra thị trường lành mạnh thu hút nhà đầu tư cũng như giới mộ điệu. Nhưng vẫn còn nhiều vấn đề bỏ ngỏ.
Văn hóa là sản phẩm, đồng thời là điều kiện, động lực, phương thức tồn tại và phát triển của một đất nước. Văn hóa có sự phát triển tự thân nhưng cũng có cả sự tiếp nhận bên ngoài. Theo các chuyên gia, trong khi bảng giá trị của người Việt xuất hiện một số hiện tượng lệch lạc, cần nghiên cứu xây dựng hệ thống chuẩn mực xã hội, từ đó xác định khuôn khổ để trở lại chân giá trị.
Khi các hoạt động diễn xướng dân gian dần tách khỏi, đình làng dường như đánh mất một phần linh hồn, còn nghệ thuật truyền thống cũng thiếu khí vị. Theo NSƯT Đoàn Thanh Bình, những buổi diễn của Giáo phường Đình làng Việt một năm qua chính là hành trình để mỗi người được về lại ngày xưa, đắm mình trong đời sống văn hóa cộng đồng.
Thêm một lần mổ xẻ về thực trạng của lý luận phê bình sân khấu hiện nay, các nhà chuyên môn, tác giả đều cho rằng lý luận phê bình của sân khấu nước nhà rất thiếu, yếu và luôn bị các nhà hát… phớt lờ.
Nhà biên kịch Nguyễn Thị Hồng Ngát đã chia sẻ đầy trăn trở tại Hội thảo "Liên hoan phim Việt Nam trong sự nghiệp phát triển điện ảnh dân tộc" vừa qua ở Đà Nẵng.
Sáng 16/11, Hội Di sản văn hóa Thăng Long - Hà Nội đã tổ chức Hội thảo khoa học “Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu trên địa bàn Hà Nội - nhận diện, bảo tồn và phát triển” tại đình Hào Nam. Hội thảo đã thu hút sự quan tâm của đông đảo các nhà nghiên cứu, quản lý văn hóa - xã hội, các nghệ nhân dân, đồng đền, thủ nhang, thanh đồng…
Gần đây, một số trường ngoài công lập tăng học phí cao gây phản ứng của phụ huynh và bất bình dư luận. Đáng chú ý là theo Luật Giáo dục 2005, các cơ quan quản lý nhà nước không có thẩm quyền quản lý việc thu chi của các trường ngoài công lập. Các trường này hoạt động theo Luật Doanh nghiệp và ngành giáo dục chỉ giám sát về chỉ tiêu tuyển sinh, chương trình đào tạo.
Là di tích lịch sử văn hóa được xếp hạng Quốc gia từ năm 1991, nhưng những giá trị lịch sử, yếu tố nguyên gốc tại chùa Khúc Thủy, thôn Khúc Thủy (xã Cự Khê, huyện Thanh Oai, Hà Nội) đã bị xâm phạm nghiêm trọng.
Không phải ai sinh ra cũng đã có thẩm mỹ âm nhạc mà nó được hình thành gắn với không gian sống, điều kiện thụ hưởng. Theo nhạc sĩ Quốc Trung, hiện nay ở Việt Nam hầu hết các chương trình nghệ thuật chỉ trình diễn một vài thể loại nhạc, bó hẹp sự lựa chọn của khán giả. Nếu mọi người tự mở rộng, bỏ qua rào cản để thử nghiệm nhiều thể loại nhạc khác nhau, sẽ phát hiện ra nhiều thứ mới mẻ, thú vị.
Cuộc sống của họ ra sao, quan niệm về tình yêu, hạnh phúc, nỗi buồn, suy nghĩ về truyền thống, hiện tại và tương lai như thế nào? Để tìm ra câu trả lời, đạo diễn người Hà Lan Manouchehr Abrontan đã đi từ Nam ra Bắc, phỏng vấn hàng trăm phụ nữ ở mọi lứa tuổi, ngành nghề, vai trò khác nhau. Và “Việt Nam tim tôi” ra đời như tình ca về vẻ đẹp, sức mạnh của phụ nữ Việt.
“Học sinh như bó đuốc, nhiệm vụ của tôi là truyền lửa cho bó đuốc. Nhưng trước khi truyền lửa được thì giáo viên phải là người yêu thích, say mê tìm tòi, chắt lọc cái hay trong môn học, khơi gợi cho các em tự tìm tòi, tự phát hiện ra vấn đề”. Đó là chia sẻ của thầy giáo Lê Quang Nhân, Trường THPT chuyên Nguyễn Du, Đắk Lắk tại Lễ tuyên dương gương Người tốt việc tốt đổi mới sáng tạo trong dạy và học năm học 2016 - 2017 do Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD - ĐT) tổ chức sáng 18.10.
Trong bối cảnh cần khẳng định văn hóa doanh nghiệp Việt Nam, việc tìm ý tưởng sáng tạo từ “Truyện Kiều” được cho là con đường ngắn nhất. Như GS. Phong Lê, Chủ tịch Hội Kiều học Việt Nam nhận định: “Doanh nhân dùng chữ tâm ấy để tiến là phúc cho họ, cũng là phúc cho xã hội vậy”.
Trước các phương tiện nghe nhìn, sách đang trở nên yếu thế hơn. Người lớn cũng ngại đọc sách, còn trẻ em thì thích xem iPad và chơi game. Làm sao để tạo được thói quen đọc sách cho trẻ, qua đó, dần nuôi dưỡng tâm hồn các em bằng sách?
Chú trọng phát triển văn hóa đọc tại vùng nông thôn, miền núi là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong Đề án phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng đến năm 2020, định hướng đến năm 2030. Tuy nhiên, văn hoá đọc ở trẻ em nói riêng sẽ không thể phát triển rộng lớn nếu hệ thống phát hành sách chỉ tập trung ở thành phố và trẻ em nông thôn, miền núi vẫn còn “đói sách”.