Lưu Hồng Cúc sinh năm 1955 tại Sài Gòn - Tham gia phong trào SVHS năm 1970. Học Trường kịch nghệ Sài Gòn năm 1971. Vào bưng và ra học tiếp Trường NTSK Hà Nội năm 1974. Đã công tác tại Báo Phụ nữ Thành phố HCM.
LƯU HỒNG CÚC
Từ một điểm ngoài đường thẳng...
NGƯỜI THỨ NHẤT
Gió đột ngột lùa từ hành lang tốc mạnh cánh cửa khép hờ. Người đàn bà hốt hoảng, nhưng chẳng có việc gì ghê gớm xảy ra. Cánh cửa đập mạnh lại bằng sức dội. Phòng tắm tối om. Diệu phát lạnh, khắp người cô nổi gai, những giọt nước tấm tấm trên thân thể cô như hóa băng, phải ráng lắm cô mới đi nổi từng bước nhỏ ra khỏi vòm nước tuôn ào ào từ gương sen. Cô quờ tay túm được chiếc khăn tắm máng trên cánh cửa. Ổn rồi, dù hai hàm răng cô đang đánh bò cạp. Không rõ Diệu nép trong góc cửa bao lâu. Tấm khăn lông mềm mại và bóng tối khiến cô dễ chịu. Cô có thể rút vào đây cả ngày không biết chán. Diệu à, Diệu! Làm gì lâu dữ vậy! người gì...- Giọng người đàn ông gay gắt. Diệu biết ông ta đang hút thuốc tại phòng khách- cũng trong bóng tối. Cả khu vực bị cúp điện. Giọng gay gắt cách mấy cây số còn nghe rõ sá gì mấy thước gạch bông của căn nhà nhỏ. Ba năm qua, âm sắc giọng thét của ông không thay đổi, chỉ có cường độ càng lúc càng tăng cho phù hợp với đôi tai giả điếc của Diệu. Nhưng hiện giờ cô điếc thật, cô không còn hiện diện dưới mái nhà của người đàn ông đang hút thuốc. Góc tối mượt mà chao quanh Diệu. Cô đang trò chuyện với một người khác - không phải người đàn ông nổi điên theo nhịp độ rít thuốc càng lúc càng chặt.
Đôi tay khẳng khiu của người-đàn-ông-khác mân mê từng lọn tóc cháy xơ xác của Diệu. Đôi mắt ông ta thăm thẳm không rõ say đắm hay buồn bã. Người đàn bà xấu xí thơ dại như trẻ con này sẽ hiện diện suốt cuộc đời còn lại của ông. Nhưng ông nào đủ sức mang cô theo đoạn đường hữu hạn đến độ như què cụt. Ông chỉ biết khao khát. Những cuộc gặp gỡ chóng vánh đã phết một lớp sơn óng ả suốt từ đầu đến chân Diệu. Cô ngời sáng như đứa trẻ lên ba được nựng nịu. Nét phồn hoa kéo dài của Diệu khiến ông đau lòng. Còn Diệu? Có hề chi, cả đời cô đã chờ đợi một người như ông. Mọi biến cố chính trị, kinh tế, văn hóa không mảy may liên quan đến sự chờ đợi này. Hình như cô không có khả năng phân biệt được những tầng lớp khác nhau của xã hội loài người. Một bà bán cá thô lậu hay vị phu nhân mỹ miều xuất hiện dưới mắt cô đều như nhau. Chỉ có ông, cô nhìn thấy vầng hào quang bí ẩn để phân biệt với hàng ngàn người khác. Cô sống như trẻ nít lúc nào cũng ngơ ngác trước mọi diễn biến cuộc đời ông. Cô sống như cô nghĩ, lạc lõng giữa dòng đời quen nghĩ và sống rất khác nhau. Ông thèm được sống như cô nhưng giá đắt quá. Tuổi đời đã trải, không cho ông điều kiện trả. Cuối cùng sự thỏa hiệp của ông thành triết lý, thành sự đỏm dáng rất dễ yêu, Diệu bị mê hoặc ngay vì nét "vô tích sự" này như cách nói của ông. Khi không còn nhiều thời gian gặp gỡ thường xuyên, người đàn ông được tước bỏ những lớp da tầm thường để hóa thành vị chúa thiêng, nhất là ông bận bịu đến công cuộc cách mạng "đổi mới". Vị chúa thiêng chịu nạn ngay giai đoạn đầu. Ông không lường được số lượng bọn phản phúc vô liêm sĩ dầy đặc với tỉ lệ tám phần mười nhân loại thu nhỏ trong cơ quan chưa kể hai phần mười lượng người nhân hậu đã quá mệt mỏi vì những phương châm đấu tranh ngắn hạn của xã hội hoặc gia đình. Chỉ còn cô âm thầm thờ phụng vị chúa đang bị đóng đinh trên thánh giá ảo mộng ấy. Cô đau đớn nguyền rủa những tên Juda mới, cô chờ mong ông gọi để nhảy vào lửa tìm tòi vì sao những lời hô hào vô bổ lại thu hút tất cả tâm lực của ông - lẽ ra phải là cô mới đúng... Cô vẫn ngoài lề và những lần xa cách dài hạn đã mối lái Diệu với nỗi cô đơn bất tận. Cô mãn nguyện đầy cay đắng ngay cả khi tự do thu mình vào góc tối dịu dàng này. Diệu à, Diệu. Bộ chết ở trong luôn sao?- Giọng gay gắt đến cường độ có khả năng xuyên thủng đôi tai điếc đặc - Diệu túm chặt mảnh khăn ướt sũng. Lạnh quá. Ngộp thở quá. Bất chấp tiếng gào của người đàn ông hút thuốc, vị chúa của cô hiện lên, quằn quại trong vòng vây của bọn phản đồ, anh cố sức chìa bàn tay khẳng khiu cho cô, bàn tay đã ra dấu tuyệt vọng. Diệu nấc không thành tiếng "tha lỗi... tha lỗi..."
![]() |
NGƯỜI THỨ HAI
Khánh nện gót chân thật mạnh, anh muốn Diệu biết đến sự giận dữ tột cùng của anh. Phòng tắm thản nhiên khép cửa, nước vẫn rào rào. Dùng hết sức, anh đẩy cửa. Một vật gì đổ ập. Đèn vụt sáng. Tiếng reo hò "có điện, có điện" vang rền của trẻ con hàng xóm. Dưới ánh sáng vàng ấm của ngọn đèn 100W, Diệu nằm sấp, đôi tay tủa dài chới với như đầu hàng, nước từ vòi sen dội vào mái tóc lung lửng những tia run rẩy. Khánh tắt khóa rô-bi-nê lẩm bẩm "lại trò gì nữa đây". Anh vực người đàn bà ngửa dậy, từ chiếc mũi tẹt của Diệu dòng máu ri rỉ đỏ hồng viền một bên khóe môi thâm tím. Anh bế Diệu lên chiếc giường riêng của cô. Không tin vào mắt mình, Khánh đứng chết lặng bên đầu giường vợ. Không phải vợ anh, không phải Diệu bất động, méo mó, bình thản trên nệm. Đó là người đàn bà xấu số lạ lùng nào chưa từng tồn tại bên cạnh anh. Chuông điện thoại réo liên hồi. Khánh chụp ống nghe lập cập "Alô, vâng. Khánh đây. Đến mau. Diệu bị...".
Khánh rít thuốc tại phòng khách. Quen miệng, anh cao giọng Diệu à, Diệu - Anh khùng hả - một giọng lảnh lói vang lên, không phải giọng trầm khàn như tiếng thì thào của Diệu. Anh thèm sự im lặng giả vờ của Diệu mà trước đây dễ làm anh nổi điên. Người đàn bà xấu xí ấy - vợ anh - Diệu - luôn khiến anh ganh tị. Sao cô ta không mặc cảm nhỉ? Cô ta không đủ thông minh để nhận ra bên cạnh người chồng đẹp đẽ, nền nã, mẫu mực đã cưu mang cô suốt ba năm, cô chỉ là con quạ cái khủng khiếp. Không thể không nhìn thấy điều đó - tất cả những người đàn bà đẹp đã bĩu môi che giấu sự thèm muốn, còn cô ta thản nhiên. Nét đặc biệt của Diệu là gì nhỉ? Cô ta nói chuyện có duyên, nhưng Khánh không chịu được đàn bà lắm lời. Cô ta im lặng. Khánh lại càng không chịu nổi gương mặt xấu xí trơ trơ như phỗng sành. Đối với anh, Diệu lễ độ chừng mực khác với sự lịch thiệp quá đáng của cô với người chung quanh. Anh chúa ghét mỗi chút lại cám ơn, lại xin lỗi. Và Diệu đáp lại ba lần tặng quà sinh nhật bằng ba lần gật đầu kèm đôi mắt biết ơn giống hệt nhau. Rõ ràng cô ta thần phục anh từng chút. Cô ta là cái máy tính tinh diệu. Chỉ cần anh phát hiệu, mọi dữ kiện về anh được phân tích, tổng hợp và lập trình cực kỳ chính xác. Anh đau khổ khi không bắt bẻ được cô, anh quay quắt chịu đựng sự chịu đựng bền bỉ của Diệu. Nhiều lần Khánh cười khan, tất cả trò vặn vẹo thật vô nghĩa, tại sao anh không cố quí mến Diệu như một thứ đồ đạc thiết dụng? Ý nghĩ này làm dịu lòng thương tổn của Khánh, nhưng thường không lâu. Tuy vậy, những nốt lặng ngắn ngủi trong bài ca bão tố đã làm thay đổi tính tình Diệu. Cô ta cười nhiều hơn. Đàn bà dù xấu xí khi cười vẫn dễ thương. Anh thành thật đón nhận sự dễ thương qua cách gần gũi cô nồng nhiệt. Nhưng Diệu dễ thương quá mức cần thiết khiến anh gớm gớm. Lập tức, cô ta thu mình, gương mặt xấu xí lại lạnh lùng như ý muốn của Khánh. Anh luôn chờ cô ta tức tưởi nước mắt, nói: "Em không thể chịu đựng nữa". Buổi sáng hôm đó, Diệu bình thản báo tin - như khi báo với anh cần mua một vật dụng nào đó - Em xin ly dị - Tùy. Cứ suy nghĩ thêm. Anh cũng bật ngay giọng gay gắt. Nộp đơn chưa? Gật đầu. Và cả ngày cô lúi húi thu xếp đồ đạc, dường như mọi chuyện đã xong. Khánh đã biến mất hay cô ta biến mất trong nhà này?
Cứ xem như đã ly dị - Khánh chua xót đến ứa nước mắt khi nhớ đến thân thể bệch bạc của Diệu quấn trong tấm drap trắng của bệnh viện. Cô ta không ưa màu trắng. Mọi bác sĩ nhìn anh cũng bằng đôi mắt xin lỗi của Diệu. Gần mười một giờ rồi, chưa chịu đi ngủ nữa - Giọng lảnh lói lại vang lên. Khánh không biết mình đã bị lãng tai như Diệu. Anh tiếp tục châm thuốc. Theo thói quen, vừa tàn nửa điếu, anh gào lên Diệu, Diệu à, Diệu. Tai anh điếc đặc, tiếng gào chìm vào vùng âm thanh chói chang hàng trăm đề xi ben của người khác với trường độ đủ tỏa dài hai mươi mét chiều dọc căn nhà.
NGƯỜI THỨ BA
Xuyên ngồi khá lâu bên nấm mộ đã vẹt đất. Con sáo đã bay xa. Anh nghĩ. Làm quen với câu chuyện huyên thuyên của Diệu, anh gọi cô qua thư từ: con sáo ngốc nghếch của Xuyên. Anh không ngờ từ ngữ âu yếm lại có khả năng công phá một người đàn bà thô kệch như Diệu. Anh quen nói dịu dàng theo lề thói gia đình có giáo dục. Một thói quen vô tích sự, anh thường giễu mình khi đụng trận với người cộng sự. Thời kỳ đồ đểu, mọi thứ có giáo dục đều gây rách việc. Xuyên thở ra nhè nhẹ, anh tưởng chừng còn nghe giọng thì thầm liên tục của Diệu. Trời nhạt nắng, hàng cây trên con đường nhỏ ngả bóng lên anh. Những vệt nắng nhòa nhòa trên nấm đất mang tên Diệu. Con sáo đã sang sông. Không, con sáo đã lao mất tăm vào bóng tối. Xuyên cảm thấy rũ rượi, anh thoáng nhìn ra toàn bộ "sự nghiệp" của anh: đấu tranh cho một điều gì đó mới mẻ quan trọng, chỉ là cái cớ. Cái cớ chính đáng chạy trốn Diệu. Nhờ lý do vĩ đại đó anh chỉ trầm ngâm khi nhận bức thư khẩn cấp của cô: "em cô đơn quá!". Anh đã cười khoan dung: tính trẻ con đến lạ. Ai lại chẳng cô đơn hở Diệu? Con đàn cháu đống như anh mà còn bị cảm giác quỷ quái đó vây bủa. Anh bần thần hơi lâu. Sáu tháng qua anh gần như quên bẵng cô. Công việc kinh doanh của cơ quan đổ ập lên đôi vai xương xẩu của anh. Anh lầm bầm nguyền rủa: "Một lũ ăn bám từ quan đến lính". Và anh tuôn mọi thứ vào mảnh giấy viết cho Diệu, lúc khắc khoải, lúc đằm thắm cũng bằng giọng dịu dàng từ tốn thường lệ. Diệu đáp thư. Một tháng sau anh vẫn không tin cô lấy chồng. Cô từ chối không đi uống cà phê hàn huyên với anh vì bận đi chợ. Anh bật cười trước gương mặt vô hồn của con sáo ngốc nghếch thân yêu. Diệu nhảy lên chiếc xích lô trờ tới, cô cắm chiếc kính đen ngòm lên mặt dù trời âm u. Năm phút sau cơn mưa kéo đến. Xuyên biết cô không đùa.
Mọi thứ đã xong chưa Diệu? Em đến và đi cũng đột ngột như cơn mưa rào. Anh chỉ là ngọn đồi trọc cùn kiệt, chẳng có chút cỏ xanh nào giữ được giọt mưa em. Em cũng chẳng màng đến điều ấy. Tại sao em không xộc đến bàn làm việc của anh nghẹn ngào câu: "Em cô đơn quá". Anh không hiểu nổi cơn bức phá im lìm này.
Người đàn ông lẩm bẩm luôn miệng. Anh không hiểu, anh không hiểu. Đôi tay thừa thải của anh quơ cành cây khô ngẫu nhiên bên nấm đất. Anh vạch ngoằn ngoèo trên khoảnh cát phẳng nhỏ xíu - chân dung Diệu. Mưa. Những giọt mưa mỏng manh tháng tám không xóa được nét vẽ, nó chỉ làm lỗ chỗ thêm bức chân dung chưa định hình. Xuyên không làm sao nhớ nổi gương mặt Diệu. Anh bất lực vạch những đường song song lên bức vẽ nửa chừng.
Tháng 4-1990
L.H.C.
(TCSH43/06-1990)
Tải mã QRCode
HOÀNG TÙNG Ăn của rừng rưng rưng nước mắt (Tục ngữ)
TRẦN CHẤN UY Đơn vị đặc công chúng tôi nhận mật lệnh thọc sâu hậu cứ địch chuẩn bị địa bàn cho chiến dịch Mậu Thân. Nói đơn vị cho có vẻ sang, nhưng thực ra chúng tôi chỉ có mười hai người kể cả một đồng chí du kích dẫn đường.
PHẠM PHƯƠNG Y cao lớn và nhàu nát. Điều đó làm cho con người y trở nên bí ẩn khác thường. Ở y, người ta thấy rõ đường nét của một người Âu với sống mũi cao và đôi mắt sâu hoắm như một vết thương. Nhưng, cũng trong vết thương sâu hoắm ấy, rõ ràng hiển hiện một sự mênh mang đến kì cục. Trong đôi mắt ấy... có biển cả. Và, đen sì - một màu đen Hoa Bắc chính gốc không lẫn đi đâu được.
HỒNG NHU BỮA TIỆC ĐÔI TÌNH NHÂN
NGUYỄN THÀNH LONG - Kính lạy Cha. Cha cho gọi con. Cha thấy trong người thế nào ạ? - Cha cảm ơn con đã tới. Có lẽ con là người cuối cùng Cha trò chuyện ở trên đời. Sắp sửa ra đi. Cha thấy Cha cô độc lắm.
NGUYỄN ĐẠT Nhớ Đoàn Đại Oanh Có thể chiều tối đã xuống lúc tôi say, ngủ gục ở bàn rượu. Không phải mình tôi, mà chúng tôi; cả thảy bốn người, tính gồm chủ gia trong đó, anh ấy tên Giang.
UÔNG TRIỀU Khi còn bé, đã có lần Điểm Bích được mọi người kể cho nghe câu chuyện về mẹ mình. Mẹ Điểm Bích là nàng Ba, một thôn nữ xinh đẹp, bạc phận.
HẠO NGUYÊN 1. Trong căn phòng chạng vạng và thoảng mùi khói thuốc, hai người đàn ông trầm ngâm.
TRẦN THÙY MAITối thứ bảy cuối tuần, Phương tuyên bố:- Tuần sau anh bắt đầu viết tập hai bộ tiểu thuyết của anh Nhớ đừng huy động vào việc gì hết đấy nhé...
LÊ MINH KHUÊ Tường lên chuyến xe rời khu cải tạo phạm nhân sau cùng. Đành phải ngồi cạnh một người đàn bà. Tường nhận ra bà khi ngồi sau bàn nói chuyện với bố.
HOÀNG NHI “Chẳng có chút kinh nghiệm nào trước cõi vô tận không dò được của tâm hồn. Chỉ có sự kinh ngạc trước sự bấp bênh về cái tôi và bản sắc của nó.” (Milan Kundera)
LGT: Trại sáng tác văn học Hương Vân (thôn Lại Bằng, huyện Hương Trà) do Hội Nhà văn TT. Huế đứng ra tổ chức. Trong vòng 10 ngày của tháng 7 trăng vàng trong các mảnh vườn hoa trái, 10 trại viên đã để lại tình cảm sâu đậm với người dân xứ miệt vườn nơi đây bằng những trang văn đầy chất lãng tử. Bên cạnh đó, ở mặt chìm của tác phẩm, những “bụi bặm” từ xã hội công nghiệp cũng được phản ảnh một cách thâm trầm nhưng khẩn thiết...Sông Hương xin giới thiệu một số ít tác phẩm từ Trại viết này.
TRIỀU NGUYÊN Chị Mảnh vác chiếc xe đạp nước đi trước, còn tôi vác sào, chống lẽo đẽo đi sau như cái bóng. Đi một quãng tôi phải dừng lại trở vai, rồi cố bước thật nhanh để bám kịp chị.
NGUYỄN TOÀN Nhà có hai chị em. Chị như chim công, nó chẳng bằng cú. Đấng tạo hóa sau khi tạo tác một sinh vật xinh đẹp như chị chắc phải lấy làm mãn nguyện sung sướng. Rồi trong lúc quá chén ngài đã vô tình tạc nên một sinh vật dị hình nữa, là nó.
PHẠM PHƯƠNG Thằng bé đứng bên sông. Nó thấy màu đỏ ửng phía chân trời, nơi có hàng thùy dương và con đường đất ẩm. Đứa con gái nhà ai, trong làn khói lam chiều rơm đốt giữa mùa, mặc một bộ đồ cỏ úa, đang tha thẩn nhặt cỏ gà.
NGUYỄN HỮU HỒNG MINH Khi về già người ta thường hoài niệm về tuổi trẻ và thích ngồi đợi những buổi sáng. Bởi vì đêm tối lạnh lẽo và âm u làm sao!
DẠ NGÂN Sau giấc ngủ trưa, hai chiếc gối kê cao trên đầu giường, tôi bắt đầu buổi làm việc tại nhà như vậy. Đó là sự nhân nhượng của toà báo với những biên tập viên cao niên và tôi, cũng như nhiều đồng lứa trong giới, tận hưởng đặc quyền đó bằng trách nhiệm tự giác thường trực.
NHẤT LÂM Tết êm đềm trôi hết tháng Giêng, mà bầu trời thung lũng Mu Lu còn khá lạnh. Chập tối, hơi đá từ dãy núi Ta Chan phả ra, sương buông màn màu sữa đục.
HUY PHƯƠNG Đã nghe thấy tiếng gió rì rào, như từng đợt sóng nhỏ tràn qua mái nhà. Trời trở rét… Chả trách mà tối hôm qua, cánh cửa kính cứ hết sập lại mở, rập rình mấy lần làm anh mất ngủ.
LÊ VĂN… Rồi cũng xong … Anh lơ xe nhảy lên cuối cùng, la lớn:- Tới đi chú Tám ơi!