Trong bối cảnh công nghệ thông tin phát triển mạnh mẽ, nhu cầu độc giả ngày càng cao và đa dạng, chức năng của thư viện cũng thay đổi. Không chỉ là kho tri thức liên tục cập nhật những đầu sách mới và hay, thư viện giờ đây còn phải là không gian văn hóa, sáng tạo, gần gũi, thuận tiện cho người đọc có thể tiếp cận bất cứ lúc nào.
Sách càng gần người đọc bao nhiêu càng tốt bấy nhiêu - Ảnh: Thư viện Dương Liễu
“Chỉ thiếu sách hay”
“Cốt lõi của thư viện là sách. Nếu sách không được cập nhật thường xuyên và có những đầu sách thời sự, hấp dẫn, thì thư viện sẽ không thu hút được người đọc” - một tình nguyện viên của Thư viện tư nhân Dương Liễu (Hoài Đức, Hà Nội) chia sẻ. Điều tưởng chừng đơn giản này nhưng hiện nay nhiều thư viện không thể đáp ứng, nhất là thư viện cấp huyện, xã.
Thư viện UBND xã Thanh Tân, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình, đặt tại Phòng Văn hóa - Truyền thống xã, mở cửa vào thứ 7 hàng tuần, thu hút khá đông người đọc, kể cả học sinh, mặc dù có thư viện trường học gần đó. Hiện thư viện có vài nghìn cuốn sách thuộc nhiều thể loại, do xã phát động con em xa quê hương đóng góp. Trông coi thư viện là ông Phạm Đức Thành (hơn 80 tuổi), một cán bộ hưu trí, không có nghiệp vụ thư viện nhưng “may mắn được cán bộ thư viện tỉnh, thư viện huyện giúp đỡ, hướng dẫn cách phân loại, sắp xếp và quản lý sách”. Ông Thành khẳng định: “Sách không thiếu, chỉ thiếu sách hay”.
Hiện hệ thống thư viện cấp xã (gần 3.000 thư viện) hầu như chưa được quan tâm đầu tư kinh phí từ bất kỳ nguồn nào, do thiếu cơ chế. Sách chủ yếu từ hai nguồn: Vận động quyên góp và sách luân chuyển từ thư viện huyện/tỉnh, nên có sách đã là tốt, khó đòi hỏi sách mới và hay. Đại diện Thư viện huyện Kiến Xương (Thái Bình) cho biết, mỗi năm Thư viện huyện được ngân sách cấp 20 triệu đồng, trong đó chi 13 triệu đồng đặt mua 20 đầu báo/tạp chí, chỉ còn 7 triệu đồng để mua sách, nếu tổ chức các hoạt động thì âm. May là có 200 bản sách Thư viện tỉnh luân chuyển, nhưng cũng chẳng đáng là bao. Đại diện Thư viện huyện Quỳnh Phụ (Thái Bình) phân tích, nếu lấy tổng số sách, báo chia cho số dân trong huyện, mỗi người dân chỉ có 0,07 cuốn sách trong hệ thống thư viện công cộng, đạt 1/10 chỉ tiêu phấn đấu!
Hơn thế, số lượng sách luân chuyển ít ỏi đó nội dung cũng không phong phú, đa dạng. Phó Chủ tịch UBND huyện Kiến Xương Đặng Văn Tính nhận xét, “sách có tính thời sự không cao, trong khi sách quý thì cũng chọn người mới cho mượn”. Có tình trạng, sách luân chuyển được giữ “nguyên đai nguyên kiện” từ khi nhận đến khi trả, hoặc không dám cho mượn vì… sợ bị mất hoặc rách sách, hoặc nội dung người dân không quan tâm.
Sách càng gần người đọc càng tốt
Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, TN, TN và NĐ Nguyễn Thị Mai Hoa từng băn khoăn: Người đọc gắn với cơ sở, có nên duy trì thư viện cấp huyện không, hay tập trung đầu tư cho thư viện cộng đồng? Câu hỏi này đã phần nào được giải đáp khi khảo sát thực tế hoạt động thư viện tại một số địa phương. Riêng mô hình tổ chức không thống nhất đã cho thấy bất cập của hệ thống thư viện cấp huyện hiện nay. Nơi thì thư viện huyện trực thuộc UBND cùng cấp, nơi thì trực thuộc Phòng Văn hóa - Thông tin, nơi lại do Trung tâm Văn hóa, Thông tin và Thể thao huyện quản lý. Chính mô hình tổ chức mỗi nơi một kiểu này dẫn đến thực tế, thư viện huyện trực thuộc UBND cùng cấp thường được cấp kinh phí nhiều hơn, cá biệt một số thư viện cấp huyện có mức kinh phí tương đương một số thư viện cấp tỉnh (1 - 2 tỷ đồng/năm), nhưng cũng còn tới hơn 30% thư viện cấp huyện không được cấp kinh phí hàng năm để bổ sung sách, báo và tổ chức hoạt động.
Tất nhiên, đầu tư thế nào thì hoạt động thế ấy. Như Thư viện huyện Kiến Xương (tỉnh Thái Bình) hiện trực thuộc Trung tâm Văn hóa - Thể thao huyện, ngoài thực hiện chức năng lưu trữ, quản lý và luân chuyển sách, không có không gian để tổ chức phục vụ bạn đọc. Hay Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, TN, TN và NĐ Hoàng Thị Hoa chỉ ra rằng, có nơi thư viện cấp huyện được đặt trong một ngõ sâu, hẹp, trụ sở xuống cấp, như thế ai vào đọc?
Nhìn nhận thẳng thắn, hoạt động của nhiều thư viện cấp huyện hiện nay chưa đáp ứng yêu cầu, từ cơ sở vật chất đến vốn tài liệu. Phó Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Thái Bình Phạm Văn Tuân chia sẻ: “Tôi làm việc ở cấp huyện 4 năm nhưng chưa bao giờ mượn sách thư viện huyện”; và đề nghị xem xét lại mô hình thư viện cấp huyện. “Nên duy trì thư viện trường học và thư viện cấp xã (tích hợp các tủ sách hiện có), người dân đến đọc nhiều, hiệu quả hơn”.
Trong quá trình góp ý xây dựng dự thảo Luật Thư viện, nhiều ý kiến thẳng thắn đề nghị bỏ thư viện cấp huyện. Bởi ngay ở cấp xã, nếu đất rộng người đông, dân cũng không thể lên nhà văn hóa xã đọc sách, càng không thể lên thư viện huyện. Lãnh đạo Phòng Văn hóa - Thông tin huyện Kiến Xương cho rằng, mô hình văn hóa đọc hiện nay đưa về thôn, tổ dân phố là phù hợp nhất, thành lập các câu lạc bộ văn hóa đọc, nguồn sách xã hội hóa hoàn toàn. Kiến Xương đang đề xuất làm điểm hai nhà văn hóa thôn thành lập thư viện, mỗi thư viện có khoảng 200 đầu sách.
Trong bối cảnh văn hóa đọc đang bị cạnh tranh bởi nhiều loại hình giải trí khác hấp dẫn hơn, việc sách càng gần người đọc bao nhiêu càng tốt bấy nhiêu. Điều này đã được minh chứng qua các tủ sách phụ huynh trong chương trình Sách hóa nông thôn mà Thái Bình là nơi khởi phát và đang lan rộng ra cả nước. Tủ sách do phụ huynh đóng góp, được đặt ngay tại lớp học, do học sinh quản lý, giúp các em hàng ngày tới trường thấy sách và được đọc sách. Nhờ đó, thúc đẩy văn hóa đọc phát triển sâu rộng.
Tải mã QRCode
Thừa Thiên Huế đang đứng trước cơ hội rất lớn để xây dựng Huế trở thành một đô thị lớn với đầy đủ tầm vóc, tính chất sánh ngang tầm với thủ đô Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh.
Thời buổi internet thật tuyệt vời, nói vui theo “teen” kiểu “sát thủ đầu mưng mủ” thì quả là “tiện ích như cú hích”. Với nhà văn, tác phẩm viết ra xong không nhất thiết phải in thành sách, cứ post lên blog cũng có hàng nghìn hàng vạn bạn đọc truy cập, rồi cư dân mạng khắp nơi trên thế giới cập nhật thông tin, coppi, comment bày tỏ quan điểm, phô bày xúc cảm ngay, vui ra phết, chí tình ra phết.
Ngày nay, khi văn học không hoàn toàn bấu víu vào những đại tự sự mà thay vào đó là sự lên ngôi của tiểu tự sự thì thế giới trong văn chương trở thành những thế giới ảo, dung chứa tất cả những lệch pha và ngụy tạo so với thế giới khách thể. Người sáng tạo cũng từ đó ý thức được sức mạnh trong việc cách tân bút pháp và thay đổi cảm quan trong thế giới chữ của mình.
NGUYỄN VĂN TOÀN
Té ra, cái thời nhân dân lao động làm chủ xã hội đã… xưa rồi Diễm. Và rằng, ở thời điểm hiện nay, VIP đã là một phần tất yếu của cuộc sống. Và họ cũng được dân gian nhìn nhận là những ông vua “con” ở cõi nhân tình thế thái khi sở hữu đầy ắp bao cơ man đô la và vàng bạc.
Huế là thành phố sông ngòi chằng chịt, từ sông đến đầm phá và biển. Đặc biệt, sông Hương và hệ thống thủy đạo kinh thành Huế cũng như các cồn bao quanh kinh thành phần lớn là hình ảnh mang tính biểu tượng của Huế, là một trong những cảnh quan chính của thành phố. Một sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa sông nước và lịch sử thành phố có khả năng tạo ra một sản phẩm du lịch độc đáo cho Huế, mở ra nhiều cơ hội việc làm và thu nhập cũng như cải thiện cuộc sống người dân dọc hai bên bờ sông.
Tri thức vốn dĩ là tài sản chung của nhân loại. Tri thức là cái kho học thuật vô giá mà mỗi con người cần được trau dồi để bảo đảm vai trò, chức năng của mình trong xã hội.
Việc đại biểu Đỗ Văn Đương (TP HCM) đề nghị Quốc hội nên có Luật Từ chức (17/11) khiến dư luận xã hội có những phản ứng trái ngược nhau trong mấy ngày trở lại đây.
Việt Nam đang đứng trước con đường có khá nhiều chông gai và nhiều thử thách. Hơn bất cứ quốc gia nào trên thế giới, Việt Nam cần nhiều sự đổi mới để tiếp tục phát triển.
Trong những năm gần đây, công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn đã tạo nên sự trù phú cho nhiều làng quê Việt. Tuy nhiên, song hành với đó bản sắc văn hóa làng Việt đang bị mai một dần; nếu không có giải pháp gìn giữ thì những làng quê truyền thống, những nếp làng xưa sẽ chỉ còn trong ký ức.
I. Ba bước chuyển hệ hình trong văn học Việt Nam và vai trò của các nhà văn trẻ
SHO - Có cảm giác như xã hội đang mặc nhiên coi chuyện chạy điểm cho con em, chạy theo thành tích cho học trò lâu ngày đã thành thói quen khó chữa khiến người ta quên rằng lòng tự trọng, lòng nhân ái là cao hơn hết và cần có mặt hơn hết! Có phải người ta đã quên đi lòng tự trọng, lòng nhân ái cần có hay không? Tôi không bi quan đến mức nói rằng người ta đã quên nhưng quả thật không thể dửng dưng trước câu hỏi đó.
Bài viết này có thể gọi là sự nối tiếp bài " Các cây viết trẻ Việt liệu đã thua trên sân nhà? " cách đây không lâu của tôi. Tôi viết bài tiếp theo này là vì ở bài viết trước có nhiều ý kiến thảo luận của người đọc đã mở ra cho tôi những cách nhìn sâu rộng khác hơn về chủ đề đã nói trong bài viết trước.
LTS: Tình cờ trong lúc lang thang trên mạng, SHO đã đọc được bài viết này trong một blog. Thiết nghĩ đây cũng là vấn đề nảy sinh thực trạng đáng buồn giữa các nhà văn trẻ và các nhà xuất bản, SHO đăng tải để chúng ta cùng cận cảnh...
Tháng bảy về rồi, nơi quê nhà quê mẹ đã thu chưa? Nơi con ở bây giờ, gió đã chuyển mùa, để rồi chiều nay khi lang thang trên con đường xứ sở, con chợt thảng thốt nhận ra rằng chỉ còn vài ngày nữa thôi, mùa Vu lan sẽ lại về. Nhanh thật đó!
Với đặc thù của môn Lịch sử ở bậc THPT, những câu hỏi mang tính khái quát về tiến trình lịch sử sẽ có giá trị hơn nhiều so với những câu hỏi đi quá sâu vào tiểu tiết mà chúng ta vẫn gặp trong các đề thi Lịch sử hiện nay và kết quả thi nhiều khả năng sẽ tốt hơn.
Dễ ai quên câu hát: “Trời sinh voi trời không sinh cỏ, Thượng đế buồn Thượng đế bỏ đi”.
Lòng yêu nước vốn rất sâu sắc và mãnh liệt xét trên 2 bình diện xã hội gồm giai tầng lãnh đạo(người nắm quyền cai trị) và người dân (kẻ bị trị) đã có lúc bị mai một và chỉ còn như cái bóng khi dân bị bóc lột, hà hiếp còn vua, quan chỉ chăm chăm cướp đoạt, làm giàu, hưởng lạc và chia bè kéo cánh.
Có những tình huống mà im lặng không giúp ta tránh né được hiểm nguy, ngược lại chỉ làm tăng mối họa vì khiến người khác lầm tưởng im lặng là bạc nhược.
Bán bà con xa mua láng giềng gần, điều đó đúng trong trường hợp người láng giềng có đủ nhân cách và mức độ tự tin để chúng ta làm được điều đó.
Báo chí trong tháng 5.2011 vừa qua trong rất nhiều thông tin đời sống xã hội, có nêu những vấn đề nổi cộm khiến cho nhiều người cầm bút phải suy nghĩ.