Phận người xa xót ở 'vương quốc cõi âm'
Đằng sau lối sống xa hoa và những ngôi mộ hoành tráng bậc nhất Việt Nam của làng 'ăn xin' (An Bằng thuộc xã Vinh An, huyện Phú Vang - tỉnh Thừa Thiên - Huế) là những câu chuyện 'cười ra nước mắt' không phải ai cũng biết
Biệt thự cõi âm dọc biển Thuận An.
Thuở xưa, đây là một vùng đất nghèo, người dân khốn khó đến nỗi phải bỏ xứ dắt díu nhau đi ăn xin, làng vụt trở nên giàu có và nổi tiếng là “vương quốc cõi âm” của Việt Nam.
Biệt thự cõi âm
Làng An Bằng nằm cách trung tâm Huế khoảng 40km hướng về phá Tam Giang, từ lâu đã nổi danh là “thành phố lăng mộ” xa hoa vào bậc nhất nước ta, với những khu lăng mộ đồ sộ, trải dài hơn 2km và rộng hơn 500m.
Biết chúng tôi về tìm hiểu khu “biệt thự của người chết”, bà Nguyễn Thị Lường, một người bán nước ở đầu làng nhanh nhảu: “Chu cha, làng đó giàu lắm, toàn Việt kiều không à. Có nhiều tiền nên người ta xây dựng nhà cửa và lăng mộ cho ông bà, cha mẹ đẹp ghê lắm. Tính sơ sơ khu lăng mộ phải có mấy ngàn cái lăng, mà cái mô cũng vài trăm triệu đến vài tỷ đồng cả”.
Trải dài trước tầm mắt chúng tôi là những “đám nấm” kiến trúc khổng lồ đủ màu, đủ cỡ mọc lên trùng điệp dọc theo bờ biển. Những ngôi mộ không nằm tách biệt trên các sườn đồi hoặc xa khu dân cư, mà nằm xen lẫn với những ngôi nhà của người sống.
Ông Trương Văn Minh, một cao niên ở làng An Bằng cho biết, trong khoảng thời gian dài từ 1975-1989, cuộc sống của người dân nơi đây rất khó khăn nên không phải người đã khuất nào cũng được “mồ yên, mả đẹp”. Phải đến những năm đầu thập niên 90, khi Nhà nước cho người Việt định cư ở Mỹ gửi tiền, hàng về giúp đỡ người thân trong nước thì phong trào xây lăng mộ hoành tráng cho ông bà, tổ tiên mới bắt đầu rộ lên.
Những ngôi mộ nhỏ, bạc màu thời gian ở khu nghĩa địa này được con cháu sửa sang, cơi nới. Có lăng vừa xây xong đã bị đập xây lại vì... không bằng người ta. “Những năm gần đây, nhiều ngôi mộ trên 1 tỷ đồng xuất hiện như nấm sau mưa. Như ngôi mộ của họ Trương ngay đầu nghĩa địa mấy năm trước đã ngốn hết xấp xỉ 1,5 tỷ, hay lăng mộ họ Nguyễn hơn 1 tỷ đồng chẳng hạn. Số tiền đó nếu đem xây nhà cho người sống thì cũng thuộc hàng biệt thự” - ông Minh tiếc rẻ.
Cách đây hơn 8 năm, anh Lê Minh Th. từ nước Mỹ xa xôi trở về mang theo một cục tiền Mỹ. Sau một cuộc họp bàn gia đình vội vã, anh quyết định sửa sang lăng mộ cho ông bà nội cho “bằng chị, bằng em”. Anh Lê Minh T., anh trai của anh Th. được đề cử đứng ra lo toan việc xây dựng với yêu cầu lăng của gia đình phải đẹp, hoành tráng và độc đáo.
Trước áp lực gia đình, anh T. đã “khăn gói quả mướp” đi từ Nam chí Bắc cóp nhặt những kiến trúc đặc sắc về xây dựng lăng mộ của ông bà mình. Kết quả, khu lăng mộ hình chóp phỏng theo kiến trúc cổ điển của châu Âu đẹp lộng lẫy ra đời, khiến cả làng ai cũng “ngả mũ kính chào”.
Cách khu lăng mộ của gia đình anh Th. không xa là khu lăng mộ đồ sộ của gia đình bà Nguyễn Thị M. với kiểu kiến trúc pha trộn giữa Đông và Tây, nằm trên diện tích đất rộng gần 200 mét vuông. Nghe đâu để xây dựng “ngôi biệt thự” này, những người con của bà M. phải bỏ ra sơ sơ gần 70.000 USD.
Đáng nói hơn, nhiều người xây lăng mộ cho cha mẹ mình chi phí hết hai, ba trăm triệu thậm chí cả tỷ đồng, lăng vẫn còn mới và đẹp, nhưng gia chủ đã thuê người phá bỏ đi để xây lại lăng mới to đẹp hơn, chỉ vì lăng cũ... “nhỏ và xấu hơn so với người ta”.
Người làng An Bằng cho đến nay vẫn cứ truyền tai nhau chuyện dòng họ Lê phá lăng cũ xây lăng mới trị giá hơn 150.000 USD, rồi gia đình ông Nguyễn Văn V. chuẩn bị thuê người đập bỏ lăng cũ để xây lăng mới, với kinh phí dự trù lên tới gần 50.000 USD...
Một chuyện nghe có vẻ khác thường nhưng lại rất... bình thường ở ngôi làng này, đó là việc người ta xây lăng trước để khi nhà có người chết không phải lo tiền xây lăng nữa.
Theo phong tục của người dân An Bằng nói riêng và người dân Thừa Thiên - Huế nói chung, sau khi người đã khuất được chôn cất, nếu trong vòng 50 ngày mà không xây được lăng thì phải đợi đến 3 năm sau mới được phép xây. Vì vậy, nhiều gia đình có điều kiện đã xây lăng mộ cho cha mẹ, ông bà mình ngay cả khi họ còn sống.
Bà Trịnh Thị L. (65 tuổi), người có chồng và ba người con định cư ở Mỹ, đã được lo nơi yên nghỉ hoành tráng không kém những người hàng xóm, mặc dù bà còn rất khỏe. Mỗi khi hoàng hôn buông xuống, người dân thường thấy bà L. dạo bước ra khu nghĩa địa ngắm nhìn và lau dọn nơi “yên giấc ngàn thu” của mình.
Bà L. tâm sự: “Thương mẹ cả đời vất vả, những đứa con của tôi đã chung nhau xây dựng khu lăng này để báo hiếu cho mẹ. Mặc dù hơi tiếc tiền nhưng bù lại tôi được nở mặt nở mày với họ mạc”.
Theo nhiều người dân cho biết, việc người người, nhà nhà ở An Bằng đua nhau xây - đập - xây những ngôi mộ tiền tỷ nhằm mục đích báo hiếu công đức tổ tiên, cha mẹ thì ít mà chủ yếu là để thể hiện sự giàu có của dòng họ mình thì nhiều.
Cứ như thế, hàng ngàn công trình lăng mộ với những cột trụ, tháp chuông cao chọc trời cứ đua nhau mọc lên. Nhiều ngôi mộ diện tích lên tới cả ngàn mét vuông, có cả điện thắp sáng, có nhà vệ sinh cùng cách thiết kế như lăng mộ vua chúa, cũng tam quan với mái ngói lưu ly, câu đối, bia đá, trụ biểu.
Nỗi khổ trần gian
Trong khi nhiều người khá giả làng tỷ phú An Bằng thi nhau đổ hàng núi tiền xây biệt thự rồi bỏ hoang và xây lăng mộ xa hoa, đâu đó vẫn còn hiện hữu những mảnh đời nghèo khó.
Theo sự chỉ dẫn của người dân địa phương, chúng tôi tìm đến nhà ông Trần Văn Sang. Tên là Sang nhưng cuộc sống của lão ngư này lại vô cùng nghèo túng.
Năm nay vừa bước qua tuổi 48, tài sản của ông Sang là ngôi nhà tôn thấp lè tè, cũ nát và 5 đứa con. Đứa lớn nhất đang phụ người ta bán cà phê ở thành phố Huế, còn đứa út đang học lớp 3 trường làng. Công việc chính của ông là đánh bắt cá trên biển. Thế nhưng, vài năm trở lại đây lượng thủy sản ngày càng ít đi, cộng với giá xăng dầu ngày càng cao chẳng đủ chi phí nên nhiều tháng nay thuyền của ông phải nằm phơi nắng trên bờ.
Cuộc sống của cả gia đình phụ thuộc vào thu nhập từ việc bán dạo bánh lọc, cua ghẹ của vợ ông và hai đứa con ở bãi tắm Thuận An. Những ngày hè, khách tắm biển đông, vợ con ông còn kiếm được dăm chục ngàn đi chợ. Nhưng vào mùa mưa, vắng khách, cả nhà đành trực chiến với “lương khô”. Cũng vì nghèo túng nên những đứa con của ông đều chịu cảnh thất học, chỉ có đứa út được ưu tiên đến trường.
“Xót xa lắm chứ, trong khi mình chạy miếng ăn toát cả mồ hôi thì người ta đua nhau đổ tiền tỷ xây lăng mộ cho ông bà, tổ tiên. Nếu có một phần nhỏ trong số tiền để xây một ngôi mộ ở đây, có lẽ cuộc sống của gia đình tôi đã không khổ như thế này” - ông Sang chua chát cho biết.
Cùng hoàn cảnh như ông Sang, bốn mẹ con chị Lê Thị Xưng cũng từng ngày khó nhọc kiếm miếng ăn cùng nỗi âu lo ngôi nhà sẽ sập bất cứ lúc nào. “Gia đình tui chạy ăn từng bữa còn chưa đủ nên chẳng quan tâm đến việc xây lăng mộ. Ai có tiền thì cứ xây. Tui cũng muốn báo hiếu cho cha mẹ nhưng nghèo quá đành chịu thôi. Chừ tui chỉ mong sao có ít tiền sửa lại cái nhà xiêu vẹo này cho con cái yên tâm trú ngụ” - giọng chị Xưng buồn bã.
Vợ chồng lão ngư Lê Văn Đích cũng cùng chung cảnh nghèo. Mấy chục năm nay vợ chồng con cái của ông phải sống chui rúc trong căn nhà xập xệ. Mặc dù vợ chồng ông chăm chỉ lao động, quần quật suốt ngày đêm mà vẫn không nuôi đủ mười miệng ăn.
“Ngày cả làng đua nhau vượt biển ra nước ngoài, tui cũng đi. Nhưng đời tui chẳng được may mắn như người ta. Sau mấy ngày lênh đênh trên biển, chiếc thuyền của tui gặp bão phải dạt vào bờ. Tui và mấy người nữa bị bắt vì tội vượt biên trái phép. Nếu ngày đó thuyền của tui không gặp nạn, có lẽ bây giờ cha mẹ tui cũng có được ngôi mộ to đẹp như của người ta rồi” - ông Lê Văn Đích ngậm ngùi.
Theo Long Anh (Xzone/Tri thức thời đại)
Tải mã QRCode
.png "Địa danh học và việc nghiên cứu địa danh các tỉnh Trung Trung Bộ")
-
Chiều ngày 26/3, tại phòng triển lãm trường ĐH Nghệ thuật Huế (10 Tô Ngọc Vân) Hội Mỹ thuật phối hợp với Liên hiệp các Hội VHNT, Chi Hội Mỹ thuật Việt Nam tại TT Huế, trường ĐH Nghệ thuật Huế đã tổ chức lễ khai mạc triển lãm “Mỹ thuật Trẻ” lần III năm 2018.
-
Sáng 17/3, Nguyên Thủ tướng Phan Văn Khải qua đời tại nhà riêng ở huyện Củ Chi, TP HCM, hưởng thọ 85 tuổi.
-
Sáng ngày 11/3, tại thành phố Huế, Hội nghệ sĩ nhiếp ảnh Việt Nam phối hợp với Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm Việt Nam, Họ Đặng Việt Nam và Liên hiệp các Hội văn học nghệ thuật Thừa Thiên Huế tổ chức hội thảo “Danh nhân Đặng Huy Trứ - Người khai lập ngành nhiếp ảnh Việt Nam. Hội thảo diễn ra nhân kỷ niệm 65 năm ngày Nhiếp ảnh Việt Nam (15/3/1953 - 15/3/2018).
-
Chiều ngày 10/3/2018, tại ngôi nhà thờ họ Đặng thuộc làng Thanh Lương, phường Hương Xuân, thị xã Hương Trà, thành phố Huế, Hội NSNAVN phối hợp cùng Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm Việt Nam (Bộ VHTTDL), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thừa Thiên Huế, Liên hiệp các Hội VHNT tỉnh Thừa Thiên Huế, Hội đồng Họ Đặng Việt Nam và Họ Đặng làng Thanh Lương, Hương Xuân, Hương Trà, Thừa Thiên Huế long trọng tổ chức Lễ Dâng hương tưởng niệm Danh nhân Văn hóa Đặng Huy Trứ.
-
Tháng ba hơi xuân còn nồng. Những cánh đồng hoa mênh mang và trên những đồi hoang vẫn rực sắc màu ngỡ như mùa xuân mới chỉ bắt đầu. Ra xuân cũng là lúc trời đất giao hòa thanh khiết, quãng thời gian nảy nở của lộc chồi ý tưởng sáng tạo, cũng là tháng đậm đầy tính nữ. Đó là điều mà bạn đọc sẽ cảm nhận ở Sông Hương số này.
-
THÁI KIM LAN
“Tết” đối với tôi hồi trẻ thơ hình như luôn gắn liền với chữ “mới”. “Năm mới”, như bà tôi thường bảo khi tháng chạp đã nghiêng, ánh nắng pha màu trăng lấp ló bên kia sông, kéo lên đỉnh núi Kim Phụng từ đồi Hà Khê. Ấy là lúc nắng “mới” lên, sau mấy tháng mưa dầm lê thê. Một buổi sớm mai còn ngái ngủ trong mùng, nghe bà nói vọng sang bên gian chái phía tây, dặn dò mấy bác sửa soạn lá dong, lá chuối, đong nếp, chuẩn bị mứt món đón Tết, mừng năm mới.
-
Vào lúc 9h00, ngày 8/2, tức 23 tháng Chạp năm Đinh Dậu, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế tổ chức nghi lễ tái hiện lại sự kiện Thướng tiêu (tục gọi, dựng cây nêu) tại Thế Miếu, Đại Nội Huế.
-
Mới đây, vào ngày 31/1/2018 sau phẫu thuật lần 1, nhà thơ Nguyễn Miên Thảo tiếp tục phải nhập viện lần thứ 2 tại Khoa Xương Khớp - bệnh viện Thống Nhất do nguyên nhân căn bệnh gút đã biến chứng nặng và vết thương trong lần phẫu thuật đầu tiên đã tái phát lại.
-
Bài viết mở đầu cho số báo Tết “Nhớ mùa xuân năm ấy” là góc suy tưởng nhân văn khơi gợi lòng tri ân với những cống hiến của lớp người mở lối cho hòa bình: “Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân - 1968 đã để lại cho các thế hệ hôm nay và mai sau niềm tự hào sâu sắc”. Đây cũng là dịp chúng ta ngẫm lại những bài thơ chúc Tết hào sảng của Bác Hồ, vang lên trong thời khắc cần hơn cả một sự hối thúc giành lại mùa xuân cho đất nước.
-
Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân - 1968 ở Huế đi vào lịch sử dân tộc như bản anh hùng ca. Cuộc Tổng tiến công mở ra một bước ngoặt chiến lược, có ý nghĩa quyết định trong công cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Nhân kỷ niệm 50 năm Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân - 1968, Sông Hương giới thiệu những trang viết ôn lại truyền thống lịch sử hào hùng, đó vừa là những hồi ức khó quên, vừa góp thêm những tư liệu mới để hiểu sâu hơn về thế trận nhân dân.
-
Mảng sáng tác trong Số đặc biệt 27 kỳ này giới thiệu đến bạn đọc dòng thơ văn nhiều sinh khí, cảm hoài miên man về vùng đất Phú Xuân (huyện Krông Năng, tỉnh Đắk Lắk) - xã kinh tế mới của bà con người Huế, gợi lại từng ngăn ô ký ức của những người con cố xứ từng sống, từng qua đây và lần trở lại lưu luyến khôn cùng.
-
Dòng chảy văn học nghệ thuật trên Sông Hương đang trôi qua một vòng với 12 số báo thường kỳ và 4 số đặc biệt. Một năm với nhiều dấu ấn trong dòng chảy văn hóa Huế có tầm ảnh hưởng sâu rộng đến văn hóa - lịch sử của đất nước. Chính vì vậy Ban Biên tập hướng đến thực hiện theo chuyên đề với những bài viết của các nhà nghiên cứu cùng những tư liệu mới đã để lại dấu ấn đậm nét, là nguồn tham khảo cho độc giả về sau. Đó là: Chuyên đề 100 Nam Phong tạp chí, Chuyên đề Cụ Huỳnh Thúc Kháng và báo Tiếng Dân.
-
Nobel văn học 2017: Sự trở về với những nỗi niềm nhân bản. Những tác phẩm của tiểu thuyết gia Kazuo Ishiguro đã “khai mở vực sâu khôn cùng trong sự kết nối bằng cảm quan bồng bềnh của chúng ta với thế giới”. Sơ khảo giải Nobel văn học từ năm 2010 đến nay, phần nào cho thấy sự sống dậy của chủ nghĩa hiện đại, cũng là sự sống dậy của chủ nghĩa siêu hiện đại “sau mối hoài nghi kinh niên của hậu hiện đại về một tinh thần thời đại/siêu tự sự”. Đó đồng thời cũng là dòng chảy âm thầm và mãnh liệt của tính nhân bản - một yếu tố cốt tủy vĩnh hằng của nghệ thuật mà thời đại “văn minh” dường như đang làm tan loãng nhạt nhòa để tiếp sức cho sự lên ngôi của những giá trị vật chất phủ lên chiều tâm linh mầu diệu hun hút dự sẵn trong mỗi con người.
-
Tháng Mười trở về trong hơi thu với lá vàng buông mình trong gió. Cuộc hiến dâng của những trái tim nhạy cảm vang lên diệu âm của nỗi buồn và một phần nhỏ nhoi bí mật đàn bà. Những vần thơ của các tác giả nữ trên ba miền trong số báo tháng 10 gửi vào hư vô lời tự trầm day dứt và ẩn sâu trong nó là những câu hỏi không thể trả lời.
-
Những trang thơ đượm hơi thở biển khơi và rừng núi trong số này, được sáng tác từ các chuyến đi thực tế trong mùa hè vừa qua ở biển Vinh Hiền và rừng A Lưới, sẽ là những trang thơ đẹp do các cây bút từ Hội Nhà văn Thừa Thiên Huế chuyển đến.
-
Kỷ niệm 72 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, mở đầu cho số báo này là bài viết: “Cuộc gặp gỡ giữa hai danh nhân văn hóa”, nêu sự kiện trở thành dấu son của lịch sử nước nhà: Trước lúc lên đường sang Paris với vai trò là thượng khách của chính phủ Pháp, Hồ Chủ tịch đã tin tưởng ủy thác, giao Quyền Chủ tịch Nước cho cụ Huỳnh Thúc Kháng gánh vác với phương châm xử thế “dĩ bất biến ứng vạn biến” giữa thời đoạn đất nước trước hiểm họa “ngàn cân treo sợi tóc”... Điều đáng lưu ý nữa là nhân trong bài viết này, tác giả Dương Phước Thu đã sưu tầm được tác phẩm cuối cùng của nhà báo, liệt sĩ Thúc Tề đăng trên tờ Quyết Thắng số 56 ra ngày 20/7/1946, nhan đề BUỔI DIỆN KIẾN ĐẦU TIÊN GIỮA CỤ HỒ CHỦ TỊCH VÀ CỤ HUỲNH THÚC KHÁNG. Sông Hương giới thiệu nguyên văn bài báo quan trọng này đến bạn đọc.
-
Thừa Thiên Huế trong Cách mạng Tháng Tám mang một tầm quan trọng đặc biệt. Chính quyền về tay nhân dân, Ủy ban Nhân dân Cách mạng Lâm thời ra đời, triều đại phong kiến tan rã… Bài viết “Tháng Tám vùng lên Huế của ta” nhắc lại những mốc son chói sáng trong dịp kỷ niệm cuộc cách mạng có tác động lớn đến ý thức cách mạng của quần chúng; đây cũng là dịp gợi nhắc chúng ta nhớ đến những tác phẩm văn học đầy hào khí được sáng tác trong “Ngày hội non sông” và cả sau này.
-
Đang là những ngày hướng đến kỷ niệm dấu ấn giá trị văn hóa của một tờ báo lừng lẫy, Sông Hương tổ chức chuyên đề “100 năm Nam Phong tạp chí”. Chuyên đề nhấn mạnh đến các giá trị văn hóa, những đóng góp lớn của Nam Phong tạp chí vào sự chuyển hướng văn hóa, văn học Việt Nam đầu thế kỷ: cổ súy cho nền văn học mới từ bước khởi đầu; đóng góp về mặt ngôn ngữ trong khai triển ý niệm tiếp nhận văn minh phương Tây, trong nghiên cứu khoa học… qua sự phổ biến và sáng tạo thêm chữ quốc ngữ, đẩy tới một bước mới sự tiến bộ của câu văn xuôi tiếng Việt - văn xuôi nghệ thuật và văn xuôi nghị luận, tranh biện…
-
SHO - Sáng ngày 4/7, Liên đoàn Lao động tỉnh Thừa Thiên Huế đã tổ chức Hội nghị triển khai và phát động Cuộc thi ảnh nghệ thuật - thời sự về giai cấp công nhân Công đoàn Thừa Thiên Huế.
-
Kỷ niệm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam 21/6 năm nay, Tạp chí Sông Hương giới thiệu đến quý bạn đọc một số tư liệu vừa tìm thấy liên quan đến tuần báo Sông Hương cả hai thời kỳ: thời kỳ do Phan Khôi làm chủ bút và thời kỳ Sông Hương tục bản do Nguyễn Cửu Thạnh quản lý.
.png)
.png)
