Ngược lên thượng nguồn sông Hương vào một ngày đầu năm 2014, chúng tôi đến thăm cụ ông Nguyễn Lô (82 tuổi), ở thôn Kim Ngọc, xã Hương Thọ, thị xã Hương Trà, Thừa Thiên - Huế, trong một căn chòi tạm bên cạnh lăng chúa Nguyễn Phúc Thái (Vị chúa thứ 5 của triều Nguyễn). Gần 40 năm qua, ông lão đã một thân một mình chống lại những kẻ đào trộm mộ để bảo vệ lăng chúa Nguyễn được vẹn toàn; đồng thời cũng khai hoang đất đồi phát triển kinh tế gia đình…
Ông Lô ngày ngày quét dọn, bảo vệ lăng chúa Nguyễn Phúc Thái.
Thắp nén nhang trước mộ chúa Nguyễn Phúc Thái, ông Lô kể rằng, ông sinh ra trong một gia đình cách mạng nên thời niên thiếu đã tham gia vào đội du kích địa phương. “Năm 1967, tui được cấp trên giao làm Trung đoàn trưởng của Đội TNXP của huyện. Lúc ấy, tui nhiều lần bị địch bắt, tra khảo chết đi sống lại nhưng vẫn quyết không hé một lời. Cuối cùng, chúng cũng phải thả tui về địa phương”. Năm 1975, sau khi đất nước thống nhất, ông Lô đã mạnh dạn làm đơn xin chính quyền địa phương lên khai hoang vùng đất đồi ở khu vực lăng Trường Mậu (lăng chúa Nguyễn Phúc Thái) để trồng rừng, đào ao thả cá...
Đứng bên hồ cá rộng mênh mông, bà Nguyễn Thị Nồng (76 tuổi, vợ ông Lô) cho biết thêm: “Lúc vợ chồng tui mới về đây, khu vực này toàn là hố bom. Đất đai bạc màu, cây cối bị bom đạn thiêu cháy trơ trọi nên phải bắt tay vỡ đất, đốn hạ từng cây khô để có thể ươm giống cây mới. Giờ thì vợ chồng tui có trong tay 3ha rừng tràm, 1ha cao su 10 năm tuổi, 1ha Thanh Trà và 5 hồ cá... mỗi năm thu hoạch được gần 100 triệu đồng…”.
Ở vùng đồi núi bán sơn địa này, để có thể giữ cho vườn cây trái bao quanh lăng chúa được xanh tốt, ông Lô đã tự tay đào đất đắp một con mương lớn phục vụ cho việc tưới tiêu cả vườn đồi. Dẫn chúng tôi đi thăm vườn Thanh Trà, ông Lô bảo: “Phải mất gần 20 năm, vợ chồng tui mới trồng được vườn cây ăn quả rộng gần 1ha này đấy!”…
Về việc dựng chòi bảo vệ lăng chúa Nguyễn, ông Lô trầm ngâm một lát rồi nói: “Chúa Nguyễn Phúc Thái nổi tiếng là vị chúa yêu nước, thương dân như con, nên chỉ trong 4 năm lên ngôi cai trị đất nước (1687-1691), ông đã cho giảm nhiều sưu cao thuế nặng, thuế tô, thuế điền... Vì thế mà nhiều tên trộm nghĩ rằng, khi chúa băng hà, sẽ được triều đình an táng cùng với nhiều cổ vật ngự dụng quý giá. Bởi thế mà lăng chúa luôn bị kẻ trộm nhòm ngó”.
Rồi ông kể, vào một đêm cuối hè năm 1994, trong lúc đang mơ màng trong giấc ngủ, ông Lô mơ thấy một ông lão râu tóc bạc trắng, mặc áo bào vàng có hình rồng cuộn trước ngực, báo mộng rằng: “Đêm nay sẽ có người đến thăm lăng chúa...”. Giật mình tỉnh giấc, ông Lô hớt hải cầm vội cây rựa và chiếc đèn dầu chạy về phía lăng. Thấy bọn trộm mộ đang dùng cuốc, xẻng phá bỏ lớp bê tông trên mộ, ông Lô liền la lớn, trong khi cây rựa lăm lăm trong tay. Sợ hãi, nhóm trộm mộ liền bỏ lại dụng cụ rồi chạy mất hút trong bóng đêm. Chừng 4 năm sau, nhóm trộm mộ kia quay lại nhưng cũng không thể đào được mộ của chúa Nguyễn Phúc Thái vì lúc nào ông Lô cũng ở cạnh lăng để bảo vệ.
Ông Nguyễn Kim Bình, Trưởng thôn Kim Ngọc, cho hay: “Nhờ công sức của ông Lô mà đến nay, khu vườn bao quanh lăng chúa Nguyễn ngày một khang trang, sạch đẹp hơn. Dù đường sá vẫn còn lắm cách trở, nhưng thời gian qua đã có rất nhiều đoàn khách đến để chiêm bái lăng chúa. Đây là niềm tự hào của địa phương...”.
Nhìn chiếc chòi tạm mục nát mà vợ chồng ông Lô trú ngụ đã chực sập đổ, bên trong độc nhất chiếc giường gỗ cùng ít nồi niêu làm vật dụng nấu ăn mà chúng tôi không khỏi cảm phục tấm lòng của đôi vợ chồng già với một di tích lăng chúa Nguyễn và nghị lực lao động vượt khó để vươn lên làm kinh tế thoát nghèo…
Theo Lê Anh (CAND)
Tải mã QRCode
Sáng ngày 26/9, Trung tâm Văn hóa - Điện ảnh thành phố Huế đã diễn ra Đại hội Thi đua yêu nước với chủ đề “Thi đua đổi mới, sáng tạo, cùng đất nước bước tới kỷ nguyên phát triển hùng cường, thịnh vượng, hạnh phúc”.
Sáng 24/9, Thành ủy Huế tổ chức buổi họp báo thông tin về Đại hội Đại biểu Đảng bộ thành phố Huế lần thứ XVII, nhiệm kỳ 2025 – 2030.
Sáng 22/9, Ban Thường vụ Thành ủy đã tổ chức lễ công bố và phát hành tập sách Lịch sử Đảng bộ Thừa Thiên Huế, tập IV (2001–2024).
Sáng này 21/9, tại Trung tâm Nghệ thuật Điềm Phùng Thị, Bảo tàng Mỹ thuật Huế phối hợp cùng thương hiệu váy cưới cao cấp Lecia tổ chức triển lãm đặc biệt mang tên “HER-ITAGE – Tái cấu trúc thêu truyền thống”.
Sáng ngày 18/9, tại số 01 - Phan Bội Châu, Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật TP Huế tổ chức lễ khánh thành Phòng Lưu niệm Văn học Nghệ thuật Huế.
Trong không khí chào mừng Kỷ niệm 80 năm ngày thành lập Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật TP Huế (18.9.1945 – 18.9.2025), Triển lãm mỹ thuật Dòng chảy sắc màu như một thông điệp gợi nhớ ký ức, thời gian bằng những gam màu hội họa của xứ Cố đô đã diễn ra vào chiều 17/09/2025 tại Không gian bảo tàng Mỹ thuật Huế.
Ngày 12/9/2025, tại thành phố Huế, Vụ Hợp tác Quốc tế, Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội nghị tập huấn về hội nhập và hợp tác quốc tế trong lĩnh vực khoa học và công nghệ và Phát động Cuộc thi trực tuyến tìm hiểu về Chuyển đổi số thành phố Huế năm 2025.
Chiều ngày 10/9, tại Bảo tàng Mỹ thuật Huế (Trung tâm Nghệ thuật Điềm Phùng Thị - 17 Lê Lợi – TP Huế) đã diễn ra Triển lãm ảnh “Việt Nam qua ống kính nhiếp ảnh gia quốc tế”. Đây là hoạt động trong khuôn khổ “Festival Nhiếp ảnh quốc tế Việt Nam” (VIPF) lần thứ ba- Huế 2025.
Trong không khí phấn khởi kỷ niệm 80 năm Quốc khánh nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam và chào mừng Huế trở thành thành phố trực thuộc Trung ương từ đầu năm 2025, UBND thành phố Huế phối hợp cùng Đại sứ quán Hàn Quốc tại Việt Nam long trọng tổ chức “Ngày Văn hóa Việt Nam – Hàn Quốc 2025”. Sự kiện sẽ diễn ra trong hai ngày 27 – 28/9/2025 tại khu nhà số 23 – 25 Lê Lợi, phố đi bộ Nguyễn Đình Chiểu và Cầu gỗ Lim bên bờ sông Hương thơ mộng.
Chiều 8/9, tại Không gian Sách và Văn hóa Huế đã diễn ra lễ ra mắt tác phẩm “Thơ Hoàng đế Thiệu Trị – Đỉnh cao nghệ thuật ngôn từ” của tác giả Nguyễn Phước Hải Trung.
Sáng ngày 5/9, hơn 294.600 học sinh trên toàn thành phố dự lễ khai giảng, hân hoan bước vào năm học mới 2025-2026. Chương trình khai giảng năm 2025 của các trường kết hợp theo dõi trực tuyến trên kênh VTV1 chương trình toàn quốc. Trong đó, Trường THPT chuyên Quốc Học - Huế được chọn làm điểm cầu kết nối với chương trình quốc gia.
Nhân dịp khai giảng năm học mới 2025-2026, cũng là dịp kỷ niệm 80 năm truyền thống ngành Giáo dục, Chủ tịch nước Lương Cường có thư gửi ngành Giáo dục, thầy trò trên cả nước.
Sáng 2/9, tại Quảng trường Ba Đình, Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và thành phố Hà Nội tổ chức trọng thể Lễ Kỷ niệm, diễu binh, diễu hành 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Sáng 31/8, Công ty Cổ phần Đầu tư và Thương mại dịch vụ Phú Xuân phối hợp tổ chức lễ khởi công dự án thương mại dịch vụ 42 Phan Chu Trinh (Khách sạn The Moonlit Hue).
Nhân kỷ niệm 80 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2025), sáng ngày 29/8, tại TP Huế, Thành uỷ, HĐND – UBND – UBMTTQ Việt Nam thành phố trang trọng tổ chức lễ dâng hoa lên Chủ tịch Hồ Chí Minh và dự khai mạc Ttiển lãm “Lời Đảng hiệu triệu trái tim”.
Sáng 28/8, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổ công tác số 01 Bộ Chính trị làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Huế để cho ý kiến vào dự thảo văn kiện và phương án nhân sự cấp ủy trình Đại hội đại biểu Đảng bộ thành phố Huế lần thứ XVII, nhiệm kỳ 2025-2030. Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Nước Lương Cường chủ trì buổi làm việc. Cùng dự còn có các Ủy viên Bộ Chính trị: Nguyễn Văn Nên, Thường trực Tiểu ban Văn kiện Đại hội XIV của Đảng; Phan Đình Trạc, Trưởng ban Nội chính Trung ương; Đỗ Văn Chiến, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Cùng tham dự buổi làm việc có Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang.
Ngày 28/8, tại Trung tâm Lưu trữ, Sở Nội vụ thành phố Huế đã diễn ra lễ khai mạc Triển lãm “Huế theo dòng lịch sử qua tài liệu lưu trữ”.
Sáng ngày 28/8, tại TP Huế đã diễn ra Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề “80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9 (1945 - 2025) - Ý nghĩa lịch sử và giá trị thời đại”. Hội thảo do Ủy ban nhân dân thành phố Huế phối hợp với Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam và Hội Khoa học Lịch sử thành phố Huế tổ chức.