Những người trú trong bóng chân

09:06 11/02/2022


TRẦN BĂNG KHUÊ

Minh họa: PHAN THANH BÌNH

1.  
hai không hai mươi.
hai không hai mươi mốt.
hai không hai mươi.
hai không hai mươi mốt.
Tháng năm. Tháng sáu. Tháng bảy. Và...
Tháng mười. Cây đổ. Người xuống huyệt mộ. Kẻ hóa thành tro cốt.
Sáu. Bảy. Tám.

Anh ta lặp đi lặp lại điệp khúc về những con số mãi không chịu dừng. Nhà hàng xóm thì bắt đầu mở câu chuyện “đêm nguyệt cầm” từ năm ngoái vào lúc ba giờ chiều đến tận năm nay. Đôi vợ chồng già trong một căn nhà cũ kỹ màu rêu. Không hiểu, ai trong hai người là kẻ si tình với “đêm nguyệt cầm” kia nhỉ? Tôi đoán chắc hẳn ông lão tóc bạc gần tám mươi vẫn khỏe mạnh hồng hào mặc áo ba lỗ quần đùi ra đứng khởi động tay chân trước cửa nhà mỗi sáng. Họ sẽ chẳng bao giờ dừng lại việc hồi tưởng tuổi trẻ. (Dù rằng tuổi trẻ chỉ còn là một cái bóng mờ vô vọng đối với hầu hết chúng ta).

Anh ta, người đàn ông thích đếm những con số thì loay hoay lãng quên mất tuổi trẻ. Từ khi anh ta hai mươi tư đến gần xấp xỉ bốn mươi. Câu chuyện của anh ta là đếm những con số. Chúng nhảy nhót quanh quẩn trong đầu trong não của anh ta, khiến anh ta trở nên cằn cỗi. Anh ta làm việc như một cái máy. Tiền lương. Tiền nhà. Tiền điện nước. Tiền tiêu vặt. Tiền nợ. Chẳng mấy chốc mà anh ta già đi thấy rõ. Chỉ hai năm trở lại đây. Anh ta chơi thêm trò đếm những con số khác. Chẳng liên quan đến tiền. Nhưng cũng khiến anh ta bị hao hụt bớt tuổi trẻ.

“Tháng mười. Tháng mười một. Tháng...”.

“Này,...”. Tôi ngắt lời anh ta. Và sau đó im lặng. Tôi cảm thấy không cần thiết phải thêm vế sau. Tôi vẫn chưa chịu chấp nhận sự hiện diện của tháng mười. Khi mà trước đó vài tháng, tôi đã từng nhắc tháng mười cùng với những con số của mùa cách ly. Mười bốn. Hai mươi mốt. Hai mươi tám. Và đồng thời cho đến khi tháng mười đi qua, tôi phải tiếp tục đếm cho đủ số bốn mươi chín. Làm cách nào để chấp nhận việc một con người thân yêu của tôi vừa mới nằm sâu trong ba tấc đất?

2.
Hai mươi ba giờ. Hai mươi tư giờ. Hẳn là phải qua đến thời khắc của ngày hôm sau anh ta mới ngừng đếm những con số, nếu tôi không lên tiếng phản đối. “Thế giới này thật là đáng sợ”, anh ta lẩm bẩm và ngừng đếm. Tuy nhiên mắt vẫn chăm chú nhìn màn hình máy tính và những dãy số vàng, xanh dài. Tôi nhìn về phía anh ta, người đàn ông luôn mặc chiếc áo màu xanh đại dương. (Ngược lại tôi lại thích màu đen và luôn tự tin tỏa sáng trong bóng tối). Tôi bỗng nhớ căn nhà nằm sau lưng biển của người đàn bà có đôi mắt sáng vừa mới qua đời vào tháng mười. Tôi thì vẫn thi thoảng hồi tưởng về ký ức của mình. Hai mươi tư tuổi, tôi rời bỏ một cuộc tình, và đón nhận một cuộc tình khác. Chóng vánh như cảm xúc. Ranh giới của mọi sự lựa chọn cũng y hệt nước thủy triều.

Bất chợt anh ta ngoảnh mặt về phía tôi rồi nói một ẩn ý không đầu không cuối: “Chúng chỉ khác nhau một con số”.

“Hẳn nhiên là thế rồi. Nhưng có rất nhiều con số khác nhau. Thậm chí có những con số, khi chúng ta thống kê nó, nỗi đau sẽ đến”. Anh ta câm lặng như một ngọn nến. Tôi sẽ tắt đèn để thắp nến trong đêm nay. Một cơ số linh hồn đang cần được nhớ đến. Người ta nhắc nhở chúng tôi thế. (Hoặc cũng có thể chỉ dành cho một người duy nhất vừa mới qua đời trong căn nhà phía sau lưng biển).

Tôi không kiểm soát được việc tôi đang tiệm tiến dần đến cái ranh giới mà bấy lâu nay tôi dứt khoát không chịu thừa nhận. Tôi hồ tưởng rằng, nếu tôi cố tự dối lừa mình bằng mọi cách, bằng mọi công việc cô độc mà tôi đang làm, tôi sẽ vượt qua được ranh giới đó. Tôi có thể từ bóng tối bước ra ánh sáng, hoặc ngược lại trong nháy mắt. Nó, có khi chỉ cách tôi một đốt ngón tay, một bàn chân bước. Chẳng hạn như việc mà tôi biết, các thực khách muốn ăn tối ở quán bar Slovenia phải sang Croatia đi toilet. Hoặc câu chuyện ngồi trong nhà hàng ở Bsingen am Hochrhein, trên lãnh thổ Thụy Sĩ, có thể với tay sang Đức để lấy bia. Và một con đường thuộc Bỉ lại nằm trong lòng nước Đức. Tôi nghĩ ranh giới địa lý cũng có thể diễn tả việc mà tôi muốn nói đến, thứ ranh giới trong đời sống tinh thần, trong mọi cung bậc xúc cảm, dường như chúng luôn luôn biến đổi từng phút giây vậy. Nhanh hơn cả một cái nháy mắt.

Đêm qua, tôi không nằm mơ thấy nó nữa. Thứ bí ẩn đằng sau những con số có hình dáng kỳ quặc dưới ánh sáng của một ngọn nến.

3.
Mỗi sớm tôi đều được đánh thức bằng một nụ hôn nhẹ lên trán. Ấy vậy, tôi vẫn gào lên với tình yêu của tôi về những con số của tháng này. Hẳn là lại bị hao hụt bởi một vài thứ không đâu. Tôi ghét việc anh ta chơi trò đếm số mỗi đêm, nhưng tôi lại thích nhắc về những con số trong tài khoản của mình. Thật là khó hiểu và cực kỳ mâu thuẫn.

Tối qua tôi đã xem bộ phim với sự góp mặt của tài tử điện ảnh Johnny Depp, người hóa thân trong hình bóng của Cướp biển Caribean huyền thoại. Ranh giới hay - dở của bộ phim này với tôi chỉ là câu thoại duy nhất, “tao đã giết chết một chiếc gương”. Tôi không xem tiếp nữa. Bởi vì tôi nghĩ, thay vì giết tiếp những chiếc gương khác, anh ta, Johnny Depp thủ vai một nhà văn đa nhân cách, bị bệnh hoang tưởng đã chuyển sang giết người. Ranh giới của thiện - ác cũng mong manh như thế. “Đừng bàn về vấn đề đạo đức”, tôi nghe trong tai tôi lời của một học giả tóc xoăn đã từng nói cách đây vài năm khi vẫn còn tồn tại với hình hài gầy gò ốm đói. Những tháng năm trai trẻ. Hắn có quá nhiều ước mơ về câu chuyện chân trời. Bây giờ chân trời của hắn đã khác. Hắn lấy vợ. Hắn không còn gầy gò ốm đói nữa. Hình hài của hắn cũng sáng sủa hẳn. Hắn bảo, “chân trời cũng chẳng cần tìm đâu xa lắm.”

Thật ra thì tôi không định chia sẻ gì về câu chuyện đạo đức. Thứ tôi muốn là viết nốt cái ý phía sau của dòng chữ này trong quyển sổ ghi chép tay: “rồi một ngày,...” đang dở dang. Nhưng, mỗi khi tôi muốn tiếp tục thì tôi lại chần chừ. Nỗi ám ảnh về hàng loạt con người trú trong bóng chân khiến tôi hoảng hốt. (Hoặc chỉ một kẻ dị nhân duy nhất trú ẩn dưới chính bàn chân khổng lồ của mình). Ngay lúc ấy, nụ cười hiền từ của mẹ hiển hiện như Đức bà Maria. Dù rằng tôi không muốn cầu nguyện ơn cứu rỗi nữa. Tôi thực ngần ngại việc phải xin ơn cứu rỗi mỗi ngày như một con chiên ngoan đạo.

Tôi nghĩ đến hình hài của một nhân vật. Nó bất chợt nảy ra trong lớp ý nghĩ thứ nhất của tôi. Về thứ kỳ dị ấy. Thật tình cũng chẳng khó khăn gì để mô tả về một hình hài. Ấy vậy mà tôi ngại. Tôi khá ngại việc tái hiện lại hình ảnh đó trong đầu mình. Vì thế tôi tạm cất giữ nhân vật ấy trong đêm nay. Lúc này, chao ơi lúc này, ngay thời điểm này, tôi chỉ muốn lôi anh/ả ra bằm nát trên thớt, hoặc tưới cồn 90 độ lên thân thể anh/ả (hay ai cho tôi biết làm cách nào giết anh/ả ngay lập tức mà không cần phải sử dụng bất kỳ loại vũ khí nào nhỉ?). Tôi cần phải tiêu diệt triệt để con quái vật chẳng hề biết ăn thịt, chưa bao giờ thèm rau củ quả, mà chỉ khoái nuốt chửng không khí, sau đó lan tỏa sự chết chóc xám ngoét trên bầu trời và cả dưới mặt đất.

4.
Hai mươi tư giờ.

Khi anh ta dừng đếm những con số. Tôi lại bắt đầu chơi trò xếp chữ. Anh ta thúc giục tôi việc đi ngủ. Tôi thì sợ những giấc mơ. Chúng thường xuyên lặp đi lặp lại. Có khi là hình bóng của người tôi yêu thương vừa rời khỏi cõi đời này vào tháng mười. Có khi chỉ là những mộng cảnh hão huyền. Tuyệt nhiên, chưa bao giờ tôi nằm mơ thấy tuổi trẻ.

Nhưng, tôi đã nhìn thấy khói. Tôi kể với anh ta về việc nhìn thấy khói. Khói lửa ở khắp mọi nơi. Khói lửa từ trong những mái nhà chật lối, chằng chịt dây điện. Khói lửa bủa vây từ các khu rừng. Khói lửa trong những đài hỏa táng. Tôi ghét phải hình dung về cái chết theo cách nào đó của riêng mình. Nhưng cần gì phải hình dung, cái chết vẫn diễn ra hàng ngày. Dưới những ngọn lửa. Việc tôi sợ lửa hẳn nhiên cũng có lý do. Tôi chưa đầy bốn tuổi, khi thời đoạn chưa có ánh sáng của đèn điện. Mái tranh của nhà tôi bốc cháy vì chiếc đèn dầu. Tôi nhớ ngọn lửa năm tôi mười lăm tuổi, những vách gỗ bị khói hù dọa từ bàn tay con người bén ngọt. Ấy thế mà, chỉ vì một vài ký ức về lửa đủ khiến tôi rùng mình nghẹt thở. Sự vụ này thì có liên quan gì đến những hình hài về một câu chuyện mà tôi đang băn khoăn nhỉ? Tôi lại mường tượng về “những người trú trong bóng chân”. Thứ hình hài này thật sự tồn tại như tôi mô tả, đó là thứ mà mọi bộ phận trên cơ thể đều đầy đủ vừa giống con người (vừa giống cả thú), chỉ riêng chi dưới, thiếu mất một chân.

5.
Tôi kể với người đàn ông rất thích mặc chiếc áo màu xanh đại dương về “những con người trú trong bóng chân”. Tôi biết và tôi thấy một chiếc tai của anh ta vừa nhích lên trong ánh sáng mờ ảo của bóng đèn 5w. Chắc chắn rằng anh ta vẫn đang nghe tôi nói chứ nhỉ?

“Hắn sẽ đứng phía sau bóng tối. Hắn linh hoạt và nguy hiểm hơn bóng tối”. Tôi tiếp tục nói. “Nhưng sau khi tạo ra hắn, đặt tên cho hắn...”. Tôi dừng lại. Chao ơi, một thứ cảm giác, một sự trống rỗng đang muốn xóa trắng mọi ý nghĩ của tôi ngay lúc này. Tôi chẳng thể nào tiếp tục công việc sáng tạo trong cảnh huống mà anh ta vẫn đang mải miết chơi trò đếm số trên màn hình phẳng. Im lặng. Một sự im lặng hoàn hảo. Không có âm thanh nào khác ngoài tiếng vòi nước bị hỏng đang nhỏ giọt trong bồn rửa bát. Tôi quyết định ngừng việc tìm kiếm những diễn tiến từ nhân vật vừa mới xuất hiện trong trí não tôi. Tuy nhiên, ít ra, tôi đã có cái tên cho hắn.

Hắn tên là E. Hắn đến với thế giới của tôi qua cánh cửa của bóng tối. Hắn cai trị một nơi rất kì quặc, không hề được xác định rõ rệt bản chất đó là thứ gì? Đó là nơi như thế nào và có hình thù ra sao? Tôi đoán thế giới của hắn chắc chắn chỉ có bóng tối. Có ai hình dung được không? Hệt như việc chúng ta hình dung về thiên đàng, địa ngục vậy.

Tôi trống rỗng khi tạo ra hắn.

Hẳn là hắn khá khoái chí khi thấy tôi không biết phải sắp xếp hắn vào thể loại nào trong thế giới này. Thế giới của những cuộc chiến vẫn đều đặn diễn ra chưa có hồi kết. Việc của tôi là tạo ra hắn, mời hắn đến chứng kiến những cuộc chiến và khiến cho sự phân định rõ rệt ranh giới giữa bóng tối - ánh sáng trở nên nhập nhằng. Tôi tạo ra hắn và hắn lại tiếp tục tạo thêm một nhân vật khác. Đây, hắn vừa nói với tôi rằng, hắn phải tìm cách giết chết cái gì đó.

Một người đàn ông khác đáp lời hắn,

“Tao đã giết một cái gương”.

Sau đó anh ta, nhân vật của E hiển thị trước mặt tôi và hắn một cách rõ rệt. Anh ta hoang mang đứng trước một chiếc gương đã bị vỡ tan nát. Anh ta nhìn thấy gì? Khói. Lửa. Chiến tranh. Hòa bình. Dịch bệnh. Xác chết? Không. Người sống. Anh ta nhìn thấy những đoàn người sống đang đi qua một cánh cửa. Cánh cửa đó xuyên thẳng một gốc cây khế khổng lồ.

Chỉ một cánh cửa hẹp. Ấy thế mà họ vẫn kiên quyết chen lấn nhau. Phía bên kia đại dương hẳn là bầu trời đã chuyển màu đêm tối từ cách đây sáu tiếng. Ở đó chắc phải có những giấc mơ.

“Mình đã giết một chiếc gương”.

Anh ta gào lên tiếp rằng, “tôi đã thấy sự phập phồng tan nát”. Chao ơi, lại là thứ khái niệm khó hiểu của một kẻ tâm thần bị giam lỏng trong bóng tối và những bức tường trắng. Tôi đã để cho anh ta được phép gào lên thật to. Nhưng không. Anh ta vẫn nhấn giọng trầm xuống từng chữ một. Tôi nói với anh ta rằng, “Thế giới này thật đáng thương. Con người thật cô độc”. Anh ta nhìn vào mắt tôi, đôi viên bi đen lõm vào hai cái hốc tối sâu hoắm như lỗ đen của vũ trụ huyền bí.

Hóa ra tôi vừa trò chuyện với gã nhà văn bị bệnh hoang tưởng trong bộ phim có Johnny Depp thủ vai.

6.
Tôi nói với người đàn ông luôn đánh thức tôi với một nụ hôn nhẹ lên trán mỗi sáng sớm rằng, tối nay tôi sẽ viết nốt câu chuyện. Bỗng có tiếng chuông điện thoại. Mẹ đang gọi. Tôi nhấn nút kết nối. Mẹ cười, nụ cười cách xa sáu trăm kilomet. Hơn một năm rồi chúng tôi không thể về với mẹ. Nụ cười của mẹ trên màn hình smartphone thật ấm áp giữa những tháng ngày dịch bệnh khốn khổ. Mẹ vừa cười, vừa hỏi về những con số, dĩ nhiên bà vẫn không quên nhắc đi nhắc lại lời răn quen thuộc “phải bới đất nhặt cỏ”. Tôi gãi đầu gãi tai, ngại ngùng trước nụ cười của mẹ. Sao tôi lại không làm được như thế nhỉ? Tối qua tôi vừa mới xua đuổi tình yêu của tôi. Và thật tình, lúc đó tôi thèm được khóc. Giá có thể khóc, tôi muốn trình bày sự dài dòng phía sau của câu chuyện của mình lắm. Nhưng tôi vẫn không làm được. Nụ cười của mẹ ở vùng phong tỏa vừa mới được gỡ bỏ lệnh cách ly tạm thời xóa bay một khoảng trắng tôi đang cố tìm kiếm trong hàng mớ dữ liệu tôi có. Nụ cười của mẹ, chiếc răng bị thiếu ở hàng trên của mẹ, giống như việc cuộc đời mẹ trống đi một chỗ khi bố mất. Tôi nhìn đôi mắt bình thản đó, tôi thấy tôi già đi nhiều hơn.

Tâm hồn cằn cỗi của tôi. Tâm hồn yếu đuối đầy nỗi sợ hãi của tôi. Tâm hồn dễ bị thương tổn của tôi. Tôi không mô tả cụ thể về cuộc đời tôi nữa, về thế giới loài người đầy khổ hạnh này, (vì hẳn là ai cũng nhìn thấy) chúng luôn làm tôi phiền muộn mỗi ngày. Thật tình, ranh giới của mọi sự đối lập đều mong manh. Hẳn nhiên sự sống và cái chết cũng thế. Tôi nghĩ tôi không nên nói về sự đối lập, hoặc cái ý đồ của một câu chuyện đang được tôi thu vén sắp xếp. Thật vớ vẩn. Làm sao để thoát ra khỏi cái bóng của kẻ dị nhân chỉ có một bàn chân lớn được nhỉ? Cái bóng chân đầy lông, mọc tua tủa hệt như loài người chưa tiến hóa thời tiền sử. Tôi lại liên tưởng đến quả cầu có nhiều gai. Chúng khiến dịch bệnh chết chóc bao trùm lên thế giới loài người.

“Hai không hai mươi. Hai không hai mươi mốt.”

Người đàn ông mặc chiếc áo màu xanh đại dương lại ngồi đếm những con số trong bóng tối. Tôi thì nhìn về phía bóng tối để đếm những giấc mơ. Hoặc đếm nỗi đau. Sự mất mát. Tôi rảnh rỗi đến nỗi, có lần tôi còn định ngồi phân loại cái chết. Kể cả sự cô độc. Nhưng đôi khi tôi lại tìm cách chạy trốn. Không muốn đối diện với việc mình vừa mất đi một ai đó trên cõi đời vào tháng mười. Thật tình người đàn ông của tôi sẽ chẳng thể nào hiểu nổi tại sao tôi luôn băn khoăn về một cái chân đầy lông lá khổng lồ. (Hẳn nó không phải là một cái cây?)

7.
Tôi chợt nhớ ra tôi đã từng mơ về một bóng cây lớn. Như gã Zarathustra từng nhắc, “Con người cũng như thân cây vậy. Hễ càng muốn vươn đến những cõi miền cao thẳm rạng rỡ, thì những cỗi rễ càng bám sâu vào lòng đất, bám chặt vào những miền tối và những chiều sâu, bám sâu vào sự xấu ác”. Có một thời điểm, tôi không phải là tôi bây giờ. Tôi là tôi của lúc ấy, khi mà tôi chẳng hề u uất phiền não, khi mà tôi nhẹ nhàng tản bộ, hoặc leo qua một ngọn đồi rất thoải mái không hề mỏi mệt đôi chân. Và hẳn là kể cả khi tôi ngồi xuống đó, nơi có sự tồn tại của cây Ginkgo lá vàng mùa thu rải đầy dưới gốc, trên mặt đường, ngập lối đi phía trước nữa. Nhưng, cây Ginkgo mà tôi nhắc đã không còn hiện diện ngay thời khắc mà tôi nghĩ mình cần một nơi để được ngồi xuống, để lặng im tìm kiếm thứ gì đó đang bị trôi dạt trong tiềm thức.

Tôi cố tình chạy trốn? Phải thừa nhận rằng, tôi đang cố tình chạy trốn tất thảy mọi thứ khiến tôi đau đớn rùng mình, co quắp sợ hãi. Thế giới của tôi. Thế giới bên trong của tôi và cả thế giới bên ngoài của nhân loại hình như cũng đang bị rơi vào một trạng huống khó hiểu, không phân định được rõ ràng ranh giới. Quỷ thần ơi. Con người ơi. Tôi chỉ cần một gốc cây. Giá như cái gốc cây đó tồn tại để tôi được phép ngồi xuống, lặng im và thở.

(Hãy luôn nhớ rằng,...).

Tôi cố gắng lẩm nhẩm lặp đi lặp lại, “chỉ cần ngồi xuống, im lặng và thở”. Tâm thức của tôi sẽ nghe thấy, sau đó dần dần hé mở dù chỉ vừa đủ cho một tia sáng lọt qua. Những khổ đau, mất mát sẽ được chữa lành. Hình hài bên ngoài sự sống, cũng chỉ là một cái bóng. Hệt như đôi vợ chồng già trong căn nhà phủ màu rêu mơ mộng “đêm Nguyệt cầm” từ năm trước đến giờ. Đời người rồi sẽ sớm kết thúc trong mớ hồi tưởng, tiếc nuối của thời gian đã qua thôi.

Tháng mười. Một con người vừa mới qua đời.

Tôi thắp một ngọn nến. Sau đó bước đến giá vẽ. Bức tranh vẫn đang dở dang, “những người trú trong bóng chân”. Chẳng cần phải viết nốt một câu chuyện về E mà tôi cố tình đặt trùng tên giữa thời khắc lẽ ra người ta cần phải tắt đèn đi ngủ. Anh ta, người đàn ông thích trở về căn nhà nằm phía sau lưng biển đang mải mê trước màn hình chơi trò đếm số vẫn thì thào trước mặt tôi lúc hai mươi tư giờ, “Mười một. Mười hai. Hai không hai mươi mốt. Sắp đến bốn chín ngày rồi phải không nhỉ?”.

T.B.K  
(TCSH395/01-2022)



 

 

Đánh giá của bạn về bài viết:
0 đã tặng
0
0
0
Bình luận (0)
Tin nổi bật
  • NGUYỄN TRƯỜNGThấy tôi ngồi chăm chú đọc thư, miệng cứ tủm tỉm cười, vợ tôi mới giả giọng, hỏi đùa:- Có việc chi thích thú mà cười một chắc rứa?- Có chuyện vui bất ngờ đấy em ạ! - Tôi vừa trả lời vừa kéo tay vợ ngồi xuống, rồi đọc lại một mạch toàn văn bốn trang thư của ba tôi từ Huế mới gửi vào.

  • VIỆT HÙNGGa H. một đêm mưa phùn ảm đạm.Khách chờ tàu nằm la liệt dọc các hành lang.Tôi bước vào phòng đợi, trong tâm trạng không vui mà cũng chẳng buồn. Tìm một chỗ ngồi bất kỳ…

  • TRẦN KIÊM ĐOÀN Ngôi nhà một thời là tổ ấm trên đồi bỗng trở thành rộng gấp đôi, gấp ba và vắng vẻ như một tòa lâu đài cổ từ khi Bé Út dọn ra khỏi nhà để lên miền Bắc học. Đứa con 18 tuổi trên đất Mỹ nầy rời nhà đi học xa thường có nghĩa là đang bước vào đời, ra khỏi vòng tay cha mẹ, thật khó lòng về lại. Những bước tiếp nối là học ra trường, kiếm việc làm, chọn nhiệm sở như cánh buồm đưa tuổi trẻ ra khơi. Bất cứ nơi nào có thể an cư lạc nghiệp trên 50 tiểu bang sẽ là nơi đất lành chim đậu. Tuổi thành niên tiêu biểu của văn hóa Âu Mỹ là tự lập, gắn liền với  vai trò chuyên môn và xã hội chứ không phải quanh quẩn với đời sống gia đình.

  • ĐỖ PHẤNĐêm rất khuya dưới chân núi H. Khó khăn lắm chúng tôi mới tìm được một con đò bằng tôn móp méo xác xơ. Chẳng hiểu ban ngày trông nó thế nào. Có lẽ đây là chiếc đò bị cấm lưu hành? Không thể có mặt ở bến vào ban ngày. Cũng là cấm làm phép. Dòng suối không có chỗ nào đủ sâu để có thể chết đuối.

  • ĐỖ KIM CUÔNGBây giờ bạn bè ít được gặp anh lang lang trên phố. Thảng hoặc dăm bữa nửa tháng, có khi hơn mới tóm được anh. Ấy là khi anh phải ra khỏi nhà đi nạp bài cho những tờ báo mà anh thường cộng tác, hoặc đi nhận nhuận bút một vài bài thơ lẻ in trên báo.

  • VŨ NAM TRỰC           Truyện ngắn

  • TRẦM NGUYÊN Ý ANHÔng Nhâm bước chầm chậm theo con đường tráng xi-măng ngoằn ngoèo trong con hẻm nhỏ. Căn nhà ông ở cuối xóm, một trệt, một lầu... mới tinh. Cánh cửa sắt đóng im ỉm. Ông ngồi bệt xuống nền xi-măng vì chân ông đã mỏi. Lẽ ra, khi mấy đứa con ông chưa bàn nhau cất lại căn nhà, ông đã có thể đẩy cánh cửa rào bằng tre và đàng hoàng bước vào nhà mình.

  • XUÂN CHUẨNĐể rồi tôi kể cho ông nghe về lai lịch cái quạt, để ông ông khỏi coi tôi là Thằng Bờm có cái quạt mo. Cái thời quạt điện quạt đá, máy lạnh mà cứ bo bo cái quạt kè, thỉnh thoảng lại đạp phành phạch như mẹ hàng cá thách lên giữa chợ. Cũng chẳng có gì li kỳ, hay mùi mẫn rơi lệ, chỉ là chuyện đời tầm phào.Hai ông trải chiếu ngồi giữa sân, nhâm nhi chén trà, ông Thân nói với đại tá Tiến về hưu như vậy khi đại tá ngỏ ý thích cái quạt kè của ông.

  • TRẦN THỊ TRƯỜNG  Bim chào đời vào lúc kém 19 phút. Trăng hạ tuần phun nhẹ màu đục của sữa vào bầu trời. Hôm sau trời lất phất mưa. Bố nói với bà ngoại trước khi đi làm: "Nếu không thấy con về thì bà giúp con cùng nhà con nuôi cháu". Câu nói ám ảnh làm trí tưởng tượng của bà ngoại nhiều lần thắt lại. Sau này nhiều khi bà ngoại sợ cả cái bóng của mình.

  • NAM TRUNG Ông Hãnh cứ đi tới đi lui trong phòng khách nhà ông, vừa đi vừa quạu cọ lẩm bẩm: thằng Hùng nó nói vậy là nó có ý coi thường mình, nó dám trứng khôn hơn vịt. Rồi mày sẽ biết tay ông. Ông sẽ cho mày còn lâu mới được vào Đảng, ông sẽ bác tất cả những đề xuất về mày...

  • HOÀNG THÁI SƠNKhi tôi lớn lên thì nội tôi đã mất từ lâu nhưng thỉnh thoảng dân làng vẫn nhắc đến người với niềm cảm mến về những chuyện không ít ly kỳ. Ông tôi rất khoẻ, người tròn vo, đen như sừng, tục danh Cu Trắt - phương ngữ vùng quê tôi nghĩa là nhỏ và rắn chắc. Ông ham mê võ thuật, thạo côn quyền, thuở trai thường đóng vai ông địa trong đám múa lân. Đám múa năm nào hễ thiếu ông là coi như nhạt trò, dân làng chẳng ai buồn xem. Người ta đồn ông tôi tài ba lỗi lạc, như có thể đi trên lửa, nhảy qua nóc nhà, còn những thứ chui vào hậu cung đình làng mà không cần dở ngói là xoàng... Kho chuyện về ông ngày càng dày do mồm miệng dân gian thêu dệt thêm, tuy nhiên trong đó nhiều chuyện là có thật.

  • PHAN XUÂN HẬUTôi trở về quê sau mười năm xa cách. Quê tôi nằm cuối con sông Vẹn, con sông này là nhánh của sông Dinh, bắt nguồn từ dãy núi Gám, chảy qua bến Dền. Nơi đây xưa kia là kinh đô của vua Dền. Vua Dền tụ tập lực lượng chống lại nhà Trần khi đó đang trấn áp nhà Lý. Vua Dền là hậu duệ của Lý Thái Tổ, ông không chịu sự chuyên quyền của vua tôi Trần Thủ Độ bèn lập căn cứ ở miền Tây Yên Thành, tức quê tôi, và Dền là kinh thành của ông, dân quen gọi ông là vua Dền.

  • NGUYỄN VĂN VINHTết Mậu Thân năm ấy tôi tròn mười sáu tuổi. Soi gương, tôi thấy y xì một con bé tóc lơ xơ hoe nắng, xấu tệ.

  • CHÂU DIÊNĐơn vị của tôi đi bộ từ một tỉnh miền Trung, lên qua Mường Phăng thì Điện Biên đã giải phóng. Sau một tháng đi bộ nhưng gần như chạy bộ, chúng tôi được phép nghỉ lại hai ngày ở một bản, hồi đó bản này nằm khá sâu trong rừng, nhưng nay thì nó đã ở bên một nhánh đường mới làm dẫn ra phố huyện Tuần Giáo để nối vào con đường số 6 chạy tuốt lên Điện Biên Phủ.

  • NGUYỄN TRƯỜNGLàng Hạ nằm phía hạ nguồn sông La Ngà. Đất chật. Người đông. Đói nghèo thành nếp. Hồi hai bên đánh nhau, nơi đây là vùng địch hậu. Giải phóng hơn chục năm mà làng Hạ đói nghèo vẫn hoàn nghèo đói. Không ít người bỏ làng đi xa chẳng thèm ngoái cổ nhìn lại. Vậy mà hơn mười năm lại đây, nhờ vực dậy cái nghề tơ tằm truyền thống vốn có từ xưa, làng Hạ đang trở thành một làng nghề giàu có nhất nhì trong vùng. Nhà cũ lỗi thời phá đi xây mới. Đường làng bùn lầy được thay bê-tông. Trường tiểu học tranh tre nứa lá hồi nào nay lên hai tầng. Điện lưới dọc ngang khắp làng đã đẩy năng suất ươm tơ kéo sợi lên cao chưa từng thấy. Chất lượng tơ tằm đạt chuẩn xuất khẩu. Hàng bán chạy hơn cả tôm tươi. Thu nhập người dân ngày một cao.

  • LÊ TRÂMNgồi với tôi và Kh là một đôi nam nữ còn khá trẻ. Chàng thanh niên, theo lời gã, vừa mới về từ Thái Lan sau khi trúng một hợp đồng béo bở. Gã là đại diện của một công ty xuất nhập khẩu nổi tiếng ở bên ấy.

  • NGÔ TỰ LẬPCó lẽ tôi đã ngủ rất lâu trước khi bị lay dậy một cách dữ dội. Tôi cố nằm thêm, mặc dù đó không phải là thói quen của một người lính cũ. Thường thì tôi bật dậy ngay. Trước khi tôi vào lính, cha tôi, một đại tá từng trải ba cuộc chiến tranh, chỉ dặn mỗi một câu: “Hãy chồm dậy ngay tiếng còi báo động đầu tiên!”. Lời dạy của ông tôi làm theo trong suốt thời gian tại ngũ và cả khi giải ngũ. Nhưng có những lúc ta không làm chủ được mình. Tôi thấy mình đau ê ẩm và phải một lúc khá lâu sau tôi mới chậm chạp mở mắt.

  • PHẠM THỊ CÚCTừ những ngày thơ bé còn cắp sách đến trường cho đến khi đã bước vào đời, con cái đã khôn lớn và trưởng thành, trong ký ức của tôi vẫn luôn lưu giữ những hình ảnh sinh động và kỳ diệu của hàng ngàn con cò trắng rợp cả cánh đồng bát ngát, những cánh rừng và vườn cây trĩu nặng vô vàn chim chóc, hình ảnh chim cò thân thiết đậu cả trên vai người, trên đầu người, quẩn dưới chân người... là chuyện của Vùng Đồng tháp Mười qua những trang viết hấp dẫn của các nhà văn Sơn Nam và Đoàn Giỏi.

  • MAI NINHTrong khoảng giữa buổi chiều thăm viếng cơ sở và dạ tiệc, tôi chạy về nhà thay quần áo. Dưới vòi nước ấm, tôi nao nao xúc động nhớ lại từng khuôn mặt bạn bè. Ngoài một hai người thỉnh thoảng gặp nhau nhờ ở lại nơi này sau khi tốt nghiệp, còn hầu hết thì sau một phần tư thế kỷ đã qua đi, bây giờ mới tái ngộ. Làm sao không ngẩn người trước những tên bạn ngày xưa mặt mũi căng hồng tí tửng nhố nhăng, giờ đây làn da gấp nếp, râu ria đạo mạo, ra dáng sếp lớn sếp nhỏ cả rồi. Và dấu chân chim của thời gian càng rõ rệt hơn nữa, nơi những cô đầm bạn gái của tôi.

  • MAI NINH- Rối, Rối ơi! Dậy đi nào. - Nằm mãi đây cũng đừng hòng có ai lượm xác đem chôn. - Dậy đi! Rối ơi.