Những kỷ niệm ca Huế trên đất Mỹ

10:25 26/09/2008

VÕ QUÊNhận lời mời của Hội đồng quốc gia vì nghệ thuật truyền thống Hoa Kỳ (National Council for the Traditional Arts), đoàn nghệ sĩ thuộc Hội Văn học nghệ thuật Thừa Thiên Huế đã tham dự Festival dân ca dân nhạc tại thành phố Lowell, bang Massachusetts, Hoa Kỳ từ ngày 25-7-1995.

Chuyện diễn ra cách nay đã 12 năm, nhưng với tôi việc thực hiện chương trình ca Huế trên đất Mỹ năm 1995 đã luôn sống động trong tôi hồi ức, tình cảm: một thành phố công nghiệp đầu tiên của nước Mỹ với kỹ nghệ dệt - đã tràn ngập du khách từ nhiều miền, nhiều đất nước khác nhau về dự festival trong những ngày cuối tháng 7-1995. Một không khí lễ hội. Một sắc thái bình yên dân dã. Một không gian thoáng đạt mà sâu lắng trên thành phố nhỏ nhắn dễ thương bên dòng sông hiền hòa Marimack. Hoa tím đáng yêu! Những đập nước ngăn dòng. Chim bồ câu. Bầy vịt trời... Mùa hè Lowell tràn ngập sắc màu nhạc hội thiên nhiên và con người đồng cảm, đồng điệu với âm nhạc, với lời ca muôn màu muôn vẻ.

Đây là lần đầu tiên một đoàn ca nhạc Việt Nam từ dòng sông Hương thầm lặng của Huế dấu yêu được tham gia vào hội diễn hàng năm, đặc biệt vừa lúc Tổng thống Mỹ Bill Clinton tuyên bố bình thường hóa bang giao giữa hai nước Việt Nam và Mỹ. Qua ba ngày biểu diễn ở công viên Market, ở giáo đường thành phố Lowell, âm nhạc Huế nói riêng và âm nhạc Việt Nam nói chung đã được sự tán thưởng nhiệt thành của những người mộ điệu Mỹ và Việt Kiều.
Theo các tờ báo lớn ở Massachusetts như Boston Globe, Boston Herald... thì năm nay có đến hơn 200.000 người dự đại nhạc hội này - một con số ít thấy trong hội diễn từ chín năm qua.
Từ những miền đất xa xôi như Alaska , những làn điệu dân ca trữ tình đã dạt dào âm vang cuộc sống. Chàng trai và cô gái Eskimo luyến láy nhịp vui. Các đoàn nhạc Forth, Blues, Bluegrass , Jazz, boogic-pop,... lần lượt qua các sân khấu với tài nghệ diễn xuất trữ tình điêu luyện. Riêng đoàn ca nhạc truyền thống Huế, đoàn duy nhất ngoài nước Mỹ đã đem đến cho ba ngày hội diễn những màu sắc độc đáo, phong phú qua tiết mục ca Huế, nhạc cung đình, dân ca...

Những tràng pháo tay vang ngân rộn rã, khán giả Mỹ và Việt đã đứng dậy bày tỏ sự nồng nhiệt trong tất cả các điểm diễn tại thành phố Lowell . Theo phong tục Mỹ, thái độ này cho biết đấy là sự quí trọng âm nhạc Việt , ngợi ca chương trình thành công so với tất cả các đoàn tham gia hội diễn ca nhạc khác. Đây cũng là lý do khiến Hội đồng quốc gia vì nghệ thuật truyền thống Hoa Kỳ và ban tổ chức đánh giá rất cao đoàn ca nhạc Sông Hương với các nghệ sĩ Mạnh Cẩm (Nghệ sĩ ưu tú), Trần Thảo, Thúy Vân, Thu Hằng, Khánh Vân, Sĩ Thoại, Thái Hùng, Ái Hoa, Lệ Hoa qua sự giới thiệu và điều hợp chương trình của giáo sư tiến sĩ Nguyễn Thuyết Phong (Viện Đại học Kent States, Hoa Kỳ).
Những ngày diễn ra lễ hội tại Lowell , tin tức được liên tục chuyển đi qua các hệ thống truyền thanh, truyền hình và báo chí. Đài truyền hình kênh 6 phát hình về đoàn và phỏng vấn giáo sư Nguyễn Thuyết Phong về mục đích, ý nghĩa nền ca nhạc Huế. Nhà báo Scott Alarik của báo Boston Globe (ngày 31-7-1995) đã nhận định về nhạc Huế qua các chương trình biểu diễn của đoàn: “Siêu việt, tinh tế và tỏa rộng không gian”. Đây là lời nhận định ngắn gọn, đầy ý nghĩa.

Ngày 1-8-1995, tại thủ đô Washington, đoàn được mời diễn tại thính phòng Carmichael , Bảo tàng Lịch sử Hoa Kỳ. Thính phòng này khang trang, sang trọng với kỹ thuật hiện đại thuộc tổ chức Samitheonean. Âm nhạc làm say mê khán giả, khiến chảy nước mắt những người đồng hương và làm xúc động những bè bạn Mỹ. Ông Hà Huy Thông, Phó phòng liên lạc Việt tại Hoa Kỳ và các nhân viên ngoại giao cũng đến dự và tán thưởng nồng nhiệt buổi biểu diễn trên.
Ngày tiếp theo, tại công viên Rubber Run, đoàn đã diễn một chương trình với sự tham dự của đông đảo là khán giả người Việt tại đây. Nhiều bà con đã bày tỏ lòng thương nhớ quê nhà khi nghe các giai điệu mượt mà của khúc nam bình sâu lắng, của sự rộn rã trong tiết tấu hò giã gạo.

Tại New Haven, thành phố kết nghĩa Huế, đoàn cũng đã gặt hái thành công tốt đẹp. Tình cảm lưu luyến của bè bạn Mỹ, của những người Việt ở đây được biểu hiện một cách đậm đà. Nhiều bạn sinh viên trẻ đã đến tiếp xúc với nghệ sĩ và nói lên tình cảm dấu yêu về quê nhà khi nghe các làn điệu dân ca và ước mơ một ngày về xây dựng quê hương đang đổi mới.
Buổi diễn cuối cùng tại Liconln Center, một trung tâm nghệ thuật lớn ở New York trong chiều 4-8-1995 cũng đã để lại nhiều ấn tượng tốt trong khán giả Mỹ và Việt, khán giả đã đứng lên tán thưởng khi chương trình chấm dứt. Đại diện phái đoàn Việt Nam tại Liên hợp quốc, đồng chí Nguyễn An Trung, đã tặng hoa và phát biểu nhiều cảm tưởng tốt về chương trình nghệ thuật của đoàn.

Qua 8 chương trình biểu diễn, qua thực tế làm việc, tiếp xúc, chúng tôi đã được sự giúp đỡ tận tình của nhiều người Việt cũng như một số bạn bè Mỹ là nhà giáo, nhà văn, nhà nghiên cứu... Đặc biệt là trong thời gian đoàn lưu diễn tại Mỹ, Trung tâm William Joiner đã tích cực giúp đỡ đoàn trên nhiều mặt. Các thành viên của Trung tâm như nhà thơ Bowen Kenvin, nhà thơ Fred Marchant, nhà thơ Nguyễn Bá Chung đã theo đoàn trong suốt quá trình tổ chức biểu diễn. Vợ chồng nhà thơ Bowen Kevin đã mời đoàn dự cuộc chiêu đãi ngoài trời tại nhà riêng trong buổi chiều 30.7.1995. Từ đây, chúng tôi đã có dịp gặp gỡ, làm quen với một số thành viên khác của Trung tâm, bà con thân hữu Việt Kiều có mối quan hệ gắn bó với Trung tâm. Và cũng từ thời điểm này trở về sau tôi đã có nhiều dịp trao đổi, giao lưu với Trung tâm William Joiner trên lĩnh vực văn học; giúp tôi thể hiện tốt các hoạt động mang tính đối ngoại nhân dân, đoàn kết và hữu nghị. Chính nhờ mối quan hệ tốt đẹp đó đã giúp cho đoàn niềm hưng phấn để biểu diễn, góp phần tăng thêm sự hiểu biết về âm nhạc Việt Nam, cụ thể là âm nhạc Huế trong công chúng Mỹ và gợi lên bao niềm thương nhớ trong tâm hồn người Việt Nam tình tự quê nhà, lòng yêu nước lắng sâu.
V.Q

(nguồn: TCSH số 225 - 11 - 2007)

Đánh giá của bạn về bài viết:

0 đã tặng

Bày tỏ cảm xúc Mã QRCode

Bình luận (0)

Xem thêm

Truyền bá PG qua phương tiện truyền thông đại chúng

Vừa qua, các đài truyền hình ở Ấn Độ đã trình chiếu chương trình truyền hình về cuộc đời Đức Phật trên kênh Doordarshan và Zee TV. Hai kênh này được phát sóng rộng rãi khắp nước Ấn Độ và cả khu vực Nam Á. Mới đây nhất, phần 39 của chương trình đã được phát sóng vào ngày 25-5-2014.
"Nhê-man" tạp chí của các nhà văn Biêlôruxia (*)

Biêlôruxia - Nước cộng hòa Xô-viết phía Tây với dân số 10 triệu người. Đất nước của hàng trăm nghìn con sông, hồ lớn nhỏ, nông sâu. NHÊ MAN là một trong những dòng sông lớn nhất của nước Cộng hòa Biêlôruxia. Con sông đã có bao nhiêu huyền thoại và nhiều bài hát về nó. Xuất phát từ Biêlôruxia "NHÊ MAN" trải dài theo lãnh thổ của nước cộng hòa rồi chảy ra biển Ban Tích.
"Người bắt gián điệp" - cuốn sách bán chạy nhất ở Mỹ năm 1987

YURI KUDIVOV

Tủ sách của tòa soạn báo "Thời mới" chúng tôi vừa nhận được một tác phẩm của PETER WRIGHT "THE SPY CATCHER"(Người bắt gián điệp). Cuốn sách nầy đã bị tẩy chay khỏi Anh Quốc. Hơn thế nữa, chính quyền Anh đã ra lệnh săn lùng cuốn sách ấy.
Chân dung nhà văn Pêru Mario Vargas Llosa

LUIS SUARDIAZ

Cách dây một phần tư thế kỷ, nhà văn Pê Ru, Mario Vargas Llosa (Mario Vacgác Luxa) đã khơi dậy lòng nhiệt tình của đọc giả và các nhà phê bình bằng tác phẩm lừng lẫy "Thành phố và bầy chó".
Đối thoại về giải Nobel văn học 1987 dành cho nhà văn Nga di trú ở Mỹ Iosif Brodsky

Lúc giải Nobel về văn học được trao tặng cho ông Iosif Brodsky, người đã sống ở Mỹ từ 15 năm vừa qua, báo chí phương Tây cho rằng như thế từ nay những tác phẩm của nhà thơ ấy sẽ không bao giờ được xuất bản ở nước Nga nữa. Thế nhưng chúng tôi được biết Tạp chí "Thế Giới Mới" sẽ xuất bản một vài tác phẩm của Iosif Brodsky trong một ngày gần đây. Thông tín viên Gennady Zhavoronkov đã phỏng vấn Oleg Chaukhautsev, trưởng bộ môn thơ của Tạp chí.
Gabriel García Márquez - dừng lại và khai mở

VIỄN PHƯƠNG

Vào ngày 06/03/1927, tại Aracataca, một thị trấn bên bờ biển Caribê, thuộc miền Bắc Colombia, Gabriel García Márquez ra đời. Và 55 năm sau đó, tên của ông được xướng lên tại Viện Hàn Lâm Thụy Điển dành cho giải Nobel Văn học năm 1982.
Nhân cách Bulgakov qua một bức thư gởi Chính phủ

LGT: Trong số các tên tuổi văn học đang được phục hồi triệt để ở Liên Xô, Mikhail Bulgakov (1891 - 1940) là một trong những nhà văn đang được quần chúng bạn đọc ái mộ nhất, có thể nói một tác giả "siêu thời thượng". Có người gọi Bulgakov là một "Gogol thế kỷ XX".
Con mèo của Takashi

NGUYỄN ĐỨC TÙNG

Nhân chuyến bay ngang qua Nhật, gặp mùa hoa anh đào, tôi ghé vào Tokyo chơi một ngày. Trong quán ăn sushi thắp đèn lồng, tôi làm quen với một người bạn Nhật. Anh là giảng viên đại học ngành lịch sử, làm thêm nghề hướng dẫn du lịch. Nói chuyện về thiền và thơ haiku, anh kể cho tôi nghe một câu chuyện thú vị. Sau này, mỗi khi nhìn thấy hoa anh đào, tôi đều nhớ anh, mong có dịp trở lại chốn cũ.
Tản mạn về Hoàng thái tử Bảo Long thời lưu vong ở Pháp

NGUYỄN HỒNG TRÂN

Như chúng ta biết, vua Bảo Đại đã tuyên bố thoái vị từ năm 1945, nhưng cho đến giữa thập niên 1950, mong muốn và tính toán cho việc đưa Hoàng thái tử Bảo Long lên ngôi chấp chính vẫn còn âm ỉ.
Tuổi trẻ Trung Quốc qua lăng kính văn học

NINA BOREVSKAYA

Một chủ đề đã một thời bị cấm
Tôi lấy làm sung sướng vì lúc viếng thăm Thượng Hải tôi được tiếp xúc với nữ sĩ Wang Anyi một nhà văn có tác phẩm được đọc nhiều. Bà thuộc vào thế hệ đang ở vào những năm 30 tuổi.
Helsinki - Cô gái vùng Baltic

NGUYỄN VĂN DŨNG
Bút ký

Helsinki là thủ đô của Phần Lan - đất nước nằm về phía cực Bắc địa cầu, diện tích gần bằng Việt Nam, nhưng dân số chỉ hơn 5 triệu người.
Leonard Cohen: mang anh xuống một dòng sông

NGUYỄN ĐỨC TÙNG

… Cohen lớn lên ở một khu dân cư trên sườn đồi Mount Royal, gần sông Saint-Laurent (St. Lawrence) thơ mộng, chảy qua Montréal, Québec… Sinh ngày 21 tháng 9 năm 1934 trong một gia đình gốc Do Thái, bên ngoại có dòng máu Nga, Leonard chịu ảnh hưởng nhiều của thân phụ…
Nhà thờ Đức bà Paris có gì mới

HIỆU CONSTANT

(SHO) Nói đến Nhà thờ Đức bà thì hầu như ai cũng đã từng nghe. Qua tác phẩm bất hủ của Victor Hugo, nhưng nơi đây cũng là địa điểm yêu thích mà bất kỳ khách tham quan nào ghé Paris cũng cố gắng dừng chân!
Khi Tổng thống là nhà nghiên cứu khoa học

Viện khoa học Weizmann là một trong những tổ chức hàng đầu thế giới về nghiên cứu và sáng tạo, một không gian lý tưởng cho việc hợp tác quốc tế nghiên cứu khoa học đa ngành. Người sáng lập viện là nhà hóa học, chủ nhân của patent “pure axeton”, cũng là nhà lãnh đạo chủ nghĩa phục quốc Do Thái, Chủ tịch Tổ chức Phục quốc Do Thái và Tổng thống đầu tiên của Israel - Azriel Weizmann (1874 –1952).
Thơ có ích gì?

Trong bài nói chuyện tại Yale Political Union¹ ngày 23/4 năm nay, Meena Alexander bắt đầu với một trích dẫn từ bài luận năm 1821 của Shelley, “Sự biện hộ của thơ ca”. Kết luận – “Thi nhân là những nhà lập pháp không được thừa nhận của thế giới” – dẫn đến cuộc tranh luận sôi nổi. Sau đây là phiên bản đã sửa chữa đôi chỗ của bài nói chuyện mà Meena đã trình bày.
(SHO) Đào mai chúc Tết

THÁI KIM LAN

Thôi Hộ viết "hoa đào năm ngoái còn cười gió đông"? Ở đâu thời nào Tây hay Đông, thì hoa vẫn nở, đào vẫn chớm nụ trong gió xuân.
Trên chuyến tàu về quê ăn Tết

ELENA PUCILLO TRUONG

Mệt mỏi! Chiếc xe lửa liên tục dằn xóc tạo nên những va đập trên lưng làm toàn thân tôi ê ẩm. Có lúc cơn mệt nhọc đã làm tôi thiếp đi trong một giấc ngủ ngắn, rồi giật mình thức giấc vì cái đầu lắc lư, đập lên thành toa, đau điếng.
Giải Goncourt 2013: chiến tranh vẫn là chủ đề day dứt trên văn đàn Pháp?

TRẦN HUYỀN SÂM

Phải chăng, chiến tranh vẫn là chủ đề quan tâm nhất của xã hội phương Tây? Theo dõi đời sống văn học Pháp trong những năm trở lại đây, cho phép chúng ta khẳng định rằng, phần đa các tác phẩm đạt giải thưởng lớn đều có xu hướng lật lại quá khứ để lý giải những căn bệnh của xã hội đương đại.
Thế giới kính cẩn nghiêng mình trước Nelson Mandela

Ông Nelson Mandela, biểu tượng của cuộc chiến chống chủ nghĩa phân biệt chủng tộc ở nước này và là một trong những nhân vật chính trị xuất chúng trong thế kỷ 20, đã qua đời ở tuổi 95. Tổng thống Nam Phi đương nhiệm ông Jacob Zuma nói sẽ cử hành quốc tang với nghi lễ trọng thể nhất với Nelson Mandela. Toàn nước Nam Phi sẽ treo cờ rủ từ thời điểm này cho đến hết lễ tang. "Đất nước chúng ta mất đi người con vĩ đại nhất. Toàn thể dân tộc ta mất đi một vị cha đáng kính", Tổng thống Nam Phi Jacob Zuma thông báo trong bài diễn văn đọc trên truyền hình trước toàn thể nhân dân.
“Tuyệt đối hiện đại!”

ĐOÀN CẦM THI
(Đọc “Yersin: dịch hạch & thổ tả” của Patrick Deville)

Patrick Deville sinh năm 1957, tác giả của mười tiểu thuyết, giải thưởng Femina năm 2012, được coi là một trong các nhà văn Pháp hàng đầu hiện nay. Theo giới phê bình nghiên cứu, tác phẩm của Patrick Deville đã góp phần cách tân tiểu thuyết Pháp đương đại. Tiểu thuyết “Yersin: dịch hạch & thổ tả” của Patrick Deville vừa ra mắt độc giả Việt Nam.