LÊ THỊ KIM SƠN
Dịu là kẻ không sinh ra trong hòa bình, cái tiếng hòa bình mà Dịu vẫn chưa hiểu hết nghĩa, vẫn luôn được Dịu líu lo tập hát theo chúng bạn khi đi mẫu giáo.
Minh họa: Đặng Mậu Tựu
Nhưng Dịu vẫn định hình được hòa bình theo cách hiểu của riêng mình, hòa bình là ngày mà bố không hô xung phong, tiến lên anh em ơi, hòa bình là ngày mẹ con Dịu không phải nửa đêm bật dậy theo lệnh của bố mà chạy trối chết ra căn hầm nông choèn nơi bụi chuối, hòa bình là ngày bố ngồi ngoan hóng nắng, đưa tay ngơ ngác với lấy Dịu mà hỏi, cháu bé là con ai vậy?
Cái ngôi nhà tuổi thơ của Dịu gieo neo trên đỉnh đồi cao, gọi là ngôi nhà nhưng nó gần giống với một cái lều tạm bợ với đủ thứ vật liệu tấp lên, từ tấm ri sắt, một cái thùng phi bẻ ghè ra làm một bên vách, bên vách kia thì bằng đất trộn, lở lói khoe cái cốt tre tổng ngổng bên trong, bên thì vách tre, mái nhì nhằng từ tranh đến rơm mà vẫn dột, nên mẹ túm cả một chiếc áo mưa căng lên một góc giường để mỗi khi mưa to Dịu và bố sẽ có một chỗ không bị ướt. Ngọn đồi là đất của bố mẹ được ông bà chia cho sau khi mẹ sinh Dịu, và bố trở về từ chiến dịch Biên giới với những lẫn lộn riêng mình. Không thể cứ nửa đêm bị dựng dậy bởi thằng con. Vậy là mẹ con Dịu có ngôi nhà của riêng mình, bố cũng có khoảng trời của riêng mình để thơ thẩn điểm lại những cái tên mà chỉ mình bố biết. Nếu không lên cơn, bố sẽ rất hiền, sẽ than thẩn chơi đất cùng Dịu. Đến khi lên cơn, bố sẽ hú hét loạn xạ, sẽ đạp tung tất cả, có lúc hất văng Dịu xuống hào, lúc thì sẽ cùng Dịu hành quân. Không thì bố sẽ bỏ chạy, vừa chạy vừa khóc trên đỉnh đồi gió lộng xuống tận làng để xua mọi người chạy trốn, có khi bố bỏ đi đâu cả tuần liền, mẹ dờ dạt tìm mờ mắt trong tiếng trách mắng của bà nội, có chồng đau bệnh mà không biết đường trông giữ.
Gió thiêu đốt cái tuổi thơ lở lói, cái tuổi thơ lẫn lộn giữa hòa bình và chiến tranh, cái tuổi thơ bị bạn bè giễu cợt. Gió bùng lên như một giấc mơ ám ảnh không báo trước, bố ôm đầu chạy nháo nhác, rồi quằn quại gục xuống, bom, bom nổ cháy nhà tôi rồi. Thiêm ơi! Thiêm ơi em ở đâu? Ngôi nhà bừng lửa trên ngọn đồi gió táp, cái lưỡi lửa hung tàn quét sạch, rồi in đậm mấy cái bóng đen bé nhỏ gục xuống bên nhau. Hết rồi, hết cả rồi, đi thôi, đi thôi.
Giấc mơ lợt lạt như mảnh trăng đầu tháng, mẹ ngồi xõa tóc, tóc mẹ dài, nặng trĩu búi. Trăng lạnh như sương đổ xuống căn đồi, bố đã ngủ trong nhà, Dịu đã xin phép mẹ đi ngủ bên nhà Ty. Nhưng nhà Ty có khách trong Nam về, đông và chật quá, không cần mẹ Ty nói khéo Dịu cũng lách cửa ra về. Con đường về nhà trong đêm hun hút, cảnh nửa quen nửa lạ, những bụi cây tốt um ban ngày nhìn hiền hòa và là chỗ trốn nắng, nhưng dưới ánh trăng mờ thì lại đen ngòm đến đáng sợ. Đến cổng, Dịu chui vào cái ngõ hẹp của bố và Dịu hay chơi cùng, nhảy xuống đoạn hào thông ra bụi chuối, bố đào những đoạn hào ngoằn ngoèo như vậy khắp vườn. Có cả một cái hầm chữ A, những đêm nghe bố hô lên, máy bay tới, bom rơi, là Dịu và mẹ phải chạy tốc ra đó mà trốn. Nếu không, bố sẽ giận dữ vô cùng, cái vết sẹo ngang màng tai bố giật giật, đỏ lựng lên, túm được cái gì bố sẽ phang cái đấy, đồ ngu, máy bay tới sao lại không chạy. Không có kỉ luật, ngu dốt, đến khi chết lăn ra đấy thì sao? Đã có lần mẹ bị bố đánh bằng cái gộc tre, máu chảy ướt cả vạt đất mà hai mẹ con vẫn phải đứng nghiêm không nhúc nhích cho đến khi bố qua cơn.
Những lời nói trôi tuột đi, cái khoảng rỗng đen ngòm lại nở to ra, nuốt lấy Dịu, không chống cự, Dịu yếu ớt buông xuôi, trôi vào khoảng thời gian ấy. Bước chân Dịu chạy, cái bước chân tí xíu mà chạy nhanh, nhanh lắm, Dịu băng qua bụi chuối, vượt qua rào tre, bóng đêm mịt mù quây lấy, tiếng bố đứt quãng đằng sau, tiếng mẹ lặng ngắt trong tiếng chửi rủa đang quây chụp lại. Hụp, bước chân hụt xuống một cái hố, Dịu lăn lông lốc, này là cỏ mềm sương, này là sỏi, này là đá dăm, này là mô đất, gai xấu hổ, rồi trời, rồi đất, cứ quay tròn đến tóe lửa. Lửa thật, lửa thật rồi. Lửa bắt lên mái tranh rừng rực cháy, gió thốc lên, cái lưỡi lửa thè ra liếm láp ngôi nhà nhỏ của Dịu. Tiếng mẹ la thất thanh, tiếng bố hú rã rượi, năm bóng người đen đặc cứ chạy vòng quanh ngôi nhà, những gàu nước nhỏ không đủ sức dập lửa, Dịu sững người, trông cảnh vật trong lửa đang nhảy nhót. Rồi gục xuống triền miên giấc ngủ.
Chiến tranh vẫn có mặt trong trò chơi của đám trẻ chăn trâu ngày ấy, nhà không có trâu, nhưng Dịu vẫn theo lũ bạn đi trâu để được thỏa cái ý thích được cưỡi trâu nhong nhong. Sau này vào Tây Nguyên, chỉ được cưỡi bò, nó vẫn thiếu một cái gì đấy, không thích như cưỡi trâu. Những con trâu hiền lành và đủng đỉnh hơn những con bò, chưa kể cái lưng trâu nó rộng bè ra như cái chõng tre, êm và thơm hơn lưng bò. Cưỡi bò về người có mùi khét nắng, nhưng cưỡi trâu thì lại có mùi thơm nắng. Cái mùi mà khi kể lại với lũ bạn, đứa nào cũng cười nhạo, bảo Dịu sao không đi ngửi phân của trâu bò để phân biệt luôn thể. Thế nên, Dịu biết để dành riêng ra cho mình, những khoảng không cất giấu bí mật không thể nói cùng ai, dường như đứa trẻ nào cô độc đều có một ngăn trống đó cho riêng mình.
Con trâu nhà cái Ty, là một con trâu già, da mốc cời, hiền lành lắm, Dịu thích mê con trâu, cứ có món gì dành dụm được là lại đem dúi cho Ty để đổi lại việc được cưỡi trâu nhà nó. Khi tới bãi chăn, đám trẻ thả trâu đấy, chia phe ra mà chơi trận giả, Dịu ở phe thằng Hùng, cái Ty thì chả chơi. Với lại nó có xin đám con trai cũng không cho, vì nó mít ướt lắm, chỉ có Dịu là được chơi cùng đám con trai, từ trò trận giả, bơi sông, đi ăn trộm bắp, đào khoai, bẻ quả. Món nào Dịu cũng được dự phần, bởi dẫu bé nhất đám, nhưng Dịu dai sức, trèo giỏi, luồn lách tốt. Tuy vậy, Hùng vẫn thường kèm, nó luôn kè kè Dịu theo bên cạnh mà để ra lệnh và để ngó chừng đám bạn đừng nặng tay với Dịu.
Những trò chơi chiến tranh cũng có đứa bị chết nằm nhe nhởn cười cho đám còn lại è cổ khiêng, có thằng bị thương ở đầu vạ vật rên lên vì đánh nhau hăng quá, choảng cả cây vào đầu. Nhưng cũng chỉ vậy thôi, thế nên cái cảnh tượng bày ra hôm nay là gì? Đôi mắt Dịu thẫm lại, thằng Hùng chạy tới, giật cánh khuỷu, kéo Dịu úp mặt vào vai nó. Tiếng nó trợn trân, đừng nhìn, đừng nhìn. Dịu biết nó đang nhìn, nó đang trợn trừng ra để nhìn, buổi chiều khê vàng trong làn khói xám, cả làng khóc lóc lao ra, con trâu nhà Ty, thằng Huân, con Thơm chết. Thằng Ri, bị cụt chân. Quả mìn chong chóng phát nổ, cái quả mìn nằm yên lành trong hốc, chỉ đám trẻ chăn trâu biết được, tự cho đó là bí mật riêng nên không nói cho người lớn biết. Đánh trận giả, nghĩ đến quả mìn như một vũ khí thứ thiệt, nên tụi trẻ lao đến, vặn xoáy thế nào không biết mà gây ra tai họa. Cái tai họa khiến Dịu cứng người, dường như có một tôi tách ra trong buổi trời chiều hôm đó, cái màu vàng sậm loang lổ mây xám, loang lổ máu. Hòa bình bắt đầu có ý nghĩa với Dịu.
Ngày Dịu vào Nam, chỉ có thằng Hùng, cái Ty ra tạm biệt, bóng thằng Ri thấp thoáng phía sau gốc đa, cái nạng chống một bên, rười rượi. Chả nói nhiều, Hùng dúi cho nó mấy cái kẹo bột, cái Ty dúi lại cho nó cái kẹp tóc được bố mua cho nhân ngày bố vui vẻ reo lên hòa bình rồi anh em ơi! Cái kẹp tóc mà Dịu đổi để được ngồi lên lưng con trâu nhà Ty cả chục ngày. Chả thấy bóng bố đâu, chả có ai bên nhà nội ra nhìn, mặc cho Dịu ngóng ngược ngóng xuôi. Mẹ bặm môi, nhấc Dịu lên chiếc xe ca trờ tới, Dịu giật mình khắc khoải, bám lấy cánh cửa để trông, chiếc xe giật lên rồi từ từ lăn bánh, làn khói đèn nhòe, bước chân lắp xắp chạy theo của Ty và Hùng, rồi bóng bố với cái áo bộ đội bạc phếch hiện ra, cái bóng nhỏ nhoi và cô độc làm sao. Dịu ngoi ra, gào vọng lại tiếng gọi, mẹ lao theo túm ngang người, Dịu bật khóc, đi thôi, đi thôi con. Đừng nhìn lại nữa. Hết rồi, hết rồi Dịu ơi! Có chết mẹ cũng không nhìn lại cái nhà đó, có chết mẹ cùng không về lại cái làng này nữa.
Gọi là nhà cũng được vì trông sang trọng và chắc chắn hơn ngôi nhà Dịu và mẹ từng có, nhưng gọi là chòi cũng được vì những người dân trong này gọi nó là chòi rẫy. Cái nhà bé xíu chỉ có một gian, kê tạm vào một cái giường mét hai để nghỉ trưa, còn lại là để cuốc, xạc, dao kéo, vài cái nồi mốc chỏng chơ, đồ đi rẫy đỏ ké, ngào đất nặng trịch. Mùi hôi ải của mồ hôi, của ẩm mốc trên đám quần áo cũ xộc vào khiến cơn say xe cuộn lên, Dịu nhào ra ngoài nôn thốc, cái nhìn ngẩng lên trơ trọi. Xung quanh Dịu thẫm lại màu xanh của cà phê, ngoảnh mặt đi bốn phương tám hướng cũng chỉ đồi, cũng chỉ bạt ngàn cà phê. Trôi hết dốc là ra con đường lộ thì lại cao su, điểm nhanh chỉ thấy bốn năm nóc nhà, mà toàn nhà rẫy, không biết có ai sẽ làm hàng xóm được không, giữa mười héc ta rẫy nương này. Bác Chỉ đã dong xe về, để mặc hai mẹ con trên chiếc chòi rẫy với nửa bao gạo, hai kí cá khô, mắm muối dầu đường, một cái tải nhỏ bỏ chăn gối và vài bộ đồ. Mẹ và Dịu bắt tay vào dọn dẹp chỗ ở mới, một chốc là tươm, vì cái nhà quá nhỏ. Mẹ vòng quanh rẫy, kéo về được mấy tấm tôn và ván cũ, nhanh chóng buộc tạm sau nhà để làm cái bếp nấu cho đỡ ám khói. Giếng thì cách nhà dăm hàng cà phê, cứ tạm thế đã.
Dịu ghét nơi này, ghét cái miền đất đỏ quạch, bước chân xuống là lấm bẩn, quệt vào áo quần thì chẳng muốn phai ra. Mùa khô thì nắng, thì bụi, lui cui làm cỏ cà phê muốn sụm xuống gốc, đàn kiến, đàn sâu cứ nhung nhúc quanh nhà. Mùa mưa thì dầm dề trời đất, quần áo khô xếp trong mấy lượt giấy báo vẫn ẩm mốc, hôi mù lên được. Nhưng mẹ thích nơi này, mẹ chả thích ai kìm kẹp mẹ, mẹ thích cái thứ đất cứ vãi hạt ra là cây lên tốt ngùn ngụt, rau bầu, rau lang, rau dền, mướp chen kín lối, mẹ bắc giàn, cuốc đất làm việc không ngơi nghỉ. Chẳng bao giờ Dịu nghe mẹ nhắc nhở về bố, về quê hương, mà hình như trí nhớ của Dịu nó cũng bạc lắm. Dịu giũ sạch sẽ ngôi nhà trên đồi, và lửa và chiến tranh. Dịu bắt đầu một cuộc sống mới, thật hòa bình, thật yên ổn dẫu có vất vả một chút cũng chả hề gì.
Có một chút chua chát ngày Dịu về nhà Công, cái tình yêu chín nẫu hương cà phê. Gấu váy nhuộm đất đỏ cùng lời nói của mẹ chồng, vậy chứ ông thông gia không thể vào tham dự được sao? Cái màu đỏ của đất khó phai, lời nói của mẹ chồng cũng vậy, Dịu bần thần nhớ lại khoảng thời gian trắng xóa và mờ mịt trong não. Cứ nghe ong ong, hôi hôi mùi thuốc sâu phun rẫy. Nhưng những bận rộn bên nhà chồng vào ngày mùa khiến cho đôi vợ chồng mới cưới chả còn hơi để tâm tư, cứ quần quật cả ngày ngoài rẫy, đến khi về được lăn ra ngủ là hạnh phúc lắm rồi.
Cái miệng đứa trẻ bảy tuổi nói ai nghe, thím Viên chửi xoe xóe như tát nước, Dịu nước mắt ngắn dài trút lại. Những cái miệng cứ há to lên, đớp đớp lấy không khí, cắn xé nhừ tử mẹ Dịu, cắn xé lấy cái thần kinh bất ổn của bố, rồi một cơn giận hoang tàn không báo trước, bố quay phắt người lại, túm được chiếc gậy chống rèm. Ông phang, phang, phang tới tấp… Dịu chạy lại trùm lấy mẹ… Dịu chìm trong tối. Cái bí mật nói ra, bị quên mất trong những bi thương, chìm vào trong cái ngăn kéo bí mật của Dịu. Chiến tranh có mặt lần thứ hai, một con bé Dịu lần thứ nhất, nắm tay con bé Dịu nhỉnh hơn chút đỉnh, cùng nhìn theo con Dịu thứ ba đang rảnh rót quay đi. Xa lạ hoàn toàn với hai cái mặt ngơ ngác còn lại.
Những tháng ngày lùi xa như cơn gió, thời gian đã phủ lên quá khứ lớp tro bụi mịn màng, những tưởng vết thương đã lành miệng.
Nhưng. Tại sao lại nhưng? Tại sao luôn có chữ nhưng, có những cái chép miệng tiếc rẻ.
Cái bóng tối lại bao trùm cuộc đời tươi sáng của Dịu. Chuyện gì xảy ra, chiến tranh cũng thè cái lưỡi đến cả đời con của Dịu hay sao? Cầm bản siêu âm, mồ hôi lạnh Dịu rịn ra hai bên thái dương, bàn tay bấu chặt vào cạnh bàn kính, tai Dịu ù đi. Tiếng nói của bác sĩ, rỏ từng giọt, đều đặn, rõ ràng, không hề mờ nhòe đi. Tôi e rằng vợ chồng cô phải… Có điều bất thường ở đây. Đầu cháu quá to so với sự phát triển của cơ thể, e rằng cháu bị não úng thủy hay có sự gì đó bất thường hơn. Anh chị nên suy nghĩ sớm. Nếu để thai quá lớn sẽ nguy hiểm đến tính mạng và sức khỏe của mẹ. Đó là một giấc mơ, không, đó là một cơn ác mộng, Dịu khuỵu xuống. Không thể, không thể như thế được. Miệng vết thương bỗng toác ra, phía dưới lớp vỏ da lành lạnh là chỗ thịt mưng mủ và hoại tử, mùi tử khí bốc ra, tiếng bom chiều hôm ấy, tiếng bố thét, lửa, tất cả như một cơn lốc xoáy ào trở lại.
Lại đi, đi đâu? Cái thành phố rộng lớn, với những thiết bị siêu âm tối tân nhất vẫn ra cùng kết luận. Tôi đã soi kỹ, đã xem xét kỹ, đầu cháu to bất thường so với cơ thể và so với những chỉ số phát triển thông thường của thai nhi trong giai đoạn này. Kích thước vòng đầu của em bé mới sang tháng thứ tư mà đã trên 10mm, nghi ngờ là giãn não thất, rất dễ xảy đến tình trạng não úng thủy. Nếu bố chị có tham gia chiến tranh ở X, tôi nghi cháu đã bị nhiễm chất độc màu da cam. Còn nếu không, cũng có thể do thời gian chị ở trang trại có tiếp xúc với thuốc sâu, thuốc trừ cỏ, cái này cũng là một khả năng.
Đầu óc quay cuồng, Dịu nằm bẹp, Công không nói tiếng nào, cứ ôm đầu đốt thuốc, căn phòng bé tí chật căng suy nghĩ và khói thuốc khiến Dịu nôn nao. Công đã bỏ thuốc kể từ khi biết tin Dịu mang thai, mà giờ đây anh như một chiếc đầu tàu hỏa, không còn để ý đến vợ con. Dịu rúm người lại, con ư? Rồi con sẽ ra sao? Cái đầu to ngơ ngác của con thím Viên cứ chờn vờn. Đứa bé không có tên, hay mọi người đã quên tên nó, chỉ gọi nó là con thím Viên, nó nằm im một chỗ, ngúc ngoắc cái tay khoèo, ánh mắt đờ đẫn với cái miệng nhếch ra chảy dãi. Chao ơi! Quá khứ, sao lại hiện ra vào lúc này.
Dịu bỏ chạy, bóng tối lan dần theo bước chân của Dịu, bàn chân Dịu dần bé lại, những bước chạy thu hẹp lại, hẹp lại trồi lăn xuống một đường hào. Dịu khom người, định tiến về phía mẹ đang hong tóc để hù cho mẹ giật mình, có tiếng người thì thào ngay phía trên bụi dong. Dịu thò đầu ngó lên. Thím Viên, chú Bốn và một ai nữa. Họ đang chụm đầu lại, tiếng chú Bốn sắc lại, khác hẳn tiếng bố trầm trầm, Dịu so vai, nổi gai ốc. Nhớ nhé, mẹ mày phải hô lên thật to, tôi sẽ chạy ra kéo bố mẹ vào bắt quả tang. Biết rồi. Nhưng chú Sơn phải làm cho thật nhá, mày cứ phải giựt tung hết áo xống của mụ ấy ra, đè hẳn mụ ấy xuống, kéo được quần ra càng tốt. Phải làm như thật ấy thì mới đuổi được mẹ con mụ ấy đi. Biết rồi, khổ lắm, sức tôi thì phải biết. Nhưng nhớ mà trả công cho sòng phẳng đấy, không là không xong với thằng này đâu. Gớm, chưa làm mà cứ nhùng nhằng. Làm cho ra ngô ra khoai, cho mẹ con nó phải cuốn gói khỏi đất này thì nhà tôi mới trả công. Không thì đếch có đồng xu sứt chấm đống cứt gà nào đâu nhá. Hì hì, bà chị yên tâm, mưu sâu kế độc thế thì ai mà không phải bỏ của chạy lấy người. Anh Bốn nhớ lui ra, nghe tiếng chị kêu là phải kéo được ông bà già chạy vào cho nhanh để bắt quả tang nghe chưa. Rồi, tiến hành thôi.
Một đám mây xám trôi qua, mảnh trăng mờ sương chìm khuất, Dịu tê người, quên mất chuyện hù mẹ, cứ chôn chân nhìn dáng mẹ phơi tóc trong sương nhẹ nhàng thảnh thơi mà không biết có bước chân người đang đến. Cứu, cứu tôi, tiếng của mẹ chìm khuất, bàn tay của người đàn ông kia đã chẹn họng mẹ rồi, tiếng áo bị dứt cúc, xé toạc đau đớn. Cái sức yếu ớt của mẹ thì sao có thể chống lại được lão Sơn, người chuyên làm nghề chọc tiết lợn. Tiếng thím Viên xoe xóe vang lên. Ối! Trời cao đất dày ơi! Ối làng nước ơi! Ối cha mẹ ơi! Mọi người đâu cả rồi? Ối anh cả ơi! Anh ở đâu rồi? Ra mà xem con vợ anh nó lăng loàn, nó dắt trai về ngay ngõ đây này. Đấy nhá, giờ hai năm rõ mười rồi nhá, nó tưởng anh Cả bị dở người nên khinh thường anh, nó bôi tro giát trấu vào mặt nhà mình đây này anh Bốn ơi! Đâu, đâu, khốn nạn, đôi gian phu dâm phụ. Đồ đàn bà lăng loàn trắc nết. Những tiếng la, những tiếng chửi, tiếng chân người thình thịch. Mẹ nằm chết lặng trong tủi nhục, lão Sơn đã vén được nhà thím Viên ra để chạy thục mạng xuống đồi. Để mặc mẹ đối mặt với ông bà nội, với thím Viên, chú Bốn và cơn thịnh nộ của bố.
Lửa bao trùm tất cả, lửa nhấn chìm tất cả. Nhấn chìm chút yêu thương lay lắt còn sót lại trong mẹ. Nó thiêu cháy những ai vào buổi tối hôm ấy, Dịu không biết, và lại càng không biết có phải Dịu đã từng lao khỏi đám cháy đó ra không? Những tưởng ngọn lửa ngày hôm ấy đã thiêu cháy mọi ký ức của Dịu về chiến tranh, giờ đây, chiến tranh lại bùng lên, không nhìn thấy súng đạn, không nhìn thấy người chết và bị thương như cái ngày chơi trận giả ấy. Chỉ có nỗi ám ảnh đang nằm trong bụng Dịu, đứa con tượng hình được bốn tháng. Công gục xuống trong cơn say, lẩm bẩm không ngừng. Bỏ đi, mình bỏ con đi em. Tiếng bà mẹ chồng nói háy phía sau, bỏ được đứa này, liệu đứa sau có bị như thế nữa không? Nhà nó có nòi ra đấy, coi lại tiệt cả dòng giống nhà mình. Rồi tiếng thình thịch, Dịu mở choàng mắt, là bước chân của bố sao? Đã lâu lắm rồi, Dịu không còn mơ thấy bố nữa, đã không còn nhắc đến bố, đến nhà ông nội nữa. Dịu đã quên hết rồi mà.
Không phải, không phải tiếng chân bố, Dịu lắng tai lại khẽ hơn, mắt mở ra, nhìn trần nhà trắng lóa điện, cô áo trắng mỉm cười trấn an, yên tâm, sẽ nhanh thôi. Chị đừng lo sợ. Tiếng dao kéo lách cách, phòng thủ thuật trắng nhợn, giấc mơ trắng nhợn như mảnh trăng non nhợt nhạt. Dịu vùng dậy, là tiếng thình thịch phát ra từ bụng cô, tiếng nhịp đập thiêng liêng mà Dịu từng ngất ngây mơ ước, là con, là con của Dịu. Dịu bàng hoàng quờ chân xuống đất, tuột khỏi giường, cô áo trắng vội chạy lại đỡ. Chị đi đâu vậy? Chưa bắt đầu mà. Dịu liếm môi, đôi môi Dịu khô nẻ tự lúc nào, tôi cần đi vệ sinh, tự dưng mót quá. Thôi, chị đi nhanh lên, em đã dặn chị đi vệ sinh từ lúc nãy rồi mà. Cửa phòng mở ra, Dịu mặc nguyên cái váy trong phòng mà chạy ra ngoài, Công vội đuổi theo túm lại. Em đi đâu? Đi về, em không làm được. Em không bỏ con em đâu. Nhưng. Không nhưng gì cả, em về đây.
Chiếc xe lắc lư, giấc ngủ mệt nhọc, nhưng Dịu chịu được một giấc ngủ kéo tới. Nặng nhọc. Dồn ứ. Khắc khoải. Lửa, máu, bóng đen, trăng, chiến tranh, chiến tranh hết rồi, hòa bình rồi, hòa bình rồi con gái ơi. Bố nhấc bổng Dịu lên, xoay tròn trên đôi tay rắn chắc. Nụ cười của bố thật hiền. Chiếc kẹp tóc ngày Ty đưa trả cho Dịu vào Nam, Dịu ngỡ như quên mất, thì đây, nó đang sáng lấp lánh và rạng rỡ trước khuôn mặt của đứa trẻ lên sáu. Bố hồ hởi lấy lược chải tóc, rồi vụng về túm lại một túm, cố vuốt các sợi tóc tơ của Dịu cho suôn lại mà vẫn bị tung ra, bố bặm môi, cột lại cho Dịu, đó là món quà mừng ngày hòa bình của bố. Món quà duy nhất. Rồi bóng đen, bóng đen tỏa ra, ngoạm lấy Dịu, lôi chân Dịu trôi thụt vào cái miệng đen ngòm tham lam của nó. Dịu hụt hơi, thức giấc. Cậu phụ xe quay lại, chị mơ gì mà ú ớ cả đêm. May mà xe trống, không cũng bị người ta mắng vốn cho rồi. Em thấy chị la ghê quá, mà chả dám kêu.
Ty chạy ra đón Dịu, cái dáng Ty giống hệt mẹ nó. Hai đứa đèo nhau ra bờ biển ngồi uống nước, tiếng Ty đều đều như gió, sau khi lấy được nhà Dịụ, chú Bốn và thím Viên đã vội bán ngọn đồi của bố mẹ để lấy tiền đưa Hiển đi phẫu thuật. Vậy là em tên Hiển, thế giờ Hiển thế nào? Thì cũng chỉ đỡ hơn thôi, chứ chẳng thể khỏi hết, nhưng may là có thể đi lại được, ngây ngô như đứa trẻ lên ba, ông bà cứ phải chăm suốt. Còn lão Sơn đồ tể? Dịu buột miệng hỏi. Ty trợn mắt nhìn lên, sao mày lại hỏi lão ấy? Hay chuyện ấy là thật? Chuyện gì? Sau khi mẹ con mày đi được tầm dăm bảy năm gì đấy, lão Sơn đồ tể chơi đề, thiếu tiền người ta, lão đến nhà chú Bốn mày gây sự, lão nói ngày ấy do chú với thím mày nhờ lão dựng chuyện lão với mẹ mày để có cớ đuổi mẹ con mày đi mà chiếm đất. Nhưng lão bị thím mày chửi cho, nói là đồ mất dạy, đã phá nát nhà mày, khiến cho bố mày phải vào trại điều dưỡng, nên cả làng cũng bán tín bán nghi. Sau này lão bán xới đi đâu cũng chả rõ. Thế chuyện lão nói là thật à?
Dáng bố sọm lại trong nắng, bố ngồi trên chiếc ghế đá, ơ hờ nhìn mọi người qua lại rủ nhau đánh cờ, tán gẫu. Dường như bố tách biệt ra ở một nơi xa xăm nào đó mà những tiếng ồn xung quanh không thể với tới được. Dịu lặng bước lại gần, tiếng bố buột ra, đã lâu lắm rồi, Dịu bị cấm gọi bố. Đã lâu lắm rồi, Dịu mơ hồ nhớ về cái hình gầy gầy xương xương này, nhưng ngày ấy, mái tóc bố xanh và dày lắm, mái tóc dấu vết sẹo bằng đồng xu dưới xoáy tóc. Một vết sẹo lớn ngang màng tai vẫn còn đỏ lựng. Dịu quay người, bố nhận ra, Thiêm, Thiêm ơi! Phải cô Thiêm người làng Đông không đấy? Ký ức bố dừng lại trước ngày ra trận. Ký ức của mẹ thì dừng ở đâu? Để bây giờ nhắc đến chồng, đến gia đình chồng là mẹ Dịu cũng như lên cơn, không kiểm soát được. Dịu quên bẵng tiếng gọi bố từ ngày theo mẹ vào Tây Nguyên làm rẫy, để giờ đây, cái khoảng trống mơ hồ lao xao gió. Có chút gì động đậy trong Dịu như hình hài nhói buốt yêu thương này đây?
Sinh thường không được, phải mổ thôi, người nhà sản phụ Dịu đâu? Vào ký giấy nhanh lên. Công đang gục xuống gốc cây, bật dậy, lập cập chạy về phía y tá, tay anh run rẩy, chiếc bút rơi lên rơi xuống, mãi mới ký được. Chao ơi! Nghiệt ngã, đứa con của anh và Dịu sắp được chào đời sẽ ra sao đây? Công đã lang thang khắp ngả, đã tìm hiểu khắp nẻo, đã muốn chối bỏ, đã muốn phá hủy cái giọt máu của anh kết thành của anh trong bụng Dịu. Vậy mà giờ đây, anh lại vừa mong chờ, lại muốn bỏ trốn khỏi nơi đây. Cánh cửa phòng mổ khép lại, hỗn độn, mớ cảm xúc cứ duềnh ngược lên trào sóng, Công đấm tay thình thịch vào góc tường, phải làm sao, làm sao đối mặt với sự thật, làm sao để vượt qua đây. Thời gian cứ kéo dài, kéo dài đến vô tận, giọt nước mắt Công rỉ ra, ám ảnh về con cứ khắc trong não. Tiếng bố mẹ thở dài thườn thượt ngay bên cạnh, đi chăm đẻ mà ông bà vào tay không, đến lúc y tá hỏi, cả nhà mới cuống cuồng đi mua đồ cho Dịu và con.
Mẹ nói chiến tranh là một cơn đau, một cơn đau hoang dại. Cơn đau đó Dịu nhớ là từ con rựa trong tay ông bà nội, chặt mạnh xuống mái tóc dài của mẹ. Đĩ thõa. Tiếng gào của bố. Rồi lửa, rồi máu, rồi nước mắt, rồi cơn đau của bố, cơn đau của mẹ, cơn đau của Dịu hòa vào làm một. Xõa tung lên bầu trời vàng khè ám khói đen ngòm. Dịu quẫy đạp giãy giụa trong cơn đau. Mùi thuốc sâu của những ngày mùa mệt nhọc cả mẹ và Dịu cõng trên lưng chiếc bình phun nặng trĩu đến choáng óc, cô mơ màng quay cuồng, đưa tay ra với, cái khoảng không xoáy tít lại, hai đứa trẻ nào đó đứng nhìn cô vô cảm. Dịu bật khóc, tiếng dao mổ leng keng, một cơn đau mơ hồ nơi da thịt rạn vỡ, đôi chân Dịu hẫng, rớt tỏm xuống vòng xoáy, mồm ú ớ như bị nhét giẻ vào, cô quẫy mạnh. Hai bàn tay nào đó bất thần nắm lấy tay Dịu kéo lên, đưa mắt nhìn lên, Dịu kinh hoàng nhận ra, đó là Dịu, là Dịu của những ngày thơ bé, một con bé Dịu ám khói vàng của vụ nổ, một con bé Dịu đỏ lừ như lửa của cuộc cháy nhà, và một Dịu bết bát như con cua bấy trong cuộc vượt cạn đang nắm lấy nhau. Này, sao đứa trẻ không khóc, đầu nó to quá, hay là… Dốc ngược nó xuống, hút hết đờm dãi ra đi. Xoa ngực cho nó nhanh lên. Những tiếng kêu gấp gáp, Dịu nắm chặt tay hai đứa trẻ đỏ vàng, im ắng. Oe, oe, oe… nhãi con, khóc khá quá, xứng với cái đầu to mọc ngạnh. Đem ra đi. Tiếng nói như một mệnh lệnh, Dịu bật dậy, hai đứa trẻ đỏ vàng nhìn Dịu, đôi mắt thấu suốt, rồi vòng xoáy ập tới, cuốn ba người lại mập mờ, lơ lửng vỡ nát, rồi quấn lại một hình hài mới.
Tiếng trẻ khóc, Công nhào tới bên cánh cửa, cố nhìn vào trong mà không có một khe hở, tiếng oe oe mạnh mẽ, tiếng khóc của con, chắc chắn là con bình thường. Dịu đã tin như thế, giờ đây khi nghe tiếng con khóc, Công càng tin hơn đấy là một em bé khỏe mạnh. Không có cớ gì mà con trai của Công lại là một đứa trẻ không bình thường được, toàn thân Công run lên, tiếng chân bước của ai đó và tiếng trẻ khóc đã gần hơn, bất giác Công lùi lại. Không dám đối đầu, Công quay lui, định bỏ chạy. Cánh cửa bật mở, tiếng kêu dáo dác, người nhà của sản phụ Dịu đâu? Đưa em bé xuống phòng chờ, mẹ còn phải nằm ở phòng hồi sức đã. Công ríu người, bước lại, bố mẹ Công cũng chậm chạp đứng lên ở hàng ghế chờ. Chịu đựng là điều quá sức của ông bà. Cô y tá tươi cười, ba cân rưỡi nhá, chim to đầu to, khóc tốt, chắc đói ăn hay sao mà cái miệng sục sạo quá thể. Công đứng sững, nhìn con, Công luống cuống, sao con lại nhỏ thế này, bế tuột mất. Cô y tá vội quay vào trong, mặc Công ngất ngây với kiểu bế con kì dị. Một bàn tay đỡ lấy đầu, một bàn tay đỡ lấy mông, cái khoảng lưng của con nằm vừa khoảng ngón tay đan kín của Công, vội ấp con lại gần ngực, cảm giác như con có thể tuột qua kẽ nào của tay mà rơi mất, Công cứ loay hoay đỡ, loay hoay nhìn con mà nước mắt giàn giụa. Mẹ gạt Công xoay ra, nhìn thằng cháu đích tôn rạng rỡ, chao ôi, con chó tít của bà, nó có sao đâu nào. Nó khỏe mạnh - bà lật ngay cái tã, ôi, chim to chưa này. Đỡ lấy thằng cháu đích tôn từ bàn tay kềnh càng của Công, bà cứ luôn miệng hết lời.
Sống rồi, sống rồi em ơi! Con khỏe mạnh, đẹp trai lắm, giống anh, chỉ là cái đầu hơi to thôi. Nhưng bác sĩ nói không sao rồi, con mình bình thường. Tiếng Công loáng thoáng bên tai, Dịu bừng tỉnh. Con, con đâu anh? Đứa trẻ trong tay Công òa khóc, cái miệng lại chu lên sục sạo, Dịu mặc vết mổ đã hết thuốc tê, gượng chống người dậy để nhìn. Ngàn lần không phải, cái gương mặt thiên thần này hoàn toàn bình thường, không phải là gương mặt, cái đầu mà Dịu đã tập nhìn cho quen trong mấy tháng qua. Một cái đầu hơi to so với trẻ sơ sinh chứ không bị sưng phồng, thằng bé cứ nhắm tịt mắt, mở to cái miệng bé xíu như con chim non ngúc ngoắc không ngừng để tìm mẹ. Công vừa cười vừa khóc, cảm ơn em, cảm ơn em đã sinh ra con, Dịu như trôi trong giấc mơ, cứ ngồi ngây ra nhìn con, mãi mới nghe tiếng Dịu thì thầm, hết rồi, hết rồi, hết chiến tranh rồi con ơi!
L.T.K.S
(TCSH394/12-2021)
Tải mã QRCode
NGUYÊN QUÂNNhững buổi chiều nắng ráo, gã thường ra ngồi ở đây, dọc theo hai triền sông, nở đầy những bông hoa dại - loài hoa vươn dài, xòe những chiếc lông màu tím như cái đuôi chồn. Trong bóng chiều dần dần ngả màu tối, gã vẫn ngồi ngắt từng cánh... từng cánh hoa ném xuống dòng sông.
VĂN ANMặt trời đã khuất sau rặng núi xa xa, bầu trời chỉ còn sót lại những vệt sáng yếu ớt như những chiếc nan quạt hắt lên từ phía chân trời.
NGUYỄN TRỌNG HUẤNBạn tôi là nhà thơ. Thơ anh hay, rất nổi tiếng, nhiều người ái mộ.Năm 1975, anh cùng đoàn quân chiến thắng tiến vào giải phóng Sài Gòn, trụ lại thành phố làm đại diện một tờ báo, chốt trực cơ quan. Ở rừng lâu, nằm lán, ngủ võng cũng quen, nay về phố thị, căn hộ hai ba phòng, tự nhiên thấy trống trải, trằn trọc. Hoà bình rồi, cần ổn định cuộc sống, việc đầu tiên là đón mẹ con nó vào.
ĐỖ KIM CUÔNGNấn ná mãi tôi mới quyết định đi thăm Hiền. Quãng đường hơn trăm cây số, vượt qua đèo Cả không có gì đáng ngại. Chỉ hơn ba giờ đồng hồ ngồi xe đò và hơn một giờ nữa trên chếc xe ngựa của ông Sáu cụt chân là tôi đã có thể tới làng Vĩnh Hiệp Nam, về ghềnh Đá Đỏ. Nhà cô giáo Hiền ở đó.
LÊ MAICơn mưa chiều sầm sập kéo tới, mưa đổ bì bộp xuống mái nhà; hạt mưa nặng đến nỗi Hoàng tưởng như những tấm tôn phải oằn rướn lên chống đỡ; nước từ các máng xối tuôn ra ào ạt kéo theo hàng đụn lá khô, cỏ rác tràn đầy cống ngoài đường. Mới có năm giờ chiều mà như tám giờ tối.
HƯỚNG DƯƠNGTruyện ngắnMùa đông năm ấy tôi phải đi công tác tại một thành phố nhỏ ven biển. Khách sạn tôi trú chân nằm trên một ngọn đồi, nó không sang trọng, bề thế như nhiều khách sạn khác. Nhưng bù lại, nó hướng mặt về phía đại dương. Địa điểm này thật sự lý tưởng cho khách du lịch vào mùa hè, còn mùa đông thì chỉ có những người đặc biệt hay những công việc đặc biệt người ta mới tìm đến đây nghỉ lại. Một người bạn thân đã cho tôi địa chỉ của nó. Tôi khá hài lòng nếu như bạn hàng của tôi không bắt tôi chờ bão tan rồi mới đáp máy bay đến ký hợp đồng.
THANH QUẾ(Chùm truyện mini)
TRẦN HẠ THÁP(thân tặng Ng.X.Hoàng)
TRẦN HẠ THÁP (tiếp theo)
VÕ THỊ ÁNH HỒNGTôi vừa chạy vừa gọi chị trong tiếng sóng rì rào và tiếng lao xao của dãy phi lao. Như không nghe thấy tiếng tôi, chị vẫn thẫn thờ nhìn về xa xăm, chờ đợi...
PHẠM NGỌC TÚYĐó là một cặp vợ chồng trông rất đẹp đôi và hạnh phúc. Chàng cao lớn, mặt vuông. Nàng mảnh khảnh, xinh xắn. Khi lấy nhau, họ ở nhà tập thể của cơ quan. Sau khi cơ quan dời đi chỗ khác, người được phân đất, kẻ được chia nhà, lần lượt dọn đi. Chỉ trừ chàng. Chàng vì cô mà ở lại.
PHẠM XUÂN PHỤNGXưa có một người nông dân chất phác cần cù, nhà ở gần bìa rừng, làm lụng đầu tắt mặt tối bao năm mới dựng được ngôi nhà tranh ba gian hai chái. Trước nhà có cái sân rộng dùng để phơi lạc, loại nông sản chuyên canh của dân trong vùng. Hai vợ chồng có mỗi mụn con trai nên thường chăm bẵm, những mong sau này có được dâu hiền, phúc nhà đến độ, may chăng cháu chắt đầy nhà là mãn nguyện.
NGUYỄN NGỌC LỢICây mai dáng trực đặt nơi khoảng sân lát gạch đỏ của toà nhà ấy đã làm xôn xao cả phố. Gốc cây mai to gộc, u bạnh của nó bám đầy địa y mốc xanh mốc trắng.
TRẦN THÙY MAIThấp thoáng trong văn Trần Thùy Mai là sự phô phang hình hài của linh tự. Những linh tự tủi buồn bởi hết thảy chúng đều được hoài thai từ “độ chênh” của những mối tình khó lần ra hồi kết. Điều đó khiến mỗi truyện ngắn của Mai như là một miếng hồng trần nhỏ nhắn - chị lặng lẽ vấy vá bằng sợi tầm ma trước mỗi rạng đông...
QUẾ HƯƠNGTôi băng qua đường để lên cầu Trường Tiền. Thằng Tí kéo tay tôi lại: “Cậu qua đường mần chi, xe cán chừ!”. Tôi cứ qua. Đám trẻ con đang chơi ở công viên trước mặt ném đá vào tôi. Tôi chạy lên cầu. Đám trẻ réo: “Ông điên! Ông điên!”. Tí chạy theo, vừa thở, vừa nắm tay tôi: “Ai bảo cậu qua bên ni, dắt cậu thiệt mệt!”.
NGUYỄN NGUYÊN PHƯỚC Vào một buổi tối mùa thu, Đinh Hoài Viễn, một nhà văn trẻ tuổi, một người hoàn toàn vô danh trong văn giới, trong khi bóc phong thư mới nhận được vào buổi sáng ngày hôm đó, đã phát hiện ra ở mặt sau cái phong bì rỗng ấy một văn bản kỳ lạ trong hình thức của một truyện ngắn không đề tên tác giả.
ĐỖ KIM CUÔNGQuán cà phê cây sứ của vợ chồng Tư Hiền nằm ngay mặt tiền con đường nhỏ dẫn ra biển. Quán không trang hoàng đèn xanh đèn đỏ, không quầy két, không người chạy bàn, chỉ dăm ba bộ bàn ghế nhựa rẻ tiền.
HƯƠNG LANNàng sống trong một ngôi nhà xưa, được xây cất từ đời ông cố của nàng, tính ngót nghét nó cũng hơn trăm tuổi. Ngôi nhà nằm giữa một khu vườn mênh mông.
LƯƠNG VĂN CHILGT: Nhà tù, nơi chưa mảy may cải hóa được người đàn ông từng trác táng trên nền đạo đức xã hội, nhưng... Truyện được thắt nút khi Thuần “lột trần” vẻ đẹp phồn sinh xuân thì để minh chứng cho những ham muốn nguyên khai của con người là có giới hạn. Không khiên cưỡng ở nhiều chi tiết nhạy cảm, không tục trần trên từng đường cong mỹ diệu... Kịch độc đã thật sự “tiêm” những rung cảm lạ lùng vào miền hoang mê của lương tri đồng loại.
GIAO CHỈ Bão tố thường nổi dậy từ biển khơi hùng vĩ và kể cả. Những hút gió sấn sổ táp xuống mặt đất bao la quăng dội, tàn sát điên cuồng cho hả những cơn giận dồn góp lâu dài.