Những bài thơ hình thức lạ

09:55 25/08/2009

NGUYỄN TRỌNG TẠO chọn và giới thiệuThời Thơ Mới ở ta đã có thơ hình thoi, thơ hình tam giác, thơ hình thập giá... Và bây giờ thơ “tân hình thức” của người Việt ở hải ngoại cũng đã làm nao lòng một số người làm thơ trong nước. Những loại thơ hình thức ấy thường là bắt chước những cách tân kỳ dị của thơ phương Tây từ thế kỷ XIX đến ngày nay. Thực ra thì thơ chữ Nho ở ta cũng đã từng có thơ hình tròn, thậm chí có bài đọc được đến 18 cách, nhưng những “người hiện đại” ở ta lại thường vẫn chuộng thơ Tây và từ đó cũng “sáng tạo” ra những hình thức kỳ dị khác gây chú ý cho người đọc (xem).

Những Ngày Vô Cảm của Nguyễn Hoàng Nam

Tôi có hỏi nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, một người giỏi tiếng Anh và có theo dõi thơ tân hình thức ở Tây-Mỹ, thì anh bảo rằng, sự ngắt đôi từ rồi cắt xuống dòng ở tiếng Anh là do đặc điểm ngôn ngữ và ngữ âm rất đặc biệt của họ; còn ngôn ngữ của ta khi ngắt các hợp từ ra và cắt xuống dòng thì có khi gây cười như thơ... Bút Tre. Sự ngây ngô đó đã khiến cho người đọc bị phản cảm và thậm chí buồn phiền khó chịu.

Tuy nhiên, các loại thơ hình thức lạ vẫn xuất hiện trên thi đàn vài thế kỷ nay. Nhà thơ lớn của Pháp Apolinaire đã kéo dọc các chữ cái trong bài thơ Il Pleut như những sợi mưa mềm mại cho nội dung mưa rơi. Nhà văn nổi riếng Heminway thì viết bài Thơ trắng bằng những con số và các dấu nối như một bài toán. Morgan lại làm bài thơ Bài ca của con quái vật hồ Loch Ness bằng những nguyên âm. Nguyễn Hoàng Nam lại thấy Ngày vô cảm trên bàn cờ ngập tràn quân tốt. Ở ta gần đây, nhà thơ Dương Tường cho xuất bản tập thơ Đàn, không có chữ viết mà chỉ bằng những hình vẽ... Tất cả những điều ấy chứng tỏ sự trăn trở rất quái lạ cho Thơ.

Tôi nghĩ rằng, dù thích hay không thì loại thơ này đã và đang xuất hiện. Vậy xin giới thiệu cùng bạn đọc một số bài thơ hình thức lạ để tham khảo, để học tập hoặc để xa lánh nó. Có điều tôi tin rằng, chắc chắn bạn sẽ đọc (xem) nó theo cách riêng của mỗi người.

TV Ký

Bud                  weis                  er

Cách dùng:

* Đọc theo âm kêu của ễnh ương (Bợt   wais ờ). Tước đoạt
nghĩa của chữ, cả đen và bóng. Lập đi lập lại để nảy sinh hình và ý.

ERNEST HEMINGWAY

                        Thơ Trắng

                        “        30           “
                        7          !   11   :        14       ,        13       .
                                      3,          3,               ,
                    ,           15        ;                  22         !
                                                            Oak Park, 1916
                                                Trapeze (10 Tháng Mười Một 1916)

EDWIN MORGAN

Bài Ca Của Con Quái Vật Hồ Loch Ness

Sss nnn whu ffff ll?
Hnw hu ffl hhnn wfl hfl?
Gdrobl bobl hob ngbl gbl gl g g g g glgl,
Drubl haflablhaflubhaj gabhaf lhafl fl fl-
gm gra wwww grf grawf awfgm graw gm,
Hovoplodok-doplodovok-plovodokot-doplopdopkosh?
Spl graw fok fok spl graf hatch gabrl gbrl fok spl fok!
Zgra kra gka fok!
Grof grawff gahf?
Gombl mbl bl-
blm plm,
blm plm,
blm plm,
bip,
                                Nguyễn Đăng Thường dịch

* Theo truyền tục hồ Loch Ness (Tô Cách Lan) là chỗ ẩn của một con khủng long, Edwin Morgan nói bài thơ trên là lời oán hờn của con quái vật cô đơn trước khi lặn xuống nước biệt tăm, vì lúc trồi lên nó không được gặp lại lũ bạn thời thanh xuân.

KENZO

Hoa Xinh
Hạ Hương

Tháng giêng
Tháng hai
Tháng bảy
Tháng bảy
Tháng bảy
Tháng bảy
Tháng bảy
Tháng bảy
Tháng bảy
                                Nguyễn Đăng Thường dịch

N.P

Mưa Đầu Mùa

bụm tay hứng
giọt
đầu mùa
giọt
theo từng kẽ
giọt
rơi xuống thềm
g
i
ọ
t
em
rơi xuống lụa mềm
đau ta từ buổi pháo rền nhà em

NGUYỄN HOÀNG NAM

Những Ngày Vô Cảm

APOLINAIRE

IL Pleut

Mưa đang rơi
Mưa rơi những âm thanh phụ nữ như nó đã chết trong ký ức.
Và mưa cả anh và em gặp gỡ kỳ diệu đời ta ôi những giọt nhỏ nhoi
Những đám mây đùn nhảy lồng lên cất tiếng hí vang cả vũ trụ các
đô thị thính cảm
Lắng nghe trong mưa có hối tiếc và khinh khi khóc những điệu
nhạc cũ xưa
Lắng nghe những ràng buộc đổ xuống giữ lại em ở trên kia và dưới này.

(184/06-04)

Đánh giá của bạn về bài viết:

0 đã tặng

Bày tỏ cảm xúc Mã QRCode

Bình luận (0)

Tin nổi bật

Chùm thơ Đào Duy Anh

Sâu tưởngtrong sâu tưởng...ta có phải là mìnhhay tái bản cuộc đời nào đómà bằng lặng một đêm chưa thểphiên bản bốn mùa trong gió cơ man...
Chùm thơ Trần Lan Vinh

Thong thả cho quả chín câyCho mây ngũ sắc về đây hội mùa…
Chùm thơ Đoàn Ngọc Thu

...Ngoài kia mưaThầm thĩ hát trên cây lan hồ điệpLoài hoa nở hai bông một lầnTôi khóc...
Thơ Sông Hương 12-2005

Nguyễn Thị Kim Ngân - Trịnh Hoài Giang - Dư Thị Hoàn - Lê Thị Mây - Huỳnh Quang Nam - Trần Thị Bích Liên - Phan Văn Khuyến
Thơ Sông Hương 11-2005

Nguyễn Đăng Việt - Nguyễn Xớn - Nguyễn Thị Ngọc Hà - Đinh Thị Thu Vân - Nguyễn Thị Phước - Hồ Thế Phất - Nguyễn Lãm Thắng - Nguyễn Tấn On - Thái Doãn Long - Nguyễn Thiền Nghi - Lê Hưng Tiến - Lê Ngã Lễ - Đinh Hạ - Nguyễn Quân - Phạm Doãn Thị Mãi - Phạm Vân Hiền - Đào Duy Anh
Trên dòng chảy thơ hiện đại

HOÀNG VŨ THUẬTTrên các bậc thang thơ hiện đại, ta gặp nhiều gương mặt trẻ, có người đang ngồi trên ghế nhà trường, nhưng cũng không ít nhà thơ thuộc thế hệ trước và sau năm 1975. điều ấy chứng minh đổi mới thơ ca không dành riêng cho thế hệ nào cả. Những gì đang diễn ra sôi động trong nhịp điệu thời kinh tế tri thức đòi hỏi nhà thơ chuyển đổi thi pháp sáng tạo. Thơ không thể đứng yên thông thả, nhâm nhi mặc cho cuộc sống cuồn cuộn như cơn lốc.
Chùm thơ Công Nam

Luôn biết điều - Trước mùa mưa lũ - Tiếng hót mở mùa
Thơ Sông Hương 10-2005

Trần Thị Nương - Vi Thuỳ Linh - Châu Nho - Từ Nữ Triệu Vương - Trần Hoàng Phố - Nhụy Nguyên - Nguyễn Ngọc Phú - Tôn Phong - Phan Văn Chương - Thanh Tú - Trần Kim Hồ - Phan Thành Minh - Huy Trụ - Nguyễn Việt Tư - Vĩnh Phúc
Chùm thơ Trần Cao Sơn

...Chị Dậu mới bán chóTrả nặng lãi chưa xongĐành bán Tý bé nhỏĐể cứu lấy mạng chồng...
Chùm thơ Phan Trung Thành

Trên tầng bốn và thực đơn hình chiếc quạt - Khoái cảm chưa đặt tên - Bản nháp bên lề cuộc sống
Thơ Sông Hương 09-2005

Lê Tấn Quỳnh - Nguyễn Thị Thái - Nguyễn Thánh Ngã - Nguyễn Loan - Trần Hoàng Phố - Nguyễn Đăng Việt - Nguyễn Ngọc Hưng - Vân Hạ - Lâm Thanh - Đỗ Văn Khoái - Võ Thị Hồng Tơ - Chu Sơn - Mai Ngọc Thanh - Ngọc Thùy Khanh
Thơ Sông Hương 03-2009

Lê Vi Thủy - Huỳnh Thúy Kiều - Thái Kim Lan - Hồ Đắc Thiếu Anh - Nhất Lâm - Nguyễn Thúy Vân - T.N. Thu Thủy - Ngô Thị Thục Trang
Thơ Sông Hương 08-2005

Nguyễn Thiền Nghi - Lê Thái Sơn - Nguyễn Ngọc Phú - Lam Kiều - Đặng Thị Kim Liên - Văn Lợi - Trần Tịnh yên - Trần Hữu Tâm Phương - Lưu Ly
Chùm thơ Bùi Tuyết Nhung

Tên thật: Bùi Thị Tuyết NhungTên thường dùng: Bùi Tuyết NhungSinh 22-10-1978Tốt nghiệp K6 Viết văn Nguyễn Du - Trường Đại học Văn hoá Hà Nội năm 2003
Chùm thơ Nguyễn Đông Nhật

tôi gắng vẽ hình tôi giữa cuộc đờibằng cây bút của những giấc mơ.có thể thấm tràn máu đỏhay có thể khô cong...
Chùm thơ Phạm Hồ Thu

Anh đã đến cùng tôi giản dịChia hạt cơm thơm, chia củ sắn bùiChia đêm chung hương, chia chiều ly biệtVà chia nhau kiếp sống làm người...
Chùm thơ Từ Nữ Triệu Vương

Gió mong manh mắt xanh màu ẩn tiếng yêu bản thế ngút ngàn...
Chùm thơ Phạm Vân Anh

Ô kìa trăm năm đá núi, trăm năm mây ngànTrăm năm gió bụi thân viễn xứTrăm năm tiếng hạc nghêu ngao...
Thơ Sông Hương 07-2005

Ngân Vịnh - Lê Vĩnh Tài - Đinh Thu - Phạm Thị Anh Nga - Vĩnh Nguyên - Thế Hùng - Lê Anh Dũng
Chùm thơ Thu Nguyệt

...Con quì lạy Phật bao laCúi đầu lại thấy chữ Ta cúi đầuChuông gần vang tận đâu đâuSen trong bình cũ nhìn nhau mỉm cười...