Nguyễn Tất Thành trên bến nhà Rồng năm 1911 - Ảnh: Internet
Viết về tư tưởng và tầm nhìn văn hóa của Chủ tịch Hồ Chí Minh, cho đến nay, đã có hàng ngàn tác giả với hàng vạn trang sách được công bố trong và ngoài nước. Do vậy, những điều chúng tôi nghĩ về Bác, một con người giản dị mà vĩ đại, một lãnh tụ kính yêu của dân tộc, một danh nhân văn hóa thế giới, cũng chỉ là những suy nghĩ nhỏ về một nhân cách lớn, nhân cách luận cách mạng Hồ Chí Minh, qua đó, góp phần lí giải sự kế thừa chủ nghĩa yêu nước truyền thống đưa đến sự thành công cho quá trình tìm đường cứu nước của Người. Từ con người nhân cách luận truyền thống Nguyễn Tất Thành… Có nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan để đưa đến sự thành công trong con đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh. Song một điều chắc chắn không ai có thể chối cãi được, đó là, Người đã được tiếp thu, thừa hưởng một truyền thống văn hoá cổ truyền đậm chất nhân văn, trọng tình, giàu lòng nhân ái của dân tộc Việt Nam từ hàng ngàn năm trước. Thủ tướng Phạm Văn Đồng, người học trò gần gũi của Hồ Chí Minh cũng đã viết: “Tôi bắt đầu cuốn sách về tư tưởng Hồ Chí Minh bằng cách đặt câu hỏi Hồ Chí Minh là ai lúc ra đi tìm đường cứu nước?”. Gs Phan Ngọc có lí khi cho rằng, “Con người thừa hưởng văn hoá của quê hương mình cũng như anh ta thừa hưởng ngôn ngữ, cách sinh hoạt, quan niệm sống, quan niệm về hạnh phúc, đau khổ, bổn phận, nghĩa vụ, cái đẹp về nhân cách, đạo đức, các cách ứng xử của nó”(1). Quê hương, gia đình và sự nhập cuộc của bản thân đã sớm làm nảy nở trong người thanh niên Nguyễn Tất Thành tấm lòng yêu nước, thương dân thiết tha: “Người thiếu niên ấy đã sớm hiểu biết và rất đau xót trước cảnh thống khổ của đồng bào. Lúc bấy giờ, Anh đã có chí đuổi thực dân Pháp, giải phóng đồng bào”(2). Văn hoá trước hết là một sự kế thừa, do vậy, cũng có thể nói về tính kế thừa của tư tưởng Hồ Chí Minh từ góc nhìn văn hoá. Trước hết, Người được thừa hưởng và chịu ảnh hưởng sâu sắc tư tưởng văn hoá phương Đông được tích lũy từ bao thế hệ. Hồ Chí Minh sinh ra và lớn lên trong một gia đình Nho giáo, từ nhỏ Người đã học chữ Hán với các thầy là bậc túc nho yêu nước, làu thông Tứ Thư, Ngũ Kinh. Ảnh hưởng của Nho giáo đối với Người rất lớn, đạo đức Nho giáo đã thấm vào tư tưởng của Người. Người tiếp thu tinh hoa Nho giáo và đứng trên quan điểm cách mạng để sử dụng Nho giáo, tức là tiếp thu có phê phán. Cũng giống như Mác tiếp thu có phê phán tư tưởng của các nhà khoa học xã hội tư sản, triết học duy vật của Phơ-bách và phép biện chứng của Hêghen, Hồ Chí Minh có cách nhìn nhận khách quan, khoa học đối với Nho giáo, Người đánh giá đúng đắn vai trò, ý nghĩa của Nho giáo trong lịch sử tư tưởng xã hội nhân loại. Cũng như vậy là sự tiếp thu có chọn lọc tinh túy của Phật giáo - một nguồn gốc tư tưởng, triết lý, văn hóa phương Đông du nhập vào Việt Nam rất sớm. Những điểm tích cực của Phật giáo đã để lại những dấu ấn sâu sắc trong tư duy hành động, cách ứng xử của Hồ Chí Minh. Người kế thừa những tư tưởng tiến bộ, tích cực của Phật giáo, đó là tư tưởng vị tha, từ bi, bác ái, cứu khổ cứu nạn; nếp sống giản dị, thanh liêm; đề cao tinh thần bình đẳng; không xa rời đời sống mà luôn gắn bó với dân tộc, đất nước. Ảnh hưởng của tư tưởng Lão - Trang cũng thể hiện đậm nét trong con người Chủ tịch Hồ Chí Minh với lòng yêu thiên nhiên, lối sống giản dị, hòa mình với thiên nhiên của Người. Kế đến, văn hóa phương Tây với tư tưởng dân chủ cách mạng cũng thể hiện đậm nét trong tư tưởng Hồ Chí Minh. Từ khi còn học ở các trường Tiểu học Đông Ba, Quốc học Huế, Người đã say mê môn học lịch sử và tìm hiểu về cuộc Đại cách mạng Pháp năm 1789. Một điểm quan trọng tác động đến Hồ Chí Minh là tư tưởng tự do, bình đẳng, bác ái, có thể nói đó là xuất phát điểm để Người xác định hướng đi tìm đường cứu nước của mình. Những tư tưởng dân chủ của các nhà khai sáng như Vônte, Rútxô, Môngtexkiơ cũng ảnh hưởng đến tư tưởng Người. Khi sang Mỹ, Người đã tiếp thu giá trị về quyền tự do, quyền mưu cầu hạnh phúc của tất cả các dân tộc, Người tiếp thu và hình thành phong cách dân chủ của mình từ trong cuộc sống thực tiễn ở châu Âu. Cho dù tiếp xúc với hệ tư tưởng nào, Người cũng luôn khiêm tốn và lúc nào cũng tiếp thu sáng tạo những tinh hoa văn hoá nhân loại theo tinh thần “Việt Nam hoá” theo cách của mình. Trong “Những mẩu chuyện về đời hoạt động của Hồ Chủ tịch” (1949) của Trần Dân Tiên có đoạn viết: “Có người hỏi ông Nguyễn: ông là người thế nào, theo chủ nghĩa cộng sản hay theo chủ nghĩa Tôn Dật Tiên? Ông Nguyễn trả lời: Học thuyết Khổng tử có cái hay là sự tu dưỡng đạo đức; tôn giáo Giê-su có cái hay là lòng bác ái. Chủ nghĩa Mác có cái hay là phương pháp biện chứng. Chủ nghĩa Tôn Dật Tiên có cái hay là chính sách của nó phù hợp với điều kiện nước chúng tôi… Tôi cố gắng làm người học trò nhỏ của họ. Tôi chính là tôi ngày trước: một người yêu nước”. Yêu nước chính là một giá trị văn hoá nhân văn truyền thống được người Việt Nam hun đúc từ bao đời nay mà Bác được thừa hưởng. Một nền văn hoá có một tư tưởng chủ đạo. Nếu tư tưởng chủ đạo của văn hoá phương Tây là cá nhân luận thì truyền thống văn hoá Việt Nam, theo Gs Phan Ngọc, là truyền thống nhân cách luận. Con người nhân cách luận lấy nguyên lí trọng tình làm triết lí sống (Một bồ cái lí không bằng một tí cái tình, Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ). Người Việt Nam không đánh giá một người ở tài sản, địa vị, quyền lực, mà ở quan hệ của anh ta với mọi người, cụ thể trong hai quan hệ: Một là trong quan hệ với đất nước, tổ quốc Việt Nam. Anh ta phải “trung” với tổ quốc Việt Nam, đặt quyền lợi của tổ quốc lên trên mọi quyền lợi. Hai là trong quan hệ với gia đình hiểu theo nghĩa rộng, trong cách đối xử với cha mẹ, vợ con, làng nước, bạn bè. Cơ sở của quan hệ thứ nhất là chữ “trung” (hiểu theo nghĩa trung với nước); cơ sở của quan hệ thứ hai là chữ “hiếu” (hiếu với dân chứ không chỉ hiếu với cha mẹ). Qua cách ứng xử của anh ta với tổ quốc và gia đình, anh ta có được một thân phận và một diện mạo. Người ta đánh giá anh theo nhân cách, là người có nhân cách cao hay nhân cách thấp. Nhân cách không lệ thuộc vào địa vị, tài sản, học vấn, quyền lực. Đây chính là bản sắc văn hoá Việt Nam, văn hoá 4F mà Gs Phan Ngọc đã từng đề cập: Tổ quốc (Fatherland), Gia đình (Family), Thân phận (Fate), Diện mạo (Face). Vì vậy, con người nhân cách luận Việt Nam lấy tổ quốc làm điểm quy chiếu, cho nên Việt Nam là một nước hàng ngàn năm không ai đánh bại nổi, không ai chinh phục được. Đối với nhân dân Việt Nam, Tổ quốc lớn hơn tất cả. Sở dĩ Việt Nam đánh bại được quân xâm lược là vì có một lý thuyết quân sự xuất phát từ chính văn hoá dân tộc Việt: văn hoá vì nghĩa vì tình, văn hoá yêu nước thương nòi; đó là sự hiếu hoà, khoan dung, tâm công theo tinh thần nhân văn truyền thống. Hồ Chí Minh đàm phán với các nước trên cơ sở tự do, bình đẳng, bác ái của Pháp; đàm phán với Mỹ trên cơ sở quyền tự quyết của dân tộc mà hiến pháp Mỹ thừa nhận. Cố Gs Trần Quốc Vượng đã từng đưa ra nhận định rất hay về văn hoá Việt Nam truyền thống: mất dân gian là mất hồn dân tộc. Cái tạo nên minh triết Hồ Chí Minh, ngoài sự tích hợp văn hoá Đông Tây kim cổ, là truyền thống yêu nước thương nòi, triết lí dân gian của chính người Việt. …Đến con người nhân cách luận cách mạng Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh Đến với cách mạng từ truyền thống văn hoá cũng là con đường chuyển biến từ con người nhân cách luận truyền thống đến con người nhân cách luận cách mạng Hồ Chí Minh. Cuộc đời hoạt động cách mạng, tìm đường cứu nước, giải phóng dân tộc của Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh là cuộc đời của một nhân cách luận cách mạng mẫu mực. Nhân cách luận cách mạng được Bác lấy làm triết lí sống trong suốt cả cuộc đời của mình, dù đứng trên cương vị nào. Điều này được thể hiện trên mấy khía cạnh sau: Thứ nhất, “tìm đường cứu nước” không phải là cụm từ mới mẻ ở thời đại Nguyễn Tất Thành. Nhưng so với cha ông, con đường cứu nước của Nguyễn Tất Thành có khác. Không ít nhà nghiên cứu, học giả, nhà văn, nhà báo… trong và ngoài nước đã tìm hiểu cái “khác” ấy ở Nguyễn Tất Thành. Cụ Phan Chu Trinh chủ trương cách mạng cải lương với chính quyền thực dân Pháp, điều đó chẳng khác gì “xin giặc rủ lòng thương”. Cụ Phan Bội Châu hy vọng Nhật giúp đỡ để đuổi Pháp, điều đó không chỉ là không tưởng mà còn rất nguy hiểm, chẳng khác gì “đưa hổ cửa trước, rước beo cửa sau”. Phải tìm con đường khác, con đường mới; phải đi ra nước ngoài nhưng theo một hướng khác. Chỗ khác nhau cơ bản không phải ở hành động xuất dương, mà trước hết ở mục đích của nó. Nguyễn Tất Thành xác định mục đích hoàn toàn khác: “Tôi muốn đi ra ngoài xem nước Pháp và các nước khác. Sau khi xem họ làm thế nào, tôi sẽ về giúp đồng bào chúng ta”(3). Đó phải chăng là sự vận dụng triết lí dân tộc trong thực tiễn “Trăm nghe không bằng một thấy” của Người đó sao. Muốn chiến thắng đối phương phải hiểu đối phương. Nguyễn Trãi hiểu đối phương tương đối dễ vì những quan hệ giữa Việt Nam và Trung Quốc đã có từ lâu. Con đường cứu nước mà Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh phải tìm là ở ngay các nước tiêu biểu nhất của chủ nghĩa đế quốc (Pháp, Mỹ), một đối tượng hoàn toàn xa lạ với Việt Nam lúc bấy giờ. Đó là một sự thức nhận mẫn tiệp của một nhân cách có tầm nhìn xa và rộng. Thứ hai, đường lối chính trị của con người nhân cách luận cách mạng lấy đoàn kết làm nền tảng sách lược, cho nên, để thu phục quần chúng không thuần túy bằng con đường kinh tế, con đường bạo lực dựa trên kỷ luật mà còn theo chính con đường nhân cách luận cách mạng - con đường nêu gương. Trong tác phẩm Đường Kách mệnh (1927), Bác đã từng đề cập đến “tư cách một người cách mệnh” với 23 đặc điểm. Với mình thì: cần kiệm; hoà mà không tư; quả quyết sửa lỗi mình; cẩn thận mà không nhút nhát; hay hỏi; nhẫn nại; hay nghiên cứu, xem xét; vị công vong tư; không kiêu ngạo; hy sinh; ít lòng ham muốn về vật chất; bí mật. Với người thì: với từng người thì khoan thứ; với đoàn thể thì nghiêm; có lòng bày vẽ cho người; trực mà không táo bạo; hay xem xét người. Làm việc phải: quyết đoán; dũng cảm, phục tùng đoàn thể. Những đức tính trên đều được tìm thấy trong truyền thống văn hoá dân tộc. Chu Văn An, Nguyễn Trãi, Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh... là những tấm gương bất tử về nhân cách. Trong đó, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh là tấm gương sáng nhất về con người suốt đời hi sinh phấn đấu cho độc lập tự do của Tổ quốc, hạnh phúc của nhân dân; lòng nhân ái, tình yêu nước, đồng chí, đồng bào; cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư và học tập không mệt mỏi để phụng sự tổ quốc, phụng sự nhân dân. Thứ ba, Nguyễn Ái Quốc là một người cộng sản hết sức tích cực và lỗi lạc (sáng lập Đảng Cộng sản Pháp, sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam). Nhưng là người phương Đông, Nguyễn Ái Quốc nhìn cách mạng theo con mắt phương Đông, có một truyền thống đạo đức khác truyền thống văn hoá phương Tây. Bằng chứng là Bác chủ trương một chủ nghĩa Mác-Lênin mang đậm bản sắc Việt Nam, xây dựng trên cơ sở tiếp thu, kế thừa truyền thống trọng nghĩa tình của dân tộc không phải hoàn toàn trên căm thù giai cấp. Do những điều khách quan về kinh tế - xã hội, quá trình phân hoá xã hội giai cấp ở Việt Nam có những sắc thái riêng: “Mác đã xây dựng học thuyết của mình trên một triết lí nhất định của lịch sử, nhưng lịch sử nào? Lịch sử châu Âu. Mà châu Âu là gì? Đó chưa phải là toàn thể nhân loại”(4). Người đã “Việt Nam hoá” và trực tiếp đưa lí luận Mác-Lênin vào phong trào cách mạng Việt Nam, bao gồm cả phong trào công nhân và phong trào yêu nước. Từ chủ nghĩa yêu nước, thực tiễn sống, học tập và hoạt động phong phú ở Pháp (1911), Mỹ (1912-1913), Anh (1913-1917), Paris (1917-1923), với bản lĩnh, tư chất thông minh, kiến thức văn hoá rộng cổ - kim - đông - tây, Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh đã “Việt Nam hoá” lí luận Mác-Lênin và trực tiếp đưa vào phong trào cách mạng Việt Nam một cách thành công và hiệu quả nhất. Sau hết, tầm nhìn Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh được thể hiện thông qua sự thức nhận về cách mạng của Người. Theo Nguyễn Ái Quốc, có 3 loại cách mạng: “Tư bản cách mệnh như Pháp cách mạng năm 1789, Mỹ cách mệnh độc lập năm 1776 (đuổi Anh), Nhật cách mệnh năm 1864. Dân tộc cách mạng như Itali đuổi cường quyền Áo năm 1859, Tàu đuổi Mãn Thanh năm 1911. Giai cấp cách mệnh như công nông Nga đuổi tư bản và giành lấy chính quyền năm 1917”(5). Từ sự phân loại đó, Nguyễn Ái Quốc đi đến đánh giá có tính chất so sánh để hướng người đọc tới một sự lựa chọn duy nhất: Cách mạng Việt Nam đang tiến hành thuộc loại cách mạng gì? Theo Nguyễn Ái Quốc đó là cuộc cách mạng dân tộc, hay là cuộc cách mạng chính trị với mục đích cuối cùng là đoàn kết tất thảy mọi người bị áp bức bóc lột vùng dậy lật đổ chính quyền thực dân Pháp, giành lại tự do cho nhân dân, độc lập cho dân tộc. Sau 10 năm (1911-1920) tìm đường cứu nước, Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh đã khẳng định cách mạng giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người cần phải có những nhân tố khách quan và chủ quan, bên trong và bên ngoài, dân tộc và thời đại. Tuy nhiên, nhân tố quan trọng “trước hết phải có đảng cách mệnh”(6). Từ chủ nghĩa yêu nước với nhân cách luận truyền thống đến chủ nghĩa cộng sản với nhân cách luận cách mạng, con đường mà Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh đã đi cũng chính là con đường Người đưa dân tộc chúng ta đi theo: độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Dẫu có lúc thăng, lúc trầm, nhưng hôm nay chúng ta vẫn có thể hiểu được vì sao từ nền văn hóa đã khai sinh ra, Chủ tịch Hồ Chí Minh vượt qua tư tưởng thời đại mình để tiếp nhận chủ nghĩa Mác-Lênin mà vẫn không đánh mất cái văn hóa làng quê Việt Nam trọng nghĩa, trọng tình. Cuộc đời cách mạng 10 năm tìm đường cứu nước (1911-1920), 10 năm tiếp thu, truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin (1920-1930) đưa đến sự ra đời Đảng Cộng sản Việt Nam, giành lấy chính quyền năm 1945 và con đường 30 năm kháng chiến giành lại sự thống nhất đất nước, là thực tiễn lịch sử minh chứng cho sức sống vững bền của đường lối cách mạng và tầm nhìn Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh về con đường cứu nước và giải phóng dân tộc. T.V.S - N.T.T.L (263/01-11) -------------- (1) Phan Ngọc, Bản sắc văn hoá Việt Nam, Nxb Văn hoá thông tin, Hà Nội, tr.396. (2, 3, 6) Trần Dân Tiên, Những mẩu chuyện về đời hoạt động của Hồ Chủ tịch, Nxb Chính trị quốc gia và Nxb. Thanh niên, Hà Nội, 1994, tr.12. (4) Hồ Chí Minh toàn tập, Nxb CTQG, H.2000, t.1, tr.465. (5) Hồ Chí Minh toàn tập, Sđd, t.2, tr.264-280. |
Tải mã QRCode
HỒNG NHU (Đọc tập “Chuyện Huế” của Hồ Đăng Thanh Ngọc - NXB Thuận Hóa 2008)
NGUYỄN ĐÔNG NHẬTĐọc xong tập sách do họa sĩ Phan Ngọc Minh đưa mượn vào đầu tháng 6.2009(*), chợt nghĩ: Hẳn, đã và sẽ còn có nhiều bài viết về tác phẩm này.
NGUYỄN HỮU QUÝ (Mấy cảm nhận khi đọc Chết như thế nào của Nguyên Tường - NXB Thuận Hóa, 2009) Tôi mượn thuật ngữ chuyên ngành y học (Chăm sóc làm dịu=Palliative Care) để đặt tít cho bài viết của mình bởi Phạm Nguyên Tường là một bác sĩ điều trị bệnh ung thư. Tuy rằng, nhiều người biết đến cái tên Phạm Nguyên Tường với tư cách là nhà thơ trẻ, Chủ tịch Hội Nhà văn Thừa Thiên Huế hơn là một Phạm Nguyên Tường đang bảo vệ luận án tiến sĩ y khoa.
LÊ THỊ HƯỜNGTìm trong trang viết là tập tiểu luận - phê bình thứ 3 của Hồ Thế Hà. Sau những ngày tháng miệt mài “Thức cùng trang văn” (viết chung với Lê Xuân Việt, được giải thưởng Cố đô 1993 - 1997), Hồ Thế Hà lại cần mẫn “tìm trong trang viết” như một trăn trở đầy trách nhiệm với nghề.
MAI VĂN HOANNguyễn Công Trứ từng làm tham tụng bộ lại, Thị lang bộ Hình, Thượng thư bộ Binh... Đương thời ông đã nổi tiếng là một vị tướng tài ba, một nhà Doanh điền kiệt xuất. Thế nhưng khi nói về mình ông chỉ tự hào có hai điều: Thứ nhất không ai "ngất ngưỡng" bằng ông; thứ hai không ai "đa tình" như ông. Nguyễn Công Trứ "ngất ngưỡng" đến mức "bụt cũng phải nực cười" vì đi vào chùa vẫn mang theo các cô đào.
SICOLE MOZETBà Nicole Mozet, giáo sư trường Paris VII, chuyên gia về Balzac và là người điều hành chính của các hội thảo về Balzac đã làm một loạt bài nói chuyện ở trường Đại học ngoại ngữ Hà Nội, trường Đại học sư phạm Hà Nội, Nhà xuất bản thế giới... Chúng tôi trích dịch một đoạn ngắn trong bản thảo một bài nói chuyện rất hay của bà. Lúc nói bà đã phát triển những ý sau đây dưới đầu đề: Thời gian và tiền bạc trong Eugénie Grandet, và đã gợi cho người nghe nhiều suy nghĩ về tác phẩm của Batzac, cả về một số tác phẩm của thế kỉ XX.
CAO HUY HÙNGLịch sử vốn có những ngẫu nhiên và những điều thần tình mà nhiều người trong chúng ta chưa hiểu rõ. Tỉ như: Thế giới có 2 bản Tuyên ngôn độc lập, đều có câu mở đầu giống nhau. Ngày tuyên bố tuyên ngôn trở thành ngày quốc khánh. Hai người soạn thảo Tuyên ngôn đều trở thành lãnh tụ của hai quốc gia và cả hai đều qua đời đúng vào ngày quốc khánh...
NGUYỄN VĂN HOA1. Tôi là người Kinh Bắc, nên khi cầm cuốn sách Văn chương cảm và luận (*) của Nguyễn Trọng Tạo là liền nhớ ngay tới bài hát Làng quan họ quê tôi của anh mà lời ca phỏng theo bài thơ Làng quan họ của nhà thơ Nguyễn Phan Hách.
TRẦN HUYỀN SÂMSau mười năm, kể từ khi “Cái trống thiếc” ngỗ ngược của chú lùn Oska vang lên trên đống gạch đổ nát của thế chiến II, Herta Munller đã tiếp nối Gunter Gras và vinh danh cho dân tộc Đức bởi giải Nobel 2009.
NGUYỄN ĐÌNH CHÍNH (nhân Đọc "Từ những bờ hoa gió thổi về")Ông Trần Nhật Thu sinh năm 1944 ở Quảng Bình. Ông lớn lên, làm thơ, đoạt giải thi ca cũng từ miền đất gió cát này. Năm 1978 ông rời Quảng Bình như một kẻ chạy trốn quê hương. Nhưng hơn hai chục năm nay miền quê xứ cát vẫn âm thầm đeo bám thơ ông. Qua đó lộ cảm tâm trạng ông vẫn đau đáu miền gió cát này.
Nhà văn Tô Nhuận Vỹ tên thật là Tô Thế Quảng, sinh ngày 25 tháng 8 năm 1941, quê ở Vinh Xuân, Phú Vang, Thừa Thiên Huế. Anh đã kinh qua các công việc: dạy học, phóng viên, biên tập viên… Anh từng giữ các chức vụ: Tổng thư ký và Chủ tịch Hội Văn nghệ Bình Trị Thiên, Tổng biên tập tạp chí Sông Hương, Giám đốc Sở Ngoại vụ, đại biểu HĐND tỉnh Thừa Thiên Huế, Uỷ viên Ban kiểm tra, Uỷ viên Hội đồng văn xuôi và Ban đối ngoại Hội Nhà văn Việt Nam.
ĐÔNG LAThế là sự ồn ào qua rồi. Diễn đàn đã đóng cửa. Nhưng lẽ nào việc thẩm định văn chương chỉ râm ran một hồi như thế, rồi cái nhùng nhằng còn nguyên nhùng nhằng, sự mâu thuẫn còn nguyên mâu thuẫn, và chuyện hay dở đến đâu cũng vẫn cứ mãi lửng lơ!
ĐÀO DUY HIỆP"Ngữ pháp, ngữ pháp khô khan chính nó, trở thành cái gì đó như một thuật phù thủy, gọi hồn; các từ sống lại, được cấp xương thịt, danh từ trong dáng vẻ tôn nghiêm bản thể của nó, tính từ, trang phục trong suốt khoác lên nó và nhuộm sắc cho nó một lớp tráng, còn động từ, thiên thần của vận động, mang lại cho câu sự động dao" (Baudelaire) (1)
MAI VĂN HOANMai Văn Hoan sinh 20-1-1949, quê Thanh Trạch, Bố Trạch, Quảng Bình. Anh tốt nghiệp khoa Văn, Đại học Sư phạm Vinh và từng dạy ở các trường: Cấp 3 Minh Hoá (1971-1973), Sư phạm 10+3 Quảng Bình (1973-1979), Hai Bà Trưng (1979-1985), Quốc Học (1985-2009). Anh từng tham gia bồi dưỡng hàng chục học sinh giỏi văn tỉnh Bình Trị Thiên (1979-1989), tỉnh Thừa Thiên Huế (1989-2009) đoạt giải Quốc gia. Một số học sinh của anh đã trở thành phó giáo sư, tiến sĩ, cán bộ quản lý, nhà văn, nhà báo... nhưng vẫn “mãi mãi không thể nào quên những giờ dạy văn của thầy Mai Văn Hoan” như lời chị Lương Thị Bích Ngọc tâm sự trên VietNamNet.
NGUYỄN HỮU NGÔ Cuốn sách đồ sộ "Côn Đảo" của Nhà xuất bản Trẻ (1996) là một nguồn tư liệu quý mà những người làm công việc nghiên cứu lịch sử cách mạng Việt Nam không thể không tìm đến. Vì vậy sự chính xác về thông tin đòi hỏi phải khẳng định. Và cũng vì vậy tôi có đôi điều xin thưa với ban biên tập Nhà xuất bản Trẻ về những thông tin về nhân vật Mai Tấn Hoàng được coi là người tử tù cách mạng.
VÕ THỊ QUỲNHĐặng Huy Trứ (1825 - 1874) đã để lại khá nhiều thơ văn cho đời. "Từ Thụ Yếu Quy"(*) tập sách bàn về nạn hối lộ và đức thanh liêm của người làm quan, là một trong những áng văn quý giá ấy.
Văn Cầm Hải tên thật Nguyễn Thanh Hải, sinh ngày 20 tháng 01 năm 1972, quê ở làng Trần Xá, Hàm Ninh, Quảng Ninh, Quảng Bình.
CAO HUY HÙNGBa mươi năm đã trôi qua, kể từ ngày Bác Hồ vĩnh biệt chúng ta! Người đã để lại cho toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta di sản vô cùng quí báu: Đó là bản di chúc lịch sử của thời đại Hồ Chí Minh, thời đại rực rỡ nhất trong lịch sử vinh quang hàng ngàn năm của dân tộc. Đó là kỷ nguyên độc lập dân tộc, tự do của Tổ quốc, kỷ nguyên cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội.
LÊ THỊ MÂYĐề tặng một giấc mơ là tập thơ hay và buồn của Lâm Thị Mỹ Dạ. Tập thơ này được giải thưởng của UBTQLH các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam năm 1998. Sau khi xóa bao cấp trong in ấn thơ, rất nhiều người có cơ hội tự in thơ, có khi là mỗi năm một tập. Lâm Thị Mỹ Dạ không ở trong diện ấy.
ĐẶNG TIẾNPhê bình huyền thoại(1) của Đào Ngọc Chương là một cuốn sách mỏng, in giới hạn, có lẽ chỉ nhắm vào một nhóm sinh viên, nhưng là sách cần yếu, mới mẻ.