HIỆU CONSTANT
(SHO) Nói đến Nhà thờ Đức bà thì hầu như ai cũng đã từng nghe. Qua tác phẩm bất hủ của Victor Hugo, nhưng nơi đây cũng là địa điểm yêu thích mà bất kỳ khách tham quan nào ghé Paris cũng cố gắng dừng chân!
Nhà thờ Đức Bà Paris - Ảnh: internet
Thời gian trôi, Nhà thờ hình như không già đi theo năm tháng, vẫn hùng dũng và oai phong, bề thế nghiêm trang đứng soi mình bên dòng sông Seine. Năm nay Chính phủ Pháp và Tòa thị chính Paris tổ chức mừng sinh nhật Nhà thờ… 850 tuổi. Nhân dịp này Đức Bà đã nhận được món quà hai triệu Euro do các con chiên đồng tâm dâng tặng. Khoản tiền ấy cho phép Nhà thờ thuê đúc lại toàn bộ giàn chuông giống hệt như chúng vốn thế từ thế kỷ XVIII. Bởi theo như các cha xứ, bốn trong giàn chuông đã bị hủy hoại vào cuối thế kỷ 18 và đã được thay thế vào năm 1856 nhưng những chuông này kém phần vang. Bốn chiếc chuông đó đã được gửi đến thành phố Villedieu (một nơi nổi tiếng nhất nước Pháp về nghệ thuật đúc chuông đồng), chờ đợi Nhà nước Pháp có quyết định cuối cùng về số phận của chúng. Chúng sẽ không được nung chảy lẫn tái sử dụng.
Ngày 31 tháng giêng năm 2013, những chuông mới tinh khổng lồ đã được chuyển về Paris dưới sự chào mừng vang dội của dân chúng thành Paris và khách du lịch, trong khi đó thì giàn chuông cũ trong Nhà thờ Đức bà Paris vang lên dồn dập đón tiếp...
Chín chiếc chuông, trong đó cái lớn nhất có đường kính hai mét. Mỗi chiếc chuông mang một tên thánh và phát ra một nốt nhạc. Marie (nặng 6 tấn đồng và thiếc) nốt Sol. Gabriel (4,1 tấn) nốt La. Anne-Genevière (3,4 tấn) nốt Si. Denis (2,5 tấn) nốt Đô, Marcel (1,9 tấn) nốt Rê. Etienne (1,5 tấn) nốt Fa. Benoit-Joseph (1,3 tấn) nốt Fa. Maurice (1 tấn) nốt Sol và Jean-Marie (782 kg) nốt La.
Giàn chuông được chở trên những chiếc xe khổng lồ, có hai dàn cảnh sát đi mở đường và hộ tống, cảnh còn ấn tượng hơn cả đoàn xe đưa rước Tổng thống. Giàn chuông được đích thân Đức ông Patrick Jacquin, trưởng giáo phận Notre Dame de Paris tháp tùng trên một chuyến xe buýt hai tầng.
Tám trong số những chuông này được sản xuất tại xưởng đúc Cornille Havard, trong lò luyện đồng truyền thống tồn tại từ thế kỷ 19 ở Normandie. Chúng sẽ được đặt trên các tháp phía bắc của Nhà thờ. Chuông thứ chín, to nhất, Marie đã được đổ khuôn bởi xưởng đúc Hoàng gia Eijbouts ở Asen, Hà Lan, trước khi được gửi đến lò luyện Normandie, nơi tập chung những đơn đặt hàng của Nhà thờ. Marie sẽ được đặt tại tháp phía Nam, bên cạnh chuông đại Emmanuel (330 tuổi, nặng 13,2 tấn và dành cho nốt Fa, đây là chuông duy nhất không được thay trong dịp này.
Toàn bộ giàn chuông được nhóm thợ bậc thầy làm việc miệt mài trong hơn một năm và dự định chúng sẽ có độ tuổi từ 200 đến 300 năm. Trong suốt tháng hai 2013, khách tham quan và con chiên đã được mãn nhãn, bởi chúng được trưng bày ngay trong gian chính Nhà thờ, sau khi đã được chính Đức Hồng y Giáo chủ André Vingt-Trois ban phép.
Lễ ban phép diễn ra vô cùng ấn tượng! Vào đúng 11h15 thứ bảy ngày mùng 2 tháng hai, những tiếng chuông đầu tiên vang lên trong sự yên lặng... đầy tính tôn giáo. Hồng y giáo chủ làm lễ. Trước một khối cử tọa, gồm toàn các cháu nhỏ thuộc khối cấp I của xứ đạo, đồng loạt ngồi bệt xuống đất, phía sau chúng là các con chiên (người lớn) và khách du lịch đứng xem, Đức ông từ cửa chính tiến vào, bắt đầu ban phép từ chuông bé nhất đến chuông to nhất. Ai nấy đều hết sức chăm chú, hình như họ nín thở. Đức Hồng y dừng lại trước mỗi chiếc chuông cùng hai đứa trẻ và một người lớn, “những cha mẹ đỡ đầu” của chiếc chuông đó, hai đứa trẻ sẽ hô to tên chuông trước khi gõ vào đó ba tiếng. “Jean-Marie”, Yann-Marie và Jean, hô to trước cái chuông đầu tiên, nhỏ nhất. Sau đó kiến trúc sư Jean-Marie (cha đỡ đầu người lớn) của chuông giải thích cụ thể rằng chuông được đặt tên này là để tưởng nhớ đức Hồng y Giáo chủ Jean-Marie Lustiger, tổng giám mục xứ đạo Paris trong những năm 1981 – 2005. Sau buổi ban phép thánh và đặt tên chuông là một buỗi lễ trang trọng. Riêng chiếc to nhất, Marie, sẽ được ban phép vào một buổi lễ khác, cùng chiều hôm ấy.
Trong số những “cha mẹ đỡ đầu người lớn” này, chúng ta sẽ nhận ra một số khuôn mặt rất nổi tiếng. Như Đại Công tước phu nhân của Luxembourg (Son Altesse Royale la Grande-Duchesse de Luxembourg) là « mẹ đỡ đầu » của Marie. Ngài Trưởng ấn Gabriel de Broglie (Chancelier Gabriel de Broglie) cho Gabriel. Đích thân cựu Giáo Hoàng Benoit XVI, được đại diện của Ngài tới dự là đức ông Luigi Ventura, cho chuông Benoît-Joseph...
Sau đó còn phải đưa những chiếc chuông đó lên tháp! Thật là một công việc nặng nhọc nhưng hết sức tế nhị, bởi Notre Dame de Paris khi xây dựng đã không tính đến chuyện này! Thế nên ban lãnh đạo phải cầu viện đến một đơn vị cẩu trục nổi tiếng nhất nước Pháp với những dụng cụ tối tân nhất, khoang lưới cáp giỏ tốt nhất... cần cẩu nhạy nhất với thợ lái chuẩn nhất...
Theo lời giám đốc lò luyện chuông thì dù cho ở thời đại nào, hiện đại như thế kỷ 21 hiện nay hay ở chục thế kỷ về trước, thì những thao tác nâng chuông lên tháp cao vẫn “gần giống hệt như nhau”. Bởi không hề có bất kỳ hệ thống điện nào. Cũng không hề có hệ thống điện nào để rung chuông... Vậy nên chỉ nhờ vào sức mình mà các thợ đúc chuông đẩy chuông lên Chuông được gắn chặt vào những sợi cáp. Dẫu sao cũng có một chút so sánh nho nhỏ: nếu như cách đây hơn ba trăm năm, đám thợ phải mất hơn một phần ba tháng (hơn 10 ngày) để định vị được chuông lớn Emmanuel (nặng 13 tấn), thì đám thợ ngày nay chỉ mất chừng hơn một phần tư giờ để đưa Marie (nặng 6 tấn) lên tháp của mình...
Việc đưa chuông lên tháp chỉ được làm vào buổi đêm, sau khi Nhà thờ đóng cửa, “để tránh ảnh hưởng tới những khách tham quan trong ngày”, Paul Bergamo, giám đốc lò luyện đồng Cornille Havard phân trần.
Làm thế nào để nâng chín chiếc chuông, mỗi chiếc nặng đến nhiều tấn, lên độ cao 54 mét? Để thực hiện thao tác cực kỳ tế nhị này, có hai ê kíp với những nhiệm vụ rất cụ thể: Ê kíp đầu tiên, gồm những thợ đúc chuông ở Cornille Havard, dịch chuyển chín chiếc chuông từ gian chính vào phần sâu trong cùng Nhà thờ, bên dưới hàng cửa sổ mắt bò của dãy tháp bắc và nam. Những ô cửa này rất nhỏ, được đóng bằng các cánh cửa sập, cho phép đưa chuông qua và lên tận tháp. Đến đó thì sẽ là nhiệm vụ của các thợ chuông đồng hồ Bodet.
Thật là một thứ công việc vừa nặng nhọc vừa đòi hỏi sự khéo léo tinh tế. “Mỗi tầng cửa sổ có một người thợ đứng đón, để theo dõi sự chuyển động”. Mọi thao tác đều cần sự nhẹ nhàng và tỉ mỉ, bởi vì “trung bình chỉ có một xăng ti mét khoảng cách từ chuông đến thành ô cửa sổ trên vòm nhà mà thôi”. Đôi lúc cần phải có một người thợ đứng vắt vẻo trên tháp để điều chỉnh đường đi của chuông, chỉ cần lệch vài milimet là hỏng việc.
Cả giàn chuông sẽ đồng loạt réo vang lần đầu tiên trên độ cao tháp chuông của chúng vào ngày 23 tháng ba năm 2013.
Vậy là giàn chuông mới đã vang lên trên các đinth tháp Nhà thờ Đức bà Paris lần đầu tiên vào ngay 23 tháng ba năm 2013, đêm trước của ngày lễ Tỉa Cành. Khách viếng thăm, sau ba tuần mãn nhãn với giàn chuông khổng lồ, giờ chúng đã lấy lại tính cách và dáng vẻ huyền bí trong lãnh địa của chúng. “Việc người ta không bao giờ nhìn thấy chúng đã gợi lên sự huyền bí của những chiếc chuông”, Paul Bergamo, giám đốc lò luyện đồng Cornille Havard tiết lộ với đầy vẻ đam mê. Rồi cuối cùng, ông vừa cười vừa nói: “Giờ thì công chúng sẽ chẳng còn may mắn được chiêm ngưỡng chúng nữa rồi, nếu có thì cũng phải đợi không dưới ba hoặc bốn trăm năm nữa.”
Vậy là từ bây giờ, khách sành tiếng chuông sẽ không còn phải phàn nàn nữa. Tiếng chuông Nhà thờ Đức bà Paris đều đặn ngân lên đón chào khách hành hương đến từ khắp nơi trên quả địa cầu.
Và theo như nhiều kiến trúc sư và những Người của Nhà thờ, thì Nhà thờ Đức bà Paris, hàng năm đón nhiều triệu khách du lịch viếng thăm, thì cũng đến lúc “trẻ hóa” một chút cho bà cụ 850 tuổi này. Ngoài những kỷ vật mà nhà thờ lưu giữ còn “có những vật có giá trị lịch sử lớn, ví như những đồ vật trong lễ đăng quang của Napoléon, những báu vật của Công giáo, trong đó có những thánh tích quý giá của Nỗi khổ hình của chúa Jésus, đặc biệt là vòng hoa gai trong sự kiện đóng đinh chúa Jésus vào chữ thập...”, Laurent Prade, người quản lý của Nhà thờ nói. “Ý thức được tầm quan trọng của di sản này là hết sức cần thiết và cần đem lại cho chúng một cái nhìn mới nhờ các ô kính mới và một lớp đèn chiếu sáng phù hợp hơn.”
Vậy là Nhà thờ được trang bị thêm một giàn đèn hiện đại, cả trong lẫn ngoài, để nâng cao giá trị những thành phần kiến trúc, nhưng được thao tác một cách hết sức kín đáo và tế nhị với nền công nghệ hiện đại. Giàn đèn chiếu sáng dưới hình thái tiến hóa, tức là chúng có thể được thay đổi tùy theo thời khắc trong ngày, cho những buổi lễ hay những buổi hòa nhạc. Mặc dù được cho là dự án quá nhiều tham vọng, nhưng hoàn toàn hợp lý và có thể thực hiện được. Nhà thờ Đức bà Paris thuộc di sản quốc gia, và “cha đỡ đầu” của chốn thâm nghiêm này là đích thân tổng thống Pháp. “Sáu triệu năm trăm ngàn Euro so với mười bốn triệu lượt khách thăm hàng năm, con số này không phải là quá đắt đỏ”, nhà quản lí Laurent Prade nói thêm.
Những con số khổng lồ đưa ra để “trẻ hóa” Nhà thờ thì ít người biết đến. Chỉ biết rằng trong suốt năm 2013, dân thành Paris và khách tham quan sẽ liên tục được mục sở thị những lễ hội và những buổi hòa nhạc diễn ra ngay tại đây và dù ngày nắng hay mưa, hè hay đông, khách lại nghe thấy tiếng chuông lanh lảnh vang xa phát ra từ Nhà thờ Đức bà Paris.
Paris 26 tháng chín 2013
H.C
Tải mã QRCode
Series hòa nhạc tương tác dành cho trẻ nhỏ dưới tám tuổi Bach Before Bedtime đang nỗ lực xóa bỏ khoảng cách cố hữu giữa nghệ sĩ và khán giả, làm cho môi trường âm nhạc cổ điển trở nên thân mật nhất trong khả năng có thể.
Triết học đôi khi được hiểu như là “nghệ thuật sống” và quả thật, điều này đúng. Nhưng cũng có những lý do để tin rằng triết học có thể còn là “nghệ thuật chết”.
BORIS CHEKHONIN
Địa điểm là ở khu Tam giác Vàng, những câu chuyện không phải là nói về CIA, những tên gián điệp, những viên chức chính quyền địa phương thối nát hoặc những nhân vật quen thuộc khác. Thời thế đã thay đổi. Băng-cốc đang phát động cuộc chiến chống lại chất na-cô-tic.
L.T.S: Năm 1985 lần đầu tiên ở Pháp độc giả mới biết có một kịch bản văn học của Jean Paul Sartre viết từ 1959 mang tựa đề "Sigmund Freud hay là Bản giao kèo với quỷ sứ". Gần đây báo Văn học Xô viết số 22 tháng 6-1988 đã đăng kịch bản văn học đó kèm với bài viết của giáo sư A.Belkin - tiến sĩ y học, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu tâm lý - nội tiết - thuộc Viện tâm thần học MOCKBA. Sau đây Sông Hương xin giới thiệu với độc giả kịch bản J.P.Sartre và bài viết nói trên của giáo sư tiến sĩ A.Belkin.
PANKAJ MISHRA - BENJAMIN MOSER
Ở chuyên mục Bookends hằng tuần, sẽ có hai nhà văn đứng ra giải đáp các vấn đề đặt ra với thế giới sách. Xưa, Ezra Pound từng khích lệ đồng nghiệp: “hãy làm mới”. Tuần này, Pankaj Mishra và Benjamin Moser tranh luận xem ngày nay liệu có bất kỳ sự mới lạ thật sự nào còn lại cho các nhà văn khám phá.
Hơn 50 năm vừa viết văn vừa làm báo đã làm cho nhà văn Graham Greene trở thành một người nói tiếng nói của quần chúng trên thế giới.
LISANDRO OTERO
Cách đây mấy tháng ở Thủ đô Buenos Aires (Argentina) một hội nghị các nhà văn quốc tế đã được tổ chức, để thảo luận về đề tài tiểu thuyết sẽ ra sao vào thế kỷ hai mươi mốt sắp sửa đến.
Sakharov sống trong một tòa nhà đồ sộ và không mấy vui vẻ ở Matxcơva. Tòa nhà do những tù nhân chiến tranh Đức thiết kế và xây dựng trên những công trường đã bị ném bom suốt thời chiến tranh.
PATRICK MODIANO
(Phát biểu ngày 7/12/2014 tại Hàn lâm viện Thuỵ Điển ở Stockholm của Patrick Modiano, Giải Nobel Văn học 2014)
Mọi thông tin liên quan tới người được nhận giải Nobel sẽ chỉ được Viện hàn lâm Thụy Điển tiết lộ sau 50 năm. Giờ đây, sự thật về nhà văn duy nhất từng từ chối giải thưởng văn học danh giá nhất hành tinh đã được công bố.
Nhà văn người Mỹ F. Scott Fitzgerald - tác giả của cuốn tiểu thuyết kinh điển “Gatsby vĩ đại” - đã viết thư tay cho con gái trong ngày đầu năm. Lá thư dành cho một cô bé, nhưng khiến người lớn cũng phải suy nghĩ.
Trong năm nay, một nhà văn vĩ đại của Mỹ Latinh - Gabriel Garcia Marquez - đã qua đời. Ở đất nước Colombia quê hương ông, người ta đang chuẩn bị cho ra mắt hàng loạt tờ tiền có in hình chân dung nhà văn để mọi thế hệ người Colombia đều sẽ biết và nhớ về ông.
NGUYỄN VĂN DŨNG
Thời trai trẻ tôi yêu nước Nga qua tác phẩm Chiến tranh và hòa bình của Lev Tolstoi. Lớn lên tôi càng yêu nước Nga hơn bởi lịch sử hào hùng và nền văn hóa phong phú với những con người Nga nhân hậu, dễ thương. Nay về già, tôi quyết tâm đi thăm nước Nga cho bằng được. Tất nhiên Moskva là chọn lựa đầu tiên.
TRẦN HUYỀN SÂM
LGT: Giải Goncourt ở Pháp 5/11 vừa qua, đã vinh danh cho bác sĩ, nữ văn sĩ Lydie Salvayre, với tác phẩm Pas Pleurer/ Đừng khóc.
VĨNH THƯ
Trích ý kiến trao đổi về tình hình đổi mới công tác văn học nghệ thuật giữa đoàn cán bộ lãnh đạo văn hóa văn nghệ Việt Nam nghiên cứu học tập tại AOH (Viện hàn lâm khoa học xã hội trực thuộc TW Đảng cộng sản Liên Xô) với Ban thư ký và một số nhà văn Liên Xô.
Interstellar, bộ phim khoa học giả tưởng vừa ra mắt tháng 11 vừa qua của đạo diễn Christopher Nolan về hành trình tìm kiếm một trái đất khác - một ngôi nhà mới cho loài người, đã khiến khán giả trầm trồ, kinh ngạc và cảm động bởi nhiều yếu tố khác nhau: kỹ xảo điện ảnh đỉnh cao, cốt truyện đầy tính khoa học hấp dẫn, thông điệp đáng suy ngẫm về tình yêu và mối quan hệ của con người với Trái đất. Nhưng có lẽ ấn tượng mê hoặc nhất về bộ phim là hình ảnh hố đen (black-hole) và lỗ sâu (worm-hole) giữa vũ trụ mà đoàn làm phim đã mô phỏng - một kết quả tuyệt vời của sự cộng tác giữa khoa học và nghệ thuật.
Khác với mọi lần, năm nay, tin nhà văn Pháp Patrick Modiano được Viện Hàn lâm Thụy Điển chọn trao giải thưởng Nobel Văn học có phần làm cho báo chí, truyền thông ngoài nước Pháp ngỡ ngàng.
Tiến sĩ tâm thần học Brian L. Weiss kể về quá trình điều trị cho một bệnh nhân nhớ được tiền kiếp.
Sử gia kiêm nhà văn Italy Angelo Paratico vừa công bố một nghiên cứu mới gây sửng sốt, cho rằng mẹ danh họa Phục hưng Lenardo da Vinci (1452-1519) có thể là một nô lệ người Trung Quốc.