Ba Thắc cổ miếu ở Sóc Trăng là một cơ sở thờ tự của người Khmer Nam bộ. Nơi đây có nhiều huyền thoại linh thiêng được dân gian truyền miệng. Đặc biệt là những bộ xương người lộ thiên và chuyện kho báu dưới lòng đất.
Ngôi miếu bị tàn cây bồ đề cổ thụ che khuất - Ảnh: Hoàng Phương
Tọa lạc tại ấp Chợ Cũ, TT.Mỹ Xuyên, H.Mỹ Xuyên (Sóc Trăng), Ba Thắc cổ miếu là một cơ sở thờ tự theo tín ngưỡng thờ Néak Tà của người Khmer Nam bộ. Nơi đây có nhiều huyền thoại linh thiêng được dân gian truyền miệng. Đặc biệt là những bộ xương người lộ thiên và chuyện kho báu dưới lòng đất.
Miếu thờ thần bảo hộ
Ngôi miếu không lớn, lại bị che khuất bởi cây bồ đề cổ thụ nên không khí âm u, tĩnh mịch. Ở gian chính, trên khung cửa có tấm hoành Ba Thắc cổ miếu viết bằng chữ Hán, phía dưới chú bằng chữ quốc ngữ. Bên ngoài, ở cửa vòm hàng hiên có đắp chữ số 1927, có lẽ là năm trùng tu cổ miếu.
Trước sân miếu xây một cái tháp thờ Chiến sĩ trận vong theo mô tuýp hiện đại. Ở bên trong gian miếu bố trí các câu liễn, hoành phi chữ Hán và cả dàn lỗ bộ hai bên bàn thờ vốn thường thấy trong các ngôi đình của người Việt ở Nam bộ.
Ông Quách Phụng Hoàng (82 tuổi) cho biết gia đình ông gốc là người Triều Châu, tới định cư ở vùng này đến nay đã ba đời. Ngày xưa ở khu vực này ngoài ngôi miếu Ba Thắc còn có 2 cái am thờ bà Thượng động Cố hỉ và bà Chúa xứ, cùng miếu thờ ông Hổ. “Nghe ông bà kể lại, miếu Ba Thắc lúc đầu cất bằng gỗ, nằm ở bìa rừng hoang vu. Đến năm 1927, những người trong bang hội Triều Châu cất lại. Mãi đến sau năm 1990 mới được sửa chữa và đến năm 2003 trùng tu thêm lần nữa…”, ông Hoàng kể.
Bàn thờ “Ông Tà” Ba Thắc ở vị trí trung tâm cổ miếu. Trên bệ thờ cao có một khám thờ uy nghi, sơn son thếp vàng. Trong khám thờ đặt một hòn đá trứng thuôn dài, được người dân địa phương nhủ vàng.
Theo ông Quách Phụng Hoàng, ông Ba Thắc là người gốc Khmer, nhưng có người nói là gốc Chàm. “Xưa lắm, nghe nói ông được thỉnh từ chùa Miên qua đây cất miếu thờ, người dân địa phương gọi ngôi miếu là “chùa Ông Ba”. Đặc biệt trong dân gian tồn tại truyền thuyết cho rằng, ông Ba Thắc là một hoàng tử của nước Lào, vì xung đột mà phiêu bạt sang đây rồi lạc tới Bãi Xàu định cư. Ông có công biến mảnh đất này thành nơi trù phú, nên khi qua đời, để tưởng nhớ công ơn, người ta xây miếu thờ ông”, ông Hoàng nói.
Tham khảo ý kiến nhà nghiên cứu Huỳnh Ngọc Trảng, ông cho biết người Khmer thờ Néak Tà như người Việt thờ vị thần bảo hộ. Do đó có thể hiểu, miếu Ba Thắc thờ vị thần bảo hộ cho xứ Ba Thắc xưa.
Còn chuyện cặp thần xà ở gốc cây bồ đề cổ thụ tu thành chánh quả, được nhiều người cao tuổi trong ấp Chợ Cũ kể lại, cũng như chuyện rắn thần mất trứng gây ra một trận giông dữ dội, làm cây cối, nhà cửa sụp đổ… được truyền tụng ở Bãi Xàu là ảnh hưởng tín ngưỡng thờ thần Naga gốc Ấn được Việt hóa.
Bí ẩn xương người lộ thiên
Trong khuôn viên Ba Thắc cổ miếu, mấy năm gần đây, cứ sau một trận mưa lớn thì lộ lên xương, cốt của người xưa, đa phần là xương ống chân, tay. Năm 2008, số xương cốt được Ban quản lý cổ miếu gom lại vào 2 cái quách rồi xây một ngôi mộ để nhang khói. Hiện nay sân miếu đã được lót xi măng nên việc phát hiện hài cốt không còn nữa. Nhưng trong khu vực này thỉnh thoảng vẫn còn, chỗ khu vườn miếu Bà Thượng động cũng có.
Trao đổi với chúng tôi, tiến sĩ Trịnh Công Lý, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến đầu tư du lịch TP.Sóc Trăng, cho biết một số nghiên cứu về vùng đất Ba Thắc cho thấy khu vực chung quanh miếu Ba Thắc là nơi từng xảy ra chiến trận. Ông Lý đề nghị các nhà khảo cổ học nên vào cuộc tiến hành khai quật, xác định niên đại cũng như về nhân chủng học của những bộ xương để có kết luận chính xác.
Người dân địa phương cho biết vào năm 2002, khi tiến hành đào móng sửa lại miếu, người ta còn phát hiện được một số chén, dĩa, tiền đồng và cả xương người… bị vùi lấp dưới nền gạch. Từ đó, nhiều người đồn đoán rằng dưới miếu chôn giấu một kho báu...
Theo Hoàng Phương - Ngọc Phan - TNO
Tải mã QRCode
NGUYỄN QUANG HÀ Kỷ niệm 20 năm thành lập đặc khu Côn Đảo (8.1991 - 8.2011) Thế hệ chúng tôi, thời tuổi trẻ, ai mà chẳng thuộc bài hát ca ngợi chị Võ Thị Sáu: “Mùa hoa Lêkima nở, ở quê ta miền Đất Đỏ, thôn xóm vẫn nhắc tên người anh hùng đã chết cho đời sau...”.
NGÔ VĂN MINH Bảo vệ chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ là công việc quan trọng nhất của mỗi quốc gia. Triều Nguyễn sau khi đã mở mang, hợp nhất địa giới hành chính trong toàn lãnh thổ đã có những quy định về việc bảo vệ chủ quyền, tránh các thế lực bên ngoài dòm ngó, trong đó đặc biệt chú trọng đến việc bảo vệ chủ quyền đường biên giới và đường biển.
LÊ THỊ BÍCH HỒNG Ghi chép Đến hẹn lại lên cứ đến ngày 27/3 (âm lịch) hàng năm, mảnh đất Mèo Vạc - nơi “phên dậu” của Tổ quốc lại rạo rực không khí đón Lễ hội chợ tình Khâu Vai - phiên chợ tình nổi tiếng có một không hai ở nước ta, thậm chí còn độc đáo và hiếm có trên thế giới, mà từ lâu đã trở thành huyền thoại.
NGUYỄN MINH CHÂU Trong đời viết văn của tôi, các tác phẩm chính về truyện ngắn và tiểu thuyết đều viết về vùng đất Bình Trị Thiên.
NGUYỄN HOÀNG YẾNChiếc xe khách chạy chậm dần. Âm giọng đặt sệt miền Nam của gã phụ xe chợt vang lên “Đến ngã ba MaDaGui rồi… có ai xuống không” Kiểu nói oang oang của gã kèm với tiếng thắng xe rít nhè nhẹ đánh thức tôi ra khỏi vùng ký ức mơ hồ vừa nồng nàn ấm áp vừa gian khổ chua cay.
XUÂN ĐỨCLàng tôi cách thị trấn Hồ Xá không xa, người lớn đi bộ gần một giờ, còn trẻ con thì đủ sức níu lấy gióng mẹ mà chạy lon ton từ nhà lên chợ huyện.
KÊ SỬUGiá trị văn hóa phi vật thể là sản phẩm tinh thần có giá trị lịch sử - văn hóa, khoa học, thẩm mỹ được lưu truyền bằng miệng, truyền nghề trình diễn và các hình thức lưu giữ khác.
NGÔ THIÊN THUPhước Yên một thời là thủ phủ của chúa Nguyễn Phúc Nguyên, con thứ sáu của Nguyễn Hoàng. Sau khi lên ngôi chúa ông cải tổ lại mọi công việc và được dân gọi là chúa Sãi. Sau khi Nguyễn Hoàng mất vào năm 1613, theo lời di huấn, ông ra sức củng cố sức mạnh cho mình bằng cách hoàn thiện bộ máy hành chính và quân sự... Năm 1626 ông dời phủ từ Dinh Cát vào đất Phước Yên để lập phủ mới. Mục đích chính cho việc chuyển phủ vào đây là để chuẩn bị thực lực chống quân Trịnh lâu dài.
NGUYỄN THAM THIỆN KẾDo xê dịch ngẫu nhiên của số phận, tuổi thơ tôi lớn lên ở mường Cự Thắng, châu Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ.
VI THÙY LINHÔ tô xanh chạy triền đê thở cùng những đợt hôn ngạt thở. Không phải Hollywood mà hơn cả Hollywood, khi mỗi nhịp vô - lăng là một scène cuồng say nơi miền không chạm đất nơi miền không lên trời. Sông Thao đang chảy trong tình yêu của tôi.
HỒ ĐĂNG THANH NGỌC(Kỷ niệm 60 năm thành lập Hội Liên Hiệp Văn học Nghệ thuật Thừa Thiên Huế)Dọc một thời trai trẻ của những năm chín mươi, khi ấy đất nước bắt đầu đổi mới, tôi đi gần như khắp các làng quê xứ Huế từ biển khơi, đầm phá đến thẳm sâu rừng núi đại ngàn.
KÊ SỬU1. Đặc điểm đời sống của dân tộc Ta ôi
HIỀN QUANGCâu chuyện của tôi về vùng núi ven đường số 9, ngay trên thung lũng Khe Sanh lịch sử này chỉ xoay quanh con cá và cây cà phê trong hướng đi lên của hợp tác xã Tân Độ.
NGUYỄN VĂN VINHCuối năm 1953, Pháp thực hiện kế hoạch Na-Va, chúng tổ chức nhiều cuộc càn quét có quy mô đánh sâu vào vùng hậu cứ nước ta. Quân dân ta đánh trả quyết liệt. Pháp thua to, dẫn đến ngày 7 tháng 5 năm 1954, toàn bộ tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, vị trí chiến lược quan trọng vào bậc nhất của giặc Pháp bị tiêu diệt.
HÀ LẬP NHÂNLần đầu tiên người Việt phát hiện ra những điều sâu kín nhất trong chính tâm hồn mình. Đó là tích truyện An Dương Vương quay lại chém chết con gái Mỵ Châu yêu quí của Người sau khi kinh đô Cổ Loa thất thủ. Vì vậy cho dù bản thân An Dương Vương không phải là một nhà tư tưởng, nhưng tích truyện về ông thì lại có một tầm tư tưởng thật sâu sắc.
NGUYỄN HỮU SƠN1. Trong trường kỳ lịch sử Việt Nam, danh nhân thiền sư Từ Đạo Hạnh (?- 1117) là một trong những hiện tượng văn hóa chứa đựng nhiều điều nghịch lý:
PHONG LÊTrên các chuyến tàu xuyên Việt, từ Hà Nội vào thành phố Hồ Chí Minh tôi thường xiết bao bồi hồi khi qua mảnh đất miền Trung quê tôi - xứ nghèo Nghệ Tĩnh, khô khát nắng hạn và gió Lào.
NGUYỄN KHẮC PHÊGọi là “một ngày”, nhưng có nhiều cách tính. Thông thường, đó là quãng thời gian từ sáng đến tối; với các công chức thì chỉ gọn trong “8 giờ vàng ngọc”.
TRẦN HOÀI... Chiều nay ra đứng trông về, bên ven bờ Hiền Lương mây lặng lờ trôi... Phải, đến bây giờ, sau hơn 40 năm kể từ ngày nhạc sỹ Hoàng Hiệp ôm cây đàn mãng- đô- lin hát bài hát đầu tay của mình mới sáng tác "Câu hò bên bến Hiền Lương" nổi tiếng, mây vẫn lặng lờ trôi.
NGUYỄN HỮU NHÀN Ghi chép Ngày nay đồng bào cả nước nô nức về Phú Thọ để tưởng niệm Vua Hùng. Theo sử sách cổ của Trung Hoa thì ông Vua Hùng chính là người Lạc Việt có nhiều pháp thuật, quyền năng phục được các bộ lạc, làm thủ lĩnh mà xưng là Hùng Vương (1).