Sử gia kiêm nhà văn Italy Angelo Paratico vừa công bố một nghiên cứu mới gây sửng sốt, cho rằng mẹ danh họa Phục hưng Lenardo da Vinci (1452-1519) có thể là một nô lệ người Trung Quốc.
Danh họa Phục hưng Leonardo da Vinci
Paratico đã sống ở Hong Kong trong 20 năm và ông chỉ đưa ra giả thuyết trên sau khi nghiên cứu nhiều tài liệu.
Truy tìm gốc gác phương Đông
Thời gian gần đây, ông đang hoàn tất cuốn sách mang tựa đề Leonardo Da Vinci: A Chinese Scholar lost in Renaissance Italy (tạm dịch: Leonardo Da Vinci: Một học giả Trung Quốc bị lạc ở Italy thời Phục hưng) và hy vọng sẽ xuất bản nó vào năm 2015. Trong cuốn sách này, Paratico truy tìm nguồn gốc mối quan hệ giữa Da Vinci và phương Đông.
Qua tác phẩm mới nhất của mình, Paratico bày tỏ niềm tin rằng mẹ Da Vinci có xuất thân từ phương Đông. Tuy nhiên để khẳng định bà là một người Trung Quốc, ông đã sử dụng phương pháp suy diễn.
Người ta vẫn biết cha danh họa là một công chứng viên, còn mẹ ông, bà Caterina, thì không được nhắc tới nhiều. Một số người cho rằng bà là một nông dân địa phương.
Tuy nhiên, Paratico lại ủng hộ một giả thuyết khác hẳn. “Một khách hàng giàu có của cha Da Vinci có một người nô lệ tên là Caterina. Sau 1452, năm Da Vinci chào đời, bà biến mất. Bà không còn làm việc ở đây nữa” – Paratico viết và tin rằng bà Caterina được đưa tới Vinci, cách Florence khoảng hơn 30km, để sinh con. Thời điểm ấy việc quan hệ tình dục với một nô lệ bị xem là không đứng đắn.
Thực ra, các giả thuyết nói rằng mẹ Da Vinci là nô lệ tới từ phương Đông đã từng xuất hiện trong một số tư liệu được tìm thấy năm 2002. Sau đó, vào năm 2007, các nhà nghiên cứu của trường Đại học Chieti đã nghiên cứu dấu vân tay của Da Vinci và cho rằng nhiều khả năng ông có dòng máu Arab trong người. Năm 2008, các nhà nghiên cứu Italy công bố giả thuyết mẹ ông là một nô lệ.
Đối với Vitor Teixeira, sử gia nghệ thuật đồng thời là Phó giáo sư trường Đại học St Joseph ở Macau, giả thuyết bà Caterina tới từ Trung Đông dễ chấp nhận hơn ý tưởng cho rằng bà có xuất thân từ Trung Quốc, xét theo nguồn gốc của các nô lệ thời đó, cũng như nét mặt của danh họa.

Giới nghiên cứu hoài nghi
Có một câu hỏi được đặt ra là vì sao Paratico lại nghĩ bà Caterina là một người phương Đông? “Trong thời Phục hưng, nhiều nước như Italy và Tây Ban Nha có không ít nô lệ tới từ phương Đông” – Paratico nói.
Ông còn chỉ ra những dấu hiệu khác về "nguồn gốc Trung Quốc" của Da Vinci, chẳng hạn danh họa "viết bằng tay trái, từ trái sang phải". Da Vinci còn là người ăn chay, một thói quen ăn uống không phổ biến đối với người châu Âu thời điểm đó”.
Thêm nữa, người ta có thể tìm thấy nhiều yếu tố phương Đông trong tranh của Da Vinci. Kiệt tác Mona Lisa có thể là chân dung của mẹ ông, như nhà tâm lý người Áo Sigmund Freud từng nhận xét hồi năm 1910. Đằng sau kiệt tác Mona Lisa có một phong cảnh mang đậm hơi hướng Trung Quốc và thậm chí gương mặt nàng Mona Lisa cũng có nét của người Trung Quốc.
Tuy nhiên, ông nói rằng chỉ qua phân tích mẫu di truyền từ di hài những người thân của danh họa được chôn cất ở Florence, người ta mới có thể giải mã được bí ẩn này.
Ông Paratico còn tin một bức phác họa của Da Vinci đã truyền cảm hứng để người Macau xây dựng công trình nhà thờ Thánh Paul nổi tiếng. Nhà thờ Thánh Paul, có niên đại từ thế kỷ 16, nay chỉ còn là phế tích. Nơi này từng có một quần thể các công trình thuộc về nhà thờ, gồm Đại học Thánh Phaolô và Nhà thờ chính tòa Thánh Paul.
Ngày nay, khu di tích này là một trong những điểm đến nổi tiếng nhất của Macau. Hồi năm 2005, di tích đã được xếp hạng Di sản thế giới chung trong nhóm Khu lịch sử Macau.
Nhiều nhà nghiên cứu đã hoài nghi về các giả thuyết của Paratico. “Tôi tôn trọng giả thuyết của Paratico và đây là một gợi ý thú vị. Song tôi không nghĩ rằng nhà thờ đã được làm theo tranh phác họa của Da Vinci” – sử gia nghệ thuật Cesar Guillen Nunez thuộc Viện Macau Ricci nói.
Còn ông Francisco Vizeu Pinheiro, kiến trúc sư kiêm Phó giáo sư thuộc trường Đại học St Joseph, cho rằng Paratico “đã quá nhanh chóng đi đến kết luận trong khi không có chứng cứ chắc chắn”.
Nguồn: Việt Lâm - TT&VH
Tải mã QRCode
ORHAN PAMUK
Trong bốn năm qua, tôi đã và đang viết một cuốn tiểu thuyết lịch sử kể lại câu chuyện diễn ra vào năm 1901, trong suốt giai đoạn được biết đến với cái tên Trận đại dịch hạch thứ ba. Đó là một đợt bùng phát bệnh dịch hạch đã giết chết hàng triệu người ở châu Á khi mà châu Âu không chịu nhiều ảnh hưởng từ nó.
VALENTIN HUSSON
Trước hết, ta phải hướng sự chú ý đến động từ “cách ly” khi mà với tư cách là một ngoại động từ, nó có nghĩa là sự vứt bỏ ra khỏi một giới hạn; trong khi với tư cách là một nội động từ, nó hướng đến sự ràng buộc để ở lại trong một vài giới hạn nhất định. Nó vừa nói lên cả sự vứt bỏ lẫn sự rút lui; vừa hiện diện vừa vắng mặt.
HIỀN LÊ
Hiroshi Sugimoto (sinh năm 1948 tại Tokyo) là nhà kiến trúc sư, nhiếp ảnh gia người Nhật.
Palomar là tác phẩm hư cấu cuối cùng của Italo Calvino (1923 - 1985), một trong những nhà văn lớn nhất của Ý ở thế kỉ 20, xuất bản tháng 11 năm 1983.
TRẦN KIÊM ĐOÀN
Nếu bình thường thì giờ nầy chúng tôi đang ở “hộp đêm” trong bụng máy bay Eva trên đường về Quê hương và đang vượt nửa sau Thái Bình Dương.
JEAN-CLET MARTIN
Trong thời điểm cách ly và tự cách ly này, thế giới tái khám phá ra chiều kích mang lại cho nó một phương hướng nhất định.
Slavoj Žižek, nhà triết học người Slovenia, được mệnh danh là “nhà triết học nguy hiểm nhất ở phương Tây” hiện nay. Ông nổi tiếng với tác phẩm Đối tượng trác tuyệt của ý thức hệ (The Sublime Object of Ideology, 1989), ở đó ông đã kết hợp quan niệm duy vật Marxist và phân tâm học Lacan để hướng đến một lý thuyết về ý thức hệ.
MARKUS GABRIEL
Trật tự thế giới bị lung lay. Một loại virus đang lây lan trên quy mô vô hình của vũ trụ mà ta không hề biết được những chiều kích thực sự của nó.
ĐỖ LAI THÚY
M. Bakhtin (1895 - 1975), nhà nghiên cứu văn học Nga - Xô viết có tầm ảnh hưởng bậc nhất ở Việt Nam. Ông là nhà lý luận tiểu thuyết. Người phát hiện/minh ra tiểu thuyết đa âm, tính đối thoại, nguyên tắc thời-không, tính nghịch dị và văn học carnaval hóa…
THÁI THU LAN
Émile Zola là một nhà văn hiện thực lớn nhất đồng thời cũng phức tạp nhất của nước Pháp ở cuối thế kỷ thứ 19, là người sáng lập lý luận về chủ nghĩa tự nhiên, là một tấm gương lao động không mệt mỏi, là một chiến sĩ có tinh thần chiến đấu dũng cảm chống chiến tranh phi nghĩa, chống quyền lực tàn bạo và bênh vực quần chúng lao động nghèo khổ.
NGUYỄN TÚ ANH - TRẦN KỲ PHƯƠNG
Trong nghệ thuật Ấn Độ cũng như nghệ thuật Chàm, hình tượng con chuột luôn mang ý nghĩa tốt đẹp, đó là con chuột nhà hay chuột nhắt (mouse), chứ không phải chuột cống.
ANĐRÂY GOCBUNỐP (Tiến sĩ ngôn ngữ học Liên Xô)
Gần đây đã có những khám phá rất có ý nghĩa ở Washington và London, trong những cuốn sách đã yên nghỉ trên các kệ sách thư viện trong cả bốn thế kỷ nay.
NGUYỄN ĐỨC TÙNG
Jen học trước tôi hai năm, đàn chị. Cô là thường trú, PGY- 4, tôi là PGY- 2. Trong nghề chúng tôi, hơn nhau một năm đã là tình thầy trò, huống gì hơn hai.
LƯU TÂM VŨ
hồi ký
LTS : Nhà văn Lưu Tâm Vũ sinh năm 1942, tốt nghiệp sư phạm Bắc Kinh năm 1961, sau đó dạy học nhiều năm ở Bắc Kinh. Truyện ngắn đầu tay Chủ nhiệm lớp đoạt giải thưởng truyện ngắn ưu tú toàn quốc 1978, được coi là tác phẩm mở đầu cho văn học thời kỳ mới.
Cách đây 40 năm khi nhà xuất bản Morrow and Avon chi 5 triệu đô la cho James Clavell, tác giả những cuốn tiểu thuyết lịch sử nổi tiếng như Hồng Kông ngày ấy, Đại tướng quân, Whirlwind, giới xuất bản ở Mỹ choáng váng. Nhưng bây giờ tiền nhuận bút đã vượt xa kỷ lục ấy.
ALAN BURNS
William Carlos Williams cũng như bất cứ người nào, đến rất gần với việc nhận thức ra lý tưởng mới của chủ nghĩa hình tượng, nhất là trong những bài thơ như “The Great Figure” và “The Red Wheelbarrow”.
Đây là một câu chuyện về di dân được viết theo chương trình “Dự án chiếc giày” (The Shoe Project) được khởi xướng thành lập bởi tiểu thuyết gia Katherine Govier, Toronto, Canada. Chương trình này bao gồm việc giúp các phụ nữ di dân viết một câu chuyện 600 từ về kinh nghiệm di dân của mình và lên một sân khấu nhỏ để trình diễn (đọc) câu chuyện đó trước những khán giả trong vùng. “Dự án chiếc giày” được thực hiện ở Antigonish với sự giúp đỡ của tiểu thuyết gia Anne Simpson và nhà biên kịch Laura Teasdale.
NHƯ QUỲNH DE PRELLE
Tôi đã từng mơ ước về quê nhà để đọc thơ tiếng Việt, để thổn thức cùng thi ca tiếng Việt. Thế mà, ở nơi này, giữa trái tim châu Âu và trong lòng bạn bè quốc tế, tiếng Việt của tôi ngân lên giữa những nhịp điệu, những giọng nói hoàn toàn khác. Và tôi đi đọc thơ, tự bao giờ tôi cũng tự chuyển ngữ những bài thơ của chính mình với bạn đọc ở đây. Đi đọc thơ, bao điều thú vị và những mới mẻ.
HÂN QUY
(Phỏng vấn nhà báo lão thành LÉO FIGUÈRES)
PATRICIA HIGHSMITH