Na ơi...

09:15 08/08/2008
ĐOÀN LÊ               Tặng anh tôi Anh làm khoa học, tôi là diễn viên nhà hát. Riêng điều đó đã không hợp nhau. Nhưng tuổi trẻ không chịu nghĩ chín chắn, chúng tôi cứ yêu nhau bất chấp mọi giông bão ở cả hai phía gia đình.

Mẹ tôi thở dài bảo:
- Thằng này khô khan, lầm lì, ra vẻ trí thức khinh người. Mày tuổi Mùi, nó tuổi Mão, tam hợp biến tam tai, rồi khổ một đời con ạ.
Chị gái anh ấy lại bĩu dài môi nhận xét tôi:
- Toe toét suốt ngày, loại xướng ca vô loại ấy mà...
Anh viết nhật ký: “Cho dù tôi phải lên giàn thiêu, tôi cũng sẽ không thôi yêu em đắm say Na ạ...

Tôi tên là Lê. Hồi bé cả nhà trêu ghẹo gọi theo kiểu Tây giả cầy Lê-la, ám chỉ cái tính lê la ngồi đất chơi chuyền, chơi ô ăn quan cùng lũ bạn hàng xóm của tôi. Tôi rất tức. Thường tôi không trả lời mỗi khi ai gọi trêu “La ơi!

Nhưng khi anh gửi cho tôi một truyện ngắn hay tuyệt vời của một nhà văn Nga (nay tôi không còn nhớ tên): Na ơi, anh yêu em... tôi lại rất xúc động. Từ đó với riêng anh tôi chỉ là Na thôi. Hàng trăm lá thư đều kết thúc bằng câu quen thuộc: Na ơi, anh yêu em. Tôi giữ kín không kể cái tên Lê-la cho anh nghe, cũng không bao giờ hé cho ai biết cái tên Na của riêng hai chúng tôi...
Hai mươi ba năm sau chúng tôi tình cờ gặp lại nhau trên bờ biển Đồ Sơn. Anh có hai con trai kháu khỉnh, một bà vợ bác sĩ luôn ốm yếu, nhăn nhó vì bệnh tiểu đường. Tôi thì đèo bòng một ông chồng viện sĩ Hán Nôm, tính khô khan gấp mười anh. Tôi có duy nhất một cháu gái mười lăm, bắt mắt tựa một cây non xanh mướt lá lộc mùa xuân. Nhờ hình ảnh nó mà cái tổ cò rệu rã của tôi chưa đứt tung mọi mối.
Hai gia đình tình cờ ở cùng một khách sạn, tuy khác tầng. Bữa cơm đầu tiên, nhân danh sự quen biết cũ, chúng tôi ngồi hai bàn cạnh nhau. Tôi cố ý quay lưng lại để anh được tự nhiên trước cặp mắt gườm gườm cảnh giác của bà vợ. Bằng vào cách nhìn, tôi tin rằng bà ta biết chuyện quan hệ giữa chúng tôi khi trước. Vẻ gượng gạo của anh không thể giấu được ai, đừng nói gì giấu con mắt đàn bà, đặc biệt người đàn bà ấy lại là vợ, ốm yếu, mặc cảm với nhan sắc mình.
Ngày hôm sau tôi bảo chồng:
- Em chợt nhớ có công việc ở Hà Nội. Hai bố con cứ nghỉ lại đây cho con gái chơi biển ít bữa. Khi nào về, gọi điện em xuống đón.
Ông chồng Hán Nôm của tôi ngần ngừ một chút rồi cũng đồng ý. Dù sao đã có con gái bên cạnh, ông không sợ không có ai tìm hộ cặp kính cận.
Tôi bắt xe buýt về ga Hải Phòng. Nhưng như định mệnh, vừa len vào mua vé tàu, tôi va phải chính anh đang cầm chiếc vé trên tay, len dòng người đi ra.
- Ơ kìa, em đi đâu thế này?
- Em về Hà Nội có chút việc? Còn anh sao ở đây?
- Anh cũng về Hà Nội... có chút việc... chắc là giống như em.
Cả hai lặng đi không nói. Chúng tôi chạy trốn nhau nhưng không thoát.
Chúng tôi đổi chỗ cho một hành khách để được ngồi bên nhau. Thời gian trên tàu đủ để chúng tôi biết những diễn biến trong suốt hai mươi ba năm xa cách. Chúng tôi chỉ hết sức tránh nhắc đến lý do vì sao chia tay dạo đó.
Nhưng thật sự tôi không có lỗi. Trong ngày sinh nhật của một chàng diễn viên đóng đôi với tôi trong vở Cô Lọ Lem, anh chàng đã cố tình ôm hôn tôi trong cơn bốc đồng say bia. Trong đoàn, anh ấy thân với tôi nhất. Suốt năm năm sau khi tốt nghiệp trường Nghệ thuật về đoàn, anh luôn săn sóc tôi hệt một người anh trai. Tuy thế anh lại rất nhút nhát, không biết cách giãi bày lòng mình. Uống vài thang thuốc liều xong thì tôi đã có người yêu.
Tôi không nỡ khắt khe với hành động quá đà của bạn. Nhưng khổ thay hành động ấy lại lọt vào đôi mắt tình cờ của người tôi yêu, khi anh đứng đón tôi bên ngoài cửa.
- Em nói rằng không có tình ý gì sao? Rằng chỉ đơn thuần là tình bạn thôi sao? Ô, hoá ra các người sống theo kiểu Tây quá. Anh không thể chấp nhận thiên hạ ôm hôn người yêu của mình. Chả trách người ta vẫn có thành kiến với diễn viên.
- Diễn viên có gì xấu?
- Thì đấy. Trên sân khấu ôm hôn nhau thoải mái, yêu đương nhau tùm lum, tối nay anh này, tối mai anh khác... Tất nhiên ngoài đời cũng quen đi thôi. Chả còn gì thiêng liêng nữa. Có lẽ hơi giống trường hợp những ông bác sĩ phụ sản!
Nghe giọng khinh khi của anh, tôi ức đến hộc máu ra được. Tôi vùng chạy khỏi công viên, nơi chúng tôi thường hò hẹn, thề đến chết cũng không bao giờ gặp anh. Anh khinh nghề diễn viên hay khinh chính tôi? Hay tôi đã quá dễ dãi trong những lần hò hẹn để anh hiểu về tôi khác đi? Tôi oà khóc tức tưởi. Giá như lúc đó anh chạy theo níu tôi lại...
Tôi nghe tin anh đột ngột bỏ vào thành phố HCM. Tôi mất ngủ nhiều đêm, giận thân, giận đời và khóc rất nhiều...
- Em không khác xưa, tuy hơi đẫy ra. Hơn hai chục năm đi qua nhanh quá. Dạo bé, mỗi khi đọc thấy câu:
Mối tình hai mươi năm về trước, anh lại phì cười. Cải lương gọi bằng cụ. Bây giờ thì mình phải gọi cải lương bằng cụ.
Anh vẫn dí dỏm hoạt bát như thế. Anh rủ tôi đi ăn sủi cảo khi tàu về đến Hà Nội. Sủi cảo Hồng Liên vốn là hàng quà chúng tôi ăn từ thuở yêu nhau. Mỗi đêm diễn xong, anh đón tôi đi thẳng tới cửa hàng ấy. Lúc đó tôi cảm thấy mình hạnh phúc vô cùng trong mùi thơm ngào ngạt của bát sủi cảo nóng bốc khói.
- Ôi, không được anh ạ. Em còn mẹ chồng em chờ ở nhà. Cụ biết tin em về, chắc là ngóng lắm. Vả lại...
- Vả lại em không còn coi anh như xưa chăng?
- Không phải thế. Vả lại cửa hàng Hồng Liên từ lâu lắm rồi không còn tồn tại.
Tôi không nỡ nói thêm rằng hai mươi ba năm nay tôi bỏ hẳn món sủi cảo như thể tôi oán hận cả nó, hoặc tôi sợ nó nhắc lại kỷ niệm đau đớn tôi đã trải qua.
- Ô, anh xin lỗi. Nhưng anh chỉ chơi với mấy bà chị ở Hà Nội ba hôm rồi phải xuống Đồ Sơn, đón mẹ con nó về thẳng Sài Gòn. Chúng ta sẽ chẳng có mấy cơ hội gặp nhau nữa.
 Anh đăm đăm nhìn vào mắt tôi. Tôi đọc được trong đó nỗi buồn vô hạn. Nước mắt tôi chực trào ra.
- Sao lại không? Bây giờ đã gặp lại, cơ bản là ta không để mất hút nhau thôi. Để ngày mai, nếu rảnh em sẽ tới nhà chị Hồng tìm anh.
Mắt anh sáng lên.
- Anh cảm ơn em... Có nhiều chuyện anh cần giãi bày với em, nhưng không phải lúc này.
Anh nắm tay tôi, giữ yên trong tay mình. Bàn tay to rộng ấm áp ấy thân thuộc làm sao, hơi ấm của nó truyền sang tôi hàng ngàn lời thầm kín như giữa chúng tôi chưa hề xa cách. Tôi chợt nhớ đến vòng tay ôm ấp dịu dàng của anh thuở ấy...
Rồi lòng tự nhiên đằm thắm lại, chúng tôi quy định sẽ thường xuyên liên lạc với nhau trên internet bằng hai nickname chỉ dành riêng cho nhau, vào những giờ nhất định.
- Cứ như hoạt động bí mật ấy anh nhỉ?
Cả hai chúng tôi cùng cười, nhưng một chút gì đó bờn bợn len vào.
Sau một đêm thao thức đắn đo, tôi gửi mấy dòng cho anh theo cái nick riêng như đã hẹn.
Ledal08@yahoo.com gửi cho Dalle08@yahoo.com:
Tha lỗi cho em vì đã không tới gặp anh. Có lẽ em sợ anh ạ. Sợ gì, em nghĩ anh rất thông cảm. Em nhớ một câu thơ của thi sĩ Tô Hà “... cánh buồm xa chưa hẳn đã bình yên...“ Thôi thì...
Tới giờ đã định, tôi lên mạng. Có thư của anh, nhưng vỏn vẹn chỉ một dòng.
Dalle08@yahoo.com gửi Ledal08@yahoo.com:
Na ơi, anh yêu em...
Khi tôi về Đồ Sơn đón chồng con, tôi được biết anh gửi lời chào để đưa vợ con đi Sài Gòn từ ba hôm trước. Con gái tôi khoe:
- Mẹ ơi, bác ấy tặng con một bông hoa hồng bằng bạc để gài áo rất đẹp và nhờ con chuyển tặng mẹ một cành hoa ly để làm kỷ niệm. Bố cứ băn khoăn hỏi địa chỉ của bác ấy và nhắc mẹ phải mua quà gì thích hợp để gửi tặng lại bác gái.
Tôi bâng khuâng buồn.
Thư đi:
Em nhận được bông hoa ly của anh. Cảm ơn anh. Cảm ơn vì anh chưa quên ngày sinh nhật em trước đây, bao giờ anh cũng tặng em một bó hoa ly với một cái thiếp đề: Na ơi... Tiếc thật, chúng ta đã để rơi đâu mất một thời kỳ đẹp đẽ chẳng bao giờ thấy lại. Nhưng mỗi mùa qua hoa ly vẫn cứ nở anh ạ.
Thư trả lời - ngày 27-5.
Na ơi, anh yêu em...
Tôi hơi thất vọng. Anh không có gì để nói với tôi sao?
Từ đó thư tôi gửi đi đều không nhận được hồi âm. Tôi thắc mắc lắm nhưng rồi chặc lưỡi một cái. Người ta coi dịp gặp lại nhau tựa như một làn gió thoảng qua. Mình lại ngốc đến nỗi cứ bận tâm nghĩ ngợi. Quên đi, hãy quên khẩn trương!
Trời ơi, không phải như tôi nghĩ. Một hôm tôi nhận được lá thư của người bạn ngày xưa quen biết cả hai chúng tôi.
“... tay ấy sau chuyến ra Hà Nội về ít lâu bị tai nạn xe máy. Tớ nhớ là hôm đó giỗ bố chồng tớ 26-5, hai vợ chồng tớ đi mời ông anh họ, tình cờ qua bệnh viện đúng lúc người ta chở tay ấy tới cấp cứu. Tớ đỗ xe lại hỏi thăm. Trông tay ấy vẫn tỉnh táo lắm, chỉ bị gãy chân thôi. Ai ngờ ba hôm sau tớ vào thăm, tay ấy đột ngột chết buổi sáng rồi. Bị chấn thương, chảy máu não nhưng không phát hiện ra. Mọi người kể hôm trước tay ấy vẫn có vẻ bình thường, còn đòi đưa máy tính xách tay đến để làm việc cơ mà...

Tôi khóc nức lên. Dòng thư tôi nhận được ngày 27-5 hóa ra là những dòng cuối cùng anh viết cho tôi trên giường bệnh viện trước lúc ra đi.
Khoảng hai tháng sau con gái tôi đi học xa. Trước khi đi, nó có nguyện vọng vào thăm Sài Gòn một chuyến cùng với cô bạn có người bác ruột sống trong đó.
Nửa tháng con gái tôi về, đen nhẻm hơn cả kỳ nghỉ tắm biển Đồ Sơn. Đêm ấy nó ôm lưng tôi thủ thỉ:
- Mẹ ơi, đợi mai con đi in ảnh chụp trong đó, con sẽ tặng mẹ mấy tấm ảnh cực kỳ quý giá.
Sáng hôm sau nó chờ bố đi làm mới đưa cho tôi ba tấm ảnh. Mới đầu tôi ngơ ngác không nhận ra. Hai tấm ảnh chụp một ngôi mộ đã xây cất chu đáo. Riêng tấm ảnh thứ ba chụp thật gần và tôi dễ dàng nhận ra hình ảnh cùng tên tuổi anh ghi trên bia mộ. Một bó hoa ly đặt phía trước.
- Con mua hộ mẹ bó hoa ly, hỏi thăm đến nhà bác ấy thắp hương rồi ra tận mộ viếng bác. Bác gái vẫn nhớ con. Con nói bố mẹ cháu dặn phải tìm bằng được nhà bác để thăm bác và thắp hương cho bác trai.
- Mẹ cảm ơn con... Thật sự mẹ không dám nghĩ con có thể làm được điều đó hộ mẹ.
Con gái tôi toét miệng cười, rúc mặt vào cổ tôi nũng nịu.
- Con lại ý tứ chờ bố đi làm mới kể chuyện này với mẹ. Phải thưởng to vào đấy nhé!
- Rất to, được chưa? Nhưng sao phải chờ bố đi làm rồi mới nói?
- Vì trước kia bác ấy yêu mẹ lắm, đúng không? Bố bảo với con mà. Con không muốn bố nghĩ ngợi lăn tăn.
Tôi không thể ngờ chồng tôi lại biết. Và hoá ra con tôi thân với bố nó hơn tôi tưởng. Tôi ngồi ngây người, chả tìm được lời gì để nói dối con.
Con gái tôi! Tôi bỗng thấy nó thật sự đã trưởng thành, có thể nâng đỡ tôi trước những cơn sóng gió. Thế là tôi kể hết cho nó nghe về mối tình đầu đau đớn của mình.
Chuyện rồi qua đi cho đến hôm sinh nhật của tôi. Hôm ấy chỉ có hai vợ chồng với mấy người bạn thân, tổ chức bữa bún nem cua bể. Bia rượu ngà ngà say rồi bọn họ kéo nhau đi xem ca nhạc. Tôi mượn cớ hơi mệt thoái thác, nhưng cố ép chồng tôi cùng đi với họ. Tội nghiệp, không có những dịp như thế này, đố ai kéo anh ấy ra khỏi mấy tờ chữ Nôm.
Còn lại một mình, tôi lên mạng xem thư con gái. Nhớ nó quá. Nhớ đến ứa nước mắt. Nó đi xa đã được hai tuần.
 Mẹ ơi, con cầu chúc mẹ một sinh nhật vui vẻ, khoẻ mạnh. Bữa nay con chưa thể viết thư dài cho mẹ, bởi nhà trường tổ chức cho chúng con đi thăm Vienna. Bữa nào về con sẽ kể cho mẹ mọi chuyện nhé. Con chúc bố mẹ mãi mãi hạnh phúc bên nhau. Giá còn ở nhà con đã mua tặng mẹ một bình hoa ly. Con gái.
Tôi ngồi thẫn thờ trước màn hình. Bỗng nhiên tôi nhớ đến những bông hoa ly ngày sinh nhật thời thiếu nữ. Rồi tôi nhớ đến anh. Tôi lơ đãng bấm vào nickname Ledal08. Để làm gì tôi không biết nữa. Có lẽ đơn thuần chỉ vì những bông hoa ly xui khiến.
Cái gì thế này? Trong hòm thư bí mật của riêng tôi với anh, có một thư của anh vừa gửi tới.
Na ơi, anh yêu em... Chúc sinh nhật vui vẻ.
Tôi run rẩy. Ai viết gửi tôi nếu không phải là anh? Nhưng anh đâu còn trên cõi đời nữa? Tôi ngoái nhìn quanh gian phòng vắng lặng để tin chắc không có bóng hình anh hiển hiện. Rồi tôi cuống cuồng tắt máy vi tính, chạy bay ra khỏi phòng. Đầu tôi mê mụ đi. Na ơi, anh yêu em... Ai? Ai thế?
Suốt một năm trời tôi khắc khoải tìm hiểu, nhưng không tài nào biết rõ những dòng chữ kia ai gửi tới. Ai biết những nickname của hai chúng tôi?
Từ hôm đó thỉnh thoảng tôi lại vào hộp thư bí mật, thắc thỏm chờ đợi xuất hiện một lần nữa hiện tượng kỳ lạ, nhưng suốt một năm không hề có gì thêm.
Hôm nay sinh nhật lần thứ bốn mươi sáu. Tôi không rời máy tính từ lúc bốn giờ sáng, chờ đợi đến thắt lòng. May sao chồng tôi hẹn chiều mới về nhà mừng sinh nhật. Tôi cho máy chạy liên tục, ăn một bát mì tôm vào buổi trưa và không để màn hình ngoài tầm mắt. Tôi thắp một nén nhang bên cửa sổ, cạnh bình hoa ly. Anh khôn thiêng xin đừng làm em đau đớn vì những nghi ngờ không giải thích nổi. Có phải là anh đấy không?
Na ơi anh yêu em... Chúc sinh nhật vui vẻ. Quả nhiên dòng thư xuất hiện vào lúc tôi đã quá mệt mỏi. Gửi cho tôi vẫn từ cái nikname của anh.
Rồi giật mình chợt nhớ, tôi nhìn đồng hồ. Đúng hai giờ rưỡi chiều, giờ mà xưa tôi với anh hẹn nhau lên mạng.
Tôi lặng người đi. Một ngọn gió bỗng ùa qua cửa sổ, quấn quýt quanh tôi mùi hương đang cháy lẫn mùi hoa ly quyện vào nhau thơm nồng nàn. Tôi cứ ngồi ngây dại như thế, mặc dòng nước mắt lặng lẽ chảy xuống khoé môi.
Anh vẫn còn đó ư, người tôi yêu dấu? Dù thế nào, anh vẫn tồn tại cho riêng tôi đó ư!
Xóm Núi Đồ Sơn
15-4-2008
Đ.L

(nguồn: TCSH số 234 - 08 - 2008)

 

Đánh giá của bạn về bài viết:
0 đã tặng
0
0
0
Bình luận (0)
Tin nổi bật
  • HOÀNG TRỌNG ĐỊNHPhòng giam chật chội, tối tăm...  Gần trần có một lỗ thông hơi. Bên ngoài lỗ thông hơi là bức tường tôn xám xỉn. Khe hở dài chừng 10 mét, rộng chừng 3 tấc, nằm song song và gần sát với mặt đường bên ngoài. Đứng trong phòng giam, từ lỗ thông hơi nhìn qua khe hở của bức tường, chỉ có thể thấy những bước chân người đi.

  • NGUYỄN TRƯỜNGThấy tôi ngồi chăm chú đọc thư, miệng cứ tủm tỉm cười, vợ tôi mới giả giọng, hỏi đùa:- Có việc chi thích thú mà cười một chắc rứa?- Có chuyện vui bất ngờ đấy em ạ! - Tôi vừa trả lời vừa kéo tay vợ ngồi xuống, rồi đọc lại một mạch toàn văn bốn trang thư của ba tôi từ Huế mới gửi vào.

  • VIỆT HÙNGGa H. một đêm mưa phùn ảm đạm.Khách chờ tàu nằm la liệt dọc các hành lang.Tôi bước vào phòng đợi, trong tâm trạng không vui mà cũng chẳng buồn. Tìm một chỗ ngồi bất kỳ…

  • TRẦN KIÊM ĐOÀN Ngôi nhà một thời là tổ ấm trên đồi bỗng trở thành rộng gấp đôi, gấp ba và vắng vẻ như một tòa lâu đài cổ từ khi Bé Út dọn ra khỏi nhà để lên miền Bắc học. Đứa con 18 tuổi trên đất Mỹ nầy rời nhà đi học xa thường có nghĩa là đang bước vào đời, ra khỏi vòng tay cha mẹ, thật khó lòng về lại. Những bước tiếp nối là học ra trường, kiếm việc làm, chọn nhiệm sở như cánh buồm đưa tuổi trẻ ra khơi. Bất cứ nơi nào có thể an cư lạc nghiệp trên 50 tiểu bang sẽ là nơi đất lành chim đậu. Tuổi thành niên tiêu biểu của văn hóa Âu Mỹ là tự lập, gắn liền với  vai trò chuyên môn và xã hội chứ không phải quanh quẩn với đời sống gia đình.

  • ĐỖ PHẤNĐêm rất khuya dưới chân núi H. Khó khăn lắm chúng tôi mới tìm được một con đò bằng tôn móp méo xác xơ. Chẳng hiểu ban ngày trông nó thế nào. Có lẽ đây là chiếc đò bị cấm lưu hành? Không thể có mặt ở bến vào ban ngày. Cũng là cấm làm phép. Dòng suối không có chỗ nào đủ sâu để có thể chết đuối.

  • ĐỖ KIM CUÔNGBây giờ bạn bè ít được gặp anh lang lang trên phố. Thảng hoặc dăm bữa nửa tháng, có khi hơn mới tóm được anh. Ấy là khi anh phải ra khỏi nhà đi nạp bài cho những tờ báo mà anh thường cộng tác, hoặc đi nhận nhuận bút một vài bài thơ lẻ in trên báo.

  • VŨ NAM TRỰC           Truyện ngắn

  • TRẦM NGUYÊN Ý ANHÔng Nhâm bước chầm chậm theo con đường tráng xi-măng ngoằn ngoèo trong con hẻm nhỏ. Căn nhà ông ở cuối xóm, một trệt, một lầu... mới tinh. Cánh cửa sắt đóng im ỉm. Ông ngồi bệt xuống nền xi-măng vì chân ông đã mỏi. Lẽ ra, khi mấy đứa con ông chưa bàn nhau cất lại căn nhà, ông đã có thể đẩy cánh cửa rào bằng tre và đàng hoàng bước vào nhà mình.

  • XUÂN CHUẨNĐể rồi tôi kể cho ông nghe về lai lịch cái quạt, để ông ông khỏi coi tôi là Thằng Bờm có cái quạt mo. Cái thời quạt điện quạt đá, máy lạnh mà cứ bo bo cái quạt kè, thỉnh thoảng lại đạp phành phạch như mẹ hàng cá thách lên giữa chợ. Cũng chẳng có gì li kỳ, hay mùi mẫn rơi lệ, chỉ là chuyện đời tầm phào.Hai ông trải chiếu ngồi giữa sân, nhâm nhi chén trà, ông Thân nói với đại tá Tiến về hưu như vậy khi đại tá ngỏ ý thích cái quạt kè của ông.

  • TRẦN THỊ TRƯỜNG  Bim chào đời vào lúc kém 19 phút. Trăng hạ tuần phun nhẹ màu đục của sữa vào bầu trời. Hôm sau trời lất phất mưa. Bố nói với bà ngoại trước khi đi làm: "Nếu không thấy con về thì bà giúp con cùng nhà con nuôi cháu". Câu nói ám ảnh làm trí tưởng tượng của bà ngoại nhiều lần thắt lại. Sau này nhiều khi bà ngoại sợ cả cái bóng của mình.

  • NAM TRUNG Ông Hãnh cứ đi tới đi lui trong phòng khách nhà ông, vừa đi vừa quạu cọ lẩm bẩm: thằng Hùng nó nói vậy là nó có ý coi thường mình, nó dám trứng khôn hơn vịt. Rồi mày sẽ biết tay ông. Ông sẽ cho mày còn lâu mới được vào Đảng, ông sẽ bác tất cả những đề xuất về mày...

  • HOÀNG THÁI SƠNKhi tôi lớn lên thì nội tôi đã mất từ lâu nhưng thỉnh thoảng dân làng vẫn nhắc đến người với niềm cảm mến về những chuyện không ít ly kỳ. Ông tôi rất khoẻ, người tròn vo, đen như sừng, tục danh Cu Trắt - phương ngữ vùng quê tôi nghĩa là nhỏ và rắn chắc. Ông ham mê võ thuật, thạo côn quyền, thuở trai thường đóng vai ông địa trong đám múa lân. Đám múa năm nào hễ thiếu ông là coi như nhạt trò, dân làng chẳng ai buồn xem. Người ta đồn ông tôi tài ba lỗi lạc, như có thể đi trên lửa, nhảy qua nóc nhà, còn những thứ chui vào hậu cung đình làng mà không cần dở ngói là xoàng... Kho chuyện về ông ngày càng dày do mồm miệng dân gian thêu dệt thêm, tuy nhiên trong đó nhiều chuyện là có thật.

  • PHAN XUÂN HẬUTôi trở về quê sau mười năm xa cách. Quê tôi nằm cuối con sông Vẹn, con sông này là nhánh của sông Dinh, bắt nguồn từ dãy núi Gám, chảy qua bến Dền. Nơi đây xưa kia là kinh đô của vua Dền. Vua Dền tụ tập lực lượng chống lại nhà Trần khi đó đang trấn áp nhà Lý. Vua Dền là hậu duệ của Lý Thái Tổ, ông không chịu sự chuyên quyền của vua tôi Trần Thủ Độ bèn lập căn cứ ở miền Tây Yên Thành, tức quê tôi, và Dền là kinh thành của ông, dân quen gọi ông là vua Dền.

  • NGUYỄN VĂN VINHTết Mậu Thân năm ấy tôi tròn mười sáu tuổi. Soi gương, tôi thấy y xì một con bé tóc lơ xơ hoe nắng, xấu tệ.

  • CHÂU DIÊNĐơn vị của tôi đi bộ từ một tỉnh miền Trung, lên qua Mường Phăng thì Điện Biên đã giải phóng. Sau một tháng đi bộ nhưng gần như chạy bộ, chúng tôi được phép nghỉ lại hai ngày ở một bản, hồi đó bản này nằm khá sâu trong rừng, nhưng nay thì nó đã ở bên một nhánh đường mới làm dẫn ra phố huyện Tuần Giáo để nối vào con đường số 6 chạy tuốt lên Điện Biên Phủ.

  • NGUYỄN TRƯỜNGLàng Hạ nằm phía hạ nguồn sông La Ngà. Đất chật. Người đông. Đói nghèo thành nếp. Hồi hai bên đánh nhau, nơi đây là vùng địch hậu. Giải phóng hơn chục năm mà làng Hạ đói nghèo vẫn hoàn nghèo đói. Không ít người bỏ làng đi xa chẳng thèm ngoái cổ nhìn lại. Vậy mà hơn mười năm lại đây, nhờ vực dậy cái nghề tơ tằm truyền thống vốn có từ xưa, làng Hạ đang trở thành một làng nghề giàu có nhất nhì trong vùng. Nhà cũ lỗi thời phá đi xây mới. Đường làng bùn lầy được thay bê-tông. Trường tiểu học tranh tre nứa lá hồi nào nay lên hai tầng. Điện lưới dọc ngang khắp làng đã đẩy năng suất ươm tơ kéo sợi lên cao chưa từng thấy. Chất lượng tơ tằm đạt chuẩn xuất khẩu. Hàng bán chạy hơn cả tôm tươi. Thu nhập người dân ngày một cao.

  • LÊ TRÂMNgồi với tôi và Kh là một đôi nam nữ còn khá trẻ. Chàng thanh niên, theo lời gã, vừa mới về từ Thái Lan sau khi trúng một hợp đồng béo bở. Gã là đại diện của một công ty xuất nhập khẩu nổi tiếng ở bên ấy.

  • NGÔ TỰ LẬPCó lẽ tôi đã ngủ rất lâu trước khi bị lay dậy một cách dữ dội. Tôi cố nằm thêm, mặc dù đó không phải là thói quen của một người lính cũ. Thường thì tôi bật dậy ngay. Trước khi tôi vào lính, cha tôi, một đại tá từng trải ba cuộc chiến tranh, chỉ dặn mỗi một câu: “Hãy chồm dậy ngay tiếng còi báo động đầu tiên!”. Lời dạy của ông tôi làm theo trong suốt thời gian tại ngũ và cả khi giải ngũ. Nhưng có những lúc ta không làm chủ được mình. Tôi thấy mình đau ê ẩm và phải một lúc khá lâu sau tôi mới chậm chạp mở mắt.

  • PHẠM THỊ CÚCTừ những ngày thơ bé còn cắp sách đến trường cho đến khi đã bước vào đời, con cái đã khôn lớn và trưởng thành, trong ký ức của tôi vẫn luôn lưu giữ những hình ảnh sinh động và kỳ diệu của hàng ngàn con cò trắng rợp cả cánh đồng bát ngát, những cánh rừng và vườn cây trĩu nặng vô vàn chim chóc, hình ảnh chim cò thân thiết đậu cả trên vai người, trên đầu người, quẩn dưới chân người... là chuyện của Vùng Đồng tháp Mười qua những trang viết hấp dẫn của các nhà văn Sơn Nam và Đoàn Giỏi.

  • MAI NINHTrong khoảng giữa buổi chiều thăm viếng cơ sở và dạ tiệc, tôi chạy về nhà thay quần áo. Dưới vòi nước ấm, tôi nao nao xúc động nhớ lại từng khuôn mặt bạn bè. Ngoài một hai người thỉnh thoảng gặp nhau nhờ ở lại nơi này sau khi tốt nghiệp, còn hầu hết thì sau một phần tư thế kỷ đã qua đi, bây giờ mới tái ngộ. Làm sao không ngẩn người trước những tên bạn ngày xưa mặt mũi căng hồng tí tửng nhố nhăng, giờ đây làn da gấp nếp, râu ria đạo mạo, ra dáng sếp lớn sếp nhỏ cả rồi. Và dấu chân chim của thời gian càng rõ rệt hơn nữa, nơi những cô đầm bạn gái của tôi.