Một mảnh đời nhỏ bé

15:06 06/03/2024

BÙI THỊ LAN XUÂN PHƯỢNG

        Truyện ngắn dự thi 1993

Ảnh: tư liệu

Hơn một tuần nay, trong nhà hết sạch bột giặt và kem đánh răng, áo quần muốn đi giặt cũng không được, mấy ngày dồn lại đầy ứ hai ba thau. Mỗi lần rửa tay cũng cực. Sáng ngủ dậy lại không có kem đánh răng, đành phải sử dụng nước muối. Vả lại, những ngày này ông ngoại trở bệnh. Mệ ngoại lo chạy tiền thuốc, không thể mua những thứ lặt vặt đó được. Mấy dì tôi cũng không chịu mua. Tôi thì làm gì có tiền để mua. Thành thử mọi thứ đành để nguyên như cũ.

Rồi hai dì tôi, cuối cùng cũng mua bột giặt và kem bằng cách trả góp. Thời buổi này cái gì cũng vậy, với cách này, người ta có thể sắm sửa đầy đủ cả; vì nó có lợi cho cả hai bên, người bán thì lời nhiều còn người mua thì trả tiền từ từ cũng dễ thở. Những vật dụng đắt tiền, từ ti vi, xe cộ, những vật dụng hàng ngày, là quần áo dày dép... ngay cả bột giặt hay kem đánh răng như nhà tôi vừa mua chẳng hạn. Thay vì phải trả tiền liền thì mình chỉ trả một ngàn đồng mỗi ngày. Dì lớn tôi phân công:

- Bột giặt bảy ngàn, ống kem bốn ngàn. Tau trả bốn, mi trả bốn (mi là nói với dì nhỏ tôi), còn con Ti trả ba.

Tôi đang còn ngồi học bài, nghe đến tên thì phản đối ngay:

- Ti làm chi có tiền mà trả?

- Không trả khỏi giặt áo quần, khỏi đánh răng.

Tôi im lặng. Không phải vì sợ mà vì bất đồng. Tôi có làm ra tiền cho cam, mà góp với trả!? Chắc phải nhịn tiền quà sáng thôi. Mỗi buổi sáng tôi được phát cho một ngàn. Coi như không ăn sáng mà đi học. Mấy hôm nay tôi đã nhịn để trả góp cho dì lớn, vì dì đã cho tôi mượn trước mười ngàn nộp tiền học thêm. Những tháng gần đây thấy mệ buôn bán ế ẩm nên tôi không dám xin tiền. Đành tự xoay sở bằng cách đó thôi. Biết làm sao được. Tôi khó chịu, đứng lên, không học nữa. Một cảm giác tủi thân khiến nước mắt tôi trào ra. Tôi tự nhủ không việc gì mình phải khóc. Tôi đưa tay quệt nước mắt. Chợt có tiếng dì lớn:

- Con ranh, khóc chi mà khóc.

Dì nhỏ tôi chêm vào:

- Làm bộ thì có.

Tôi tức mình quay lại hất hàm:

- Quyền Ti thì Ti khóc.

Đây không phải là lần đầu tôi cãi lại bướng bỉnh như vậy. Từ nhỏ, đúng hơn từ khi tôi bắt đầu biết phải trái là tôi đã như thế rồi. Trong nhà, trừ ông ngoại, là chịu được tính gàn dỡ của tôi. Còn ai cũng cho tôi là con ranh, con bò, con quỉ, vân vân và vân vân. Với những lần bị gọi như vậy, tôi không cảm thấy bị xúc phạm, trái lại, tôi còn cho đó là một trò cười của riêng tôi. Tôi không thay đổi gì cả. Vẫn ngang, vẫn bướng. Không ai hiểu tôi. Chính tôi cũng không hiểu mình.

* * *

Buổi sáng...

Chuẩn bị sách vở vào cặp xong, tôi quay lại nói với dì nhỏ:

- Hôm ni Ti lấy một ngàn để mua mực, rồi mai nộp cho họ sau cũng được.

Dì tôi khó chịu:

- Tiền mô mà đưa. Khi sáng sớm mệ đưa tiền chợ ít lắm. Mà mi lấy tiền rồi tiền mô mà góp?

Tôi nhỏ nhẹ:

- Nói với mụ nớ mai trả cũng được.

- Con quỉ, mua của họ mà không ưa trả.

Vừa nói, dì vừa móc túi lấy tiền đưa cho tôi với vẻ mặt cau gắt. Tôi bực mình nhưng vẫn cố nín, im lặng, cầm tiền xong tôi thay quần áo đi học. Vừa loay hoay với chiếc xe đạp cà tàng, tôi nghe tiếng lảm nhảm của dì nhỏ vọng ra:

- Tiền không có mà mua mực với đồ. Mua của họ rồi chừ ưa giật luôn à? Không ưa trả hả? Tiền mô tau bù vô?

Tôi thấy khó chịu hết sức nhưng cũng giả vờ không nghe thấy gì cả. Tôi cúi xuống lau sơ qua những bụi bặm bám vào chân bùn chắn xích, sửa lại sợi xích đã trật ra khỏi đường răng cưa. Chân tay lấm lem bùn đất từ xe, tôi quay vào nhà rửa tay. Tiếng dì nhỏ vẫn chưa dứt.

- Chán ơi là chán, tiền không có mà còn lấy, chừ tau biết lấy chi mà trả cho họ ngày ni. Khi tê biết đừng mua cho rồi. Không chịu được nữa, đầu tôi đã ong lên, tôi nói thật to:

- Dì làm chi rứa? Nói họ mai trả không được à?

Dì tôi la: - Không được con ranh! Cái mặt mi đừng có hỗn. Mi nạt ai đó.

Tôi tức tối hét lên:

- Không nạt ai cả, nói to rứa thôi. Người chi mà... rồi bỏ lửng câu nói vì thấy mình đã lỡ lời. Tôi im lặng và rửa tay. Cảm giác bực bội lấn chiếm làm cho tôi khó thở. Không biết làm sao, tôi ném mạnh cái gáo múc nước bằng nhôm đang cầm trên tay. Một tiếng kêu khô khốc vang lên như thỏa mãn phần nào cảm giác trong tôi. Và nước mắt lại lăn dài trên má. Tôi bây giờ không cấm mình khóc nữa. Tôi muốn vơi, vơi đi thật nhiều... Tôi chôn chân tại chỗ như một kẻ không hồn một lúc thật lâu. Trong đầu tôi diễn ra không biết bao nhiêu điều. Tôi đưa tay ôm lấy đầu. Ngán ngẩm quá! Tại sao tôi còn đi học? Tại sao? Tự đáy lòng tôi gào thét...

- Ti ơi, chưa đi học hả con?

Tôi giật mình quay về thực tại bởi tiếng kêu của ông ngoại. Chuyện ồn ào làm ông nằm không yên. Vả lại, yên làm sao được khi cả nhà như một cái chợ nhỏ chỉ có ba người? Tôi thấy thương ông quá! Thân già đau yếu đã không được chữa tận tình mà còn chứng kiến sự bất hòa giữa con cháu. Nếu ông có chuyện gì thì.... Một nỗi sợ mơ hồ nào đó lướt qua đầu tôi... tôi sẽ không chịu đựng nổi nỗi đau mất mát đó. Tôi lau mặt qua loa rồi nhanh nhảu:

- Dạ, gần đi rồi.

Và tôi dắt xe ra khỏi nhà thật nhanh như muốn chạy trốn. Tôi nhăn mặt vì cảm thấy khó thở như hít phải mùi không khí ô nhiễm nào đó...

... Tôi đạp xe như bay trên đường Chi Lăng. Những ổ gà tôi không buồn tránh. Tôi đạp xe theo phản xạ và quán tính. Bản thân tôi không ý thức được mình đang làm gì.

- Ê, đi chi lạ rứa?

Tiếng ai đó gọi khiến tôi giật mình. Thì ra, tôi đã đi nghênh ngang giữa lòng đường như một con điên. Tôi mỉm cười một mình và tấp xe vô lề, chạy chậm lại. Bây giờ tôi mới để ý đến thời tiết sáng nay. Đã sáu giờ hai mươi phút rồi mà nắng chưa lên cao. Trời âm u làm sao ấy. Tôi nhìn lên cầu Gia Hội thấy sương mù vẫn chưa tan. Tôi tưởng tượng những người đi trong làn sương ấy như đang đi trong mây. Người này không nhìn thấy người kia. Chắc rồi sương mù cũng tan thôi khi mặt trời lên cao, dù lên muộn. Tuy vậy, tôi vẫn thấy sương giăng khắp lối và dày quá! Khó tan quá! Một cảm giác chán nản trỗi dậy. Tôi khó chịu khi nghĩ đến việc học. Vào lớp tôi sẽ khó chịu hơn nữa. Nhìn tụi trong lớp tôi càng thêm tủi cho mình mà thôi. Thế là thay vì đạp xe vào trường, tôi quẹo sang hướng khác, đến nhà Thiên chơi cho đỡ buồn. Nghỉ một buổi học. Tôi cười. Một nụ cười khó hiểu. Vừa mãn nguyện với ý nghĩ mơ hồ nào đó, vừa chua chát làm sao ấy.

* * *

Buổi trưa...

Mồ hôi chảy thành giọt xuống hai gò má. Mắt tôi hoa lên. Đầu óc choáng váng. Nhưng lúc này tôi vẫn cảm thấy vui. Tôi nhấn bàn đạp mạnh hơn. Trong tôi lẩn quẩn cảm giác đắc thắng. Vì tôi đã ghé nhà Oanh mượn ít tiền để về trả cho dì nhỏ. Tôi tưởng tượng tới lúc đưa tiền cho dì với vẻ mặt vênh váo mà thấy tự kiêu. Phải như vậy chứ! Dì tưởng tôi không thể có một xu dính túi nào chăng? Tuy nghĩ vậy, tôi vẫn cảm giác xót xa. Mượn tiền! Rồi tiền đâu mà trả. Oanh sẽ nghĩ gì về tôi. Nhưng thôi mặc kệ. Ra sao thì ra. Tôi phải chứng minh cho dì nhỏ biết tôi không phải là con người bất lực, tầm thường.

Đẩy xe vào cổng, tôi cố tạo ra những tiếng động gây sự chú ý của dì nhỏ. Hai dì của tôi đã đi làm về và đang ngồi nói chuyện với nhau. Tôi tiến về phía họ với thái độ thật ngạo mạn. Tôi móc túi lấy ba nghìn, đặt mạnh xuống giường và nói:

- Tiền đó, lấy trả cho họ đi.

Dì tôi vẫn để yên không buồn lấy. Tôi quay đi thay quần áo. Tiếng dì lớn lên tiếng:

- Tiền mô mi có?

Tôi sẵng giọng:

- Hỏi làm chi?

- Tau hỏi mi không được à?

- Không ăn cắp thì thôi - tôi sẵng giọng hơn.

Sau lời nói của tôi, tất cả rơi vào trạng thái im lặng. Tôi cười thầm. Có tiền rồi còn gì để nói nữa. Chợt lòng tôi se lại, nao nao. Mình có quá đáng lắm không khi hành động như vậy nhỉ? Nếu ông ngoại biết được chắc ông sẽ buồn lắm. Ông cho rằng tôi đi than vãn gia cảnh với người ta. Ông sẽ nghĩ rằng gia đình mình bị khinh miệt. Ôi! Tôi không dám nghĩ đến điều đó nữa. Ông là một con người nhạy cảm và trực tính, ông sẽ biết thôi. Một chút hối hận thoáng qua. Trong lòng tôi dằn vặt. Bức xúc quá, nước mắt tôi lại trào ra.

Tôi chợt nghĩ tới mạ. Nếu mạ không đi làm ăn xa; nếu mạ đem con theo thì bây giờ không có những cảnh khó xử như lúc này.

* * *

Buổi chiều...

Nhà vắng vẻ quá! Tôi ngồi bên cửa sổ viết bài. Sau giấc ngủ trưa tôi thấy mình thoải mái hẳn đi. Buông viết xuống bàn, tôi chống cằm nhìn trời mơ mộng.

Tiếng rao hàng vang lên. Tôi lắc đầu khi dì Tám mời tôi ăn bánh bèo. Chợt tiếng chó sủa, tôi chạy ra, một người ăn mày già đứng trước cổng với vẻ mặt áo não.

Tôi quay vào buồng lấy tiền. Lúc sáng còn hai ngàn trong túi áo. Bỗng tôi khựng lại. Số tiền năm ngàn mượn Oanh vẫn còn đầy đủ. Chẳng lẽ... dì lớn?

Tôi trở ra đặt vào nón người ăn mày tờ bạc hai trăm. Bà ta cảm ơn tôi và quay đi. Tôi đứng chôn chân tại chỗ.

Trong vườn, nắng chiều hãy còn lung linh. Gió nhẹ làn tóc tôi bay bay. Tôi nhìn lên những vòm lá xen kẽ những mảnh trời xanh dịu.

Một lần nữa tôi lại khóc. Nhưng lần này là những giọt nước mắt đầy yêu thương và hối hận. "Mình có lỗi với dì biết bao..."

Huế, ngày 8-3-1993
B.T.L.X.P.
(TCSH56/07&8-1993)

 

 

Đánh giá của bạn về bài viết:
0 đã tặng
0
0
0
Bình luận (0)
Tin nổi bật
  • NGUYỄN VIỆT HÀThư viện, nơi mà tôi sẽ tả kỹ, là một nơi tôi đã nhớ và bị nhớ rất lâu. Không phải ở đó tôi đã lần đầu yêu và lần đầu hôn. Tôi nhớ nó vì có một truyện kỳ dị, cái truyện đó rồi sẽ đẩy tôi suýt nữa trở thành một thứ bải hoải rẻ rách.

  • XUÂN ĐÀITôi làm đơn xin thôi việc, dù biết làm như vậy là phá vỡ hợp đồng đã ký kết với công ty. Tôi phải bồi hoàn. Là nhân viên kiểm toán, tôi không thể tiếp tục làm theo sự chỉ đạo của sếp, cộng tác với doanh nghiệp, đồng lõa với doanh nghiệp, sáng tác ra những con số ma để đối phó với thanh tra. Có tờ báo đã giễu cợt việc làm này là quân trộm cắp cộng tác với quân siêu trộm cắp, có lẽ nhà nước nên lập thêm công ty kiểm toán của kiểm toán.

  • NGUYỄN CẨM HƯƠNGBước ra khỏi lớp học ngoại ngữ anh bỗng thấy đầu óc quay cuồng như muốn ngã. Dắt được chiếc xe đạp địa hình ra khỏi trung tâm, anh cố gắng đạp một cách khó nhọc trên đường phố.

  • NGUYỄN ĐỨC SĨ TIẾNNgười ta thường nói xem mặt đặt tên, nhưng điều này lại không đúng với thượng tá Kha. Nhìn bề ngoài, ai cũng nghĩ ông là người khô khan, thật ra ông lại là người rất đa cảm.

  • NGUYỄN THẾ TƯỜNGChấp me?Che muống! / Chấp me? Cuống sắc! / Chấp me? Sắc cạnh? / Chấp me? Hạnh bầu! / Chấp me? Hầu nhảy/Ăn cơm ai? Ăn cơm cha!Uống nước ai? Uống nước mạ!Hú ...Con mau về kẻo quạ tha đi!

  • HUỲNH THẠCH THẢO- Lành, về bảo bố mày ăn nhậu vừa vừa thôi, đừng như mấy ông mới ngấp nghé vào cấp xã đã phởn, bia ôm gái giếc có ngày...Tôi vừa vào đến cổng đã nghe tiếng mẹ sang sảng với con Lành, đứa con cậu út ở quê. Chưa hết, bà còn thêm hồi nữa nhưng nhỏ hơn, có lẽ nghe tiếng cửa mở bên ngoài.

  • NGUYỄN TRƯỜNGChiều xuống. Lúc mặt trời sắp lặn sau dãy núi phía tây cũng là lúc người ta thấy ông già xóm Chùa thường mon men tới thả câu ở cái bến sông này.

  • MÃN ĐƯỜNG HỒNGMùa Xuân lững thững về. Anh cũng lững thững đi ra phố chợ. Hai bàn tay trơ trọi của anh đút sâu vào hai túi quần rỗng trống buồn tênh. Anh mỉm cười thong dong bước đi, hòa vào dòng người nhôn nhao tất tả.

  • HỒNG NHUNói chính xác là chị dâu. Chính xác hơn, chị dâu thứ của vợ tôi. Thông thường những trường hợp như thế này, trong nhà em út chẳng ai gọi đầy đủ là chị dâu cả, mà chỉ là chị thôi. Ấy là chị Kim.

  • TRẦN DUY PHIÊN1. Chuông điện thoại reo phải lúc tôi đang tiếp ông tổ trưởng dân phố. Biết tôi ở nhà một mình, ông nói gọn mấy câu rồi từ biệt. Ba chân bốn cẳng chạy như nước rút, tôi mới với được tới máy.

  • LÊ ĐỨC QUANGMột buổi sáng sớm mùa xuân, bầu trời trong xanh thăm thẳm. Anh nắng vàng vừa rải đều khắp nơi. Gió thổi nhẹ, mơn man vào da thịt con người ta, thật mát mẻ dễ chịu làm sao. Dọc đường phố, cuối năm rồi, dòng người trở nên đông đúc và nhộn nhịp, kẻ thì lo mua sắm áo quần mới, người thì lo bánh mứt, kẻ thì mua những chậu hoa, cây cảnh, trang trí nhà cửa của mình sao cho thật đẹp. Mọi người ai cũng hối hả, vui mừng đón năm mới. Riêng lão xích lô, vẫn công việc bình thường như mọi ngày: sáng ăn qua quýt ổ bánh mì xong rồi đạp xích lô đến ngã ba gần sân ga, chờ những chuyến tàu về, mặt cố gắng hớn hở, tươi cười, đón mời khách.

  • NGUYỄN VĂN NINHTôi được cơ quan tố tụng chỉ định làm luật sư cho một bị can.Tôi xin kể ra đây, hơi dài dòng một chút, không phải bị cáo mà là cha tôi. Trong cuộc đời làm luật sư, cha tôi luôn thích nhất câu: Thưa quí tòa! Thân chủ tôi hoàn toàn vô tội! Cha tôi muốn tôi sau này mỗi khi đứng trước toà đều nói câu như vậy.

  • QUẾ HƯƠNG                                                                                                                                1. Chị đi qua, tẻ nhạt và cũ kỹ như cái áo đề mốt thơm mùi long não lấy từ hòm gỗ ủ hương kỷ niệm. Khu cư dân tôi ở thì mới toanh, chưa tròn mười. Cơ ngơi phó giám đốc xí nghiệp gỗ sực nức mùi rừng.

  • PHAN VĂN LỢILTS: Cuộc làm người, khó thay! Dân tộc nào cũng sáng tạo cho mình một ĐỊA NGỤC để răn dạy con người không nguôi hướng đến cái CHÂN - THIỆN - MỸ.Nhuốm màu sắc của Liêu trai chí dị và Việt điện u linh..., câu chuyện là một phần của cuộc đời đầy ám ảnh. Vừa cuốn hút thương cảm với cái nhìn nghiêm khắc lột trần bản chất đời sống, vừa hoang mang đặt ra câu hỏi về ý nghĩa sống đích thực của con người.

  • (tiếp theo và hết)Chuyến du ngoạn địa ngục đã để lại trong tâm trí ông Thai một ấn tượng hãi hùng. Thật khủng khiếp nếu phải chịu cực hình rồi bị đày xuống đó muôn kiếp. Phải tìm cách tự cứu mình chứ chả lẽ chịu bó tay?

  • HOÀNG NHẬT TUYÊNI. Chuyện được bắt đầu bằng một quả trứng, thoạt nghe cứ tưởng chuyện cổ tích nhưng nghe rồi mới rõ, ấy là chuyện thời nay, và đúng thế, nếu tường thuật theo lối cổ điển, theo tình tự thời gian thì chuyện không thể bắt đầu bằng chỗ nào khác thích hợp hơn là từ một quả trứng- một quả trứng gà.

  • MINH ĐỨC TRIỀU TÂM ẢNHHọ là đôi bạn thân kể từ thời còn học ở đại học Sorbonne, sau đó, cùng chọn chuyên ngành khảo cổ học. Jabindu, người Népal; Robinson, người Mỹ. Thời trẻ, cả hai đều say mê công việc khô khan và vất vả của mình. Dấu chân của đôi bạn đã dẫm khắp những di tích lịch sử ở hai bờ sông Nile, sông Hằng, Trung Á, Con Đường Tơ Lụa và cả Nam Mỹ...

  • NGUYÊN QUÂNTôi đứng lại giữa vườn. Đêm mênh mông oà vỡ ánh trăng. Trăng trên thềm nhà, trăng trên ngọn lá, trên những tàng cây um tùm. “Điêu tàn, hoang vắng quá”- tôi than thầm. Hình như lâu rồi chẳng ai vun xới chăm sóc và hình như cũng lâu lắm rồi tôi mới về lại trong khu vườn đầy kỷ niệm này.

  • NGUYỄN NGỌC PHÚQuán rượu của o Tam lúc nào cũng đông khách, phần lớn là khách quen. Quán ở gần bến, thuyền câu về cập bờ chỉ nhảy ba bước đã có thể cụng bát với nhau rồi.

  • NHẤT LÂMKhông biết duyên cớ từ đâu mà cô Ngọc ở Hà Nội chạy lên Thái Nguyên rồi dừng chân dưới chân đèo Nhe mở quán qua ngày.