Thật tiếc vì lúc chú đưa thư đến, nhà chẳng có ai ngoài nó. Nhưng dù vậy, con bé vẫn run người lên vì sung sướng và hồi hộp. Nó ngắm nghía chiếc phong bì hồi lâu một cách đầy kiêu hãnh, lòng phân vân tự hỏi không biết nên bóc bằng cách nào - theo vết dán như cái Tú hay dọc mép như cái Hoa? Cuối cùng, nó lấy kéo cắt vải của mẹ rón rén cắt theo mép phong bì một đường giấy chỉ nhỉnh hơn sợi thuốc lào một chút. Nó biết chắc chắn phong bì được dán bằng keo, nếu bóc theo vết dán sẽ rách mất.
Con bé quỳ xuống sàn nhà, gượng nhẹ rút từ phong bì ra một tấm bưu thiếp hoa hồng. Cánh hoa đỏ thắm hé nở đầy bỡ ngỡ và dịu dàng, những hạt sương long lanh, long lanh như những vì sao nhỏ xíu... có cảm giác như chỉ cần chạm nhẹ tay vào tấm thiếp là sẽ cảm thấy được sự mịn màng của cánh hoa và cái man mát trong veo của những hạt sương buổi sớm. Giữa những chiếc lá xanh thẫm và cũng được nạm những giọt sương ấy, lộ ra một chiếc gai bé xíu nhòn nhọn nhưng hình như vẫn còn hơi mềm bởi cái màu nâu hồng rất dễ thương. Con bé định áp môi vào tấm bưu thiếp, nhưng chợt thấy hành động đó có vẻ thế nào ấy nên thôi. Nó lật đằng sau: một dòng chữ y hệt ngoài phong bì chạy chéo mặt bìa trắng bóng:
"Tường Vi" thương yêu, chúc mừng tuổi 16!
Mi mắt nó nóng bỏng, dòng chữ mờ đi rồi nhòa nhạt nước. Chiều, thằng Hùng đi học về. Con bé không kìm được, hớn hở khoe:
- Ê này, hôm nay tao nhận được thư!
Em nó thò tay vào chạn, nhón một miếng đậu kho còn lại từ trưa cho vào miệng, nhai nhồm nhoàm mấy cái rồi bảo:
- Phét! Có chó nó gửi thư cho mày!
- Mắt mờ à? Cái gì đây? Con bé hãnh diện chìa ra chiếc phong bì.
Thằng Hùng trợn tròn mắt lên, định giật lấy xem nhưng con bé đã kịp thời rụt tay lại.
- Đồ hủi. Tay chân thế kia mà động vào phong bì của người ta để nó lại bị ghẻ như mày ấy à?
- Sĩ rởm! Hơ... hơ... hơ...! Chuyện lạ nhỉ! Lý do?
- Sinh nhật tao.
- Sinh nhật á?
- Chứ sao!
- Dào ôi! Rách việc. Ảnh với chả ủng! Có nhá được đâu. Rõ một lũ thừa tiền từ Châu Quỳ xổ lồng ra có khác!
Nói thế, nhưng lúc chị Hà về thì thằng Hùng lại chạy ra nhấm nháy:
- Này, tin giật gân. Hôm nay, mụ Thộn nhà ta nhận được thư đấy! Nó bảo mừng sinh nhật nó.
- Thật không?
- Thật. Đây xem rồi.
- Đứa hâm nào gửi cho đấy?
- Đếch biết. Nét chữ con trai.
- Á! Đú thế cơ à?
- Khẽ thôi: ông bà bô nghe thấy rách việc.
"Ông bà bô" nghe thấy thật. Họ sửng sốt liếc nhìn con "Thộn" của mình. Từ trước đến nay, người nhà này chẳng bao giờ cầm bút viết lấy một dòng thư cho ai, mà cũng chẳng bao giờ nhận được một dòng thư của người khác. Lại còn sinh với chả nhật! Dào! Chuyện ba lăng nhăng của mấy lũ ăn trắng mặc trơn, nhà này không có cái mả ấy. Ông Dự chui rúc trong xưởng rèn từ sáng tinh mơ cho đến xẩm trời, bà Lý thì tối tăm mặt mũi cả ngày với mẹt hàng. Ba đứa con, đứa đi học, đứa đi làm, về nhà lại dán hộp thuê cho mấy hiệu hương vòng. Cơm tối dọn ra lúc hàng xóm đã chuẩn bị tắt đèn. Ăn cơm xong, mệt lử người, trèo lên giường là hết một ngày. Ai hơi sức đâu mà nghĩ đến sinh nhật với chả sinh nhiếc.
Bà Lý chép miệng. Phải chi nhớ ra thì bà cũng chắt tiền mua cho cả nhà gói kẹo. Vắt mũi bỏ miệng chẳng đủ, tội nghiệp mấy đứa nhà này chưa biết đến sinh nhật là gì, chẳng được bằng bè bằng bạn. Kể ra bọn nó bây giờ lại khổ hơn cả bà ngày xưa. Bà nhớ bố mẹ bà cũng nghèo, nhưng chị em bà thỉnh thoảng còn được đồng quà tấm bánh, gia đình êm thấm chứ không quanh năm ầm ĩ như nhà này. Mẹ bà hay ăn trầu, hát hay nổi tiếng một thời. Bố bà kéo nhị với gảy đàn bầu cũng ngọt ngào lắm...
- Này, ông Dự ghé tai bà Lý - bà xem thế nào. Đến lúc con hỏng rồi mới trơ mắt ếch ra à. Bà là người, tôi hình như cũng là người, mà sao tòi ra toàn một lũ quái thai dị dạng. Con lớn thì chao chát như hàng tôm hàng cá, con bé thì lầm lầm lì lì, lại đua đòi thơ phú mới khổ chứ. Chưa ráo máu đầu đã tết tóc ruy băng. Hôm nọ, tôi thấy trong cặp nó có cái ruy băng tím đấy. Được thằng sứt voi thì cứ thò cái gì ra là đem bán, đầu óc như cục đất sét...
- Vâng, lỗi tại tôi be bét rượu chè, không nhìn ngó gì đến cửa nhà con cái...
- Bà xỏ xiên ai đấy?
Con bé nghe thấy hết, nhưng đối với nó tất cả đã là chuyện bình thường, không đáng để tâm. Cái đáng để tâm là chiếc bao giấy xinh xắn này cơ. Nó cố tình để ló một góc phong bì khỏi quyển vở rồi lầm lũi ra góc hiên dán hộp.
Đúng như con bé dự tính, một lúc sau thằng Hùng lẻn vào, rón rén mở phong bì ra xem. Con bé gằm mặt xuống đầu gối, cố dấu một cụ cười tủm tỉm. Lát sau ả Hà cũng te tái chạy lên, rồi chui vào bếp rúc rích với thằng Hùng... Hai đứa, mọi hôm vẫn như chó với mèo, hôm nay quên cả cãi nhau bởi còn mãi thích thú với một "sự kiện" mới mẻ, rất đáng quan tâm, chắc bố mẹ chúng cũng có mối quan tâm này, bởi hai ông bà cũng vừa lẻn vào nhà lục phong bì ra xem.
Cả nhà lại ai vào việc nấy như mọi ngày nhưng tự dưng không khí trở nên gượng gạo hẳn. Mọi người tránh đả động đến cái Vi, nhưng thỉnh thoảng lại liếc nhìn nó như đối với một kẻ xa lạ vô cớ lọt vào cuộc sống thường ngày của họ, đã thế lại còn dám sung sướng hơn họ, dám có những thứ họ không sao hiểu nổi và chẳng bao giờ có được. Và bằng cách đó, kẻ xa lạ ấy đã dám làm cho họ hiểu rằng cuộc sống của họ hình như quá nghèo nàn, còn rất rất thiếu một cái gì đó mà họ chưa hề biết.
Ông Dự muốn lôi cổ cái Vi ra tra lắm, nhưng lại sợ lộ tẩy cái trò xem trộm bấy lâu này ông vẫn cãi bay cãi biến. Hà vừa muốn được Vi san sẻ câu chuyện ly kỳ kia, vừa biết chẳng bao giờ Vi làm thế nên soi mói ra mặt. Bà Lý và thằng Hùng vừa dán hộp với cái Vi, vừa thỉnh thoảng liếc mắt nhìn nó đầy lạ lẫm.
Chỉ có cái Vi là vẫn lầm lì như mọi hôm. Nó cố gắng không để lộ ra một chút gì khác thường và chăm chăm làm việc cho thật tốt, bởi nó biết cả nhà này đang đợi nó mắc một lỗi, dù chỉ là lỗi nhỏ thôi cũng được, để họ có dịp "thổ lộ nỗi lòng"!
Chẳng bù cho cái Hương. Sinh nhật nó cả nhà đều có quà và giúp nó chuẩn bị tiếp bè bạn. Nhà nó cũng chẳng giầu có gì cho cam, nhưng họ đối xử với nhau kỳ cục như trong phim ấy. Nào chào hỏi, nào mời cơm, thỉnh thoảng lại còn tặng cho nhau cái nọ cái kia nữa chứ. Cái Hương có lần còn tâm sự với Vi: "Mẹ tớ rất cực kỳ. Chuyện gì tớ cũng kể cho mẹ tớ tất mà chẳng phải lo ngay ngáy như kể với anh Dụy. Ông ấy mồm miệng bô bô. Chỉ ba ngày là lộ hết bí mật!”.
Tháng trước sinh nhật cái Hương, Vi cũng sang dự. Cái Hương biết, nếu mời trước thì thế nào Vi cũng không đi - Trong túi con bé chẳng bao giờ có nổi tới 1000, mà đi sinh nhật lại không có quà tặng thì ai chẳng ngại. Vì thế, từ hôm trước, Hương đã sang xin phép cho Vi sang nhà mình cả ngày để "vẽ bản đồ". Vi đến, cái Hương đẩy vào bếp ngay: "Mày không sang thì tao chết". Phụ trách khoản bánh nhúng cho tao, nghe chưa!".
Tối hai đứa phơn phớt chút phấn son rồi ra tiếp bạn bè. Vui ơi là vui! Vi thầm mỉm cười khi nhớ lại, hôm ấy nó xinh hơn cả chủ nhân. Như trong mọi cuộc vui, Vi chui vào một xó và chỉ lặng im. Nhưng anh Duy chẳng tha, chạy ra nói thầm vào tai nó: "Vi ơi, tên em xinh như người ấy! hay người xinh như tên nhỉ? ăn bánh đi Vi. Tác phẩm của mình mà không thưởng thức thì biết rút kinh nghiệm ra sao, mà cái Hương nó giận đấy". Vi biết vì Hương chơi thân với nó nên anh Duy cũng quí nó như em gái trong nhà, nhưng lũ bạn chẳng hiểu gì, cứ trêu: "Điệu này tương lai Hương phải gọi Vi bằng chị là cái chắc!".
Trong giấc mơ Vi lại gặp Duy. Tay anh cầm chiếc nơ mầu tím (thực ra chiếc nơ ấy là của cái Hương tặng nó sáng nay), anh nhìn nó rất đỗi dịu dàng và mỉm cười. Nó chưa thấy ai có nụ cười cởi mở, thông minh như thế. "Vi ơi, tên em xinh như người ấy... Vi ơi, tên em..." Vi chua xót nức lên: Không!... Không phải đâu anh Duy ơi. Tên em không xinh đâu. Tên em-là-cái-Thộn.
- Dồ à! Giọng nói khê nặc của bố nó từ giường bên vọng sang - ban ngày đú đởn lắm vào, đến đêm lại đái tu tu, không cho người ta ngủ nghê gì nữa. Đồ đểu. Quân chó má!
Vi lặng lẽ lau nước mắt, vùi mặt vào chăn.
Ngoài con bé ra, không ai biết rằng hôm kia, chính nó đã ra bưu điện gửi đi chiếc phong bì ấy.
Xóm Vĩnh Phúc
1993
P.D.T.V
(TCSH60/02-1994)
Tải mã QRCode
Nguyễn Trương Khánh Thi - Hồng Nhung
HẢI VÂNKhi tôi chào đời, Huế đã là một thành phố cổ kính xinh đẹp, với sông Hương, núi Ngự, với điện ngọc đền rồng, với lăng tẩm chùa chiền... Tất cả như tắm mát hồn người.
Phương Ly - Nguyễn Thị Thanh Viên
Người xưa có câu "Một đời người hai thời con nít". Nghĩa là người ta, khi tuổi về già, ai cũng phải (hoặc cũng được) "hoàn đồng" như thời con trẻ. Có lẽ yếu tố đặc trưng làm nên sự "đồng dạng nhân cách" phía hai đầu của một đời người là chất Anima cổ tích. Khi một nhà văn dành cả đời để viết và viết được truyện cổ tích cho trẻ con thì tâm hồn của họ hẳn nhiên không chỉ hai thời mà cả đời là "con nít". Nếu không có chất con nít ấy trong mình, trong chủ thể sáng tạo thì cảm xúc sẽ giả, giọng điệu sẽ già, sự viết sẽ trở nên kệch cỡm như kiểu "cưa sừng làm nghé".
HỒ BÍCHDưới gầm cầu phía chợ Trời có một cô bé độ tuổi niên thiếu, mặt đẹp như hoa nhưng bị tật nguyền đến trú ngụ ở đấy từ bao giờ. Nó bị bại liệt một chân nên không đi lại được mà phải bò hoặc lết. Có lẽ do vậy mà người ta thường gọi nó là Bé Lết.
Nguyễn Thành Ly - Cẩm Phương - Nguyễn Loan - Trần Tuấn
CAO THỊ THÚY HẰNGTrên một cành dẻ cao ở trong khu rừng nọ có một cái tổ chim nho nhỏ, xinh xinh được kết cẩn thận từ những cọng rơm vàng óng. Tại đấy, một chú chim non vừa mới mở mắt chào đời. Chú được mọi người gọi bằng một cái tên rất hay - chim Họa mi. Bác Họa mi chăm sóc chú chim nhỏ rất cẩn thận nên không bao lâu sau chú đã có thể bay nhảy thành thạo.
Vĩnh Nguyên - Huỳnh Phương Ly
LTS: “Vua lũ đồ chơi” là tập sách tuyển chọn những tác phẩm Văn, thơ và tranh về đề tài thiếu nhi do nhà xuất bản Thuận Hóa ấn hành vào đầu năm nay. Công trình này là kết quả của "cuộc vận động sáng tác văn học vì tuổi thơ" do Hội Văn học nghệ thuật, Ủy ban bảo vệ và chăm sóc trẻ em, Sở Giáo dục đào tạo, Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh Thừa Thiên Huế và Nhà thiếu nhi Huế phối hợp tổ chức.Những tác phẩm trong tập sách bao gồm cả thiếu nhi và người lớn cùng sáng tác và cũng đã công bố rải rác đây đó, kẻ cả trên TCSH. Sông Hương xin trân trọng giới thiệu một số tác phẩm trong tập sách này.
LÊ THỊ HOÀI NAMHiện nay, cùng với sự lớn mạnh không ngừng của nền Văn học thiếu nhi thế giới, Văn học trẻ em Việt Nam đã có những bước phát triển vượt bậc với sự góp mặt của nhiều cây bút đầy triển vọng và những tác phẩm được trẻ em đón đợi và tìm đọc.
Khi tôi chuẩn bị lái xe ra khỏi nhà thì thằng con trai tôi xuất hiện trước xe.Với gương mặt rạng ngời, nó bảo: “Ba ơi, con có cái này cho ba này!”. “Gì thế con”, tôi hỏi lại, giọng hơi bực vì sắp trễ giờ. Thằng bé xoè đôi bàn tay và chỉ cho tôi những thứ tuyệt vời nhất trong trí tưởng tượng của một đưa bé 5 tuổi. “Tự con tìm thấy đấy!”.
Đỗ Hoàng Hạnh - Nguyễn Loan - Trần Thị Thu Huề - Phạm Minh Giang
DƯƠNG THỊ HIỀN“Vườn nhà ngoại có giàn trầu to nhất làng”. Hồi bé tôi vẫn thường chạy cùng xóm chỉ để khoe như thế. Mà giàn trầu ấy cũng rộng thật. Sau hiên nhà ngoằn ngoèo không biết bao nhiêu là thân trầu chen chúc, cố bám vào tường, vào cọc rào ngoại dựng sẵn. Trầu ra lá quanh năm, bất chấp cả cái nắng hanh hao của đất miền Trung cằn cõi hay cái giá lạnh của mùa đông. Nhất là sau cơn mưa, những ngọn trầu đâm lên tua tủa, vươn mãi tít tận mái ngói của dãy nhà 3 gian. Thân trầu yếu ớt, mảnh dẻ cứ đan cài, quyện chặt vào nhau hiển hiện sự gắn bó làm ánh lên sắc xanh mơn mởn của sự sống bất diệt.
TIỂU NGỌCTrong các câu chuyện đã được học, đã được đọc, em thích nhất câu chuyện Con cá thông minh nói về tình thương con của mẹ cá, cũng là của những người mẹ trên thế gian này.
ĐƯỜNG XUÂN SỬ
DƯƠNG THỊ HIỀNNó là Hựu, Hựu què. Bọn trẻ con trong xóm gọi nó thế. Từ lúc sinh ra bàn chân trái của nó đã bị teo lại và tay trái cũng chỉ có 4 ngón. Đó là di chứng của chất độc da cam bố nó mang từ chiến trường về. Bọn bạn cùng lứa không chơi với nó, bọn chúng luôn đùa nó một cách cay độc: Què ơi! “Quái vật tụi bay ơi”...
Gắp...! - Kể vấn - Chợ điếc
Ngoắc mưa - Ốc luộc đi thi... !
BÍCH THÚYHai chị em Thanh và Huyền là con song sinh của một nhà doanh nghiệp nhỏ ở cuối phố. Cả hai cùng học một lớp, ngoài giờ đến trường, bố mẹ còn thuê gia sư về ở dạy kèm trong nhà. Thanh học kém môn toán. Huyền học kém môn văn. Cô giáo thường nhắc nhở "gắng lên, chăm vào, ai cũng có thể học được như nhau cơ mà". Nhờ đó, dần dần em nào cũng làm bài tốt và được cô giáo cho điểm bằng nhau cả.
LTS: Trong cuộc thi 2001 - 2003 của Tạp chí Sông Hương, Toà soạn nhận được một chùm thơ viết cho thiếu nhi theo thể đồng dao, khá độc đáo. Chùm thơ đã lọt qua vòng sơ khảo. Sông Hương xin dành trang thiếu nhi để giới thiệu chùm thơ như một sự khuyến khích đề tài.