HỒ TRUNG LIÊN
Mặt anh hầm hầm, chẳng đi làm, cũng không gọi điện xin phép. Ăn sáng xong anh ngồi vào bàn bật máy tính. Hình nền con mèo xuất hiện. Nó nhìn anh rất lạ, đôi mắt tinh anh ngờ vực người đối diện mình, có lẽ muốn nhảy.
Minh họa: Nhím
Nhớ lại khung cảnh lúc chụp xong pô ảnh này, anh nhẹ nhàng đưa tay đến gần nó, gần thêm kiểu như muốn vuốt ve thân thiện, rồi đột nhiên cầm đuôi nhấc bổng, con mèo kêu eo éo, cong mình vươn móng quào tay anh nhưng không tới. Anh cười. Vợ thấy liền nhăn mặt. Chơi ác vậy! Con mèo vọt đi, không bén mảng đến gần anh nữa; lúc anh trộn cơm, đói, nó mới tạm quên chuyện cũ. Bây giờ ngồi trên màn hình vi tính con mèo nhớ lại, đôi tròng mắt căng lên theo dõi từng biến thái trên mặt anh. Anh nhếch mép, để màn hình vi tính vậy, cúi gục. Mèo ơi, mi tiêu rồi mà.
Vậy là còn hai mèo con. Em thở dài. Cứ nhớ, thương mẹ chúng. Anh quát, mèo mạ tiêu rồi biết vậy là đủ, nhớ nhung chi phiền não. Nói vậy nhưng anh là kẻ mủi lòng. Thương mèo mẹ thể hiện qua việc thương hai mèo con. Thiếu sữa còi cọc, lon xon từ nhà bếp lên nhà ngang, có lúc vấy bẩn cả dưới giường. Anh kêu chúng về, hỏi trong hai đứa bây ai ỉa bậy?; chưa con nào kịp phản ứng anh đã chụp đồ liệng. Hai mèo nhảy vống lên và biến.
Vợ quắc mắt:
- Ác! Mèo mà biết phân biệt chỗ đi vệ sinh gì.
- Bởi không biết mới phải dạy. Hễ thấy vô nhà đập liền.
Anh ghét cái cách thể hiện tình cảm của con mèo vàng, cứ loay xoay cà vào người. Mỗi lần vợ chồng ngồi gần cửa ăn cơm, nó cứ cà mình vào chân. Bẩn. Anh quát. Cậy được bảo vệ nó vẫn điệu bộ cũ.
- Mấy đêm nay chúng kêu hoang rồi, xem chừng phải tiêm ngừa thai kẻo đẻ con lại nuôi không nổi.
Vợ im lặng. Lấy nhau đã ba năm, vợ chồng vẫn hiếm muộn. Cầu một đứa con khát khô; còn lũ chó mèo thì đẻ xòn xòn. Năm ngoái chưa kịp tiêm, một ngày bỗng thấy bụng chó ưỡn ra. Anh chỉ mặt, đồ chó, mi quan hệ với ai, để con mi rồi có mẹ không cha buồn tủi. Thấy cái mặt nó khinh khỉnh, anh quay nạt vợ: Mỗi việc canh chừng chó cũng không xong. Đã bảo không hơi sức mua đồ về nấu nướng cho chúng.
- Thì em mua em nấu em cho ăn, anh có phải đụng tay mà lo.
Anh đảo mắt, lệnh:
- Tiêm phòng mèo ngay!
Vợ gọi bác sĩ. Anh cầm chiếc đũa gõ keng keng vào chiếc bát i nox, lập tức có tiếng động, rồi tiếng móng vuốt cà trên mái tôn lúc hai con mèo trượt xuống, ngoeo ngoeo. Từ hôm anh liệng cái dép, hai con mèo vụt lên mái nhà trốn, ngủ luôn trên đó. Cứ nghe tiếng gõ bát liền lao xuống. Có hôm mới nửa buổi, anh đá nhẹ vào chiếc bát, chúng lao xuống chưng hửng. Vợ ngưng rửa chén, đứng rảy tay: “Lừa chúng chạy xuống. Ác!” Hai con mèo trương mắt nhìn anh kêu réo. Anh quắc mắt: “Ăn uống giờ này à, mới mấy giờ mà ăn với uống.”. Anh nhìn mèo. Chúng vẫn kêu. Anh chỉ tay quát lớn: “Im đi”. Vẫn kêu. “Im!” Hai con dạt ra. Nhưng lần này không trốn nữa. Một lúc, con mèo vàng nhảy lên cái tủ đứng ở góc hiên bếp ngoan ngoản nằm, con xám trở lại ngồi nghiêm ngắn trước chiếc dĩa nhựa. Anh buột miệng, ờ, ngồi như vậy mà tưởng tượng đi, mi cứ tưởng tượng trong cái dĩa ấy đầy vặp cơm trộn cá rán bốc khói, là no thôi.
Vợ anh liếc xéo, đồ ác; nghe điện thoại này, thú y chưa tới được.
Anh cầm máy xin tư vấn. Bác sĩ bảo xem phía sau đít con nào có hai hòn là đực, không có hòn là cái.
Anh bắt từng con mèo xem xét. Vậy là mèo vàng đực, mèo xám cái.
- Mà mấy tháng rồi? - Thú y hỏi. Anh không nhớ. Hỏi lại: Như thế nào để biết mèo chịu đực?
- Lúc nó biết soi gương.
Nhớ lại có lần đi làm về, thấy con mèo xám từ trong phòng lao ra; nó vào soi gương chăng? Hay nhỉ. Mèo lúc vớ vẩn yêu đương thì soi gương à.
- Phải canh chừng, phải nhốt, phải giam con mèo xám lại.
- Làm gì tội vậy.
- Tội à, bằng nó chửa hoang không. Để đó, tối ni mà bước khỏi nhà tau cho què cẳng.
Con mèo cái chợt nhìn anh vẻ mặt suy tư, như cảm nhận được điều thật sự bất ổn.
Nói vậy rồi anh cũng quên. Mọi việc bình thường. Đêm lún sâu. Anh giật mình, tiếng mèo, y trẻ con đói sữa, ngại hơn ở âm điệu chờn chờn rờn rợn nghe như điềm báo của hoạn nạn.
- Rồi, kéo tình nhân về bậy bạ rồi đây.
Anh mở chốt cửa. Dưới ánh điện quả ớt mỏng tang, một bộ lông màu đen nơi góc, rồi hai đôi mắt rực lửa dội ngược về phía anh. Bụp, quả bóng tennis trúng đâu đó, hai con mèo vọt ra. Anh chặn, nó bí đường, liều lao về phía anh mở cửa tử. Anh thẳng cẳng tung cước. “Cút!” Con mèo đen nhà ai bốc lên, ngã dụi đầu nhưng lập tức vùng dậy vút vào bóng đêm.
Cú đá hơi mạnh, anh ân hận. Tức thì. Nhớ đến con mèo mẹ chết oan… Quay tìm con mèo xám, thấy nó anh sẽ cho một đá cho cân bằng. Vì nó con mèo hoang đen kia mới bị anh đá cú suýt toi mạng.
Vợ anh hé cửa, không thấy được hành động của anh, vẫn cằn nhằn:
- Đuổi chi tội. Đuổi thì chúng hẹn chỗ khác, không chừng qua bên lùm cây dại mắc bẫy thành nồi nước xáo của mấy thằng bên kia.
- Kệ, chưa tiêm ngừa thai phải giữ trinh tiết. Để coi mai có dám đến nữa.
Anh bước ra cửa nhìn vùng tối, nơi con mèo đen hòa vào, rồi hướng mắt về ngôi nhà của thằng thanh niên thường rủ bạn về nhậu, mồi mả thường là chim chuột gà mèo chúng ngang nhiên đặt bẫy ở lùm cây dại gần đó và cả chồn nữa. Anh cũng sợ hai con mèo nhà lỡ ra đó…
Giấc ngủ đến nhanh, anh không cảm nhận được giai đoạn chuyển tiếp. Nhanh đến mức giấc mơ ập đến, anh vẫn nghĩ là thật, khi anh đứng trước cửa nhìn qua bên kia như xác định vị trí con mèo đen biến mất. Anh dạo quanh một lượt, thử ngó vào cánh cửa sổ, chẳng thấy gì. Trong đó tối. Xác định là ban ngày dẫu không có gì làm chứng, tức anh không hề biết mình đang đứng giữa ánh sáng hay bóng đêm, chỉ không gian trong ngôi nhà tối om. Toan quay đi, chợt nghe tiếng ngoeo yếu nhèo. Nguy rồi. Con mèo xám của anh. Từ lúc trưa đã không thấy xuống, hồi nãy đi làm về vắng nó anh đã nghi hoặc; mơ hồ nghe tiếng kêu từ ngôi nhà này, rồi con mèo vàng có đứng nhìn qua. Anh chưa nói với vợ. Hồi nãy vợ có hỏi hai con mèo ăn hết không?, anh chuyển hướng câu trả lời, rằng con mèo xám ăn xong tót lên mái rồi, còn con vàng ăn đó. Mở cánh cửa sổ, vẫn không thấy gì, sực nhớ điện thoại, anh bấm đèn. Ánh sáng xòa ra, nơi góc nhà thấy rõ con mèo, đang dùng chân trước gắng cởi sợi dây thít chặt… Có tiếng động nhẹ làm anh tỉnh lại. Chẳng kịp cứu mèo nữa. Anh gắng nhớ khung cảnh vừa rồi, xác định vị trí, chuẩn bị chồm người dậy để qua cứu con mèo. Nhưng cơn buồn ngủ trì lại. Cố rướn người, và chừng như anh đã thấy mình dậy bước một đoạn, lại bị bàn tay vô hình níu kéo, rồi giấc ngủ bao trùm.
Tiếng mèo ngằn ngặt trong đêm. Lần đầu tiên nghe mèo kêu hoang, anh cầm chổi phóng mạnh cốt cho chúng sợ mà biến mất. Nhưng rồi đêm sau vẫn với tiếng kêu thảm thương bi đát, rờn rợn như một đứa trẻ bị mẹ bỏ rơi. Bây giờ anh nằm yên để nghe tiếng mèo xé màn đêm, đau thương ngút trời. Vợ chưa hề chối tai. Anh hiểu hơn hết. Cả hai khao khát đứa con bao năm rồi. Khát tiếng trẻ. Những lần ngang qua hàng xóm nghe tiếng trẻ khóc, anh liên tưởng đến tiếng mèo kêu trên mái nhà, như giông gió, như rủi ro sắp đổ xuống. Lại chập chờn mộng mị, anh đang lao qua ngôi nhà bên kia đạp cửa giải thoát cho con mèo. Chân toác máu, anh liền quay về chấm bông băng bó. Ngả lưng, anh tính nghỉ chút xíu, lại ngủ quên mất. Vẫn tiếng mèo hoang chờn chợn, “mẹ ơi, mẹ ơi!”. Anh gồng mình tung thêm cú đạp mạnh nữa, cánh cửa sập đánh rầm. Tỉnh hẳn. Té ra con mèo vàng nhảy từ trên mái xuống tấm tồn ở hồi bếp. Đã quá giờ công sở, anh lắc đầu chưa hết mê. Điều đầu tiên xuất hiện trong trí não là hình ảnh con mèo bị dây xiết cổ. Anh tròng thêm chiếc quần lửng, bước nhanh qua nhà hàng xóm, may ra nó còn thở. Cửa chính khóa, cánh cửa sổ còn y như trong giấc mơ anh thấy mình mở rọi đèn di động vào. Ngày hắt sáng vào ngôi nhà, không có con mèo ở đó. Anh hình dung lại khung cảnh hồi đêm, thế nằm vật vã của con mèo. Không. Hoàn toàn không có dấu vết, kể cả sợi dây buộc nó vào cột nhà.
Đang lừng khừng, bỗng từ đâu, con mèo lao vút qua song cửa sổ, suýt đâm vào mặt anh. Như ảo giác. Nếu dùng ngôn ngữ biểu đạt, anh chỉ có thể nói điều không ai tin: một linh hồn vừa bay ra. Lại chợt thấy nó chập chờn ẩn hiện nơi ngõ nhà. Anh đuổi theo, nó đã thấp thoáng chồm hổm ở cửa phòng, anh lao tới, nó phốc vào phòng. Đúng lúc vợ anh chồm dậy. Nó, (linh hồn mèo) phi vào vợ anh, tan biến. Vợ nhìn anh đang thở dốc, sắc mặt tái thần, hốt hoảng không kém. Anh định chỉ tay, bảo con mèo vừa nhảy vào chỗ ấy chỗ kia, chợt trấn tĩnh. Ai tin. Làm sao anh nói với vợ về con mèo vừa tan loãng vào chỗ ấy chỗ kia. Làm sao anh nói về một dạng linh hồn mà chính anh cũng chưa hề được thấy trước đây bao giờ.
Không đợi vợ hỏi thêm, anh lên bàn vi tính. Màn hình đang chế độ ngủ đông, anh nhấn phím liên tục, kích chuột vào google. Linh hồn đầu thai được đóng ngoặc kép nhấn enter, kết quả cho ra những dòng: Người chết thành vật, vật chết thành người luân hồi muôn kiếp. Gã google lý giải thân người thân vật như điện thoại, còn mọi dữ liệu trong kiếp sống từ hành động cho đến ý nghĩ đều được save trong thẻ nhớ, thuật ngữ là “thần thức”, dân gian gọi linh hồn. Một khi thân điện thoại hư hoại, thẻ nhớ (thần thức) sẽ tùy vào đức dày hay nghiệp mỏng đầu thai vào gia cảnh tương ứng… Đầu anh bấn loạn, mắt hoa cả lên. Có phải linh hồn con mèo đã đầu thai vào vợ anh theo cách riêng của nó? Vợ anh sẽ đậu thai. A ha. Gia đình sẽ có một đứa bé như bao lâu mỏi mòn trông đợi. Nỗi khao khát trôi dần vào tuyệt vọng đã sống lại.
Anh không thể kéo mình vào giấc ngủ nữa, cứ như đang giữa vũng lầy. Tiếng mấy con mèo ngoao lên mẹ ơi mẹ ơi thảm thiết. Anh thấy một anh khác trở dậy nhẹ nhàng, vẫn cầm cái chổi như trước đây. Nhưng khi rọi đèn trúng lũ mèo, anh không nỡ phóng cán chổi. Hai con mèo một đực một cái một xám một vàng nhà anh đang âu yếm. Loạn rồi. Loạn luân rồi. Anh sững người nhìn chúng. Tay lên gân, cây chổi sắp được phóng đi, bất giác vợ trở mình ôm lấy anh, khiến anh không thể… phóng cây chổi được.
Anh gỡ nhẹ bàn tay thon, bảo “dậy. Dậy anh kể cho giấc mơ này, quan trọng lắm”.
Vợ anh hỏi: giấc mơ nào. Chẳng phải chúng mình đang nằm mơ sao?
- Đâu có. - Mặt anh vếch lên ngờ nghệch: Mơ sao mình biết nằm mơ?
Nhưng anh cũng phân vân. Mơ hay tỉnh nhỉ? Làm sao biết mình không ở trong giấc mơ?
Anh bóp trán. Sực nhớ cặp mèo... Cơn ấm ức còn nóng hổi huyết quản. Anh vớ thanh gỗ ở góc nhà nhào ra. Hai con mèo vốn là anh em ruột còn mê man hoan lạc không biết trời đất luân chuyển. Đồ bệnh hoạn. Anh vung thanh gỗ. Đứ đừ. Con mèo cái. Con đực thì chỏng cẳng. Lập tức hai linh hồn mèo phọt khỏi thân xác lao thẳng vào đôi tròng mắt anh. Anh thấy... cái thấy lạ lùng chưa từng, như đang lật lại hồ sơ của chính mình. Ai đã quay lại toàn bộ hành trình sống của anh, kể cả trong căn phòng kín mít lúc anh với vợ hợp nhất thực hiện hành vi rất vật. Rồi, chợt lại thấy rơi vào một trạng thái rất kỳ, tiếc nuối một điều vừa mất chưa thể nhớ nổi. Rồi anh thấy hai linh hồn mèo vất vả đi kiếm chỗ đầu thai. Chúng đều được làm người, một trai một gái. Do nhân duyên tiền kiếp, lớn lên nghiệp lực ấy hút nhau thành vợ chồng.
Anh vùng dậy. Lần này là thật sự, không phải trong mơ nữa. Chắc chắn. Anh đinh ninh. Chắc chắn. Anh thấy rõ sân vườn, nắng âm âm vương úa lá cành; và từ đâu đó tiếng vợ kêu meo meo. Kêu mãi. Một lúc anh lại nghe vợ gọi: “Anh dậy đi tìm mèo kìa. Không khéo sập bẫy cả rồi. Tội nghiệp”.
H.T.L
(SHSDB21/06-2016)
Tải mã QRCode
HOA NGÕ HẠNHHọ Nguyễn ở Trung Lộc quê gốc huyện Lôi Dương, phủ Thọ Xuân, Thanh Hóa. Gia phả ghi rõ, ông tổ của dòng họ theo chân Chánh đô An phủ sứ Phạm Nhữ Dực vào khai khẩn đất Thăng Hoa năm 1402. Ban đầu họ Nguyễn định cư tại Hương Ly. Đến đời sau, một nhánh trong tộc chuyển hẳn lên Trung Lộc, nằm ở thượng lưu sông Thu Bồn.
Đàm quỲnh NgỌcChiều nay, tôi nhận được điện khẩn của Tâm, bức điện vỏn vẹn chỉ có dòng chữ: “Thứ bảy tới, tao đi Hoa Kỳ, mày tới gấp”. Tôi không ngạc nhiên khi biết Tâm đi Hoa Kỳ, với nó, đi nước ngoài đã trở thành bình thường như các bà đi chợ. Tôi chỉ ngạc nhiên khi Tâm đã điện khẩn cho tôi, điều mà từ trước đến nay chưa bao giờ có.
TRẦN NGUYỄN ANH Trong gia đình tôi, dì là người đến sau cùng. Dì thường bảo tôi: “Ô Mai à, hãy coi dì là bạn nhé”. Tôi thẳng thừng bảo: “Tôi chỉ có thể coi dì như kẻ thù”.
NHẬT HÀ Lần đầu về thăm Đồng Tháp Mười, thú thật, tôi thấy có nhiều điều rất lạ, từ mảnh đất, sông nước, cây cối, chim muông tới các địa danh và nhất là con người.
CAO LINH QUÂN Ăn mày là ai? Ăn mày là... (Ca dao xưa)
LAM PHƯƠNGNàng không có sự lựa chọn nào khác. Cuộc đời không cho phép nàng lựa chọn. Ngôi nhà lá sùm sụp xám xịt như con ốc ma. Ba chị em không cùng cha và chưa bao giờ biết mặt cha. Và mẹ nàng, người đàn bà có khuôn mặt nhầu nhĩ như tấm lá mục úa, bươn bả mót máy làm thuê một ngày dẫn người đàn ông xa lạ về.
HÀ HUỆ CHI1. Mong đợi từ lâu lắm một tiếng cười sum họp. Tôi muốn khóc. Tôi muốn chết. Khi cuộc sống chẳng có gì giống một điệu múa. Khi trái tim chẳng buồn đốt pháo.
Phan HuyỀn ThưLam thấp thỏm nghe ngóng tiếng còi tàu từ xa vọng lại. Cứ khoảng hai phút một lần, tiếng còi hú dài xa xăm. Trời mưa to, chui tọt vào cái quán cà phê sát đường tàu, Lam ngồi gặm nhấm những thù hận của mình.
TRẦN HỒNG LONG“Tao cấm mầy nói nó chết! Nếu mầy còn nói nữa, tao sẽ đuổi mầy ra khỏi nhà tao ngay!”. Chỉ cần nghe cái “điệp khúc” ấy là dân xóm Vàm Đinh đủ biết bà Hoài chửi chị Ngọt ở trên tỉnh về thăm. Và, không cho chị nói chuyện anh Mặn hy sinh, mặc dù giải phóng đã hai mươi năm rồi vẫn không có một tin tức nào về anh.
ĐINH DUY TƯ Truyện ngắn “Chỉ vì thằng Mỹ, tao mới đến nông nỗi này. Ví như không có hắn, tao thành trạng lâu rồi”.Đó là tuyên ngôn của một trạng lính. Vâng! Hắn tên là Nguyễn Đăng Lính ở cùng làng với tôi. Hai đứa nhập ngũ một ngày, nhưng ngành nghề có khác nhau.
NGUYỄN THỊ THÁIVào hội Văn học Nghệ thuật được gần năm, đây là lần thứ hai tôi được đi thực tế. Lần thứ nhất cách đây hai tháng.
HOÀNG BÌNH TRỌNGGập tấm bản đồ địa hình lại và vừa kịp đút vào xà cột, thì trung uý Trương Đình Hùng nghe có tiếng chân người lội bì bọp dưới suối. Lách mình ra phía sau cái trụ chằng phủ đầy dây hoa lạc tiên, anh thấy một người đàn ông trạc ngoại ngũ tuần, cao lớn, vẻ mặt thô tháp, cõng chiếc ba lô cóc phồng căng từ dưới dốc bươn bả trèo lên.
Y NGUYÊN ... Những người muôn năm cũ Hồn ở đâu bây giờ
GIẢN TƯ HẢIGã bước xuống xe ôm móc ví trả tiền rồi lững thững bước về con phố ven đê. Chiều thu ánh mặt trời vàng vọt trải dài lên cái thị xã vùng biên vốn dĩ đã buồn lại càng thêm vẻ mênh mang hiu quạnh. Giờ tan tầm đã qua, dãy phố ven đê hoặc có người còn gọi là cái chợ người vốn tập trung nhiều lao động chân tay cũng đã vãn dần. Thấp thoáng vài bóng chiếc ô tô qua lại. Gã chậm rãi vừa đi vừa nhìn trái ngó phải, chốc chốc quay lại nhìn như sợ bị ai đeo bám. Chân gã đi giày thể thao adidas mới cứng, vận chiếc quần bò cũ đã thủng lỗ chỗ như đạn bắn, phía trên khoác chiếc áo đại cán rộng thùng thình màu cứt ngựa, đầu đội mũ cối Hải Phòng kiêu hãnh một thời cũng đã sờn cũ và bong lớp vải để lộ cái lõi xám xịt.
NGÔ HỮU KHOADưới gốc cây Sau Sau, thứ cây có thân gỗ nhưng muốn mang đốt cũng không cháy, dùng làm gỗ thì nhanh mục nên mới được sống tươi tốt ở vùng rừng thường xuyên được dân sơn tràng lui tới. Dũng trong thế ngồi co quắp, hai bàn tay giấu dưới vạt áo mưa để vừa tự sưởi ấm cho cơ thể vừa giảm tiết diện để tránh những hạt mưa lạnh buốt lọt qua tán lá rậm rạp, những hạt mưa mùa không biết mệt mỏi cứ rơi và rơi…
NGUYỄN VIỆT HÀCó một ngày rất âu lo đã đến với thằng béo. Bụng bồn chồn tưng tức, giống như đang ngồi giữa một cuộc họp trang trọng bỗng mót tiểu tiện mà không thể đi. Trước đấy hình như duy nhất một lần cái cảm giác bất an này cũng đã đến. Láng máng không thể nhớ.
MA VĂN KHÁNGKhi những người U Ní ở vùng biên sau mấy tháng trời đông giá, ngồi trong nhà đánh cuốc, sửa dao, đan lát bước ra khỏi căn nhà đất dày kín như cái kén, đặt chiếc vai cày lên cổ con trâu, đi những đường cày đầu tiên, hoặc rủ nhau đi bán công khắp các nơi trong vùng thượng huyện Bát Xát, thì hoa gạo bắt đầu nở.
PHAN TUẤN ANH- Anh ơi lên xe đi, xe chạy suốt Bắc Nam đấy.- Có đi Vinh hả anh, bao nhiêu tiền vậy?- Ôi dào! mấy chục ngàn thôi, lên nhanh đi anh ơi.
HOÀNG THỊ NHƯ HUYĐiện thoại di động trong túi rung lên báo tin nhắn đến, Luân uể oải mở ra xem. Khuya rồi sao còn ai nhắn tin nhỉ? Một số máy lạ với một dòng tin lạ hiện ra: “Bạn ơi tôi không biết bạn là ai nhưng tôi muốn bạn biết tôi sắp lìa xa cuộc sống này. Tôi đang tuyệt vọng”.Đúng là đồ khùng! Đồ dở hơi!
HOÀNG TRỌNG ĐỊNHPhòng giam chật chội, tối tăm... Gần trần có một lỗ thông hơi. Bên ngoài lỗ thông hơi là bức tường tôn xám xỉn. Khe hở dài chừng 10 mét, rộng chừng 3 tấc, nằm song song và gần sát với mặt đường bên ngoài. Đứng trong phòng giam, từ lỗ thông hơi nhìn qua khe hở của bức tường, chỉ có thể thấy những bước chân người đi.