Lễ kỷ niệm 25 năm Sông Hương: Cháy bỏng những tấm lòng vì văn nghệ cố đô

Trong rừng hoa nở ngát thơm được gửi đến trang trọng mừng ngày vui của Tạp chí, anh em văn nghệ sĩ xúc động khi nhìn thấy lẵng hoa chúc mừng của cá nhân đồng chí Hồ Xuân Mãn, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy (do bận họp ở Hà Nội nên không dự được), lẵng hoa của cá nhân đồng chí Nguyễn Văn Cường, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch hội đồng nhân dân tỉnh gửi đến, bên cạnh những lẵng hoa của Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, UBND tỉnh và các huyện, thành phố Huế, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy, Hội Đồng hương Thừa Thiên Huế tại TP HCM, các cơ quan đơn vị và các văn phòng đại diện báo chí cả nước đóng trên địa bàn...
Lễ Kỷ niệm 25 năm thành lập Tạp chí Sông Hương đã vinh dự đón tiếp các đồng chí lãnh đạo: Nguyễn Văn Cường, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh; Nguyễn Ngọc Thiện, Chủ tịch UBND tỉnh, Nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, Tổng Biên tập đầu tiên của Tạp chí Sông Hương, đại diện các cơ quan ban ngành, đồng nghiệp, cộng tác viên trong và ngoài tỉnh...
Tại buổi lễ, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Ngọc Thiện, thay mặt lãnh đạo tỉnh đã đánh giá: “Từ những bước đi đầu tiên đầy khó khăn gian khổ của những năm đầu thập kỷ 80 khi đất nước vừa thoát khỏi chiến tranh, đến nay, cùng với sự đổi mới và hội nhập sâu rộng của đất nước, Tạp chí Sông Hương đã từng bước trưởng thành với thời gian, vượt ra khỏi biên giới của địa phương để trở thành diễn đàn trao đổi văn hoá - văn nghệ của các lực lượng văn nghệ sĩ trong tỉnh, trong nước và cả nước ngoài, hoàn thành nhiệm vụ của một cơ quan tư tưởng - văn hoá, được bạn đọc khắp nơi trên mọi miền tổ quốc đón nhận với những tình cảm yêu thương và trân trọng”. Họa sỹ Đặng Mậu Tựu, Q. Chủ tịch Hội LH VHNT nhớ lại: “Một phần tư thế kỷ đã đi qua. Bao sự kiện kinh tế, chính trị, xã hội, văn hoá đã diễn ra và Sông Hương cũng có những bước thăng trầm theo dòng thời gian với 233 số báo, mang nhiều dáng vẻ của sự nỗ lực đổi thay về hình thức và nội dung nhằm phục vụ bạn đọc một cách thoả mãn nhất. 25 năm và một phép chia bình quân cho 6 đời Tổng Biên Tập, mỗi đời có một khoảng thời gian thật đáng kể cho Sông Hương; mỗi đời đều để lại những dấu ấn sâu sắc trong dòng chảy văn hoá, văn nghệ Huế nói riêng và cả nước nói chung^”. “Từ diễn đàn Sông Hương, nhiều vấn đề lớn của văn hoá nghệ thuật nước nhà đã được đàm luận, nhiều cây bút đã được phát hiện và ươm trồng, nhiều cánh cửa văn hoá nghệ thuật thế giới đã được mở ra…”. ⁽¹⁾ “Bước sang thế kỷ mới, thế kỷ của hội nhập và phát triển, thế kỷ của công nghệ thông tin, thế kỷ mà các loại hình báo chí phát triển hùng hậu và quy mô, Sông Hương phải đương đầu với không ít khó khăn”. ⁽²⁾ Trọng trách đặt nặng lên vai người kế nhiệm (Nhà văn Hồ Đăng Thanh Ngọc); khi mà Tạp chí đang khiếm khuyết một số vị trí lãnh đạo và phóng viên, kinh phí đầu tư chưa đủ trang trải cho công tác chuyên môn... Và, cái lo chủ yếu vẫn là chất lượng của tờ báo.
Với tâm huyết nhiệt thành của một người đi trước, Nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm đã bày tỏ trăn trở của mình là làm sao để Sông Hương có thể hay hơn: “Văn chương phải gắn với đời sống hiện tại, không xa lạ với người đọc; chứ không nên “dựng tháp ngà”, bởi “có biết bao tháp ngà đã sụp đổ!”.
Nhà văn Tô Nhuận Vỹ, Tổng Biên tập thứ hai của Tạp chí, lại đặc biệt quan tâm đến việc “viết cái cũ phải sâu, viết cái mới phải mạnh mẽ và nhìn ra thế giới” bằng cách “xé rào đối ngoại”. Đây cũng là điều mong mỏi của Hội Đồng hương TT. Huế, Tủ sách Nhớ Huế tại Tp HCM: “Sông Hương nên mở thêm một chuyên trang dành “đất” cho những người xa quê ở hải ngoại, được bày tỏ, trang trải nỗi niềm và đóng góp nhiều trang viết mang tâm tư, tình cảm và cuộc sống của bà con TT. Huế ở quê người”.
Với kinh nghiệm trong 6 năm điều hành Tạp chí, nhà văn Hồng Nhu đã chỉ ra điều cần thiết của sự ổn định một bộ máy, sau đó “mới tính đến văn chương chữ nghĩa”. Ông cũng ước muốn trong tương lai Sông Hương sẽ tổ chức được những cuộc thi sáng tác văn học nhằm mục đích “phát hiện, bồi dưỡng, đào tạo những cây bút trẻ trên phạm vi cả nước”.
Nhà văn Bửu Ý “báo động đỏ” về sự tồn tại của một tạp chí địa phương giữa bối cảnh báo chí rất phong phú gồm tuần san, nguyệt san, thậm chí báo ngày cũng đang “lấn sân” văn học-nghệ thuật. Từ đó ông đặt ra yêu cầu Ban biên tập, “phải có sự chọn lựa nghiệt ngã, bạo gan”. Nhà văn đề nghị Tạp chí Sông Hương nên mở những diễn đàn học thuật để từ đó tạo môi trường sinh hoạt văn hóa văn nghệ trên không gian miền Hương Ngự. Ông nhấn mạnh: “Sông Hương không thể là một ốc đảo văn hoá; chỉ khi tạo được môi trường văn hoá, Sông Hương mới có hào quang”.
Nhà nghiên cứu Nguyễn Đắc Xuân, nguyên là Phó TBT Tạp chí Sông Hương hứa sẽ có một “văn bản” chi tiết góp ý cho Sông Hương. Tại buổi lễ, ông cũng đã có một số đề xuất đáng lưu tâm, nhất là vấn đề website của Sông Hương. Theo ông, sự ra đời của www. tapchisonghuong.com.vn là một nỗ lực ngoài sức tưởng tượng của ông. Điều đó “khẳng định chúng ta đứng trên quả đất này”.
Những ý kiến đóng góp cho Sông Hương còn nhiều, chứng tỏ sự phát triển của Tạp chí Sông Hương vẫn luôn canh cánh bên lòng quý lãnh đạo, các thế hệ “cầm chịch” đã qua, anh em văn nghệ sỹ cũng như bạn đọc yêu con sông Hương dùng dằng, âm ỉ chảy trong tâm thức của Huế thơ. 
P.V

(nguồn: TCSH số 234 - 08 - 2008)

^{---------------------------
(1)} Phát biểu của Phó TBT phụ trách, Nhà văn Hồ Đăng Thanh Ngọc.
⁽²⁾ Phát biểu của Họa sỹ Đặng Mậu Tựu, Q.Chủ tịch Hội LH VHNT TT. Huế.