Kỷ niệm về bữa cơm chiều ở dinh độc lập

16:46 24/02/2009
NGUYỄN TRỌNG BÍNHMọi chuyện xẩy ra suốt 55 ngày đêm ở đơn vị trong cuộc tổng tiến công nổi dậy xuân 1975 mà đỉnh cao là chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, tôi đều nhớ như in. Thế mà, lạ lùng thay, suốt thời gian đó, hàng ngày mình ăn thế nào, lại không nhớ nổi. Chỉ nhớ mang máng có lúc ăn cơm nắm, ăn lương khô. Về giấc ngủ, có thể là tranh thủ nửa ngủ nửa thức giữa 2 trận đánh hoặc lúc ngồi trên xe trong đội hình hành tiến. Cố hình dung, tôi nhớ được bữa cơm chiều ở dinh Độc Lập, hôm 30-4-1975.

Chiều hôm ấy, theo lệnh người chỉ huy, một số phân đội vẫn trực sẵn sàng chiến đấu, một số anh em khác canh giữ tù binh, số còn lại thì nấu cơm. Tất cả mọi thứ, từ soong nồi bát đũa đến lương thực, thực phẩm, chúng tôi đều có sẵn trên xe. Anh em tìm mấy hòn đá bắc làm bếp, lấy nước máy vo gạo rồi thổi cơm. Chất đốt là củi cũng mang từ trên xe dã chiến xuống.Thức ăn có 3 loại là thịt hộp, rau muống luộc và nước rau muống làm canh. Khi ăn, ai thiếu bát thì dùng vỏ thịt hộp, ai thiếu đũa thì tỉa mấy nhánh cây so đũa ở trong khuôn viên dinh độc lập. Một số lính ngụy đầu hàng ta, cũng được mời cơm. Lúc đầu thì họ rất sợ, nhưng sau đó, họ cũng vui vẻ cùng ăn như người trong gia đình. Bữa cơm đúng như anh Hữu Thỉnh đã viết:
            Cơm dã chiến nấu bằng bếp điện
            Rau muống xanh hái tự ao nhà
            Trời còn đầy ắp hoa và pháo
            Nhìn nhau chưa vội mở vung ra

            Mâm xanh, sân cỏ xanh mải miết
            Quây quần đồng đội đến vui chung
            Hàng cây so đũa cùng ta đó
            Ăn bữa cơm ở đích cuối cùng

            Khách thường, thương mấy anh nhà báo
            Theo tăng băng dốc mấy mươi ngày
            Sáng chiếm núi Bông, chiều Cửa Thuận
            Vượt đèo Phước Tượng buổi chiều mây
           
            Tăng vẫn dàn theo đội hình chiến đấu
            Xích còn vương đất đỏ Phan Rang
            Vừa mới vào mâm, anh nuôi bận
            Chia - thêm - Tổng thống Ngụy đầu hàng

            Kìa gắp đi anh, ai nấy giục
            Có gắp chi đâu, mải ngắm trời
            Tự do xanh quá, mênh mông quá
            Vượt mấy ngàn bom mới tới nơi

            Bỏ lại đằng sau bao trận đánh
            Kịp vào thành phố sáng tên Người
            Bình mình theo  tăng vào cổng chính
            Cờ treo trên đỉnh nước non ơi!

            Ta trẻ như cờ, ta trẻ lắm
            Ta reo trời đất cũng reo cùng
            Ta no cười nói, say đôi mắt
            Bát cơm ngày hẹn cùng mênh mông

Khi đọc bài thơ này, tôi phải thốt lên “Ông Hữu Thỉnh thánh thật”. Đó là nói về cái hay của thơ, bởi muốn hiểu thơ phải hiểu ở nhiều cấp độ của nội tâm. Song, nếu là một ghi chép, hay bút ký, thì tôi cam đoan ông Hữu Thỉnh có 2 chỗ ghi chưa trúng. Chúng tôi nấu cơm, luộc rau bằng củi, chứ không dùng bếp điện. Tổng thống Ngụy Dương Văn Minh cũng ăn, nhưng ăn ở chỗ khác, được đối xử rất nhân đạo, được tiêu chuẩn đặc biệt, có canh gác bảo vệ cẩn mật. Tại sân dinh Độc lập, không có chuyện anh nuôi ta đưa cơm cho Tổng thống Ngụy đầu hàng. Nhưng trớ trêu thay, nếu bài thơ thiếu đi 2 câu “Vừa mới vào mâm, anh nuôi bận. Chia - thêm - tổng thống Ngụy đầu hàng”, thì không còn là bài thơ nữa. Tôi nghĩ cái thần của bài thơ ở 2 chữ “chia thêm” trong khổ thơ này.

Thường thì, đã làm tướng mà thua trận, người ta cảm thấy nhục nhã không thể ăn được. Đằng này, một vị đại tướng làm Tổng thống, vừa mới thất bại thảm hại, không những ăn được mà còn ăn thêm nữa để anh nuôi của ta phải “chia thêm” thì đủ biết là thế nào rồi. Cái sự hay của bài thơ là ở chỗ này đây.
N.T.B

(nguồn: TCSH số 194 - 04 - 2005)

 

Đánh giá của bạn về bài viết:
0 đã tặng
0
0
0
Bình luận (0)
  • VIỆT HÙNG
            Ghi Chép

    Vào một đêm mùa thu của Hà Nội ông Nguyễn Ngọc Dũng, vụ trưởng thanh tra Bộ tài chính, trong một giấc mộng, ông thấy người anh ruột của mình hiện về.

  • TRẦN BĂNG KHUÊ  
                   Bút ký  

    1.
    Bất giác, văng vẳng “con đường cái quan” Phạm Duy ca rằng:
    “Người về chưa ghé sông Hương
    Đã nghe tiếng gọi đôi đường đắng cay”

  • CHÂU PHÙ  

    Tôi về đây giữa mùa hạ khi cơn mưa rào rạt trên biển vắng, gieo hoang vu xuống chiều xa xăm. Từ trong lều quán nhìn ra biển, một màu xám giăng ngang trời.

  • LÊ VŨ TRƯỜNG GIANG   
                            Bút ký   

    Nước non ngàn dặm ra đi
    Cái tình chi? 

  • LỮ MAI   
        Bút ký  

    Nơi những mái nhà sàn được phủ lớp rêu dày dễ đến nửa gang tay cứ thôi miên, hút hồn khách lạ. Nơi chim rừng hót vang từ sáng tới chiều.

  • PHẠM XUÂN HÙNG

    Tôi nghĩ chắc hiếm có nhà văn, nhà thơ nào thành danh mà trong sự nghiệp sáng tác lại vắng bóng cây cỏ. Sở dĩ loài thực vật thấp bé như cỏ lại trở thành đối tượng mỹ học là nhờ vào những yếu tính trái ngược, thậm chí phi lý nhưng vẫn tồn tại.

  • HỒ NHIÊN  

    Những ngày mới tinh mơ đã đầy nắng. Nắng thấm vào sương làm rực lên sắc hồng ảo diệu. Thiên nhiên tạo nên vẻ đẹp thật giản đơn, và con người chỉ đủ năng lực chuyển tải thông điệp về cái đẹp đó bằng các loại hình nghệ thuật, và điều đó xem như chiếc cầu nối để đưa mỗi ai trở về chiêm ngắm thứ vốn sẵn trong trời đất.

  • NGUYỄN VĂN DŨNG  
                        Bút ký  

    La Habana là thủ đô của đảo quốc Cuba. Tôi thăm La Habana dịp thành phố rộn ràng chuẩn bị kỷ niệm 500 năm tuổi. Những gì tôi thấy ở đây khác xa với những gì tôi từng mường tượng.

  • ĐÔNG HÀ

    Thường trong thời gian của cuộc đời, người ta hay dành riêng khoảng thời gian đáng trân trọng nhất, đó là những ngày đầu năm mới, để nói về muôn sự.

  • ĐÔNG HÀ  

    Tôi vẫn nhớ, chưa bao giờ quên, bài ca dao Mười quả trứng. Bài ca dao được hát lên từ phiên chợ Kẻ Diên nghèo, một vùng quê Bình Trị Thiên khắc nghiệt.

  • LÊ VŨ TRƯỜNG GIANG  
                               Bút ký   

    Chỉ mấy ngày mưa dồn dập, trắng trời quê hương, tang thương lại gieo lên mảnh đất nghèo khó mỗi lần lũ về.

  • NGUYỄN QUANG HÀ

                            Bút ký

  • ĐÔNG HÀ      
        Tản văn  

    Nếu mỗi đời người dành ra một quãng thời gian để lưu giữ ký ức, tôi tin rằng, ký ức của mỗi người là một cái nhà kho khổng lồ.
     

  • LÊ THỊ MÂY
              Bút ký

    Thật khó lòng quên anh, người bạn cùng đi chuyến tàu Thống Nhất từ Hà Nội vào Sài Gòn.

  • ĐẶNG YÊN
             Bút ký

    Với Hương Trà, những điều tưởng chừng quên lãng về một vùng đất nhiều tiềm năng đã sống dậy. Cái xưa và cái nay trộn lẫn giữa làn ranh văn hóa và ý thức, tính bất toàn và biến đổi, giữa cổ kính và hiện đại.

  • LÊ VŨ TRƯỜNG GIANG  
                                    Bút ký  

    Huế được xem là một thành phố vườn, cả thành phố là một công viên lớn, ở đâu cũng thấy được một màu xanh mát dịu của cỏ cây, sông, hồ, đồi núi.

  • TRUNG SƠN
                 

    Trong đời viết văn làm báo, lần đầu tôi "đi thực tế" không phải với các bạn đồng nghiệp, cũng không có ai đưa rước, mà đi cùng "bà xã" của tôi - một cô giáo đang loay hoay chưa biết tìm việc gì làm thêm để bù đắp khoản tiền lương ít ỏi của mình.


  • LÊ HƯNG TIẾN

  • LÊ VŨ TRƯỜNG GIANG   

    Ngày cuối năm, tiếng còi tàu vang bên sân ga cũ bận rộn những chuyến đi về. Cái màu vôi đỏ trong đêm, bóng người vội vã dưới hàng sứ trắng nở tàn lặng lẽ.

  • NGUYỄN KHẮC PHÊ  

    Thiên hạ đang náo nức đủ tin sốt nóng, sao lại đi nói chuyện mít? Cũng do trên trang mạng một tờ báo lớn mới đây có bài “Dân mạng thế giới xôn xao vì trái mít”; nguồn tin gốc lại là một trang mạng của Mỹ! Nhiều vùng quê Việt Nam mình đang vào mùa mít, nhà tôi lại sở hữu 2 cây mít năm nào cũng trĩu quả, cần chi tìm xem chuyện bên Mỹ?