Sáng ngày 5/2, tại không gian Viện Cơ Mật (Tam Tòa), Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế tổ chức khai mạc triển lãm chuyên đề “Ngựa và Long Mã trong văn hóa cung đình thời Nguyễn”.
Cắt băng khai mạc triển lãm
Triển lãm “Ngựa và Long Mã trong văn hóa cung đình thời Nguyễn” nhằm giới thiệu và tôn vinh hình tượng Ngựa và Long Mã, những biểu tượng có vị trí đặc biệt trong đời sống văn hóa, tư tưởng, nghi lễ cũng như nghệ thuật cung đình triều Nguyễn.
Trong văn hóa phương Đông, Long Mã là bước chuyển hóa, sự kết hợp đặc biệt hay là sự hóa thân giữa rồng, lân và ngựa. Theo truyền thuyết, Long Mã xuất hiện trên sông Hoàng Hà, dưới thời Phục Hy, thường được thể hiện trong tư thế phi trên sóng nước, đầu ngẩng cao, lưng chở Hà đồ (Tiên thiên Bát quái) hay Mã đồ, là sách “trời ban cho vua để trị thủy”. Trong Phật giáo, Long Mã còn được xem là linh vật khi cõng Luật Tạng - một trong ba bộ phận cốt lõi của Tam Tạng kinh điển.
![]() |
| Tham quan triển lãm |
Long Mã được cho là linh vật báo hiệu điềm lành, là biểu tượng của sự thông thái, trường thọ, sự cao quý và niềm hạnh phúc vô song, lại vừa có công dụng trừ bỏ, ngăn chặn những yếu tố bất lợi trong quan niệm về phong thủy. Do đó hình tượng Long Mã xuất hiện phổ biến trong kiến trúc, mỹ thuật cung đình và dân gian. Tại Huế, Long Mã thường gặp trên các bức bình phong, một loại hình “kiến trúc” đặc trưng. Hình tượng long mã cũng xuất hiện trên logo Festival Huế lần đầu tiên vào năm 2000 và trở thành biểu tượng nhận diện xuyên suốt các kỳ lễ hội cho đến nay.
|
|
| Tham quan triển lãm |
Dưới triều Nguyễn, ngựa giữ vai trò quan trọng trong các hoạt động quân sự, vận chuyển, nghi lễ và để lại dấu ấn sâu đậm trong mỹ thuật cung đình thông qua kiến trúc, điêu khắc, hội họa và các vật dụng hoàng gia. Năm 1826, Hoàng đế Minh Mạng cho thành lập Viện Thượng Tứ trong Kinh thành Huế nhằm nuôi dưỡng, huấn luyện và quản lý các hạng ngựa, như Ngự Mã (ngựa dành riêng cho vua), Lộ Mã (ngựa kéo xe), Nghi Mã (ngựa phục vụ nghi lễ) và Sai Mã (ngựa sai phái). Cùng với đó là hệ thống quy định chặt chẽ về tuyển chọn, chăn nuôi và huấn luyện…, thể hiện sự quản lý quy củ của nhà nước quân chủ đối với lực lượng này. Qua đó có thể thấy, ngựa không chỉ giữ vai trò quan trọng trong đời sống cung đình mà còn góp phần tạo nên dấu ấn đặc sắc trong nghi thức và nghệ thuật triều Nguyễn.
|
|
| Triển lãm tranh thiếu nhi với chủ đề “Mùa Xuân trong mắt em” |
Thông qua hệ thống hiện vật, tư liệu và hình ảnh được trưng bày, triển lãm mang đến cho công chúng cái nhìn sâu sắc và gần gũi hơn về vai trò của ngựa trong đời sống cung đình xưa, đồng thời giới thiệu hình tượng Long Mã như biểu trưng cho điềm lành, trí tuệ và khát vọng hưng thịnh của quốc gia dưới triều Nguyễn. Qua đó, góp phần lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống trong những ngày đầu xuân mới.
Dịp này, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế phối hợp với Trường Tiểu học Trần Quốc Toản và Trường Tiểu học Lê Lợi tổ chức cuộc thi vẽ và triển lãm tranh thiếu nhi với chủ đề “Mùa Xuân trong mắt em”, tạo sân chơi bổ ích, lành mạnh cho học sinh, đồng thời tăng cường sự gắn kết giữa đơn vị văn hóa và nhà trường trong công tác giáo dục di sản.
Triển lãm kéo dài đến hết ngày 23/2.
Một số tác phẩm trưng bày tại triển lãm:
|
|
|
|
|
|
![]() |
![]() |
|
|
Phương Anh
Tải mã QRCode
Ngược lên thượng nguồn sông Hương vào một ngày đầu năm 2014, chúng tôi đến thăm cụ ông Nguyễn Lô (82 tuổi), ở thôn Kim Ngọc, xã Hương Thọ, thị xã Hương Trà, Thừa Thiên - Huế, trong một căn chòi tạm bên cạnh lăng chúa Nguyễn Phúc Thái (Vị chúa thứ 5 của triều Nguyễn). Gần 40 năm qua, ông lão đã một thân một mình chống lại những kẻ đào trộm mộ để bảo vệ lăng chúa Nguyễn được vẹn toàn; đồng thời cũng khai hoang đất đồi phát triển kinh tế gia đình…
Kế Môn (Điền Môn, Phong Điền, TT- Huế) là quê hương của hàng ngàn người giàu có trên cả nước và thế giới. Bởi là quê quán của nhiều người giàu nên Kế Môn sở hữu lắm chuyện đặc biệt.
Năm 2010, tôi được về dự đêm thơ Quê Mẹ của nhà thơ Tố Hữu tổ chức tại TP Huế - quê mẹ của ông và có dịp được về thăm quê ông, một làng nhỏ bên dòng sông Bồ trong xanh. Thật thú vị vì đây cũng chính là quê hương của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh - Nguyên ủy viên Bộ Chính trị, Chủ nhiệm Tổng cục chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, nguyên Chính ủy Quân giải phóng miền Nam.
Những ngôi nhà vườn, nhà rường cổ ở Huế không chỉ có giá trị về mặt di sản kiến trúc mà còn thể hiện một cách sống động và chân thực nhất về đời sống của người Huế xưa. Nhưng vì nhiều lý do: tốc độ đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, người dân thiếu tiền trong việc trùng tu bảo tồn …mà giờ đây, những ngôi nhà cổ nguyên bản đặc trưng xứ Huế đang mai một dần.
Ðồng chí Nguyễn Chí Thanh sinh ngày 1-1-1914, tên thật là Nguyễn Vịnh, là một nhà lãnh đạo Ðảng, Nhà nước, Quân đội kiệt xuất; nhà chính trị, quân sự mưu lược, tài trí, dũng cảm, kiên quyết; một người con ưu tú của quê hương Thừa Thiên - Huế. Ðồng chí đã cống hiến cả cuộc đời mình cho sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Ðảng, của dân tộc.
Từ một địa phương không có bệnh viện tuyến tỉnh, mọi hoạt động trong lĩnh vực y tế chuyên sâu chủ yếu dựa vào Bệnh viện Trung ương Huế là chính nên thường xuyên gây ra vấn đề quá tải. Để khắc phục tình trạng trên, thời gian qua, tỉnh Thừa Thiên Huế đã tập trung nhiều nguồn lực để xây mới 03 bệnh viện đa khoa tuyến tỉnh. Đến nay, sau thời gian ngắn đi vào hoạt động, các bệnh viện này đã làm rất tốt công tác khám chữa bệnh, thu hút ngày càng nhiều bệnh nhân đến khám và điều trị.
Múa bao giờ cũng gắn kết với âm nhạc (nhạc đàn và nhạc hát), vì thế, người ta thường gọi tên là “Múa hát cung đình”. Múa hát cung đình của vua chúa Việt Nam không giống như hình thức vũ hội phương Tây. Nó chủ yếu phục vụ cho vua chúa, lễ lạc trong triều đình, mang hình thức lễ nghi phong kiến vương triều.
Hội đồng chung khảo Giải thưởng Văn học Nghệ thuật Cố đô lần thứ V đã lựa chọn được 40 tác phẩm, công trình (trong tổng số 45 tác phẩm, công trình do Hội đồng sơ khảo giới thiệu vào xét vòng chung khảo) đề nghị Chủ tịch UBND tỉnh trao giải thưởng A, B, C.
Bác sĩ Trương Thìn sinh năm 1940 tại Thừa Thiên Huế . Từ năm 1961 ông là sinh viên Trường đại học Y khoa Sài Gòn .Ông học giỏi, nhiệt tình tham gia phong trào học sinh, sinh viên yêu nước, là trưởng đoàn văn nghệ sinh viên học sinh Sài Gòn trong phong trào đấu tranh “Hát cho dân tôi nghe” những năm trước giải phóng.
Với người Tà Ôi ở miền rẻo cao A Lưới (tỉnh Thừa Thiên - Huế), từ xa xưa, những chuỗi mã não là biểu tượng của quyền lực, sự giàu có, sang trọng và có địa vị trong cộng đồng.
Chứa đựng trong mình cả một giai đoạn lịch sử thông qua các di tích, nét trầm mặc cổ kính, điệu hát cung đình Huế âm trầm cùng với sông Hương, núi Ngự… Huế vẫn sừng sững nghiêng mình tồn tại với thời gian qua sự thăng trầm của lịch sử, với thời gian và sự chống trọ trong chiến tranh.
Thời thượng, đâu cũng piano, ghi ta thì có một người vẫn ngày đêm lưu giữ và phục chế hàng ngàn cây đàn cổ quý báu của tổ tiên để lại.
Khi chọn Huế làm đất đóng đô, các vua chúa nhà Nguyễn đã quên mất một yếu tố quan trọng và cơ bản của phong thủy.
Tác phẩm “văn sử bất phân” Xứ Đàng Trong - Lịch sử kinh tế - xã hội Việt Nam thế kỷ 17 - 18 (Nguyễn Nghị dịch, NXB Trẻ tái bản lần thứ nhất, quý 3/2013) của Li Tana, đã được trao giải Sách hay 2013..
Ngày 1-1-2014, chúng ta kỷ niệm 100 năm Ngày sinh Ðại tướng Nguyễn Chí Thanh, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư T.Ư Ðảng, nguyên Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, nguyên Bí thư T.Ư Cục miền Nam kiêm Chính ủy Quân giải phóng miền Nam - Người con ưu tú của đất nước và quê hương Thừa Thiên - Huế, nhà lãnh đạo kiệt xuất, kiên trung, mẫu mực của Ðảng; vị tướng đức tài trọn vẹn, trí dũng song toàn của lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam.
Bên tả ngạn của sông Hương, cách thành phố Huế chừng 15 km về hướng tây, có một ngọn đồi người ta quen gọi là “Đồi thiên thần”, nơi nương náu của gần 50.000 thai nhi bị phá bỏ.
Vào một buổi chiều, tình cờ đi quanh làng Dã Lê Thượng, phường Thủy Phương, tôi thấy chú Dương Văn Thọ (56 tuổi) ở tổ 01 (phường Thủy Phương, thị xã Hương Thủy) đang quét dầu cho chiếc ghe mới đan của mình. Trong trí nhớ của mình và những gì mình biết, tôi chợt nhận thấy bóng dáng của một cái nghề mà ngày xưa người làng mình đã làm: nghề làm, đan ghe thuyền.
Dân làng vẫn truyền tai nhau tại gò đất bên cạnh thôn Tư bây giờ trước đây vốn là một bãi đất trống, nhưng sau một đêm mưa gió, sấm chớp đùng đoàng, đất trời rung chuyển, đến sáng ra đã thấy tượng Bà nằm sừng sững trên mặt đất, ...
Những ngọn núi linh thiêng trên mảnh đất di sản miền Trung thường gắn liền với những huyền thoại đẹp, mang âm hưởng tiêu dao. Tạm xa cuộc sống ồn ào nơi phố thị, bạn hãy thực hiện chuyến du hành tâm linh khám phá một trong số những ngọn núi linh thiêng, đó là Bạch Mã Sơn.