Sáng ngày 12/5, tại TP Huế, Hội Khoa học lịch sử TP Huế đã tổ chức Hội thảo khoa học "Huế trong tiến trình 40 năm đổi mới cùng đất nước (1986 -2026)".
Hội thảo là dịp để nhìn lại chặng đường 40 năm đổi mới của thành phố và trao đổi, thảo luận, đề xuất những định hướng, giải pháp phát triển trong giai đoạn mới
Tham dự có nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm - nguyên Uỷ viên Bộ chính trị - nguyên Trưởng ban Tư tưởng Văn hoá Trung ương. Đồng chí Nguyễn Khắc Toàn - Phó Bí thư thường trực thành uỷ - Chủ tịch UBND TP Huế cùng các đồng chí nguyên lãnh đạo tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là TP Huế) qua các thời kỳ, đại diện lãnh đạo các sở ban ngành liên quan cũng các nhà nghiên cứu, các nhà khoa học.
![]() |
| Phó Bí thư Thành uỷ, Chủ tịch UBND thành phố Huế Nguyễn Khắc Toàn phát biểu tại Hội thảo |
Phát biểu tại Hội thảo, Chủ tịch UBND thành phố Huế Nguyễn Khắc Toàn nhấn mạnh: Bốn mươi năm qua là chặng đường đổi mới sâu sắc và toàn diện của đất nước. Trong dòng chảy chung đó, thành phố Huế đã không ngừng chuyển mình, đổi mới tư duy, phát huy tiềm năng và lợi thế riêng có để tạo dựng nền tảng phát triển bền vững. Từ một đô thị chịu nhiều tổn thất nặng nề sau chiến tranh, với sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị và Nhân dân, Huế đã từng bước phục hồi, phát triển và hôm nay đã trở thành thành phố trực thuộc Trung ương thứ 6 của cả nước.
Những thành tựu đạt được là toàn diện và rõ nét trên nhiều lĩnh vực: kinh tế tăng trưởng ổn định; đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân không ngừng được nâng cao; tỷ lệ hộ nghèo giảm mạnh; an ninh chính trị, trật tự xã hội được giữ vững. Đặc biệt, Huế đã khẳng định hướng đi riêng mang tính đặc trưng: phát triển hài hòa giữa bảo tồn di sản và phát triển kinh tế - xã hội.
Chủ tịch UBND thành phố Huế tin tưởng với tinh thần khoa học, khách quan và trách nhiệm cao, các ý kiến trao đổi tại Hội thảo sẽ góp phần làm sáng tỏ thêm nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn quan trọng; đồng thời cung cấp những luận cứ xác đáng phục vụ cho quá trình hoạch định chính sách, đặc biệt là triển khai hiệu quả Nghị quyết số 54-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thừa Thiên Huế đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
![]() |
| Nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm - nguyên Uỷ viên Bộ chính trị - nguyên Trưởng ban Tư tưởng Văn hoá Trung ương phát biểu tại Hội thảo |
Hội thảo nhận được 25 tham luận đến từ các nhà nghiên cứu, các chuyên gia đến từ các sở, ban ngành, các trường đại học, viện nghiên cứu trong và ngoài địa phương.
Hội thảo tập trung thảo luận ba nhóm chủ đề chính: Lãnh đạo các vấn đề chính trị, kinh tế - xã hội trong quá trình đổi mới; Di sản văn hóa Huế: Bảo tồn và phát huy giá trị; Văn hóa, du lịch và kinh tế di sản trong phát triển đô thị Huế.
Hội thảo đã tập trung làm rõ những vấn đề cốt lõi về vai trò lãnh đạo và các yếu tố chính trị - xã hội trong tiến trình 40 năm đổi mới của thành phố Huế. Thông qua các tham luận, các nghiên cứu đã tiếp cận một cách toàn diện từ công tác xây dựng Đảng, Nhà nước, bảo đảm quốc phòng- an ninh đến phát triển kinh tế, tạo sự tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế qua từng thời kỳ.
Vai trò lãnh đạo xuyên suốt của Đảng Cộng sản Việt Nam thông qua Đảng bộ thành phố Huế trong việc giữ vững ổn định chính trị, củng cố niềm tin và tạo sự đồng thuận xã hội. Trên phương diện quản trị, chuyển đổi số và cải cách hành chính được xem là động lực thúc đẩy nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền trong bối cảnh tinh gọn bộ máy và yêu cầu hiện đại hóa nền hành chính. Thành phố luôn được đánh giá là địa phương đi đầu trong chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI). Bên cạnh đó, các tham luận cũng nhấn mạnh vai trò của quốc phòng, an ninh trong việc bảo đảm môi trường ổn định cho phát triển; đồng thời làm rõ đóng góp của các tổ chức chính trị - xã hội trong việc phát huy truyền thống, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân.
![]() |
| Tiến sĩ Phan Tiến Dũng - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử thành phố Huế báo cáo đề dẫn Hội thảo |
Với chủ đề di sản văn hoá Huế, bảo tồn và phát huy giá trị, các tham luận nhấn mạnh sự hoàn thiện về chủ trương, chính sách của Đảng Cộng sản Việt Nam, đặc biệt từ Nghị quyết số 54-NQ/TW của Bộ Chính trị trong việc định hướng xây dựng Huế trở thành đô thị di sản đặc thù. Đồng thời, nhiều nghiên cứu làm rõ sự chuyển đổi trong cách tiếp cận di sản, từ các biểu tượng vương quyền truyền thống sang khai thác giá trị “quyền lực mềm” và phát triển kinh tế di sản, góp phần nâng cao vị thế của Huế trong bối cảnh hội nhập. Bên cạnh đó, hệ thống thiết chế văn hóa, đặc biệt là các bảo tàng, được nhìn nhận như không gian quan trọng trong bảo tồn, diễn giải và lan tỏa giá trị di sản, đồng thời thích ứng với yêu cầu đổi mới phương thức tiếp cận công chúng.
Bàn về chủ đề văn hoá, du lịch và kinh tế di sản trong phát triển đô thị Huế, hội thảo tập trung phân tích mối quan hệ giữa văn hóa, du lịch và kinh tế di sản trong tiến trình phát triển đô thị Huế qua 40 năm đổi mới. Tiếp cận từ nhiều góc độ, qua đó làm rõ sự chuyển dịch từ khai thác tiềm năng văn hóa sang xây dựng mô hình phát triển dựa trên giá trị di sản, từng bước khẳng định thương hiệu đô thị di sản của thành phố Huế.
Các nghiên cứu nhấn mạnh vai trò của các sự kiện văn hóa, tiêu biểu như Festival Huế, trong việc quảng bá hình ảnh, kích thích du lịch và thúc đẩy phát triển kinh tế. Đồng thời, những đánh giá về thành tựu và hạn chế của ngành du lịch đã chỉ ra các “điểm nghẽn” cần tháo gỡ để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.
Ở góc độ công nghiệp văn hóa, các tham luận bước đầu xác định nội lực của Huế trong việc phát triển các ngành kinh tế sáng tạo, gắn với khai thác giá trị văn hóa đặc thù. Bên cạnh đó, các lĩnh vực mỹ thuật và làng nghề truyền thống được nhìn nhận như những cấu phần quan trọng của kinh tế di sản, vừa góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa, vừa tạo sinh kế và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.
![]() |
| Đại biểu tham dự hội thảo chụp ảnh lưu niệm |
Tại Hội thảo, các chuyên gia, các nhà nghiên cứu cũng đã làm sáng tỏ thêm các vấn đề như: các nhân tố bảo đảm ổn định chính trị, đồng thuận xã hội dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Tập trung phát triển kinh tế Huế nằm trong Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung, phát triển kinh tế hài hòa với bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Tập trung để triển khai Nghị quyết số 54-NQ/TW trong chuyển hóa di sản thành nguồn lực và phát huy “quyền lực mềm”. Nhận diện rõ “điểm nghẽn” của du lịch Huế, làm rõ hướng đổi mới của Festival Huế, đồng thời đặt phát triển công nghiệp văn hóa và các loại hình dịch vụ trong chiến lược kinh tế di sản bền vững. Xác định mô hình tăng trưởng phù hợp, phát huy lợi thế di sản gắn với phát triển kinh tế, bảo tồn văn hóa, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sống của người dân.
Phương Anh
Tải mã QRCode
Không biết có tự bao giờ mà hoa tre là lễ vật không thể thiếu trong lễ "cúng bổn mạng" đầu năm của mỗi gia đình xứ Huế. Nội tôi kể rằng: Thuở xưa khi chưa có "ông tổ" khai sinh ra loại hoa tre thì người ta "cúng bổn mạng" bằng hoa thọ. Hoa thọ mang ý nghĩa trường tồn, cầu mong được sống lâu để sum vầy cùng con cháu.
Là kinh đô xưa cổ còn được lưu giữ gần như toàn vẹn nhất cho đến bây giờ, Tết ở Huế tượng trưng cho sợi dây liên kết giữa quá khứ và hiện tại.
Cặp rắn này chỉ xuất hiện tại chùa vào các ngày sóc vọng (các ngày 1, 15, 30 hàng tháng) và trú lại qua đêm trong hang cây da cổ thụ rồi lặng lẽ bỏ đi. Thấy chuyện lạ, một số người cho rằng đây là đôi rắn “có chân tu” nên mới về chùa để “nghe giảng giải kinh Phật”...
Bấy lâu nay, nhiều người dân, du khách vẫn thường nhắc đến con rùa khổng lồ thi thoảng xuất hiện trên dòng sông Hương, đoạn trước mặt điện Hòn Chén (thuộc thôn Ngọc Hồ, phường Hương Hồ, thị xã Hương Trà, Thừa Thiên – Huế). Người dân địa phương gọi đó là “rùa thần”.
Có thể nói, trong số hàng trăm sản phẩm bằng tre của các nghệ nhân làng Bao La (xã Quảng Phú, huyện Quảng Điền, Thừa Thiên - Huế) tạo nên, chúng tôi ấn tượng nhất là đèn lồng các loại. Từ đèn ú, đèn lục giác, bát giác… Tuy khác nhau về mẫu mã, hình dáng nhưng tất cả đều chan chứa tâm tình, gửi gắm “cái hồn” của làng nghề nơi đây.
Bên cạnh lớp nghệ nhân "vàng", lớp những nghệ sỹ "măng non" - nghệ sỹ trẻ là thế hệ mới sẽ đồng hành cùng nghệ thuật Ca Huế trên con đường phát huy giá trị di sản này ra cộng đồng, tiến tới hội nhập di sản quốc tế. Do đó, việc làm sao để truyền lại vẹn nguyên bản sắc, đúng cái "chất" của Ca Huế cho lớp nghệ sỹ trẻ kế tục cũng đang là vấn đề được các ban, ngành quan tâm.
Chuyên đề trọng điểm của số báo này, dành nhiều trang về Hoàng Phủ Ngọc Tường - nhà văn, nhà văn hóa Huế. Những trang văn của ông, như chiếc đũa thần, thức dậy những vỉa tầng văn hóa Huế. Một điều khác, ông cùng bạn bè thuở ấy, với một hệ mỹ cảm khác biệt, đã tạc vào văn nghệ Huế, Việt Nam những giá trị trường cửu.
Với những giá trị mà cổ vật cung đình Huế vốn có, và với “quê hương” nó được sinh ra, cố đô Huế xứng đáng đón nhận lại những cổ vật quan trọng một thời của cha ông.
Với những giá trị mà cổ vật cung đình Huế vốn có, và với “quê hương” nó được sinh ra, cố đô Huế xứng đáng đón nhận lại những cổ vật quan trọng một thời của cha ông.
Tại Huế, toàn bộ các ấn quý bằng vàng, bạc, ngọc hay còn gọi là Kim Ngọc Bảo Tỷ đến nay không còn một chiếc nào. Có lẽ thật sự đây là điều đáng tiếc nhất khi xuất xứ những chiếc ấn quý đó đều từ Huế mà ra.
Những biến cố của lịch sử đã khiến cho một lượng cổ vật lớn và quý hiếm đã “biến mất” khỏi cố đô Huế. Hãy cùng lật lại những điểm mốc ấy.
Triều đại phong kiến vua Nguyễn cuối cùng tại Huế đã trải qua với bao biến cố lịch sử. Hàng vạn cổ vật quý hiếm đi cùng triều đại này hiện đã mất mát quá nhiều, không còn “ở lại” được trên mảnh đất nó đã từng tồn tại.
Hai đồng tiền cổ quý hiếm là loại tiền dùng để ban thưởng chứ không dùng để trao đổi, mua bán có tên là “Gia Long thông bảo” và “Minh Mạng thông bảo” với kích thước rất lớn vừa được một người dân ở Quảng Bình lần đầu phát hiện.
Với một di sản văn hoá vật thể và tinh thần mang ý nghĩa quốc hồn quốc tuý của dân tộc, Huế là một hiện tượng văn hoá độc đáo của Việt Nam và thế giới.
Huế từ lâu đã là một trung tâm văn hóa, du lịch của cả nước. Festival văn hóa nghệ thuật kết hợp với du lịch đã tạo cú hích cho thế mạnh đặc thù của quần thể di tích cố đô Huế - được công nhận là di sản thế giới vào năm 1993, từ đó tạo diện mạo cho Huế có sự phát triển mới, mạnh mẽ hơn.
Lọng là sản phẩm độc đáo được dùng để tôn vinh sự trang trọng, quý phái trong các nghi lễ của triều đình xưa, cũng như trong các lễ nghi cúng tế mang đậm tín ngưỡng dân gian. Từ đám rước thần linh, đám tang, lễ cưới, hỏi… đều có sự hiện diện của chiếc lọng.
Trong kiến trúc xưa, có lẽ không nơi nào có nhiều bức bình phong như ở Huế. Khắp các cung đình, phủ đệ, đến các đền chùa, am miếu, đình làng, nhà thờ họ và nhà thường dân…đều hiện hữu những bức bình phong.
Võ tướng Nguyễn Tri Phương đã dành cả đời ông trong công cuộc giữ yên bờ cõi và chống ngoại xâm trải qua ba đời vua Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức. Khi Hà thành thất thủ vào tay quân Pháp, ông đã nhịn đói cho đến chết.
Gần đây có một bộ tranh chân dung của các vua triều Nguyễn được vẽ mới và phổ biến, thu hút được nhiều sự chú ý của người xem. Nếu chỉ thưởng thức các bức vẽ này như những ảnh vui mắt, đầy mầu sắc thì được.
Vua Gia Long lên ngôi năm 1802 và qua đời năm 1820, thọ 57 tuổi. Trong tập Ngự dược nhật ký của châu bản triều Nguyễn, cho thấy những năm cuối đời nhà vua đã mắc bệnh nan y và các ngự y đã phải vất vả để điều trị.