Năm 2012, sen trong hồ Tịnh Tâm – loài sen nổi tiếng của xứ kinh kỳ lại nở rộ khiến người Huế vui mừng sau bao năm mong mỏi. Cứ ngỡ, sen Tịnh đã theo mùa ấy trở lại, nhưng thực tế thì lại khác. Dáng sen lụi tàn, không thể đấu nổi với bèo tây, cỏ và rau muống.
Dọn bớt rau muống trên hồ Tịnh Tâm
Nói nhiều mà chưa được nghe
Bắt đầu câu chuyện với chúng tôi, ông Nguyễn Thiện Hùng – một trong những hộ dân trực tiếp tham gia trồng sen trong hồ Tịnh – có vẻ nản: “Nói mãi rồi đã được ai nghe đâu. Nói nữa thì cũng vậy thôi”. Hướng tầm mắt ra giữa hồ, ông Nguyễn Thiện Hùng buồn buồn: “Mấy cây sen loe ngoe nớ là sản phẩm còn lại của chúng tôi sau 3 lần thả đó. Mỗi lần thả sen, hết cả bạc triệu. Mấy mùa trước còn trông được nửa vụ, riêng năm nay thì mất trắng, không được đồng nào”.
Hồ Tịnh Tâm (hồ Tịnh) là một trong những di tích cảnh quan được kiến tạo dưới triều Nguyễn và được xem là một trong 20 cảnh quan đẹp nhất xứ Thần Kinh. Hồ Tịnh nguyên là vết tích của đoạn sông Kim Long chảy qua Huế. Hồ là một thành tựu tiêu biểu của nghệ thuật kiến trúc cảnh quan Việt Nam những năm thuộc thế kỷ 19 với sự bài bố cầu kỳ, hết sức tinh mỹ, hài hoà với thiên nhiên. Nổi bật là những cánh hoa sen được trồng giữa lòng hồ, đến mùa, sen nở rộ dưới mặt hồ tạo nên những sắc màu lung linh và huyền ảo đến nao lòng. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của đô thị Huế, những sắc màu lung linh và huyền ảo ấy đang lụi dần trước áp lực của nguồn nước xả thải ô nhiễm.
Năm 2012, từ hoang tàn phế tích, việc Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô (BTDTCĐ) Huế đưa Trung tâm Văn hoá Tịnh Tâm vào hoạt động đang từng bước đánh thức danh thắng này. Trung tâm Văn hoá Tịnh Tâm chính thức được khai trương nhân Festival Huế 2012 với mục đích khai thác giá trị di sản triều Nguyễn, tạo sản phẩm du lịch mới cho Huế; đồng thời, mong muốn khôi phục lại sen Tịnh nức tiếng một thời.
“Để có được mùa sen thắng lợi năm 2012, chúng tôi đã đầu tư kinh phí rất lớn để nạo vét hồ trong khu vực được kinh doanh. Nhờ đó, mùa sen năm ấy đã kịp cho dịp Festival Huế. Tuy nhiên, vì khả năng tài chính có hạn nên chúng tôi không thể thực hiện việc này thường xuyên. Trong khi, nguyên nhân chính khiến sen hồ Tịnh không thể sống nổi là do nước quá ô nhiễm dồn về từ các ống cống xả thải. Thậm chí, nhiều người dân quanh khu vực vẫn còn coi Tịnh Tâm như túi rác, vô tư phóng sinh ốc – kẻ thù của sen, xuống hồ và thả vàng mã chưa hoá” – anh Đào Hoàng Nam, chủ đầu tư Trung tâm Văn hoá Tịnh Tâm, cho biết.
Cần quy trình toàn diện
Mặc dù rất tha thiết góp phần phục hồi lại được sen Tịnh và mong muốn biến vị trí đắc địa đến trong mơ cũng khó thấy của Tịnh Tâm thành một điểm sáng văn hoá lành mạnh, điểm đến thú vị cho du khách…, nhưng với thực trạng hiện nay, anh Nam lo sẽ là lực bất tòng tâm với màu sen mát dịu. “Sen lớn lên từ bùn nhưng nước quá bẩn thì sen sẽ không sinh tồn được. Chúng tôi chỉ là đơn vị kinh doanh nhỏ không thể năm nào cũng đầu tư lượng kinh phí lớn cho việc này. Việc tốt nhất mà bây giờ chúng tôi có thể làm là thường xuyên thuê người vệ sinh thực bì quanh hồ, thả cá, gìn giữ không gian lành mạnh cho khu vực và chờ dự án dài hơi của cấp trên” – anh Nam nói thêm.
Theo ông Lê Công Sơn – Trưởng phòng Cảnh quan môi trường (Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô – BTDTCĐ Huế), hồi sinh sen Tịnh không phải là chuyện không thể làm được, nhưng quan trọng là phải có đủ tiền để tiến hành một quy trình toàn diện nhằm giải quyết vấn đề nước ô nhiễm ở đây. Tịnh Tâm phải có hệ thống xả thải tách biệt, không đi vào hồ thì may ra mới giải quyết được triệt để vấn đề này. Hiện nay, do chưa có khả năng về kinh phí nên Trung tâm BTDTCĐ Huế cũng chưa thể thực hiện việc vệ sinh lòng hồ Tịnh và trồng sen ở đây. Trước mắt, chỉ mới tạm giao cho người đấu thầu mở dịch vụ ở trong khu vực làm. “Sen Tịnh phát triển tốt là nhờ có tầng đáy. Do ô nhiễm nguồn nước, lượng nước xả thải từ các cống sinh hoạt trong khu vực lại liên tục dồn về, tầng đáy lâu ngày không được xử lý nên sen không thể đứng được. Với thực trạng này, chúng ta cần phải có sự đánh giá, nghiên cứu bài bản, toàn diện, có giải pháp đồng bộ và quy trình cụ thể thì mới cải thiện được tình hình cho sen Tịnh” – ông Sơn nhấn mạnh.
TS. Phan Thanh Hải – Giám đốc Trung tâm BTDTCĐ Huế, thông tin thêm: “Đến nay vẫn chưa có dự án về hồ Tịnh Tâm được phê duyệt nên trong tương lai gần, chưa thể làm gì có quy mô ở đây. Trước mắt, chúng tôi có chủ trương tạo điều kiện cho tư nhân khai thác không gian này để chống hoang phế, chống tệ nạn xã hội và bảo vệ di tích. Trên đảo Bồng Lai đã làm khá tốt mô hình này. Đối với đảo Phương Trượng, dự định tiếp tục tạo điều kiện cho Trường đại học Nghệ thuật Huế tổ chức các hoạt động phù hợp, nhưng đến nay vẫn chưa triển khai được. Trong thời gian tới, nếu Trường đại học Nghệ thuật Huế không sử dụng thì chúng tôi sẽ giao cho tư nhân, kèm điều kiện bảo vệ hồ nước xung quanh, dọn dẹp thực bì và chăm sóc để sen có thể mọc trở lại”.
Theo Thừa Thiên Huế Online
Tải mã QRCode
Là món ăn có cái tên khiến nhiều người phải ngẩn ra vì nghe quá lạ, canh chột nưa chinh phục thực khách bởi hương vị đậm chất quê và cái tình của người dân Huế.
SHO - Sáng ngày 21/2 (14 Tháng Giêng năm Bính Thân), Hội Nhà văn Thừa Thiên Huế đã tổ chức chuyến đi Viếng mộ thi nhân tại các nghĩa trang trên địa bàn thành phố Huế tưởng nhớ các văn nghệ sĩ đã khuất . Đây là năm thứ tám văn nghệ sĩ Cố đô Huế tổ chức đi viếng mộ thi nhân vào dịp Tết Nguyên tiêu.
Không biết có tự bao giờ mà hoa tre là lễ vật không thể thiếu trong lễ "cúng bổn mạng" đầu năm của mỗi gia đình xứ Huế. Nội tôi kể rằng: Thuở xưa khi chưa có "ông tổ" khai sinh ra loại hoa tre thì người ta "cúng bổn mạng" bằng hoa thọ. Hoa thọ mang ý nghĩa trường tồn, cầu mong được sống lâu để sum vầy cùng con cháu.
Là kinh đô xưa cổ còn được lưu giữ gần như toàn vẹn nhất cho đến bây giờ, Tết ở Huế tượng trưng cho sợi dây liên kết giữa quá khứ và hiện tại.
Cặp rắn này chỉ xuất hiện tại chùa vào các ngày sóc vọng (các ngày 1, 15, 30 hàng tháng) và trú lại qua đêm trong hang cây da cổ thụ rồi lặng lẽ bỏ đi. Thấy chuyện lạ, một số người cho rằng đây là đôi rắn “có chân tu” nên mới về chùa để “nghe giảng giải kinh Phật”...
Bấy lâu nay, nhiều người dân, du khách vẫn thường nhắc đến con rùa khổng lồ thi thoảng xuất hiện trên dòng sông Hương, đoạn trước mặt điện Hòn Chén (thuộc thôn Ngọc Hồ, phường Hương Hồ, thị xã Hương Trà, Thừa Thiên – Huế). Người dân địa phương gọi đó là “rùa thần”.
Có thể nói, trong số hàng trăm sản phẩm bằng tre của các nghệ nhân làng Bao La (xã Quảng Phú, huyện Quảng Điền, Thừa Thiên - Huế) tạo nên, chúng tôi ấn tượng nhất là đèn lồng các loại. Từ đèn ú, đèn lục giác, bát giác… Tuy khác nhau về mẫu mã, hình dáng nhưng tất cả đều chan chứa tâm tình, gửi gắm “cái hồn” của làng nghề nơi đây.
Bên cạnh lớp nghệ nhân "vàng", lớp những nghệ sỹ "măng non" - nghệ sỹ trẻ là thế hệ mới sẽ đồng hành cùng nghệ thuật Ca Huế trên con đường phát huy giá trị di sản này ra cộng đồng, tiến tới hội nhập di sản quốc tế. Do đó, việc làm sao để truyền lại vẹn nguyên bản sắc, đúng cái "chất" của Ca Huế cho lớp nghệ sỹ trẻ kế tục cũng đang là vấn đề được các ban, ngành quan tâm.
Chuyên đề trọng điểm của số báo này, dành nhiều trang về Hoàng Phủ Ngọc Tường - nhà văn, nhà văn hóa Huế. Những trang văn của ông, như chiếc đũa thần, thức dậy những vỉa tầng văn hóa Huế. Một điều khác, ông cùng bạn bè thuở ấy, với một hệ mỹ cảm khác biệt, đã tạc vào văn nghệ Huế, Việt Nam những giá trị trường cửu.
Với những giá trị mà cổ vật cung đình Huế vốn có, và với “quê hương” nó được sinh ra, cố đô Huế xứng đáng đón nhận lại những cổ vật quan trọng một thời của cha ông.
Với những giá trị mà cổ vật cung đình Huế vốn có, và với “quê hương” nó được sinh ra, cố đô Huế xứng đáng đón nhận lại những cổ vật quan trọng một thời của cha ông.
Tại Huế, toàn bộ các ấn quý bằng vàng, bạc, ngọc hay còn gọi là Kim Ngọc Bảo Tỷ đến nay không còn một chiếc nào. Có lẽ thật sự đây là điều đáng tiếc nhất khi xuất xứ những chiếc ấn quý đó đều từ Huế mà ra.
Những biến cố của lịch sử đã khiến cho một lượng cổ vật lớn và quý hiếm đã “biến mất” khỏi cố đô Huế. Hãy cùng lật lại những điểm mốc ấy.
Triều đại phong kiến vua Nguyễn cuối cùng tại Huế đã trải qua với bao biến cố lịch sử. Hàng vạn cổ vật quý hiếm đi cùng triều đại này hiện đã mất mát quá nhiều, không còn “ở lại” được trên mảnh đất nó đã từng tồn tại.
Hai đồng tiền cổ quý hiếm là loại tiền dùng để ban thưởng chứ không dùng để trao đổi, mua bán có tên là “Gia Long thông bảo” và “Minh Mạng thông bảo” với kích thước rất lớn vừa được một người dân ở Quảng Bình lần đầu phát hiện.
Với một di sản văn hoá vật thể và tinh thần mang ý nghĩa quốc hồn quốc tuý của dân tộc, Huế là một hiện tượng văn hoá độc đáo của Việt Nam và thế giới.
Huế từ lâu đã là một trung tâm văn hóa, du lịch của cả nước. Festival văn hóa nghệ thuật kết hợp với du lịch đã tạo cú hích cho thế mạnh đặc thù của quần thể di tích cố đô Huế - được công nhận là di sản thế giới vào năm 1993, từ đó tạo diện mạo cho Huế có sự phát triển mới, mạnh mẽ hơn.
Lọng là sản phẩm độc đáo được dùng để tôn vinh sự trang trọng, quý phái trong các nghi lễ của triều đình xưa, cũng như trong các lễ nghi cúng tế mang đậm tín ngưỡng dân gian. Từ đám rước thần linh, đám tang, lễ cưới, hỏi… đều có sự hiện diện của chiếc lọng.
Trong kiến trúc xưa, có lẽ không nơi nào có nhiều bức bình phong như ở Huế. Khắp các cung đình, phủ đệ, đến các đền chùa, am miếu, đình làng, nhà thờ họ và nhà thường dân…đều hiện hữu những bức bình phong.
Võ tướng Nguyễn Tri Phương đã dành cả đời ông trong công cuộc giữ yên bờ cõi và chống ngoại xâm trải qua ba đời vua Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức. Khi Hà thành thất thủ vào tay quân Pháp, ông đã nhịn đói cho đến chết.