DƯƠNG PHƯỚC THU
Hội quán Quảng Tri hiểu một cách nôm na ý nghĩa về cái tên của hội quán này là nơi giao lưu, sinh hoạt văn hóa, giáo dục, khoa học, nghệ thuật... nhằm mở rộng sự hiểu biết.
Báo Quyết Chiến đưa tin về tuần lễ văn hóa tại nhà Đại Chúng (Hội Quảng Tri) tháng 11/1945
Từ lúc thành lập, gần như nó chỉ giữ chức năng này. Đơn cử trước cách mạng tháng 8/1945, ở đây đã diễn ra nhiều hoạt động. Theo Việt Nam tân báo, số ra ngày 24/5/1945, ông Trần Đức Hinh (lúc ấy đang hoạt động cách mạng bí mật ở Huế) đã có buổi diễn thuyết về “Âm nhạc cũ và mới” tại Hội quán Quảng Tri trước hàng trăm người. Hay vào đúng 9 giờ tối chủ nhật 17/6/1945, nhân kỷ niệm về Nguyễn Thái Học, tại Hội quán Quảng Tri, ông Nguyễn Cửu Cúc đã diễn thuyết về “Cuộc khởi nghĩa ở Yên Bái”. Từ ngày 25/6/1945 trở đi, ở đây mở các lớp giảng về Quốc văn - Hán văn do các vị như Cao Xuân Huy, Hoài Thanh, Lưu Trọng Lư trực tiếp dạy. Chẳng hạn như bài về “Tinh thần giống Việt trong tiếng nói và văn thơ?”... Và rất nhiều buổi như vậy đã diễn ra ở hội quán này.
Sau Cách mạng tháng 8/1945, Hội quán Quảng Tri được trưng dụng và đổi thành Nhà Đại chúng. Nhiều hoạt động về chính trị, giáo dục, văn hóa, văn nghệ... đã diễn ra tại đây. Do vậy, về mặt ý nghĩa của Nhà Đại chúng cũng tương tự như Hội quán Quảng Tri, đều nhằm mở rộng sự hiểu biết cho mọi người.
Báo Quyết Chiến, cơ quan ủng hộ chính quyền nhân dân cách mạng, thực chất là của Thị ủy Thuận Hóa, do nhà thơ Vĩnh Mai, Bí thư Thị ủy lúc bấy giờ làm chủ bút, số 1 ra ngày 28/8/1945.
Dưới đây là một số tư liệu ghi lại các hoạt động tại Hội quán Quảng Tri cũ - Nhà Đại chúng mới được dẫn ra từ báo Quyết Chiến.
- Hội Việt Hoa thân hữu đã thành lập ở Thuận Hóa: Chiều ngày 22/9 dương lịch, 300 bạn Hoa kiều và Việt Nam đã họp tại Hội quán Quảng Tri để bàn về việc lập ở Thuận Hóa hội Hoa Việt thân hữu, mục đích để thắt chặt dây thân ái giữa hai dân tộc Hoa Việt…
Hội đồng đã cử một Ban Trị sự để tiến hành gấp công việc của hội.
Ban Trị sự gồm có những ông:
Chánh Hội trưởng: Lê Đình Thám.
Phó Hội trưởng: Phù Khi Lưu.
Thư ký: Trần Triệu Khôi và Hoàng Xuân Minh.
Giám sát: Hán Khoa Nguyên và Vũ Văn Quế.
Thủ quỹ: La Lạc và Viễn Đệ
Trưởng ban tuyên truyền: Phan Văn và Hoài Thanh.
Tuần Lễ Văn hóa
- Đêm kịch Việt Minh, hôm 22.11.1945, đúng 8 giờ tại Nhà Đại chúng, sau câu chuyện “Ký sự Côn Lôn”, chuyện thật rất mỉa mai, chua chát và cảm động, các đồng chí Việt Minh sẽ diễn kịch ủng hộ Nam Bộ kháng chiến. Kịch đó lấy tên là “Tinh thần ái quốc”. Trong vở kịch sẽ diễn tả những quãng đời gian truân của những chiến sĩ Việt Minh trong lúc hoạt động cách mệnh cũng như trong lúc bị tù đày.
- Đuốc Văn hóa, tối 23.11, nhân ngày kỷ niệm Nam Kỳ khởi nghĩa, sẽ có cuộc rước “Đuốc Văn hóa” qua các đường phố. Sau đó lại Nhà Đại chúng. Một chiến sĩ Nam Bộ sẽ kể lại lịch sử cuộc Nam Kỳ khởi nghĩa và Đội Tự vệ chiến đấu sẽ biểu diễn mười tám ban võ nghệ. Rất đáng chủ ý là sẽ có nữ võ sĩ Bắc Hà và Bình Định biểu diễn.
- Hai đêm tinh hoa tại Nhà Đại chúng: Đêm 1/12/1945, 7 giờ 30 - 8 giờ: anh Hải Triều nói chuyện về “Nền văn học Việt Nam dưới thời Pháp Nhật thuộc” vào cửa không mất tiền.
9 giờ: mở màn.
I. Con thỏ ngọc (Ban Âm nhạc Liên đoàn Văn hóa).
- Guitare hawalenna: chị Sa chị Tề.
- Ngâm thơ: Hà Thế Hạnh.
II. Hài kịch, chiến thuật ma quân (Bùi Q. Kiều).
- Hò cứu quốc (cô Liễu). Ngâm thơ: Hà Thế Hạnh
III. Vũ khúc mai hoa kiếm: chị Tâm Lợi và các chị trong đoàn Phụ nữ Cứu quốc. Chị Ngọc Anh hát.
IV. Đề Thám (Nguyễn Tri Hoàng, Nguyễn Sỹ, Nguyễn Duy Phiên).
- Ca đội nam học sinh cứu quốc. Anh Lý Trọng Cam hát.
V. Lửa thiêng: các chị trong Đoàn Phụ nữ Cứu quốc.
Đêm 2.12.1945 (chương trình như trên)…
- Triển lãm kinh tế Thừa Thiên các ngày 5 - 6 - 7 tháng Chạp năm 1945. Khai mạc ngày 5/12/1945 hồi 20 giờ tại Nhà Đại chúng. Mở cửa cho công chúng vào xem không mất tiền.
- Hai đêm kịch đặc biệt (8 và 9/12/1945) tại Nhà Đại chúng giúp quỹ Phụ lão cứu quốc Phú Xuân, do Ban kịch Quê hương trình bày…
- Bá cáo của Hội Truyền bá Quốc ngữ: Đúng 9 giờ sáng chủ nhật 8/9/1945, tại Nhà Đại chúng (Hội Quảng tri cũ) Hội Truyền bá Quốc ngữ Thừa Thiên xin mời tất cả các hội viên của hội đến dự phiên nhóm bất thường để nghe Ban trị sự trình bày: “Công việc hội và giải tán hội”.
- Thứ bảy 15/12/1945, lúc 2 giờ 30 chiều, Liên đoàn Văn hóa cứu quốc Thừa Thiên sẽ tổ chức tại Nhà Đại chúng một cuộc thảo luận công cộng về bản Dự án Hiến pháp Việt Nam.
- Để đi đến sự thành lập Công chức hưu trí cứu quốc, xin mời tất cả công chức hưu trí cựu Bảo hộ và cựu Nam triều hồi 3 giờ chiều ngày chủ nhật 16/12/1945 đến họp tại Nhà Đại chúng đường Hàng Bè, để bàn việc thành lập Công chức hưu trí cứu quốc hội.
- Thông báo: Đêm 19 và 20/12/1945, tại Nhà Đại chúng, vở kịch đặc sắc của Ban Tuyên truyền Vệ Quốc đoàn do anh em binh sĩ viết và đóng. Có đấu côn kiếm.
- Hội Việt Nam Phụ lão cứu quốc tỉnh Nguyễn Tri Phương (Bí danh của tỉnh Thừa Thiên) chiêu tập Đại hội đồng toàn tỉnh vào 8 giờ ngày 21/12/1945 tại Nhà Đại chúng (Quảng Tri cũ) để bầu Ban Chấp hành chánh thức và biểu quyết điều lệ chương trình hành động…
- Liên đoàn Văn hóa Cứu quốc Thừa Thiên tiếp tục tổ chức những cuộc thảo luận công cộng về dự án Hiến pháp Việt Nam. Cuộc thảo luận tối hôm 27 tháng 12/1945 tại Nhà Đại chúng có hơn 300 người dự và kéo dài mấy tiếng đồng hồ trong một bầu không khí rất sôi nổi. Chiều nay, từ 2 giờ sẽ có cuộc thảo luận nữa cũng tại Nhà Đại chúng.
- Tại Nhà Đại chúng (Quảng Tri cũ), tối ngày 30 và 31/12/1945, Ban kịch Quê Hương trình bày ba vở kịch rất giá trị:
1. Máu anh nhi, 2. Tổng tuyển cử, 3. Dứt áo chia tay.
Để giúp công nhân cứu quốc giới nhà in Viễn Đệ - Quyết Chiến. Có Ban Âm nhạc Trung Bộ giúp vui.
- Buổi nói chuyện đặc biệt của Đoàn xây dựng tại Nhà Đại chúng tối thứ bảy ngày 18/5/1945, lúc 19 giờ đến 21 giờ:
1. Ông Hoài Thanh nói về “Vấn đề sáng tác”,
2. Ông Lưu Quý Kỳ nói về “Giai đoạn mới trong cuộc chiến đấu của Văn hóa Việt Nam”,
3. Ông Lưu Trọng Lư nói về “Đại chúng đi tìm nhà thơ của họ”.
4. Ông Tố Hữu trình bày ba bài thơ…
![]() |
![]() |
| Báo Quyết Chiến đưa tin về kỳ họp HĐND Thuận Hóa họp lần Thứ nhất tại Hội Quảng Tri |
- Kết quả chính thức của bầu cử HĐND thị xã Thuận Hóa được niêm yết tại Nhà Đại chúng:
Hội viên chính thức: Cô Nguyễn Khoa Bội Lan, ông Nguyễn Xuân Cảnh, Nguyễn Khoa Văn, Cao Văn Chiểu, Nguyễn Duật, Hoàng Phương Thảo, Nguyễn Cửu Thạnh, Nguyễn Thị Lý, Tôn Thất Bằng, Thích Trí Thủ, Nguyễn Xuân Nghị, Trần Chí Hiền, Trần Thanh Hải, Đặng Ngọc Sách, Trần Đức Hinh, Cao Đăng Tòng, Lưu Quý Kỳ, Trần Xuân Đàng, Nguyễn Thanh Đăng, Phan Hạ Uyên.
Hội viên dự khuyết: Nguyễn Thừa Duyệt, Hồ Diễn tức Thái Lợi, Trương Đình Phùng, Tôn Thất Cẩm”.
- Kỳ họp đầu tiên của HĐND Thuận Hóa tại Nhà Đại chúng.
Ngày 9/6/1946 lúc 8 giờ sáng tại Nhà Đại chúng:
8 giờ - Đại biểu UBHC kỳ và Thừa Thiên đến
8 giờ 05 – Lễ chào cờ (Ban Âm nhạc cử Quốc ca)
8 giờ 10 – Hoài niệm các chiến sĩ trận vong (Âm nhạc cử bài Hồn Tử sĩ).
8 giờ 15 – Cử Chủ tịch danh dự và Chủ tọa hội nghị.
8 giờ 17 – Chủ tịch UBHC Thừa Thiên đọc diễn văn khai mạc.
8 giờ 20 – Đại biểu HĐND Thuận Hóa đọc diễn văn
8 giờ 35 – Đại biểu UBHC kỳ đọc diễn văn (đáp từ)
8 giờ 50 –Thảo luận và quyết nghị những điện văn gửi chào Quốc hội, Chính phủ và Hồ Chủ tịch.
9 giờ - Bầu 2 khiểm phiếu viên để cùng Chủ tịch, Thư ký, Kiểm soát cuộc bầu cử UBHC chính thức Thuận Hóa.
9 giờ 30 – Đại biểu UBHC Thừa Thiên và kỳ ra về.
9 giờ 35 – Chủ tọa tuyên bố tạm nghỉ.
Những ngày sau, Hội đồng sẽ họp buổi mai 8 giờ, buổi chiều 14 giờ 30 tại Nhà Đại chúng để thảo luận và quyết nghị nhiều chương trình hành động để giao cho Ủy ban hành chánh làm việc.
Nhân đây chúng tôi xin giới thiệu lại không khí và kết quả phiên họp đầu tiên của Hội đồng Nhân dân Thuận Hóa, cách nay đã hơn 70 năm.
- Hội đồng Nhân dân Thuận Hóa đã họp phiên đầu tiên ở Nhà Đại chúng. Đến dự có đại biểu Ủy ban hành chánh Trung Bộ, Ủy ban hành chánh Thừa Thiên, Hội đồng Nhân dân Thừa Thiên, đại biểu các đoàn thể, nhà báo, công sở, Ủy ban hành chánh các phường và rất đông đồng bào Thuận Hóa ngồi chật Nhà Đại chúng.
Sau khi chào cờ và hoài niệm chiến sĩ trận vong, Hội đồng Nhân dân Thuận Hóa đồng thanh cử Hồ Chủ tịch làm Chủ tịch danh dự và ông Nguyễn Cửu Thạnh Chủ tọa, ông Trần Thanh Hải làm thư ký hội nghị.
Chủ tịch Ủy ban hành chánh Thừa Thiên đứng lên đọc diễn văn khai mạc, nhắc lại thành thích vẻ vang của Ủy ban hành chánh thị xã cũ, chào mừng Hội đồng Nhân dân thị xã mới.
Ông Nguyễn Cửu Thạnh, đại biểu Hội đồng Nhân dân Thuận Hóa đứng lên tuyên bố sẽ làm hết bổn phận mặc dầu tình thế khó khăn, vì Hội đồng Nhân dân tin ở sự ủng hộ của đồng bào Thuận Hóa.
Sau đó đại biểu Ủy ban hành chánh Trung Bộ tỏ ý mong Hội đồng Nhân dân Thuận Hóa đưa đồng bào lên đường tiến bộ và hoạt động để thực hiện nền tân dân chủ và mong mọi người hưởng ứng lời kêu gọi của Ủy ban hành chánh trong việc xây dựng nhà nước mới.
Cuối cùng Chủ nhiệm Việt Minh Trung Bộ mong Hội đồng Nhân dân cố gắng về mọi phương diện để thực hiện ý nguyện độc lập của đồng bào.
Hội đồng Nhân dân đã thảo điện văn gửi Quốc hội, Chính phủ và Hồ Chủ tịch tỏ lòng tín nhiệm thành thực đoàn kết để ủng hộ Chính phủ và phái bộ đi Ba Lê.
Và trong một không khí sối nổi nhưng thân mật và vui vẻ nữa, Hội đồng Nhân dân Thuận Hóa đã bầu Ủy ban hành chính thị xã, kết quả như sau nầy:
Chủ tịch: được đề cử các ông Hoàng Phương Thảo, Cao Văn Chiểu.
- Ông Hoàng Phương Thảo trúng cử với 12 phiếu, ông Cao Văn Chiểu được 6 phiếu.
Phó Chủ tịch: ứng cử là các ông Nguyễn Xuân Cảnh, Cao Văn Chiểu, Nguyễn Xuân Nghị.
- Ông Nguyễn Xuân Cảnh đắc cử với 13 phiếu.
Thư ký: ứng cử là bà Nguyễn Thị Lý, các ông Nguyễn Xuân Nghị, Cao Đăng Tòng, Nguyễn Thanh Đăng, Đặng Ngọc Sách, Phan Hạ Uyên, Trần Xuân Đàn.
- Lần thứ nhất, ông Cao Đăng Tòng được 9 phiếu trong số 19 phiếu. Lần thứ hai được 11 phiếu trúng cử.
Dự khuyết: ông Cao Văn Chiểu, ông Đặng Ngọc Sách.
Ông Cao Văn Chiểu xin từ chức. Hội đồng đợi phiên họp sau sẽ quyết nghị vấn đề này.
- Hội Liên hiệp Quốc dân thông báo: Bản hội sẽ tổ chức cuộc nói chuyện với toàn thể anh em công chức ở Thuận Hóa ngày thứ bảy 27/7/1946 hồi 16 giờ 30 tại Nhà Đại chúng. Xin trân trọng kính mời toàn thể công chức tại chức và công chức về hưu đến dự.
Chương trình buổi nói chuyện
1. Ông Nguyễn Ngọc Lợi trong Ban Cổ động sẽ nói về “Nhiệm vụ công chức trong vấn đề Liên hiệp Quốc dân”.
2. Ông Nguyễn Chí Thành(*) trong Ban Trị sự sẽ nói về “Nhiệm vụ của Mặt trận Việt Minh trong vấn đề Liên hiệp Quốc dân”.
3. Ông Ngô Văn Ngộ Hội trưởng kết luận và hiệu triệu.
- Hội nghị Giáo giới toàn tỉnh Thừa Thiên xin mời toàn thể giáo viên trường công và trường tư trong tất cả các cấp học và tất cả các ngành đến dự Đại hội Giáo giới toàn tỉnh mở ở Nhà Đại chúng từ 8 giờ ngày 13/8 đến chiều 14/8/1946…
Còn rất nhiều những sự kiện chính trị, văn hóa, văn nghệ… đã diễn ra liên tiếp tại Nhà Đại chúng (Hội quán Quảng tri cũ) từ sau Cách mạng tháng 8/1945 đến những ngày đầu khi Huế vỡ mặt trận. Do khuôn khổ một bài báo, chúng tôi tạm dừng tại đây. Có dịp sẽ tiếp tục công bố. Chúng tôi nghĩ, chỉ chừng ấy tư liệu thôi thì Hội quán Quảng tri cũ - Nhà Đại chúng cũng đã trở thành một địa chỉ văn hóa quý hiếm chứa đựng trong nó một di tích lịch sử cách mạng quan trọng của Huế.
D.P.T
(SDB19/12-15)
----------------
(*) Tức Nguyễn Chí Thanh
Tải mã QRCode
TRƯƠNG THỊ THUYẾTĂn là một biểu hiện của văn hóa. Nghiên cứu nhóm từ chỉ cách ăn uống, chỉ các món ăn của Huế là tìm ra những nét riêng biệt trong sắc thái văn hóa Huế.
THANH TÙNGVăn hoá tâm linh là một loại hình văn hoá tinh thần đặc thù của nhiều dân tộc trên thế giới. Với người Việt, từ xưa đến nay văn hóa tâm linh thể hiện ở tình cảm linh thiêng, ở niềm tin và sự tri ân của mọi người đối với những người thân đã mất, niềm tin của cả cộng đồng đối với những vị anh hùng, các bậc tiền bối đã có công lao xây dựng, bảo vệ đất nước; các vị tiền hiền được tôn làm Thần - Thánh, Thành hoàng; thể hiện sự kính trọng và cầu mong sự che chở của các vị thiên thần v.v…
TRẦN HÀ TRUNGCứ mỗi lần nghe tiếng trống vang khắp nước, nhất là ở Đống Đa lịch sử (mồng năm tháng giêng) lòng tôi rộn ràng từ những ngày bé nhỏ.
HỒ VĨNH Phóng sựTôi đứng trên nhà bia lăng Minh Mạng thì nghe kiến trúc sư Kazimierz Kwiatkowski (Kazik) đột ngột qua đời vì bệnh tim. Tôi bàng hoàng lặng người trong giây lát rồi đạp xe về Thế Miếu nơi công trình Kazik đang trùng tu.
TÔN NỮ NGHI TRINHNói đến lối ăn Huế người ta nghĩ ngay đến cung cách ăn uống trong cung đình, vì Huế đã từng là thủ phủ của Đàng Trong từ thế kỷ XVII rồi trở thành kinh đô của cả nước từ thế kỷ XIX. Ngần nấy thế kỷ cũng đủ cho Huế trở thành một trung tâm chính trị và văn hóa, trong đó văn hóa ẩm thực giữ một vị trí quan trọng, mà những món ăn trong cung đình là sự chọn lựa tối ưu.
JEAN CLAUDE VÀ COLETTE BERNAY (Chủ tịch Hiệp Hội "Nghệ thuật mới Việt Nam", thành viên của Nhóm công tác Huế - Unesco, phụ trách dự án Duyệt Thị Đường từ năm 1993)
NGUYỄN QUANG HÀ Bút kýMột nhà triết học đã nói: "MỌI NGƯỜI ĐỀU ĐI BẰNG ĐÔI CHÂN CỦA MÌNH". Lúc ăn chưa no, lo chưa tới, đọc câu này, tôi cười: "Dễ ợt thế, có gì mà nói". Lớn lên mới thấy được câu ấy thật chí lý, thật ghê gớm. Hầu như tất cả những ai mượn đôi chân của người khác đi đều sứt đầu, bươu trán cả. Tuy không nói ra, song những tiền đề, định hướng cho mọi hành động đều có xuất phát điểm từ nội dung câu nói ấy.
HOÀNG NGỌC VĨNHTrong hơn 300 năm từ 1636 đến 1945, với tư cách là Trung tâm chính trị và văn hóa của Đàng Trong và là kinh đô của đất nước thống nhất, Huế trải nhiều thăng trầm nhưng vẫn giữ được những thuần phong mỹ tục và các thành tựu của dân tộc, tiếp thu những tinh hoa của nhân loại, hội tụ được nhiều kỳ tích về nhiều phương diện. Huế bình tĩnh, chắc chắn đi lên và đang hiện đại hóa. Cố đô cổ kính hài hòa trong thành phố mới sôi động, xứng đáng với phần thưởng cao quý mà UNESCO trao tặng trong tháng 8. 1994 "Huế di sản văn hóa của thế giới".
XUÂN HUY "Chợ Đông Ba đem ra ngoài giại Cầu Trường Tiền đúc lại xi - moong"
TÔN THẤT BÌNHThừa Thiên Huế vốn là vùng đất miền Trung nổi tiếng về hò. Ngày trước, hò khá phổ biến trên mọi miền đất nước, nhưng đặc biệt ở miền Trung, hò là một đóng góp quan trọng về thể loại dân ca Việt Nam.
LTS: Nhạc sĩ Trần Hoàn là người từng công tác nhiều năm, và có nhiều gắn bó với TTH. Nhân dịp ông vào Huế công tác, phóng viên Nguyễn Việt có cuộc trò chuyện với ông xung quanh những vấn đề về Huế và âm nhạc. Xin giới thiệu với bạn đọc nội dung cuộc trò chuyện này.
HỒ VĨNHTừ đường Qui Đức công chúa tọa lạc bên cạnh đường đi lăng Tự Đức thuộc thôn Thượng 2, xã Thủy Xuân, thành phố Huế. Đây là một ngôi từ đường cổ có tuổi thọ trên 100 năm. Bình đồ từ đường có kiến trúc gần vuông, nội thất có 1 gian 2 mái gồm 20 cột gỗ lim, kiền. Ở gian chính giữa treo bức hoành khắc nổi sáu chữ Hán "Qui Đức công chúa từ đường".
NGUYỄN KHẮC PHÊLâu nay, nhắc đến vùng biển gắn liền với Huế, người ta chỉ biết có Thuận An " bãi tắm Thuận An", " Cảng Thuận An", " nhà nghỉ Thuận An"... còn eo Hòa Duân, nghe như là một địa danh mới nổi tiếng sau cơn lũ lịch sử đầu tháng 11 này.
THANH TÙNGSáng 4/11/99, khi còn kẹt ở Đà Nẵng, nối được liên lạc với với Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên - Huế Nguyễn Văn Mễ qua Mobi Fone tôi mới biết mức nước ở Huế đã vượt đỉnh lũ lịch sử từ 1 - 1,2 mét.
QUÍ HOÀNGLăng tẩm trừ lăng Khải Định, Hổ Quyền, trong Hoàng Thành trừ Thái Bình Lâu, Lẩu Ngọ Môn ở vị thế cao nên thoát khỏi nước. Còn tất cả 14 khu di tích khác với hàng trăm công trình kiến trúc đều bị ngập trong biển nước. Chỗ cao nhất trong nội thành cũng ngập 1 mét 50 nước, chỗ ngập sâu nhất của lăng Minh Mạng là trên 5 mét. Nhà bia ở đây nước ngập dần tới mái.
ĐOÀN MINH TUẤNViệt Nam - mảnh đất dài như một chiếc đàn bầu đã là quê hương sản sinh ra chiếc áo dài phụ nữ duyên dáng. Dải đất hình chữ S thắt lưng eo ở Huế, cũng như chiếc áo dài "thắt đáy lưng ong" dịu dàng, e ấp, kín đáo và lộ rõ đường nét: Rõ ràng trong ngọc trắng ngà Dày dày sẵn đúc một tòa thiên nhiên (Nguyễn Du)
NGUYỄN ĐẮC XUÂNTừ sau ngày các chúa Nguyễn thiên di thủ phủ xứ Đảng Trong đến Kim Long (1636) và Phú Xuân (1687), do yêu cầu tiêu dùng của phủ Chúa và quan binh, đã hình thành ở Phố Lữ Bao Vinh một khu phố thị. Đến nửa thế kỷ XIX khu phố thị nầy lan dần lên phía chợ Dinh Gia Hội và tồn tại cho đến ngày nay. Kinh thành Huế được UNESCO công nhận là Thành cổ thì khu Gia Hội Chợ Dinh chính là khu phố cổ của Huế.
VÕ HƯƠNG AN (*)Ngày trước tôi chưa thấy nơi nào nhiều am, miếu, điện, đền như ở Huế. Và cũng chưa thấy nơi nào mà việc lên đồng lại phổ biến và quen thuộc như ở Huế. Nội dọc con đường chạy từ xóm Cầu Đất tới cống Vĩnh Lợi đã có khá nhiều điểm lên đồng, nào am ông Cửu Cường, am bà Thầy Bụi, Phước Điền Điện của ông Giám Hưu, am ông Chấn.v.v nói chi đến những nơi khác nữa.
NGUYỄN VĂN MẠNHLàng Phước Tích được thành lập vào khoảng thế kỷ XV, gần với quá trình mở mang bờ cõi về phương Nam của nhà nước phong kiến Đại Việt. Trong gia phả của họ Hoàng - dòng họ khai canh ở Phước Tích có đoạn chép: "Đến đời Lê Thánh Tôn, niên hiệu Hồng Đức thứ nhất và hai (1470 - 1471), ngài thủy tổ họ Hoàng lúc bấy giờ là Hoàng Minh Hùng, tục gọi là Nồi, nguyên người làng Cẩm Quyết, tỉnh Nghệ An, đã thân chinh đánh đuổi quân Chiêm Thành, sau chiến thắng trở về ngài đi xem xét đến nguồn Ô Lâu, bao chiến địa phận từ Khe Trăn, Khe Trái đến xứ Cồn Dương, sau khi xem bói, đoán biết được chỗ đất tươi tốt, ngài liền chiêu tập nhân dân thành lập làng" (1).
NGUYỄN QUANG SÁNG Ký Mỗi lần ra Huế về tôi cứ áy náy là chưa đến viếng Nhà thờ tổ nghề Kim Hoàn, vì cha tôi và anh em tôi đều là thợ kim hoàn. Nghề kim hoàn của cha tôi đã nuôi các anh chị em tôi. Cũng với nghề kim hoàn gia đình tôi đã trải qua biết bao thăng trầm. Mãi đến ngày 05/8/2004 này nhờ sự giúp đỡ của Tạp chí Sông Hương (Nguyễn Khắc Thạch, Vũ Bích Đào, Diệu Trang) tôi đã đến Nhà thờ thuộc làng Kế Môn, huyện Phong Điền.