Gỡ 'nút thắt' trong bảo hộ tác quyền âm nhạc

09:44 15/11/2018

Những năm gần đây, vi phạm bản quyền âm nhạc luôn là một vấn đề làm “nóng” dư luận.

Tổng Giám đốc Trung tâm Bảo vệ Quyền tác giả âm nhạc Việt Nam, nhạc sĩ Đinh Trung Cẩn: "Nhiều đối tượng đang lợi dụng kẽ hở của pháp luật".

Nguyên nhân dẫn tới tình trạng này có nhiều, tuy nhiên đáng chú ý là việc nhiều đối tượng lợi dụng một số kẽ hở của pháp luật để trốn tránh thực hiện nghĩa vụ tác quyền.

"Lách luật" để trốn nghĩa vụ 

Ngày 9/10/2018 vừa qua, Nghị định số 142/2018/NĐ-CP sửa đổi một số quy định về đầu tư kinh doanh thuộc phạm vi quản lý nhà nước của bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch được ban hành. Tại Điều 6 của Nghị định quy định: Bãi bỏ thành phần hồ sơ "01 văn bản cam kết thực thi đầy đủ các quy định của pháp luật về quyền tác giả hoặc bản sao hợp đồng hoặc văn bản thỏa thuận với tác giả hoặc chủ sở hữu quyền tác giả" tại thủ tục cấp Giấy phép biểu diễn, tổ chức biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang và Giấy phép phê duyệt nội dung bản ghi âm, ghi hình ca múa nhạc, sân khấu.

Trước đó, ngày 18/4/2018, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành Quyết định số 1396/QĐ-BVHTTDL về việc phê duyệt phương án đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện đầu tư kinh doanh thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, làm cơ sở để xây dựng dự thảo Nghị định mới về hoạt động nghệ thuật biểu diễn thay thế Nghị định số 79/2012/NĐ-CP quy định về biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang; thi người đẹp và người mẫu; lưu hành, kinh doanh bản ghi âm, ghi hình ca múa nhạc, sân khấu và Nghị định số 15/2016/NĐ-CP sửa đổi một số điều của Nghị định 72/2012/NĐ-CP.

Tại Phụ lục lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn (kèm theo Quyết định 1396/QĐ-BVHTTDL) có nêu phương án cắt giảm điều kiện "hợp đồng hoặc văn bản thỏa thuận với tác giả hoặc chủ sở hữu quyền tác giả" trong thủ tục cấp giấy phép biểu diễn và giấy phép phê duyệt nội dung bản ghi âm, ghi hình ca múa nhạc, sân khấu (tại Điều 9, Điều 24 Nghị định số 79/2012/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 15/2016/NĐ-CP).

Trước đây, nếu muốn xin giấy phép cho chương trình nghệ thuật, biểu diễn, đơn vị tổ chức sẽ phải xin phép các tác giả trước. Hồ sơ cấp phép phải có hợp đồng hoặc văn bản thỏa thuận với tác giả hoặc chủ sở hữu quyền tác giả. Sở dĩ có hiện tượng vi phạm tác quyền nhiều như hiện nay là vì các đơn vị tổ chức đã tìm thấy kẽ hở trong quy trình cấp phép để "lách luật".

Theo thống kê sơ bộ của Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam, năm 2017 và 10 tháng của năm 2018 có 78 chương trình âm nhạc lớn, nhỏ diễn ra trên lãnh thổ Việt Nam chưa thực hiện nghĩa vụ về bản quyền tác giả âm nhạc. Đây là những chương trình sử dụng âm nhạc của các nhạc sĩ nổi tiếng như Trịnh Công Sơn, Phú Quang hoặc show diễn của các ca sĩ nổi tiếng như Lệ Quyên, Lan Anh, Đàm Vĩnh Hưng, Trọng Tấn, Anh Thơ, Khánh Ly, Hồ Ngọc Hà, Bằng Kiều…

Tổng Giám đốc Trung tâm Bảo vệ Quyền tác giả âm nhạc Việt Nam, nhạc sĩ Đinh Trung Cẩn cho biết: Trung tâm đang phải tập trung nhân lực và kỹ thuật để thu tiền tác quyền 78 chương trình trên như một hình thức “xử lý hậu quả” của những bất cập về chính sách, pháp luật. Tuy nhiên việc làm này vẫn như “muối bỏ bể”. Nếu điều này kéo dài sẽ gây ra nhiều hệ lụy không đáng có, đặc biệt là làm tổn hại đến tư tưởng, tình cảm của văn nghệ sĩ.

Lời giải cho bài toán

Mới đây tại cuộc làm việc của Ban chủ nhiệm Câu lạc bộ Cựu đại biểu Quốc hội với Trung tâm Bảo vệ Quyền tác giả âm nhạc Việt Nam về tác động của một số chính sách, pháp luật ở lĩnh vực biểu diễn nghệ thuật đang gây khó khăn cho công tác bảo hộ quyền tác giả âm nhạc, ảnh hưởng đến cam kết của Việt Nam với quốc tế, ông Vũ Đức Khiển, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội cho rằng: Về cơ bản, các cơ quan chức năng muốn giảm bớt thủ tục trong khâu cấp phép và họ không sai. Vì dù trong bộ hồ sơ cấp phép không có văn bản thỏa thuận với tác giả hoặc chủ sở hữu quyền tác giả, thì quyền tác giả đã được Luật Sở hữu trí tuệ quy định rất rõ ràng và mọi người phải có nghĩa vụ thực hiện. “Hiện nay, Đảng và Nhà nước đang rà soát tất cả thủ tục, điều kiện để giảm một cách tối đa thủ tục phiền hà cho các nhà sản xuất, người kinh doanh. Còn các thủ tục liên quan đến đối tượng khác thì phải cân nhắc để đảm bảo hài hòa lợi ích của các tầng lớp trong xã hội. Việc kiện ra tòa là điều bất đắc dĩ… Nếu chúng ta có được một quy định để đề phòng sẽ tốt hơn”, ông Khiển nhấn mạnh.

Cùng chung quan điểm trên, ông Đinh Trung Cẩn cho rằng: Nghị định 142/2018/NĐ-CP chỉ thực hiện được với điều kiện hiểu biết chung về bản quyền, cũng như tinh thần chấp pháp của xã hội đã được nâng cao. Trong giai đoạn ý thức về bản quyền còn rất yếu như hiện nay, Nghị định không chỉ gây khó khăn cho những cơ quan bảo vệ bản quyền như Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam, mà còn có thể khiến các cơ quan có chức năng cấp phép rơi vào tình trạng vi phạm bản quyền. Điều quan trọng nhất là quyền lợi của người sáng tác bị vi phạm trầm trọng.

Chú thích ảnh

Phó Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam, nhạc sĩ Pham Ngọc Khôi: "Hội sẽ luôn đồng hành với các nhạc sĩ trong bảo vệ quyền tác giả".

Phó Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam, nhạc sĩ Pham Ngọc Khôi cho rằng: Âm nhạc Việt Nam đã tham gia “sân chơi” hội nhập, bình đẳng. Giải quyết vấn đề bản quyền, bên cạnh tuân thủ quy định của pháp luật, chúng ta cũng cần tuân thủ các Công ước quốc tế mà Việt Nam đã ký kết. Quy định pháp luật nào chưa phù hợp, chúng ta có thể đề nghị điều chỉnh để nhanh chóng tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc, nhằm động viên các nghệ sĩ sáng tạo, đóng góp nhiều hơn cho sự phát triển chung văn học nghệ thuật cũng như của đất nước.

Theo Chủ nhiệm Câu lạc bộ Cựu đại biểu Quốc hội, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Vũ Mão, là tổ chức bảo vệ quyền lợi của các nhạc sĩ, Hội Nhạc sĩ Việt Nam nên cùng Trung tâm Bảo vệ Quyền tác giả âm nhạc Việt Nam có văn bản gửi tới Chính phủ, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và cả Cục Nghệ thuật biểu diễn về vấn đề này. Câu lạc bộ Cựu đại biểu Quốc hội cũng sẽ bàn bạc, trao đổi thêm với các cơ quan chức năng để góp tiếng nói chung trong việc sửa đổi, điều chỉnh những điều chưa hợp lý của Nghị định 142.

Theo Mỹ Bình - TTXVN

 

 

Đánh giá của bạn về bài viết:
0 đã tặng
0
0
0
Bình luận (0)
  • Câu hỏi khá táo bạo, tương tự như khi người ta tính chuyện bứng một gốc cây cổ thụ ngàn năm, rễ của nó đã lan rộng cả dải đất hình chữ S, tán của nó xòe cả bầu trời vùng biển đông, toan ngắt cành ngắt lá đem trồng đi chỗ khác, hoặc chừng như muốn xem bói một quẻ nhờ vào lời thần thánh hoặc tìm nhà bác học phán cho một câu điều chỉnh. Tôi thì tôi không dám nói chuyện điều chỉnh – hai chữ rất thời thượng của thời… hậu cách mạng bứng gốc, nay bớt lại chỉ điều chỉnh thôi nhưng điều chỉnh cái gì, ai điều chỉnh?

  • Trong xã hội dịch chuyển, Tết với mỗi thế hệ mang giá trị, ý nghĩa khác nhau. Nếu nhiều gia đình trẻ có thể đóng cửa dắt nhau đi du lịch, đón và chơi Tết ở một nơi xa thì với không ít người cao tuổi, ngày Tết vẫn mang giá trị truyền thống bất biến. Tuy nhiên, một điều chung nhất dễ nhận thấy, đó là trong tâm thức mỗi người Việt luôn trân trọng những giá trị linh thiêng ngày Tết cổ truyền.

  • Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam ngày 5/4/2016 đã ban hành Luật Báo chí - văn bản pháp lý quy định về quyền tự do báo chí, quyền tự do ngôn luận trên báo chí của công dân, tổ chức và hoạt động báo chí, quyền và nghĩa vụ của cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia và có liên quan đến hoạt động báo chí, quản lý nhà nước về báo chí.

  • Tính đến hết năm 2018, tỉnh Quảng Nam có 379 di tích các loại, phần lớn hư hại xuống cấp do thường xuyên bị ảnh hưởng bởi thiên tai, thời tiết khắc nghiệt...

  • ĐẶNG PHÚC

    Phía sau những mẫu quảng cáo “cho vay lãi thấp, không cần thế chấp, thủ tục đơn giản, nhanh gọn”, hoạt động “tín dụng đen” đang biến tướng khắp mọi nơi, gây ra nhiều hệ lụy khôn lường cho xã hội. Không dừng lại ở đó, “tín dụng đen” khi núp bóng dưới hình thức công ty dịch vụ tài chính, đang thao túng nhiều phận đời, khiến họ lao đao. 

  • Vừa qua tại Trung tâm Chiếu phim Quốc gia, Hà Nội đã diễn ra hội thảo: “Phim như một di sản văn hoá” do Hội đồng Anh phối hợp với Viện Phim Việt Nam tổ chức. Với nội dung tương lai nào cho việc lưu trữ phim Việt Nam, đặc biệt từ góc nhìn phim tài liệu– một di sản văn hoá của nước nhà.

  • Tại lễ tổng kết năm 2018, nhà thơ Hữu Thỉnh - Chủ tịch Liên hiệp các Hội văn học nghệ thuật Việt Nam vui mừng thông báo: Kinh phí cho các cấp hội và văn nghệ sĩ vẫn được Nhà nước hỗ trợ.

  • Trong những năm qua, du lịch cộng đồng (DLCĐ) đã đem đến nhiều tác động tích cực cho xã hội, mang lại các lợi ích về văn hóa, kinh tế và môi trường. Tuy nhiên, do chưa có chiến lược phát triển bài bản, các mô hình du lịch cộng đồng ở Việt Nam vẫn chủ yếu hoạt động theo kiểu manh mún, nhỏ lẻ với chất lượng phục vụ chưa cao.

  • Nền tảng để xây dựng một xã hội hài hòa, chia sẻ và nhân ái là sự bình đẳng. Tuy nhiên, vẫn còn đó nhiều câu chuyện về sự bất bình đẳng trong xã hội mà nhiếp ảnh vừa là công cụ vừa là không gian để các câu chuyện được kể lên một cách chân thật và truyền cảm hứng nhất.

  • Trong lịch sử, chưa bao giờ Việt Nam có đội ngũ những người làm lý luận, lịch sử và phê bình mỹ thuật chuyên nghiệp như hiện nay, đóng góp các công trình nghiên cứu mỹ thuật từ giai đoạn cổ đến hiện đại một cách dày dặn, liên tục và xuyên suốt. Tuy nhiên, việc đào tạo nhân lực cho ngành lý luận, lịch sử và phê bình mỹ thuật đang đứng trước nhiều khó khăn.

  • Trong sự phát triển chung của văn học nghệ thuật (VHNT), lực lượng nghệ sĩ trẻ, nghiên cứu trẻ đang đóng một vai trò rất lớn trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa. Thế nhưng, với các loại hình VHNT truyền thống, dân gian vai trò của những người trẻ hiện nay đang khá mờ nhạt bởi sự chi phối của xã hội. 

  • Việt Nam có 443 mạng xã hội do các danh nghiệp trong nước cung cấp dịch vụ, được Bộ Thông tin và Truyền thông (TT&TT) cấp phép hoạt động, tuy nhiên, số người tham gia sử dụng không cao. 

  • Đó là khi cảm xúc bỗng chộn rộn, thôi thúc bàn tay cầm cây bút viết nên một đôi câu thơ, dạo vài khúc nhạc hay cọ vẽ những mảng màu. Đó là khi, những văn nghệ sĩ được người đời mến mộ, hẹn nhau làm nên một ấn phẩm ngày Tết. Để ra giêng ngày rộng tháng dài, ai đó sẽ giở cuốn sách thơm mùi mực, nhẩn nha nhấm nháp phong vị ngày xuân…

  • Một đất nước không có nghệ thuật giống như con người không có tâm hồn, nhưng nghệ thuật ấy mà đóng đinh một chỗ thì chẳng khác nào một tâm hồn cằn khô. Rất may, nhiều nghệ sĩ vẫn miệt mài lao động và chuyển mình sáng tạo.

  • “Để xây dựng một triết lý giáo dục mang tính thống nhất, rõ ràng đòi hỏi sự tham gia của nhiều người. Song, theo tôi, nền giáo dục cần lấy mục tiêu cuối cùng là phục vụ cuộc sống, tức phải đào tạo ra những con người hành động, sáng tạo, chứ không phải là những con người nói theo khuôn, làm theo mẫu như thực tế đã và đang diễn ra”, Nhà giáo Ưu tú Vũ Thế Khôi nêu ý kiến.

  • Nhiều chính sách về đào tạo giáo viên sư phạm, các chính sách ưu tiên, ưu đãi cho người học âm nhạc dân tộc, các cải cách và những quyết định xây dựng chương trình mới đưa âm nhạc vào giảng dạy tại bậc Trung học phổ thông là những động lực mạnh mẽ thúc đẩy sự phát triển của giáo dục âm nhạc nói riêng và sự nghiệp giáo dục đào tạo con người nói chung.

  • Những năm qua, vấn đề quản lý và bảo hộ quyền tác giả và quyền liên quan được nhà nước đặc biệt quan tâm và thực thi một cách tích cực. Tuy nhiên, tình trạng vi phạm quyền tác giả, quyền liên quan ở lĩnh vực âm nhạc vẫn liên tục xảy ra các sai phạm với nhiều hình thức và mức độ phức tạp.

  • Trong những năm gần đây, vi phạm bản quyền tác giả trong lĩnh vực văn học - nghệ thuật đã trở thành một “vấn nạn” làm đau đầu các cơ quan quản lý. Mặc dù đã có những chế tài xử phạt nhưng dường như đây vẫn chưa thực sự là những liều thuốc “đặc trị” để xử lý các vi phạm.

  • Như đã đưa tin, từ ngày 1 đến 5/11, Liên hoan Ca trù toàn quốc 2018 sẽ diễn ra tại Hà Tĩnh với sự tham gia của 13 tỉnh, thành có di sản ca trù. Với tư cách là Tổng đạo diễn của sự kiện này, nhà nghiên cứu âm nhạc Đặng Hoành Loan đã có những chia sẻ.

  • Có khi nào bạn lúng túng khó xử khi trong nhà có quá nhiều sách? Sách tự mua. Sách được tặng. Sách tự làm ra. Sách của ngày xưa. Sách mới bây giờ. Theo năm tháng, sách trong nhà cứ chất chồng lên mãi...