* Kỷ niệm 20 năm cơn lũ lịch sử 1999
- Trời gieo bão lụt giữa lòng Cố đô - LÊ VŨ TRƯỜNG GIANG
* Chuyên đề MỸ THUẬT HIỆN ĐẠI - MỘT GÓC NHÌN
Ngày nay, mọi thứ luôn vận hành trong xu thế liên đới lẫn nhau dưới nhãn quan của liên văn bản. Văn chương và mỹ thuật cũng không ngoại lệ. Suy cho cùng cả hai đều khởi đi từ những ý tưởng và nỗ lực tạo ra các hình tượng mang tính biểu đạt cao dựa trên những chất liệu khác nhau.
Mỹ thuật hiện đại Việt Nam vận hành như thế nào trong suốt chiều dài lịch sử? Những tên tuổi nào còn đọng lại và gợi hứng cho những người thực hành nghệ thuật đến sau? Đâu là những nỗ lực khai mở? Đâu là những vướng mắc chưa rõ lối thoát? Đâu là những hứa hẹn cho những mùa màng về sau?
Những câu hỏi đó sẽ phần nào được trả lời trong các bài nghiên cứu bàn về mỹ thuật Việt Nam hiện đại trong Chuyên đề này. Bài viết “Mỹ thuật Việt Nam tròng trành mà/và tiến tới” của Đỗ Lai Thúy đi tới lý giải những nguyên nhân và phân tích những nỗ lực vượt thoát của mỹ thuật Việt Nam so với các loại hình nghệ thuật khác. Bài viết cũng đi đến chỉ ra những giới hạn của mỹ thuật Việt Nam hiện nay như: thiếu một căn nền mỹ học, triết học mang tính chiều sâu, sự bất cập từ các cơ chế, khoảng cách thẩm mỹ giữa nghệ sĩ và công chúng… Bài viết “Hợp lưu của những dòng chảy” của Trương Việt Tiến là một bức tranh toàn cảnh, đem tới những góc nhìn sơ lược về quá trình vận hành, sự thay đổi về đặc điểm bút pháp cũng như những quan niệm nghệ thuật qua các thời kỳ của mỹ thuật Việt Nam kể từ giai đoạn chống Pháp đến nay. Bài viết của Vũ Hiệp, Lý Đợi, Vĩnh Thông, Trần Trịnh Nam, Ngô Kim-Khôi đưa đến nhiều lý giải liên quan đến diện mạo, thành tựu, những bất cập trong nền mỹ thuật của chúng ta.
Họa sĩ viết văn, làm thơ, hay nhà văn, nhà thơ vẽ tranh xưa nay không hiếm, nhưng không phải ai khi song hành cả hai lĩnh vực này cũng để lại được thành tựu. Về mảng sáng tác, Sông Hương kỳ này là cuộc gặp gỡ của những nhà văn, nhà thơ đã và đang thực hành hội họa, đó là những tên tuổi đã để lại nhiều dấu ấn về cả văn chương và hội họa như: Nguyễn Quang Thiều, Đặng Hiền, Lê Anh Hoài, Phan Bá Thọ, Pháp Hoan, Trung Dũng Kqd, Đinh Trường Chinh, Trịnh Sơn.
Với Chuyên đề Mỹ thuật hiện đại - Một góc nhìn, Sông Hương hy vọng từ đây sẽ có được những trang viết mang tính liên ngành trong xu hướng chung của nghệ thuật hiện tại. Bởi nghệ thuật hiện đại cũng như mọi lĩnh vực khác trong cuộc sống, không hề biệt lập mà ngược lại, luôn liên đới lẫn nhau, tạo nên một không gian đa chiều đòi hỏi những cách nhìn biết chấp nhận sự dị biệt.
Dưới đây là mục lục Chuyên đề:
- Mỹ thuật Việt Nam tròng trành và/mà tiến tới - ĐỖ LAI THÚY
- Hợp lưu của những dòng chảy - TRƯƠNG VIỆT TIẾN
- Thử nhận diện hội họa Việt Nam thời kỳ đổi mới - VŨ HIỆP
- Sức sống của hội họa hiện thực - TRẦN TRỊNH NAM
- Vài suy nghĩ ngắn về tương lai của nghệ thuật - TRẦN HOÀNG ANH
- Xem tranh - VÕ CÔNG LIÊM
- Hệ hình hậu đương đại (The Post Contemporary Paradigm) - BRANDON KRALIK - PHẠM TẤN XUÂN CAO dịch
- 30 năm nghệ thuật đương đại Việt Nam: Ngộ nhận và cơ hội - LÝ ĐỢI
- Mỹ thuật Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa - VĨNH THÔNG
- Hàm Nghi: Hồi ức con đường El Biar - TRẦN TRUNG SÁNG phỏng vấn nhà sưu tập GÉRARD CHAPUIS
- Nguyễn Nam Sơn - Thôn nữ Bắc Kỳ - NGÔ KIM-KHÔI
- Từ một dòng sông (Bìa 2 & Bìa 3) - ĐẶNG KIỀU LINH
THƠ:
- NGUYỄN QUANG THIỀU
+ Bầy trẻ di cư
+ Đổi mùa
- TRỊNH SƠN
+ Hành trang
- ĐẶNG HIỀN
+ Thành phố nắng
+ Tháng năm xanh
- ĐINH TRƯỜNG CHINH
+ Tín hiệu
- PHÁP HOAN
+ Chữ
+ Thế giới mới
- PHAN BÁ THỌ
+ Tuyết ca
- TRUNG DŨNG KQĐ
+ Xin cảm ơn những bữa buồn ghê gớm
VĂN
- Hóa thơ dâng thánh - LÊ ANH HOÀI
+ Minh họa: Họa sĩ Nguyễn Duy Linh
- Dị mộng - TRẦN BĂNG KHUÊ
+ Minh họa: Họa sĩ Nguyễn Thiện Đức
NHẠC:
- MÙA ĐÔNG NHỚ BẠN - Nhạc và lời: Dương Anh Đằng (Bìa 4)
NGHIÊN CỨU VÀ BÌNH LUẬN
- VŨ ĐIỆU KHÔNG VẦN VÀ NHỮNG SUY NIỆM VỀ THƠ TÂN HÌNH THỨC - Trần Hoài Anh
- NGỌ PHẠN ĐIẾM - Bùi Kim Chi
* Bìa 1: Tranh HOÀNG ĐĂNG NHUẬN - 1973 (Sưu tập của ông bà Trịnh Như Thùy - Nguyễn Văn Đoàn).
+ Trình bày bìa: Họa sĩ Phan Ngọc Minh
- Thư đi tin lại - NGƯỜI SÔNG HƯƠNG
- Vi nhét: + Họa sĩ Nguyễn Thiện Đức; Họa sĩ Tô Trần Bích Thúy
BAN BIÊN TẬP
Tải mã QRCode
SHO - Sáng ngày 21/2 (14 Tháng Giêng năm Bính Thân), Hội Nhà văn Thừa Thiên Huế đã tổ chức chuyến đi Viếng mộ thi nhân tại các nghĩa trang trên địa bàn thành phố Huế tưởng nhớ các văn nghệ sĩ đã khuất . Đây là năm thứ tám văn nghệ sĩ Cố đô Huế tổ chức đi viếng mộ thi nhân vào dịp Tết Nguyên tiêu.
Không biết có tự bao giờ mà hoa tre là lễ vật không thể thiếu trong lễ "cúng bổn mạng" đầu năm của mỗi gia đình xứ Huế. Nội tôi kể rằng: Thuở xưa khi chưa có "ông tổ" khai sinh ra loại hoa tre thì người ta "cúng bổn mạng" bằng hoa thọ. Hoa thọ mang ý nghĩa trường tồn, cầu mong được sống lâu để sum vầy cùng con cháu.
Là kinh đô xưa cổ còn được lưu giữ gần như toàn vẹn nhất cho đến bây giờ, Tết ở Huế tượng trưng cho sợi dây liên kết giữa quá khứ và hiện tại.
Cặp rắn này chỉ xuất hiện tại chùa vào các ngày sóc vọng (các ngày 1, 15, 30 hàng tháng) và trú lại qua đêm trong hang cây da cổ thụ rồi lặng lẽ bỏ đi. Thấy chuyện lạ, một số người cho rằng đây là đôi rắn “có chân tu” nên mới về chùa để “nghe giảng giải kinh Phật”...
Bấy lâu nay, nhiều người dân, du khách vẫn thường nhắc đến con rùa khổng lồ thi thoảng xuất hiện trên dòng sông Hương, đoạn trước mặt điện Hòn Chén (thuộc thôn Ngọc Hồ, phường Hương Hồ, thị xã Hương Trà, Thừa Thiên – Huế). Người dân địa phương gọi đó là “rùa thần”.
Có thể nói, trong số hàng trăm sản phẩm bằng tre của các nghệ nhân làng Bao La (xã Quảng Phú, huyện Quảng Điền, Thừa Thiên - Huế) tạo nên, chúng tôi ấn tượng nhất là đèn lồng các loại. Từ đèn ú, đèn lục giác, bát giác… Tuy khác nhau về mẫu mã, hình dáng nhưng tất cả đều chan chứa tâm tình, gửi gắm “cái hồn” của làng nghề nơi đây.
Bên cạnh lớp nghệ nhân "vàng", lớp những nghệ sỹ "măng non" - nghệ sỹ trẻ là thế hệ mới sẽ đồng hành cùng nghệ thuật Ca Huế trên con đường phát huy giá trị di sản này ra cộng đồng, tiến tới hội nhập di sản quốc tế. Do đó, việc làm sao để truyền lại vẹn nguyên bản sắc, đúng cái "chất" của Ca Huế cho lớp nghệ sỹ trẻ kế tục cũng đang là vấn đề được các ban, ngành quan tâm.
Chuyên đề trọng điểm của số báo này, dành nhiều trang về Hoàng Phủ Ngọc Tường - nhà văn, nhà văn hóa Huế. Những trang văn của ông, như chiếc đũa thần, thức dậy những vỉa tầng văn hóa Huế. Một điều khác, ông cùng bạn bè thuở ấy, với một hệ mỹ cảm khác biệt, đã tạc vào văn nghệ Huế, Việt Nam những giá trị trường cửu.
Với những giá trị mà cổ vật cung đình Huế vốn có, và với “quê hương” nó được sinh ra, cố đô Huế xứng đáng đón nhận lại những cổ vật quan trọng một thời của cha ông.
Với những giá trị mà cổ vật cung đình Huế vốn có, và với “quê hương” nó được sinh ra, cố đô Huế xứng đáng đón nhận lại những cổ vật quan trọng một thời của cha ông.
Tại Huế, toàn bộ các ấn quý bằng vàng, bạc, ngọc hay còn gọi là Kim Ngọc Bảo Tỷ đến nay không còn một chiếc nào. Có lẽ thật sự đây là điều đáng tiếc nhất khi xuất xứ những chiếc ấn quý đó đều từ Huế mà ra.
Những biến cố của lịch sử đã khiến cho một lượng cổ vật lớn và quý hiếm đã “biến mất” khỏi cố đô Huế. Hãy cùng lật lại những điểm mốc ấy.
Triều đại phong kiến vua Nguyễn cuối cùng tại Huế đã trải qua với bao biến cố lịch sử. Hàng vạn cổ vật quý hiếm đi cùng triều đại này hiện đã mất mát quá nhiều, không còn “ở lại” được trên mảnh đất nó đã từng tồn tại.
Hai đồng tiền cổ quý hiếm là loại tiền dùng để ban thưởng chứ không dùng để trao đổi, mua bán có tên là “Gia Long thông bảo” và “Minh Mạng thông bảo” với kích thước rất lớn vừa được một người dân ở Quảng Bình lần đầu phát hiện.
Với một di sản văn hoá vật thể và tinh thần mang ý nghĩa quốc hồn quốc tuý của dân tộc, Huế là một hiện tượng văn hoá độc đáo của Việt Nam và thế giới.
Huế từ lâu đã là một trung tâm văn hóa, du lịch của cả nước. Festival văn hóa nghệ thuật kết hợp với du lịch đã tạo cú hích cho thế mạnh đặc thù của quần thể di tích cố đô Huế - được công nhận là di sản thế giới vào năm 1993, từ đó tạo diện mạo cho Huế có sự phát triển mới, mạnh mẽ hơn.
Lọng là sản phẩm độc đáo được dùng để tôn vinh sự trang trọng, quý phái trong các nghi lễ của triều đình xưa, cũng như trong các lễ nghi cúng tế mang đậm tín ngưỡng dân gian. Từ đám rước thần linh, đám tang, lễ cưới, hỏi… đều có sự hiện diện của chiếc lọng.
Trong kiến trúc xưa, có lẽ không nơi nào có nhiều bức bình phong như ở Huế. Khắp các cung đình, phủ đệ, đến các đền chùa, am miếu, đình làng, nhà thờ họ và nhà thường dân…đều hiện hữu những bức bình phong.
Võ tướng Nguyễn Tri Phương đã dành cả đời ông trong công cuộc giữ yên bờ cõi và chống ngoại xâm trải qua ba đời vua Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức. Khi Hà thành thất thủ vào tay quân Pháp, ông đã nhịn đói cho đến chết.
Gần đây có một bộ tranh chân dung của các vua triều Nguyễn được vẽ mới và phổ biến, thu hút được nhiều sự chú ý của người xem. Nếu chỉ thưởng thức các bức vẽ này như những ảnh vui mắt, đầy mầu sắc thì được.