Kỷ niệm 110 năm ngày sinh đồng chí Nguyễn Chí Diểu (1908 - 2018), Sông Hương giới thiệu 3 bài viết với góc nhìn khác nhau về những sự kiện lịch sử gắn với thân thế và sự nghiệp hoạt động của đồng chí Nguyễn Chí Diểu. Những câu chuyện từ thời niên thiếu, từ một học sinh trung học cho đến thời gian Nguyễn Chí Diểu thoát ly trở thành một đảng viên mẫu mực, một chiến sĩ cách mạng kiên trung đưa lại nhiều cảm xúc về sự mạnh mẽ dũng khí trong tranh đấu vì lý tưởng và chan hòa tình cảm trong đời thường, làm sáng lên nhân cách cao đẹp một con người trọn đời cống hiến vì sự nghiệp chung.
Bìa số 358 tháng 12-2018
Cùng quý bạn đọc thân mến.
Hai truyện ngắn trong số báo này là sự hòa quyện giữa câu chuyện lịch sử, cổ tích và lối viết hiện đại. Lời hứa hoa cỏ may, câu chuyện về nàng Giừng sống một mình dưới chân núi Vệ đẹp hồn nhiên như cây lúa Giao Chỉ “mang thai trăng” để rồi sinh hạ đứa bé đặt tên là Gióng. Một hơi thở mới thổi vào câu chuyện cổ tích được kể từ ngôi làng có loài cỏ may tím nôn nao bám hoài trên áo và bám vào cả giấc mơ làm minh chứng cho lời hứa tình duyên… Mênh mang miền biên ải - là dòng lịch sử miên man từ sông La Vỹ xa xôi đến tận vùng sông nước Cửu Long, về những con người đã ngã xuống dòng kênh Vĩnh Tế vẫn còn trông theo cuộc đời tuần hoàn bất diệt, chan chứa nước mắt lưu dân hòa cùng nỗi u hoài của người xưa vương víu những chiến tích xen trong cảnh tình luyến ái bị chia cắt bởi loạn ly thời thế. Tác giả rất khéo sắp đặt và đồng hiện những trường đoạn xưa nay, một cách tư duy lịch sử theo lối văn chương đẫm ướt như âm ba của khúc nghê thường ngân nga giữa mênh mông trăng nước.
Mục Nghiên cứu và bình luận với bài dịch “Michael Riffaterre liên văn bản chưa được xác định”. Michael Riffaterre là một nhà phê bình và nhà lý luận văn học có ảnh hưởng của Pháp. Ở bài viết này, ông đưa ra quan niệm liên văn bản phải được hiểu trong việc kết hợp với sự tiếp nhận của người đọc, để tác phẩm văn học vừa phát huy năng lực tạo nghĩa khi tương tác với đối tượng được nhắm đến và hướng về “một vũ trụ phi ngôn ngữ” trong sự đối ứng linh hoạt với các thế hệ người đọc mới xuất hiện.
Bài viết “Bích Khê - Nhà thơ tiền chiến qua phê bình đồng sáng tạo của Hoàng Diệp”; thông qua công trình “Bích Khê, Nhà thơ tiền chiến” của Hoàng Diệp, bạn đọc sẽ nhận diện rõ hơn về giá trị thơ ca và ngôn ngữ một tên tuổi lớn trong giai đoạn thơ mới 32 - 45.
Trong số báo tháng 12 này, cùng với Số đặc biệt đang được thực hiện, Sông Hương đã khép lại một năm nhiều khởi sắc với nhiều tác phẩm và bài viết chất lượng; đặc biệt là sự mới đến của một số tác giả ở thể loại truyện ngắn, thơ. Ban Biên tập chân thành cảm ơn và mong tiếp tục nhận được sự cộng tác với những tác phẩm tâm huyết nhất của bạn viết khắp mọi miền đất nước.
Dưới đây là mục lục:
Kỷ niệm 110 năm ngày sinh đồng chí Nguyễn Chí Diểu (1908 - 2018):
- ĐỒNG CHÍ NGUYỄN CHÍ DIỂU - Nguyễn Khoa Điềm
VĂN
- Mênh mang miền biên ải - TRƯƠNG THỊ THANH HIỀN
+ Minh họa: HS Đặng Mậu Tựu
- Lời hứa hoa cỏ may TRIỀU LA VỸ
+ Minh họa: HS Tô Trần Bích Thúy
THƠ:
- PHAN VĂN CHƯƠNG
+ Trở lại làng Vây
- LÊ THÀNH VĂN
+ Những bức tường hoang liêu Tam Đảo
- PHẠM NGUYÊN TƯỜNG
+ Sâu trong đồng
+ Đám lá tối trời
- VŨ DY
+ Hàm ngôn mùa đông
- ĐỖ TẤN ĐẠT
+ Dòng sông cũ và người gác cổng tình yêu
- TRẦN THU HÀ
+ Mùa cười
+ Người đã khóc dưới vòm đêm không sao
- PHAN LỆ DUNG
+ Người đi qua em
- HUỲNH THÚY KIỀU
+ Dư âm
- TRẦN ĐỨC TÍN
+ Chiếc lá gieo mầm trên tường bệnh viện
+ Ru
– LÊ CÁT TƯỜNG
+ Có ai xưa ấy
- LÊ VIẾT XUÂN
+ Đêm Pleiku
- TRẦN VĂN QUYẾT
+ Chùm thơ Haiku
NHẠC:
- Nhớ Huế - Nhạc: Nguyễn Văn Thiết & Thơ: Trường Thắng
- Nhớ mùa hoa cải vàng - Nhạc: Trương Nhất Vương & Thơ: Đỗ Văn Khoái (Bìa 4)
CỬA SỔ NHÌN RA VĂN HỌC THẾ GIỚI ĐƯƠNG ĐẠI
- PAULO COELHO, NHÀ VĂN CÓ TÁC PHẨM ĐƯỢC ĐỌC NHIỀU NHẤT THẾ GIỚI - Việt Phương dịch
+ Minh họa: HS Nguyễn Duy Linh
HUẾ - DÒNG CHẢY VĂN HÓA
- NHỮNG ĐÓNG GÓP CỦA ĐỒNG CHÍ NGUYỄN CHÍ DIỂU VỚI PHONG TRÀO CÁCH MẠNG DÂN CHỦ (1936 - 1939) Ở HUẾ - Nguyễn Thái Sơn
- NHỮNG HOẠT ĐỘNG CỦA NGUYỄN CHÍ DIỂU TRÊN LĨNH VỰC BÁO CHÍ TRONG CAO TRÀO DÂN CHỦ 1936 - 1939 - Đỗ Xuân Tuất
TÁC GIẢ - TÁC PHẨM:
- BÍCH KHÊ - NHÀ THƠ TIỀN CHIẾN QUA PHÊ BÌNH ĐỒNG SÁNG TẠO CỦA HOÀNG DIỆP - Hồ Thế Hà
NGHIÊN CỨU VÀ BÌNH LUẬN
- MICHAEL RIFFATERRE LIÊN VĂN BẢN CHƯA ĐƯỢC XÁC ĐỊNH - Phạm Tấn Xuân Cao dịch
* Những khoảnh khắc đẹp (Bìa 3):
- “Đôi bạn” - Ảnh: NSNA BÙI VĂN CHUNG
* Bìa 2: Sắc màu của sự ngây thơ - TRẦN PHƯƠNG ĐÔNG
* Bìa 1: Tác phẩm “Tình quân dân” (Sơn mài, 80cm x 100cm) của họa sĩ NGUYỄN ĐĂNG SƠN
* Vi nhét: NGUYỄN THIỆN ĐỨC
Tải mã QRCode
SHO - Sáng ngày 21/2 (14 Tháng Giêng năm Bính Thân), Hội Nhà văn Thừa Thiên Huế đã tổ chức chuyến đi Viếng mộ thi nhân tại các nghĩa trang trên địa bàn thành phố Huế tưởng nhớ các văn nghệ sĩ đã khuất . Đây là năm thứ tám văn nghệ sĩ Cố đô Huế tổ chức đi viếng mộ thi nhân vào dịp Tết Nguyên tiêu.
Không biết có tự bao giờ mà hoa tre là lễ vật không thể thiếu trong lễ "cúng bổn mạng" đầu năm của mỗi gia đình xứ Huế. Nội tôi kể rằng: Thuở xưa khi chưa có "ông tổ" khai sinh ra loại hoa tre thì người ta "cúng bổn mạng" bằng hoa thọ. Hoa thọ mang ý nghĩa trường tồn, cầu mong được sống lâu để sum vầy cùng con cháu.
Là kinh đô xưa cổ còn được lưu giữ gần như toàn vẹn nhất cho đến bây giờ, Tết ở Huế tượng trưng cho sợi dây liên kết giữa quá khứ và hiện tại.
Cặp rắn này chỉ xuất hiện tại chùa vào các ngày sóc vọng (các ngày 1, 15, 30 hàng tháng) và trú lại qua đêm trong hang cây da cổ thụ rồi lặng lẽ bỏ đi. Thấy chuyện lạ, một số người cho rằng đây là đôi rắn “có chân tu” nên mới về chùa để “nghe giảng giải kinh Phật”...
Bấy lâu nay, nhiều người dân, du khách vẫn thường nhắc đến con rùa khổng lồ thi thoảng xuất hiện trên dòng sông Hương, đoạn trước mặt điện Hòn Chén (thuộc thôn Ngọc Hồ, phường Hương Hồ, thị xã Hương Trà, Thừa Thiên – Huế). Người dân địa phương gọi đó là “rùa thần”.
Có thể nói, trong số hàng trăm sản phẩm bằng tre của các nghệ nhân làng Bao La (xã Quảng Phú, huyện Quảng Điền, Thừa Thiên - Huế) tạo nên, chúng tôi ấn tượng nhất là đèn lồng các loại. Từ đèn ú, đèn lục giác, bát giác… Tuy khác nhau về mẫu mã, hình dáng nhưng tất cả đều chan chứa tâm tình, gửi gắm “cái hồn” của làng nghề nơi đây.
Bên cạnh lớp nghệ nhân "vàng", lớp những nghệ sỹ "măng non" - nghệ sỹ trẻ là thế hệ mới sẽ đồng hành cùng nghệ thuật Ca Huế trên con đường phát huy giá trị di sản này ra cộng đồng, tiến tới hội nhập di sản quốc tế. Do đó, việc làm sao để truyền lại vẹn nguyên bản sắc, đúng cái "chất" của Ca Huế cho lớp nghệ sỹ trẻ kế tục cũng đang là vấn đề được các ban, ngành quan tâm.
Chuyên đề trọng điểm của số báo này, dành nhiều trang về Hoàng Phủ Ngọc Tường - nhà văn, nhà văn hóa Huế. Những trang văn của ông, như chiếc đũa thần, thức dậy những vỉa tầng văn hóa Huế. Một điều khác, ông cùng bạn bè thuở ấy, với một hệ mỹ cảm khác biệt, đã tạc vào văn nghệ Huế, Việt Nam những giá trị trường cửu.
Với những giá trị mà cổ vật cung đình Huế vốn có, và với “quê hương” nó được sinh ra, cố đô Huế xứng đáng đón nhận lại những cổ vật quan trọng một thời của cha ông.
Với những giá trị mà cổ vật cung đình Huế vốn có, và với “quê hương” nó được sinh ra, cố đô Huế xứng đáng đón nhận lại những cổ vật quan trọng một thời của cha ông.
Tại Huế, toàn bộ các ấn quý bằng vàng, bạc, ngọc hay còn gọi là Kim Ngọc Bảo Tỷ đến nay không còn một chiếc nào. Có lẽ thật sự đây là điều đáng tiếc nhất khi xuất xứ những chiếc ấn quý đó đều từ Huế mà ra.
Những biến cố của lịch sử đã khiến cho một lượng cổ vật lớn và quý hiếm đã “biến mất” khỏi cố đô Huế. Hãy cùng lật lại những điểm mốc ấy.
Triều đại phong kiến vua Nguyễn cuối cùng tại Huế đã trải qua với bao biến cố lịch sử. Hàng vạn cổ vật quý hiếm đi cùng triều đại này hiện đã mất mát quá nhiều, không còn “ở lại” được trên mảnh đất nó đã từng tồn tại.
Hai đồng tiền cổ quý hiếm là loại tiền dùng để ban thưởng chứ không dùng để trao đổi, mua bán có tên là “Gia Long thông bảo” và “Minh Mạng thông bảo” với kích thước rất lớn vừa được một người dân ở Quảng Bình lần đầu phát hiện.
Với một di sản văn hoá vật thể và tinh thần mang ý nghĩa quốc hồn quốc tuý của dân tộc, Huế là một hiện tượng văn hoá độc đáo của Việt Nam và thế giới.
Huế từ lâu đã là một trung tâm văn hóa, du lịch của cả nước. Festival văn hóa nghệ thuật kết hợp với du lịch đã tạo cú hích cho thế mạnh đặc thù của quần thể di tích cố đô Huế - được công nhận là di sản thế giới vào năm 1993, từ đó tạo diện mạo cho Huế có sự phát triển mới, mạnh mẽ hơn.
Lọng là sản phẩm độc đáo được dùng để tôn vinh sự trang trọng, quý phái trong các nghi lễ của triều đình xưa, cũng như trong các lễ nghi cúng tế mang đậm tín ngưỡng dân gian. Từ đám rước thần linh, đám tang, lễ cưới, hỏi… đều có sự hiện diện của chiếc lọng.
Trong kiến trúc xưa, có lẽ không nơi nào có nhiều bức bình phong như ở Huế. Khắp các cung đình, phủ đệ, đến các đền chùa, am miếu, đình làng, nhà thờ họ và nhà thường dân…đều hiện hữu những bức bình phong.
Võ tướng Nguyễn Tri Phương đã dành cả đời ông trong công cuộc giữ yên bờ cõi và chống ngoại xâm trải qua ba đời vua Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức. Khi Hà thành thất thủ vào tay quân Pháp, ông đã nhịn đói cho đến chết.
Gần đây có một bộ tranh chân dung của các vua triều Nguyễn được vẽ mới và phổ biến, thu hút được nhiều sự chú ý của người xem. Nếu chỉ thưởng thức các bức vẽ này như những ảnh vui mắt, đầy mầu sắc thì được.