Tháng 11, những vần thơ về nhà giáo trong số báo này mang hơi thở khác lạ về nghĩa thầy trò tiềm ẩn như những hạt giống luôn sẵn sàng nhú mầm nơi miền ký ức màu mỡ. Ý tưởng mạnh, những câu thơ phảng phất nét vẽ thơ ngây song thăm thẳm tình đời tràn ra khỏi bài học trong trang vở đã lấm màu thời gian.
Bìa Tạp chí Sông Hương số 357
Mảng văn xuôi số này. “Tình yêu” đưa ta về vùng quê xưa lưu dấu tuổi mới lớn với những rung động đầu đời mà chính lũ con gái đương độ dậy thì không định nghĩa được, và rồi bỗng một ngày chững lại bâng khuâng ngóng gió hè, say mê ngắm những cánh đồng gió đùa trên sóng lúa chập chờn, say nước sông tràn hoa nắng, say con đò và say gì chẳng biết nữa... Trên những bụi tre lào xào, con chim cu gáy, chim bìm bịp vẫn kêu. Và dường như bên bến sông lồng lộng gió trời vẫn in bóng câm lặng của người ấy đứng chờ cho đến tuổi hoa niên. “Gam màu lạnh” như ngọn gió hanh hao lùa qua hẻm phố xưa với vài ba khuôn mặt thấp thoáng tuồng không quen biết song lộ ra dấu vết sợi duyên tình trói buộc. Những tổ ấm nổi trôi giữa vùng ký ức cuộn sóng. Vài chiếc bóng nhòa vào nhau rồi tan ra, rồi nhập lại trong cơn đau của niềm hạnh phúc mong manh và lầm lỗi vẫn ánh lên sắc màu khi bóng của một người đàn ông bỗng đổ xuống lạnh lùng…
Mảng nghiên cứu mở ra nhiều hướng tiếp cận. “Giọng điệu văn chương Sơn Nam” nhìn lại một di sản hơn 60 đầu sách thuộc nhiều thể loại của nhà văn Sơn Nam. Qua sự phân tích và dẫn dụ, các tác giả làm bật lên tình cảm chân thành của chính tác giả đối với nhân vật của mình. Những con người tự nhiên đi vào tâm thức nhà văn, đi lại nói cười trong trang văn của Sơn Nam hòa quyện trong sự bao dung lẫn nhau, dìu nhau đi qua những hoàn cảnh khắc nghiệt, và đó cũng là cách để tác phẩm của Sơn Nam đi cùng năm tháng. “Bước đầu tìm hiểu lối nối vòng trong đồng dao” viết về một dạng văn học dân gian được cấu tạo theo lối nối vòng rất tự nhiên, thanh thoát, càng đọc càng thú vị như là một sáng tạo độc đáo và vô tình nghệ thuật văn chương của đồng dao đã đóng góp đáng kể cho kho tàng văn chương Việt. “Ba vùng mỹ thuật hiện đại Việt Nam” nhận chân những thành tựu của những họa sĩ bậc thầy về hội họa Việt Nam. Bằng tài năng và đặc biệt là tâm huyết với cội nguồn văn hóa dân tộc, họ đã thúc đẩy tiềm năng sáng tạo từ chính truyền thống để tạo nên những tác phẩm lớn. Cho là thấy xu hướng và khả năng “đi tắt” của các họa sĩ Việt Nam mong đạt đến đẳng cấp của các bậc thầy thế giới. “Những tập thơ đầu tiên của tôi” - Pablo Neruda luôn tâm niệm rằng “nhà thơ, ít nhất, phải là nỗ lực cá nhân vì lợi ích của tất cả mọi người”. Những cảm thức kỳ lạ đối với một người vừa viết những tập thơ và dòng thơ đầu tiên như Neruda vừa ám ảnh, vừa mãnh liệt, và đặc biệt nó cô độc mà dường như kết nối vô hình với những hình tượng đã sẵn.
Dưới đây là Mục lục
VĂN
- TÌNH YÊU - Phạm Ngọc Túy
+ Minh họa: Phan Thanh Bình
- BIỂN - Lê Vi Thủy
+ Minh họa: Lê Văn Ba
- GAM MÀU LẠNH - Nhụy Nguyên
THƠ:
- NGUYỄN NHẬT HUY
+ Thế giới hình chai vỡ
- NHẬT CHIÊU
+ Đón đợi thu không
- HUỲNH MINH TÂM
+ Trong hương cỏ mùa thu
+ Chúng ta hư đốn
- NGUYỄN THÁNH NGÃ
+ Ngày sinh của chiếc lá
- NGUYÊN HÀO
+ Phận chữ
+ Nét vẽ hình chữ nhật
- YẾN THANH
+ Đường tròn của thầy
- TRƯƠNG THỊ KIM THỦY
+ Chỉ là...
- NGUYỄN CHÍ NGOAN
+ Mê lộ giấc mơ
+ Mật ngữ đồng bằng
- NGÔ THỊ Ý NHI
+ Mặt trời đi trong chiều sương
+ Sương
- NGUYỄN THIỆN ĐỨC
+ Ánh sáng của đêm thẳm
+ Sự sâu thẳm của bóng đêm
- KAI HOÀNG
+ Trên con dốc của chiều
+ Những phố
- LƯU XÔNG PHA
+ Trên cánh gió
- SƠN TRẦN
+ Tản mạn phía
+ Vấp
- TRẦN TỊNH YÊN
+ Bản thảo tro bụi
- NGUYỄN VĂN THANH
+ Với các bệnh nhi ung thư
NHẠC:
- Lời thầy - Nhạc và lời: TRẦM TÍCH
- Lặng lẽ trong đời - Nhạc và lời: NGUYỄN TẤT NGÃI
NGHIÊN CỨU VÀ BÌNH LUẬN
- GIỌNG ĐIỆU VĂN CHƯƠNG SƠN NAM - Hà Trần Thùy Dương - Phạm Phú Phong
- BA VÙNG MỸ THUẬT HIỆN ĐẠI VIỆT NAM - Vũ Hiệp
- BẢN CHẤT CỦA LỐI NỐI VÒNG TRONG ĐỒNG DAO - Triều Nguyên
CỬA SỔ NHÌN RA VĂN HỌC THẾ GIỚI ĐƯƠNG ĐẠI
- NHỮNG TẬP THƠ ĐẦU TIÊN CỦA TÔI - Pablo Neruda - Ngô Thanh Tuấn dịch và giới thiệu
- KÝ ỨC VÀ PHẢN CHIẾU: HÀNH TRÌNH KHÁM PHÁ LẠI VIỆT NAM CỦA MỘT CỰU BINH MỸ - William D. Adams - Văn Cầm Hải dịch và giới thiệu
HUẾ - DÒNG CHẢY VĂN HÓA
- NHÂN VẬT LỊCH SỬ ĐÀNG TRONG: VĂN CHỨC QUỐC SƯ HỒ QUANG ĐẠI - Trần Đình Hằng - Lê Đình Hùng
- TẦM NHÌN CHIẾN LƯỢC NGOẠI GIAO CỦA NGUYỄN VĂN THÀNH ĐỐI VỚI XIÊM LA VÀ MÃN THANH DƯỚI THỜI NGUYỄN - Đặng Thị Thanh Loan
TÁC GIẢ - TÁC PHẨM:
- MỌC NHƯ MỘT KIÊU HÃNH LẶNG CÂM… - Phan Văn Nam
* Những khoảnh khắc đẹp (Bìa 3):
- “Ra đầm”. Ảnh: NSNA TUYẾT MAI
* Bìa 2: Hội họa của Francis Bacon - TRẦN PHƯỢNG TRÚC LINH
*
* Bìa 1: Tác phẩm “Đêm trăng ấy” (Sơn dầu, 80cm x 80cm, 2018) của họa sĩ NGUYỄN VĂN TÙNG
- Vi nhét: NGUYỄN THIỆN ĐỨC
BAN BIÊN TẬP
Tải mã QRCode
SHO - Sáng ngày 21/2 (14 Tháng Giêng năm Bính Thân), Hội Nhà văn Thừa Thiên Huế đã tổ chức chuyến đi Viếng mộ thi nhân tại các nghĩa trang trên địa bàn thành phố Huế tưởng nhớ các văn nghệ sĩ đã khuất . Đây là năm thứ tám văn nghệ sĩ Cố đô Huế tổ chức đi viếng mộ thi nhân vào dịp Tết Nguyên tiêu.
Không biết có tự bao giờ mà hoa tre là lễ vật không thể thiếu trong lễ "cúng bổn mạng" đầu năm của mỗi gia đình xứ Huế. Nội tôi kể rằng: Thuở xưa khi chưa có "ông tổ" khai sinh ra loại hoa tre thì người ta "cúng bổn mạng" bằng hoa thọ. Hoa thọ mang ý nghĩa trường tồn, cầu mong được sống lâu để sum vầy cùng con cháu.
Là kinh đô xưa cổ còn được lưu giữ gần như toàn vẹn nhất cho đến bây giờ, Tết ở Huế tượng trưng cho sợi dây liên kết giữa quá khứ và hiện tại.
Cặp rắn này chỉ xuất hiện tại chùa vào các ngày sóc vọng (các ngày 1, 15, 30 hàng tháng) và trú lại qua đêm trong hang cây da cổ thụ rồi lặng lẽ bỏ đi. Thấy chuyện lạ, một số người cho rằng đây là đôi rắn “có chân tu” nên mới về chùa để “nghe giảng giải kinh Phật”...
Bấy lâu nay, nhiều người dân, du khách vẫn thường nhắc đến con rùa khổng lồ thi thoảng xuất hiện trên dòng sông Hương, đoạn trước mặt điện Hòn Chén (thuộc thôn Ngọc Hồ, phường Hương Hồ, thị xã Hương Trà, Thừa Thiên – Huế). Người dân địa phương gọi đó là “rùa thần”.
Có thể nói, trong số hàng trăm sản phẩm bằng tre của các nghệ nhân làng Bao La (xã Quảng Phú, huyện Quảng Điền, Thừa Thiên - Huế) tạo nên, chúng tôi ấn tượng nhất là đèn lồng các loại. Từ đèn ú, đèn lục giác, bát giác… Tuy khác nhau về mẫu mã, hình dáng nhưng tất cả đều chan chứa tâm tình, gửi gắm “cái hồn” của làng nghề nơi đây.
Bên cạnh lớp nghệ nhân "vàng", lớp những nghệ sỹ "măng non" - nghệ sỹ trẻ là thế hệ mới sẽ đồng hành cùng nghệ thuật Ca Huế trên con đường phát huy giá trị di sản này ra cộng đồng, tiến tới hội nhập di sản quốc tế. Do đó, việc làm sao để truyền lại vẹn nguyên bản sắc, đúng cái "chất" của Ca Huế cho lớp nghệ sỹ trẻ kế tục cũng đang là vấn đề được các ban, ngành quan tâm.
Chuyên đề trọng điểm của số báo này, dành nhiều trang về Hoàng Phủ Ngọc Tường - nhà văn, nhà văn hóa Huế. Những trang văn của ông, như chiếc đũa thần, thức dậy những vỉa tầng văn hóa Huế. Một điều khác, ông cùng bạn bè thuở ấy, với một hệ mỹ cảm khác biệt, đã tạc vào văn nghệ Huế, Việt Nam những giá trị trường cửu.
Với những giá trị mà cổ vật cung đình Huế vốn có, và với “quê hương” nó được sinh ra, cố đô Huế xứng đáng đón nhận lại những cổ vật quan trọng một thời của cha ông.
Với những giá trị mà cổ vật cung đình Huế vốn có, và với “quê hương” nó được sinh ra, cố đô Huế xứng đáng đón nhận lại những cổ vật quan trọng một thời của cha ông.
Tại Huế, toàn bộ các ấn quý bằng vàng, bạc, ngọc hay còn gọi là Kim Ngọc Bảo Tỷ đến nay không còn một chiếc nào. Có lẽ thật sự đây là điều đáng tiếc nhất khi xuất xứ những chiếc ấn quý đó đều từ Huế mà ra.
Những biến cố của lịch sử đã khiến cho một lượng cổ vật lớn và quý hiếm đã “biến mất” khỏi cố đô Huế. Hãy cùng lật lại những điểm mốc ấy.
Triều đại phong kiến vua Nguyễn cuối cùng tại Huế đã trải qua với bao biến cố lịch sử. Hàng vạn cổ vật quý hiếm đi cùng triều đại này hiện đã mất mát quá nhiều, không còn “ở lại” được trên mảnh đất nó đã từng tồn tại.
Hai đồng tiền cổ quý hiếm là loại tiền dùng để ban thưởng chứ không dùng để trao đổi, mua bán có tên là “Gia Long thông bảo” và “Minh Mạng thông bảo” với kích thước rất lớn vừa được một người dân ở Quảng Bình lần đầu phát hiện.
Với một di sản văn hoá vật thể và tinh thần mang ý nghĩa quốc hồn quốc tuý của dân tộc, Huế là một hiện tượng văn hoá độc đáo của Việt Nam và thế giới.
Huế từ lâu đã là một trung tâm văn hóa, du lịch của cả nước. Festival văn hóa nghệ thuật kết hợp với du lịch đã tạo cú hích cho thế mạnh đặc thù của quần thể di tích cố đô Huế - được công nhận là di sản thế giới vào năm 1993, từ đó tạo diện mạo cho Huế có sự phát triển mới, mạnh mẽ hơn.
Lọng là sản phẩm độc đáo được dùng để tôn vinh sự trang trọng, quý phái trong các nghi lễ của triều đình xưa, cũng như trong các lễ nghi cúng tế mang đậm tín ngưỡng dân gian. Từ đám rước thần linh, đám tang, lễ cưới, hỏi… đều có sự hiện diện của chiếc lọng.
Trong kiến trúc xưa, có lẽ không nơi nào có nhiều bức bình phong như ở Huế. Khắp các cung đình, phủ đệ, đến các đền chùa, am miếu, đình làng, nhà thờ họ và nhà thường dân…đều hiện hữu những bức bình phong.
Võ tướng Nguyễn Tri Phương đã dành cả đời ông trong công cuộc giữ yên bờ cõi và chống ngoại xâm trải qua ba đời vua Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức. Khi Hà thành thất thủ vào tay quân Pháp, ông đã nhịn đói cho đến chết.
Gần đây có một bộ tranh chân dung của các vua triều Nguyễn được vẽ mới và phổ biến, thu hút được nhiều sự chú ý của người xem. Nếu chỉ thưởng thức các bức vẽ này như những ảnh vui mắt, đầy mầu sắc thì được.