Kỷ niệm 73 năm Cách mạng Tháng Tám (19/8/1945 - 19/8/2018), Sông Hương giới thiệu bài viết “Báo Dân trong dòng chảy báo chí cách mạng Thừa Thiên Huế và miền Trung”; tờ báo công khai khổ lớn đầu tiên ở Huế và của Xứ ủy Đảng cộng sản Đông Dương Trung Kỳ. Sau 80 năm nhìn lại, với tầm vóc trí tuệ và bản lĩnh cách mạng cấp tiến, những người cầm chịch đã đưa tờ báo vượt qua những quy định hà khắc của chế độ thực dân cũng như áp lực kiểm duyệt của Chính phủ Nam Triều, đã cho in nhiều bài viết thiết thực, động viên, giác ngộ cho hàng vạn quần chúng nhân dân trong phong trào chính trị rộng khắp từ thành thị đến nông thôn, góp phần đoàn kết đấu tranh vận động dân chủ 1936 - 1939, tiến tới tổng khởi nghĩa giành chính quyền năm 1945.
Bìa Sông Hương số 354
Ban Biên tập Sông Hương luôn mong muốn trong một số báo có một truyện ngắn viết theo lối truyền thống và một truyện ngắn hiện đại. Số này là truyện ngắn Chùm hoa xoan lỗi hẹn và Bướm. Câu chuyện về vua Hàm Nghi giữa muôn vàn khó khăn nhưng với tấm lòng yêu nước đã nhận được sự chở che từ phía nghĩa quân với những nhân vật cụ thể mang dấu ấn lịch sử; truyện ngắn Chùm hoa xoan lỗi hẹn lấp lánh những phận đời trong suốt. Có thể ai đó sẽ ngờ về một chiến công lớn đã nương vào niềm tin “hướng về” những phận nữ mong manh; thì trong không gian gió bụi này “dòng sông mùa thu” tỏa nắng từ trái tim một nữ nhi hướng đạo dẫu còn bề bộn lòng trần đã in dấu bóng nam nhi quân tử trong cuộc đời chiến trận đa đoan. Ở truyện ngắn Bướm, chiếc chìa khóa như một giả định từ người bạn đã tự biến mất bằng cách bước vào một thực tại giữa muốn sống và có thể chết, một giao điểm tạm trong dòng thời gian. Câu chuyện dẫn dụ người đọc đi vào mê cung bằng dọng văn pha chút trinh thám song đã ùa vào thực tại từ ẩn ức của một mối tình bỗng dưng như mây huyễn tan nhanh.
Mục Huế - dòng chảy văn hóa giới thiệu bài nghiên cứu về vị văn thần lỗi lạc dưới triều Nguyễn - Tiến sĩ Trần Đạo Tiềm - một trong số các vị giảng sư người Việt thuộc thế hệ đầu tiên đứng trên bục giảng trường Quốc Học Huế và là Quản giáo trường Quốc Học. Một con người suốt hai thập niên quyết chí ghi danh bằng được vào bảng vàng; một ví dụ điển hình của những nhà Nho lận đận khoa cử nhưng khi đỗ làm quan đã có công danh rạng rỡ nhờ vào Tài - Đức song toàn.
Phần thơ với những bài thơ sinh ra “lúc đám mây lặng yên/ trước khi bão nổi”. Và tình đời thăm thẳm qua những dòng thơ thiếu nhi viết về ngày Hiếu hạnh, với nỗi hoài niệm dễ thương khiến ta ngỡ ngàng: “Nội bỏ tuổi thơ đi đâu mất”. Hay đó là nỗi nhớ mênh mang về cha: “Chén trà in giọt trăng đau/ Điếu cày như vẫn vương màu mây trôi/ Nén hương con thắp lên trời/ Khói loang vẽ một dáng ngồi mênh mông”.
Dưới đây là mục lục chi tiết:
- BÁO DÂN TRONG DÒNG CHẢY BÁO CHÍ CÁCH MẠNG THỪA THIÊN HUẾ VÀ MIỀN TRUNG - Nguyễn Thái Sơn
VĂN
- CHÙM HOA XOAN LỖI HẸN - Nguyễn Minh Đức
+ Minh họa: Họa sĩ Ngô Lan Hương
- BƯỚM - Đỗ Quang Vinh
+ Minh họa: Họa sĩ Phan Thanh Bình
THƠ
- TRƯƠNG CÔNG TƯỞNG
+ Giấc mơ của thời thiếu nữ
+ Mở ra tưởng tượng
- PHẠM VĂN VŨ
+ Hình như
+ Dưới cánh cửa chùa
- NGUYỄN THỤY VÂN ANH
+ Người đàn bà và đứa trẻ
+ Không dưng khóc cười
- CHÂU THU HÀ
+ Sinh nhật
- PHAN DUY
+ Những con số ngược chiều nhau
- LÊ THÀNH NGHỊ
+ Vô thức ngã ba Đồng Lộc
+ Một ngày đầy gió
- HOÀNG THỤY ANH
+ Nỗi buồn và em
- NGUYỄN CHÍ NGOAN
+ Hỏi…
+ Người đàn bà trong đêm
- MAI VĂN HOAN
+ Chia sẻ cùng vua Thành Thái
- NGUYEN SU TU
+ Ở trọ
- NGƯNG THU
- Cõi hư
- VÕ NGỘT
+ Ngôi nhà cũ
- NGUYỄN VĂN SONG
+ Dáng cha
- PHAN HOÀI THƯƠNG
+ Ánh đèn của nội
NHẠC
- MUỐN ĐƯỢC VỀ THĂM HUẾ - Nhạc và lời: Trương Pháp
- CON ĐƯỜNG XANH - Nhạc: Nguyễn Hoàng Dương; Thơ: Viên Chính - (Bìa 4).
CỬA SỔ NHÌN RA VĂN HỌC THẾ GIỚI ĐƯƠNG ĐẠI
- NHỮNG KẺ VĂN MINH - Claude Farrère (Lê Trọng Sâm dịch)
+ Minh họa: Họa sĩ Đặng Mậu Tựu
NGHIÊN CỨU VÀ BÌNH LUẬN
- PHÁC HỌA TIẾN TRÌNH TIỂU THUYẾT LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ GIAI ĐOẠN TRUNG ĐẠI ĐẾN NAY – Nguyễn Văn Hùng
- MỰC IN DẦN DẦN BIẾN MẤT: THƠ VÀO CUỐI THỜI VĂN HÓA IN ẤN (Phần cuối) - Điểm Thọ dịch
HUẾ - DÒNG CHẢY VĂN HÓA
- TIẾN SĨ TRẦN ĐẠO TIỀM - VỊ VĂN THẦN LỖI LẠC - Đỗ Minh Điền
TÁC GIẢ - TÁC PHẨM
- THƠ VÀ TRƯỜNG CA HỮU THỈNH - TƯƠNG HỢP VÀ ĐA THANH - Hồ Thế Hà
- THƠ TRƯƠNG ĐĂNG DUNG TRONG CẢM NHẬN CỦA TÔI - Giáng Vân
- Thư tín Sông Hương
NHỮNG KHOẢNH KHẮC ĐẸP (Bìa 3)
- GIA ĐÌNH VOỌC Ở SƠN TRÀ. Ảnh: Chung Thái
- Bìa 1: Tác phẩm “KÝ ỨC DÒNG HƯƠNG (Acrylic, 100cm x 200cm, 2017) của Họa sĩ Phan Thanh Bình
- Bìa 2: MƯA TRONG TRANH CỦA ALEXANDER BOLOTOV - Khả Hân
- Vinhet: Nhím
BAN BIÊN TẬP
Tải mã QRCode
Vua Gia Long lên ngôi năm 1802 và qua đời năm 1820, thọ 57 tuổi. Trong tập Ngự dược nhật ký của châu bản triều Nguyễn, cho thấy những năm cuối đời nhà vua đã mắc bệnh nan y và các ngự y đã phải vất vả để điều trị.
“Toàn bộ cuốn sách làm bằng bạc mạ vàng, chỉ có 5 tờ (10 trang) nhưng nặng tới 7 ký, xuất hiện vào thời vua Thiệu Trị (1846), có kích cỡ 14×23 cm..."
Khi nói Huế rặt, tôi muốn kể chuyện chỉ có Huế mới có, không lẫn vào đâu được ...
Phó giáo sư, Nhà giáo nhân dân Trần Thanh Đạm vừa qua đời lúc 8g15 ngày 2-11 (nhằm ngày 21 tháng 9 Ất Mùi), hưởng thọ 84 tuổi.
Đang những ngày mưa ở Huế tháng 10 này, lại nhắc đến mưa Huế, liệu đây có phải là đặc sản của Huế của mùa thu Huế, nhưng Huế làm gì có mùa thu? Hay là mùa thu Huế quá ngắn đến mức nhiều người không kịp nhận ra...?
Chiều 30-10, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thừa Thiên - Huế phối hợp Hội Khoa học Lịch sử tỉnh và Công ty CP Du lịch và Tiếp thị Giao thông vận tải Việt Nam (Vietravel) tổ chức Hội thảo khoa học “Cung điện Đan Dương thời Tây Sơn tại Huế” diễn ra tại Hội trường UBND tỉnh Thừa Thiên - Huế.
Di tích Tam Tòa nằm ở góc đông nam bên trong Kinh thành cách bờ bắc sông Hương 300m về phía nam, qua cửa Thượng Tứ. Khu di tích Tam Toà toạ lạc tại số 23 đường Tống Duy Tân, phường Thuận Thành, thành phố Huế.
Từ năm 2012 đến nay, Hội Đông y Thừa Thiên-Huế đã tiếp cận và giải mã kho tư liệu châu bản triều Nguyễn đang được lưu trữ tại Trung tâm lưu trữ quốc gia 1 (Hà Nội).
Xứ Huế không chỉ có các công trình lăng tẩm cổ kính mà còn được thiên nhiên ưu đãi ban cho sự hùng vĩ. Nổi bật trong đó là đầm Lập An với vẻ đẹp say đắm lòng người.
Để có thể lực cường tráng, chăn gối viên mãn, ngoài thuốc men tẩm bổ, Minh Mạng còn rèn luyện sức khỏe bằng phương pháp mà ngày nay rất phổ biến.
Hệ đầm phá Tam Giang - Cầu Hai (Thừa Thiên-Huế) không chỉ là hệ thủy vực nước lợ lớn nhất Đông Nam Á mà nơi đây còn có những câu chuyện đầy kỳ bí được ghi chép hoặc truyền miệng từ xa xưa.
Đề cao vai trò cũng như trách nhiệm của người phụ nữ trong gia đình cũng như trong xã hội, lần đầu tiên tại Huế, cũng là lần đầu tiên ở nước ta, có một tổ chức giáo dục đã nêu rõ quan điểm, lập trường, bảo vệ quyền của người phụ nữ: trường Nữ Công học hội.
Ít người biết tượng “ông già Bến Ngự” Phan Bội Châu bên bờ sông Hương (Huế) lại có liên quan đến nhạc sĩ tài hoa Trịnh Công Sơn.
Chiều ngày 19/10, Hội Nhà văn Thừa Thiên Huế đã phối hợp với Tạp chí Sông Hương tổ chức buổi giới thiệu hai cuốn sách “Em còn gì sau chiến tranh” và “Biến cố 182010” của nhà văn Hà Khánh Linh.
Ngày kinh đô Huế thất thủ (5/7/1885), không những hàng vạn thần dân bị sát hại mà vô số cổ vật triều đình cũng bị cướp đi, kể cả ống đựng tăm xỉa răng.
Sau hơn 140 năm tồn tại, nhà Nguyễn đã để lại cả kho tàng cổ vật, làm nên phần hồn của di sản văn hóa Huế ngày nay.
Chuyên đề Phê bình Nữ quyền là một cố gắng của Ban biên tập nhằm giới thiệu những nét phác thảo ban đầu: “Người viết nữ, giới tính và trang giấy trắng” (Đoàn Huyến) đề cập Cái bẫy giới tính - giới tính như một cái bẫy êm ái - đã làm hạn chế sức sáng tạo; vậy phải thoát khỏi cái bẫy đó như thế nào? Và có đủ cam đảm để tự “khánh thành mình” như một trang giấy trắng, mà ở đó cô đơn và tự do là những xung lực lạ kỳ để chủ thể sáng tạo có thể thăng hoa? “Những khúc quành của văn học nữ Việt Nam đương đại” (Đoàn Ánh Dương) dẫn dắt bạn đọc đi theo hành trình văn học nữ Việt Nam từ sau 1975 đến nay; xác định những khúc quành: từ sự quy chiếu của diễn ngôn dân tộc qua diễn ngôn dân sự đến diễn ngôn đặt nền tảng ở nhìn nhận về tính cá thể.
Trong hành trình tìm kiếm và quảng bá những điểm đến hấp dẫn của Việt Nam, bằng những phương pháp so sánh, đối chiếu và bình chọn của các đơn vị du lịch, cộng đồng Kỷ lục gia Việt Nam, du khách trong cả nước. Vừa qua, Tổ chức kỷ lục Việt Nam đã công bố Top 45 điểm đến hấp dẫn nhất ở Việt Nam, trong đó Thừa Thiên Huế vinh dự có 6/45 điểm đến du lịch hấp dẫn được bình chọn.
Huế đã trải qua bao biến cố thăng trầm của lịch sử. Ca Huế không chỉ phản ánh dòng chảy lịch sử, di sản này còn là quá trình tinh chế vốn văn hóa dân gian có nguồn gốc từ cội nguồn dân tộc Việt hỗn dung với văn hóa bản địa tạo nên một âm sắc Huế, rất riêng.
Với sự tham gia của ĐẶNG MẬU TỰU * LÊ VĂN LÂN * ĐINH CƯỜNG * PHẠM THỊ ANH NGA * LÊ HUỲNH LÂM * TÔN PHONG * MAI VĂN PHẤN * PHẠM ĐỨC MẠNH * HỒNG VINH * NGUYÊN NGỌC - TÔN NỮ MINH CHÂU * NGUYỄN XUÂN SANG * NGUYỄN ĐỨC TÙNG * ALICIA OSTRIKER * JEAN VALENTINE * TIM SUERMONDT * NHẬT CHIÊU * PHI TÂN * VÕ NGỌC LAN * PHƯƠNG ANH * NGUYỄN DƯ HOÀI MỤC * ĐỖ XUÂN CẨM * QUẾ HƯƠNG * NGUYỄN KHOA QUẢ * HOÀNG DIỆP LẠC * LÊ MINH PHONG * NGÔ ĐÌNH HẢI * NGÔ MINH
Sông Hương số đặc biệt tháng 9/2105 trân trọng gửi đến quý bạn đọc.