Tiếng ve đã sôi trên các ngõ đường, Huế đang vào sâu mùa hạ giữa những chuỗi ngày biến đổi khí hậu toàn cầu diễn ra mạnh mẽ. Song mùa hạ bên sông Hương vẫn vời vợi mùa của hoa phượng nhắc nhở về những cuộc lục tìm dấu tích xa xưa, bởi một vùng đất khi đã bỏ quên ký ức, nó sẽ trở thành vùng đất chết.
Mùa hạ cũng nở trên những cánh sen trắng hồ Tĩnh Tâm gợi nhắc những giờ phút đối diện truy vấn lòng mình giữa cuộc thế mênh mang ngày một nặng nề nhuốm màu vật chất. Mùa hạ cũng đang trôi về kỷ niệm ngày báo chí cách mạng Việt Nam 21/6, kịp ghi trên trang giấy thời gian về thời khắc 34 năm Tạp chí Sông Hương ra số đầu tiên (6/1983 - 6/2017). Vô hình chung, mùa hạ cũng nhắc Sông Hương soi mình trên một cánh sen. Cánh sen ấy là cõi văn chương nghệ thuật cao rộng, là cõi thi ca tinh túy của đất trời, là bao trầm tích văn hóa nhân loại mà Sông Hương có thể soi vào với tâm hồn trong sáng và trái tim đầy nhiệt huyết của mình.
Trang bìa số báo này, Sông Hương giới thiệu một trong những bức tranh của bộ tranh “Tiếng thét từ lòng đất” của cố họa sĩ Bửu Chỉ vừa được Giải thưởng Nhà nước về Văn học, nghệ thuật năm 2016. Đó là bức tranh tố cáo chế độ “còng tay, bịt tai, khóa miệng” đối với tự do ngôn luận của chính quyền Nguyễn Văn Thiệu. Sông Hương cũng dùng mẫu bìa tạp chí những ngày đầu để thể hiện bức tranh, như là một sự tri ân bậc đàn anh đi trước - Họa sĩ Bửu Chỉ nguyên là người trình bày bìa và minh họa Sông Hương những năm tháng đầu tiên.
Cũng trong số này, bạn đọc sẽ gặp lại những tên tuổi thân quen đã làm nên văn hiệu Sông Hương, những người đã từng chở thật nhiều vầng trăng thi ca trên chiếc thuyền Sông Hương, từ những tháng năm xưa ấy.
Cũng thật xúc động khi gần đến ngày kỷ niệm, anh chị em trong Ban Biên tập nhận được bài viết “Sông Hương huyền thoại” của người thầy đáng kính - nhà văn, dịch giả Bửu Ý. Bài viết ghi nhận sự “dấn thân” của tờ báo từ mấy chục năm qua; đồng thời cũng mong muốn Sông Hương hiện nay sẽ “phát huy thêm cái tâm cơ của mình cho đến tận cùng cái biên giới giữa làm được và không làm được để quan niệm rộng thêm rằng Sông Hương không chỉ là một cơ quan ngôn luận, không chỉ là một cơ quan văn hóa, mà nên hóa thân thành một trung tâm văn hóa có khả năng vừa kết hợp vừa lan tỏa những lực lượng trí thức của một không gian càng ngày càng rộng rãi thêm”. Sông Hương đăng bài viết ấy trong số này, như là một kỷ niệm đáng trân trọng và cũng xin hứa sẽ giữ ngọn lửa của tiền nhân truyền lại, tiếp tục thắp sáng trên hành trình phụng sự.
BAN BIÊN TẬP
- Thư Tòa soạn
Thơ: NGUYỄN KHOA ĐIỀM - LÂM THỊ MỸ DẠ - NGUYỄN KHẮC THẠCH
VĂN:
- NGỌN LỬA ARTEK - Phạm Duy Nghĩa
- TRÍ NHỚ BIỂN - Nguyên Quân
- HÀ NỘI, MỘT THOÁNG CUỐI XUÂN - Nguyễn Khắc Phê
- SÔNG HƯƠNG HUYỀN THOẠI - Bửu Ý
THƠ:
TRẦN VẠN GIÃ - HUỲNH MINH TÂM - ĐINH THỊ NHƯ THÚY - LÃNG HIỂN XUÂN HOÀNG THỤY ANH - NGUYỄN THỊ HẢI - TRẦN DUY TRUNG
LÊ TẤN QUỲNH - TRẦN BÁ ĐẠI DƯƠNG - TỪ NGUYỄN
NHẠC:
- CHIỀU TÍM - Nhạc: Võ Phương Anh Lợi & Lời thơ: Nguyễn Quang Hà
- DÃ QUỲ HOA – Nhạc & lời: Hồ Hoàng Vinh – Bìa 4
TRANG THIẾU NHI:
- ĐÀN VOI BIẾT ƠN - Thái Kim Lan
Thơ: NGUYỄN VĂN THANH - NGUYỄN NGỌC PHÚ
- MỘT SỚM… CHIỀU… KHUYA - Nguyễn Trương Khánh Thi -
NGHIÊN CỨU & BÌNH LUẬN:
- PHÊ BÌNH TỪ CHỦ NGHĨA NỮ QUYỀN SINH THÁI: SỰ KẾT HỢP GIỮA “CÁCH MẠNG GIỚI” VÀ “CÁCH MẠNG XANH” TRONG NGHIÊN CỨU VĂN HỌC - Nguyễn Thị Tịnh Thy
- THƠ HUẾ THỜI ĐỔI MỚI NHÌN TỪ HỆ HÌNH HẬU HIỆN ĐẠI - Phan Tuấn Anh - TIỂU THUYẾT VIỆT NAM TỪ HIỆN ĐẠI ĐẾN HẬU HIỆN ĐẠI - SỰ CHUYỂN ĐỔI QUAN NIỆM NGHỆ THUẬT VỀ THỰC TẠI (Phần cuối) - Nguyễn Hồng Dũng
HUẾ DÒNG CHẢY VĂN HÓA:
- VỀ MỘT CÂU TỤC NGỮ LIÊN QUAN ĐẾN BỐN LÀNG QUÊ XỨ HUẾ CÓ CÙNG MÔ HÌNH CẤU TRÚC VỚI NHIỀU CÂU TỤC NGỮ Ở CÁC NƠI KHÁC - Triều Nguyên
CỬA SỔ NHÌN RA VĂN HỌC THẾ GIỚI ĐƯƠNG ĐẠI:
- MƯỜI NGUYÊN LÍ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA SIÊU HIỆN ĐẠI - Seth Abramson - Tuệ Đan chuyển ngữ
TÁC GIẢ - TÁC PHẨM & DƯ LUẬN:
- THI HOÀNG, BUỔI TRƯA TRONG THƠ - Nguyễn Đức Tùng
- Thư tín Sông Hương - 96
- Bìa 1: Tác phẩm “PHẬN NGƯỜI” (Bút sắt trên giấy) của họa sĩ Bửu Chỉ
- Phụ bản (Bìa 2-3): CỐ HỌA SĨ BỬU CHỈ ĐƯỢC TRAO TẶNG GIẢI THƯỞNG NHÀ NƯỚC VỀ VĂN HỌC, NGHỆ THUẬT NĂM 2016 - Khả Hân
- Minh họa: Đặng Mậu Tựu, Nhím
T.Giang (tổng hợp)
Tải mã QRCode
Vua Gia Long lên ngôi năm 1802 và qua đời năm 1820, thọ 57 tuổi. Trong tập Ngự dược nhật ký của châu bản triều Nguyễn, cho thấy những năm cuối đời nhà vua đã mắc bệnh nan y và các ngự y đã phải vất vả để điều trị.
“Toàn bộ cuốn sách làm bằng bạc mạ vàng, chỉ có 5 tờ (10 trang) nhưng nặng tới 7 ký, xuất hiện vào thời vua Thiệu Trị (1846), có kích cỡ 14×23 cm..."
Khi nói Huế rặt, tôi muốn kể chuyện chỉ có Huế mới có, không lẫn vào đâu được ...
Phó giáo sư, Nhà giáo nhân dân Trần Thanh Đạm vừa qua đời lúc 8g15 ngày 2-11 (nhằm ngày 21 tháng 9 Ất Mùi), hưởng thọ 84 tuổi.
Đang những ngày mưa ở Huế tháng 10 này, lại nhắc đến mưa Huế, liệu đây có phải là đặc sản của Huế của mùa thu Huế, nhưng Huế làm gì có mùa thu? Hay là mùa thu Huế quá ngắn đến mức nhiều người không kịp nhận ra...?
Chiều 30-10, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thừa Thiên - Huế phối hợp Hội Khoa học Lịch sử tỉnh và Công ty CP Du lịch và Tiếp thị Giao thông vận tải Việt Nam (Vietravel) tổ chức Hội thảo khoa học “Cung điện Đan Dương thời Tây Sơn tại Huế” diễn ra tại Hội trường UBND tỉnh Thừa Thiên - Huế.
Di tích Tam Tòa nằm ở góc đông nam bên trong Kinh thành cách bờ bắc sông Hương 300m về phía nam, qua cửa Thượng Tứ. Khu di tích Tam Toà toạ lạc tại số 23 đường Tống Duy Tân, phường Thuận Thành, thành phố Huế.
Từ năm 2012 đến nay, Hội Đông y Thừa Thiên-Huế đã tiếp cận và giải mã kho tư liệu châu bản triều Nguyễn đang được lưu trữ tại Trung tâm lưu trữ quốc gia 1 (Hà Nội).
Xứ Huế không chỉ có các công trình lăng tẩm cổ kính mà còn được thiên nhiên ưu đãi ban cho sự hùng vĩ. Nổi bật trong đó là đầm Lập An với vẻ đẹp say đắm lòng người.
Để có thể lực cường tráng, chăn gối viên mãn, ngoài thuốc men tẩm bổ, Minh Mạng còn rèn luyện sức khỏe bằng phương pháp mà ngày nay rất phổ biến.
Hệ đầm phá Tam Giang - Cầu Hai (Thừa Thiên-Huế) không chỉ là hệ thủy vực nước lợ lớn nhất Đông Nam Á mà nơi đây còn có những câu chuyện đầy kỳ bí được ghi chép hoặc truyền miệng từ xa xưa.
Đề cao vai trò cũng như trách nhiệm của người phụ nữ trong gia đình cũng như trong xã hội, lần đầu tiên tại Huế, cũng là lần đầu tiên ở nước ta, có một tổ chức giáo dục đã nêu rõ quan điểm, lập trường, bảo vệ quyền của người phụ nữ: trường Nữ Công học hội.
Ít người biết tượng “ông già Bến Ngự” Phan Bội Châu bên bờ sông Hương (Huế) lại có liên quan đến nhạc sĩ tài hoa Trịnh Công Sơn.
Chiều ngày 19/10, Hội Nhà văn Thừa Thiên Huế đã phối hợp với Tạp chí Sông Hương tổ chức buổi giới thiệu hai cuốn sách “Em còn gì sau chiến tranh” và “Biến cố 182010” của nhà văn Hà Khánh Linh.
Ngày kinh đô Huế thất thủ (5/7/1885), không những hàng vạn thần dân bị sát hại mà vô số cổ vật triều đình cũng bị cướp đi, kể cả ống đựng tăm xỉa răng.
Sau hơn 140 năm tồn tại, nhà Nguyễn đã để lại cả kho tàng cổ vật, làm nên phần hồn của di sản văn hóa Huế ngày nay.
Chuyên đề Phê bình Nữ quyền là một cố gắng của Ban biên tập nhằm giới thiệu những nét phác thảo ban đầu: “Người viết nữ, giới tính và trang giấy trắng” (Đoàn Huyến) đề cập Cái bẫy giới tính - giới tính như một cái bẫy êm ái - đã làm hạn chế sức sáng tạo; vậy phải thoát khỏi cái bẫy đó như thế nào? Và có đủ cam đảm để tự “khánh thành mình” như một trang giấy trắng, mà ở đó cô đơn và tự do là những xung lực lạ kỳ để chủ thể sáng tạo có thể thăng hoa? “Những khúc quành của văn học nữ Việt Nam đương đại” (Đoàn Ánh Dương) dẫn dắt bạn đọc đi theo hành trình văn học nữ Việt Nam từ sau 1975 đến nay; xác định những khúc quành: từ sự quy chiếu của diễn ngôn dân tộc qua diễn ngôn dân sự đến diễn ngôn đặt nền tảng ở nhìn nhận về tính cá thể.
Trong hành trình tìm kiếm và quảng bá những điểm đến hấp dẫn của Việt Nam, bằng những phương pháp so sánh, đối chiếu và bình chọn của các đơn vị du lịch, cộng đồng Kỷ lục gia Việt Nam, du khách trong cả nước. Vừa qua, Tổ chức kỷ lục Việt Nam đã công bố Top 45 điểm đến hấp dẫn nhất ở Việt Nam, trong đó Thừa Thiên Huế vinh dự có 6/45 điểm đến du lịch hấp dẫn được bình chọn.
Huế đã trải qua bao biến cố thăng trầm của lịch sử. Ca Huế không chỉ phản ánh dòng chảy lịch sử, di sản này còn là quá trình tinh chế vốn văn hóa dân gian có nguồn gốc từ cội nguồn dân tộc Việt hỗn dung với văn hóa bản địa tạo nên một âm sắc Huế, rất riêng.
Với sự tham gia của ĐẶNG MẬU TỰU * LÊ VĂN LÂN * ĐINH CƯỜNG * PHẠM THỊ ANH NGA * LÊ HUỲNH LÂM * TÔN PHONG * MAI VĂN PHẤN * PHẠM ĐỨC MẠNH * HỒNG VINH * NGUYÊN NGỌC - TÔN NỮ MINH CHÂU * NGUYỄN XUÂN SANG * NGUYỄN ĐỨC TÙNG * ALICIA OSTRIKER * JEAN VALENTINE * TIM SUERMONDT * NHẬT CHIÊU * PHI TÂN * VÕ NGỌC LAN * PHƯƠNG ANH * NGUYỄN DƯ HOÀI MỤC * ĐỖ XUÂN CẨM * QUẾ HƯƠNG * NGUYỄN KHOA QUẢ * HOÀNG DIỆP LẠC * LÊ MINH PHONG * NGÔ ĐÌNH HẢI * NGÔ MINH
Sông Hương số đặc biệt tháng 9/2105 trân trọng gửi đến quý bạn đọc.