Trong Hội thảo Văn hóa quốc tế năm 1995 tổ chức tại Đà Nẵng, bà Điềm Phùng Thị có kể lại những gian khổ trong thời gian du học ở châu Âu, những năm sau Thế chiến thứ hai. Vừa hành nghề nha sĩ, vừa làm học viên “tự do” theo học điêu khắc, rồi tổ chức triển lãm và đã có nhiều tượng đài xây dựng trên đất Pháp.
Điềm Phùng Thị dùng 7 “ký hiệu” để cấu thành thế giới tạo hình riêng
Để được công nhận là Viện sĩ Viện Hàn lâm Nghệ thuật châu Âu và tên được ghi vào Từ điển Larousse về tranh và tượng của thế kỷ XX, thành tựu ấy đòi hỏi một quá trình lao động rất cao ở một phụ nữ Việt Nam “bé nhỏ”...
Lao động miệt mài
Sau khi thành công rực rỡ ở châu Âu, cuối đời, ước mơ quy cố hương của bà trở thành hiện thực. Về Huế, bà được mời ở một ngôi nhà đẹp xây dựng từ năm 1930 với phong cách Pháp (số 1 đường Phan Bội Châu, TP Huế). Tại đây, bà dành nhiều thời gian để sáng tác và giảng dạy cho trẻ mồ côi và trẻ câm điếc.
Theo tâm nguyện: "Tôi tặng toàn bộ tác phẩm cho nhân dân TP Huế", bà đem về toàn bộ số tác phẩm còn giữ lại ở Pháp với số lượng gần 300 tác phẩm lớn nhỏ, đa số là tượng. Riêng những tác phẩm bà mới sáng tác ở Huế và TP HCM cũng lên đến hàng trăm. Trong ngôi nhà số 1, đang có khoảng 30 tác phẩm điêu khắc, tranh thêu và những đồ trang sức tinh xảo bằng kim loại hoặc gỗ được trưng bày.
Trước khi qua đời vài tháng, bà còn quyết định chuyển một số tác phẩm còn lại ở TP HCM (trên 130 tác phẩm) và Pháp (trên 50 tác phẩm) về Huế. Theo tập catalogue “Nghệ thuật Điềm Phùng Thị” dày 267 trang được xuất bản năm 1997, hiện nay tại Pháp có rất nhiều tác phẩm của bà được dựng lên ở nhiều trường học, công viên, bảo tàng, bệnh viện...
Nhìn chung, các tác phẩm của bà vừa thể hiện một phong cách nghệ thuật đa dạng, có thể thích nghi với không gian kiến trúc rộng lớn, vừa có thể làm món đồ trang trí nghệ thuật nội thất. Khối tài sản văn hóa quý giá ấy đã được giới thiệu với công chúng Thủ đô năm 1978 tại Trung tâm Mỹ thuật Hà Nội, đây là lần đầu tiên tại Việt Nam có cuộc triển lãm nghệ thuật tự do, đương đại và trừu tượng.
Sau 1992 về Việt Nam, bà đã triển lãm nhiều nơi và thiết lập cơ sở tại số 1 đường Phan Bội Châu, TP Huế, trưng bày 150 tác phẩm và cư trú luôn tại đó. Năm 1996, bà mở lớp dạy mỹ thuật miễn phí cho trẻ em. Hầu hết tác phẩm của bà được làm bằng đủ loại chất liệu: Nhựa tổng hợp, đồng, nhôm, đá, đá ngọc, đất sét, thạch cao, sơn mài cẩn vỏ trứng, giấy, màu dầu... Và với mảnh xác máy bay B52, Điềm Phùng Thị có một mảng tác phẩm riêng về đề tài chiến tranh - hoà bình.
Sáng tạo
|
|
| Đậm chất nữ tính trong mảng sáng tác về con người |
Tác phẩm của Điềm Phùng Thị vừa sang trọng vừa giản dị. Ngôn ngữ mới mà giản tiện, giống như trẻ con chơi trò xếp hình, bà chỉ có 7 “chữ cái” để cấu thành thế giới tạo hình riêng của bà- gọi là “những ký hiệu” (signs). Nhà phê bình nghệ thuật Ray Mond Cogniat gọi là 7 mẫu tự, giáo sư Trần Văn Khê gọi là 7 nốt nhạc và các nhà nghiên cứu nghệ thuật châu Âu thì gọi là những mô-đun (modules). Các tác phẩm của bà là sự sắp xếp, lựa chọn bố cục, biến tấu và lắp ghép những mẫu tự ấy.
Tiếng nói các mẫu tự làm nên thế giới riêng của Điềm Phùng Thị cũng có sự góp phần đáng kể của chất liệu. Bà thể nghiệm nhiều chất liệu một cách khéo léo, để đem lại những điểm nhấn trung tâm trong một mô hình tác phẩm. Ở các tác phẩm chỉ sử dụng một chất liệu như chì gò, gỗ, đất nung và đồng, ta thấy sự uyển chuyển trong bố cục, đặc biệt các tượng đài đều có chung một đặc điểm về cấu trúc không gian mang dáng dấp kỷ hà, giàu tính biểu tượng rất phù hợp với phong cách kiến trúc châu Âu hiện đại.
Điềm Phùng Thị lựa chọn cho mình góc nhìn riêng, đậm chất nữ tính. Nếu hiểu theo nghĩa tương đối, góc nhìn này ít nhiều đã tạo nên những dấu ấn độc đáo, khẳng định tài năng điêu khắc của bà trong mảng sáng tác về con người. Ở mảng này, quan điểm thẩm mỹ của bà tập trung cao độ cho sự hài hòa, gợi cảm từ thân thể con người, tạo thành cảm thức tươi mát và tinh tế, được thể hiện bằng các hình thể đơn giản hóa đến mức cao độ và mang tinh thần trừu tượng. Khi cần, những khối hình rắn vẫn có đường nét uyển chuyển mềm mại, để mô phỏng các hình tượng thường thấy trong đời sống của giới cần lao, qua những khối đá im lìm.
Điều khiến cho các tác phẩm của Điềm Phùng Thị không xa lạ với tư duy cảm tính phương Đông, đặc biệt "Việt Nam", là sự thể hiện những dạng thức hướng nội. Điều này càng dễ nhận thấy trong số những tác phẩm mang tư tưởng triết lý và chiêm nghiệm tâm linh, đòi hỏi người xem "cảm nhận" nhiều hơn là hiểu. Vì vậy, một số bức tượng sắp xếp theo ngôn ngữ của bảy mô-đun, ban đầu thấy rất khó hiểu, đòi hỏi phải có tư duy nghệ thuật mới đánh giá được.
Đỉnh cao trong thành tựu tác phẩm của Điềm Phùng Thị là đã thâu tóm vào tác phẩm của mình tinh thần văn hóa Á, Âu một cách nhuần nhuyễn, đơn giản, gạn lọc và khoa học. Giới phê bình mỹ thuật châu Âu đánh giá cao nghệ thuật Điềm Phùng Thị ở sự thể hiện tâm hồn Á Đông gần gũi là do vậy.
Làm nghệ thuật là sáng tạo những điều mọi người chưa từng nghĩ đến. Trong lĩnh vực điêu khắc cũng vậy. Khi xem Triển lãm Điềm Phùng Thị tại Hà Nội (năm 1995), nhà thơ Tố Hữu nhận xét: Với 7 ký hiệu (signs), Điềm Phùng Thị là một tạo hoá trong điêu khắc...!
Theo giaoducthoidai.vn
Tải mã QRCode
Chiều 18/9, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư tổ chức hội nghị công bố các quyết định về công tác cán bộ. Đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư dự và trao các quyết định.
Chiều 16/9, tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Huế, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Huế, Công ty Cổ phần HoLo Travel và Công ty TNHH MTV Du lịch Vietravel Huế tổ chức ra mắt Hệ sinh thái Du lịch Chăm sóc Sức khỏe Huế và ký kết Bản ghi nhớ hợp tác.
Chiều 15/9, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Lê Trí Thanh chủ trì cuộc họp nghe báo cáo phương án phát triển các sản phẩm du lịch mới.
Sáng 10/9, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Lê Trí Thanh chủ trì Hội nghị đánh giá công tác phòng chống thiên tai 8 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 4 tháng cuối năm 2026. Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu các ngành, địa phương chủ động rà soát phương án ứng phó với từng cấp độ rủi ro thiên tai; chuẩn bị đầy đủ lực lượng, phương tiện theo phương châm “bốn tại chỗ”, tuyệt đối không để “nước đến chân mới nhảy”. Cùng dự có Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Mạnh cùng lãnh đạo các sở, ban, ngành và địa phương liên quan.
Theo Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự thành phố Huế, từ ngày 10 đến 17/9/2026, khu vực Trung Bộ, trong đó có thành phố Huế, có khả năng cao xuất hiện một đợt mưa vừa, mưa to trên diện rộng kèm theo nguy cơ lốc, sét, lũ quét, sạt lở đất và ngập úng cục bộ. Thành phố yêu cầu các cơ quan, đơn vị, địa phương chủ động triển khai các phương án phòng, chống thiên tai, không để bị động, bất ngờ.
Dù đạt nhiều thành tựu trong 8 tháng đầu năm, Huế bước vào quý IV năm 2026 với nhiều thách thức trước các mục tiêu kinh tế - xã hội. Đó là thông tin được chia sẻ tại buổi họp báo thường kỳ tháng 8/2026, tổ chức chiều 09/09 tại trụ sở UBND thành phố Huế.
Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự thành phố Huế vừa có công văn cảnh báo mưa lớn, dông, lốc và gió mạnh từ ngày 10 đến 16/9.
Sáng 7/9, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu dự Lễ công bố các quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc điều động, bổ nhiệm đồng chí Phạm Thành Ngại, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp và đồng chí Nguyễn Thanh Tuấn, Giám đốc Công an thành phố Huế giữ chức Phó Tổng Thanh tra Chính phủ.
Sáng 6/9, tại Thành phố Huế, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã có buổi làm việc với đại diện các tổ chức kinh tế, doanh nghiệp Nhật Bản đang đầu tư, sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam.
Sáng ngày 06/9, tại nhà hát Sông Hương, Bộ Ngoại giao phối hợp với Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam, Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản và UBND TP. Huế tổ chức Diễn đàn Hợp tác địa phương Việt Nam - Nhật Bản năm 2026 với chủ đề “Hợp tác địa phương Việt Nam - Nhật Bản: Kiến tạo tương lai số, xanh và bền vững - Từ cam kết chiến lược đến hành động thực chất”.
Sáng 5/9, tại Nhà hát Sông Hương đã diễn ra khai trương Không gian trưng bày, triển lãm ảnh và sản phẩm đặc trưng Việt Nam – Nhật Bản.
Sáng 5/9, Lễ khai giảng được diễn ra đồng loạt trên khắp cả nước, tại thành phố Huế, hơn 302.000 học sinh trên địa bàn thành phố Huế chính thức bước vào năm học mới 2026 - 2027.
Sáng 5/9, tại Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở A Lưới 3, UBND thành phố Huế tổ chức Lễ khai giảng năm học 2026-2027 và khánh thành các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền.
Trong kỳ nghỉ lễ Quốc khánh 2/9/2026, thành phố Huế tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao và du lịch phong phú, tạo không khí vui tươi, sôi động, đồng thời thu hút đông đảo người dân và du khách.
Trong không khí chào mừng 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2026), sáng 2/9, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức khai mạc Giải đua ghe truyền thống lần thứ 37 - năm 2026 trên sông Hương.
Tối 30/8, tại Quảng trường Hà Huy Tập, thành phố Huế, Lễ hội Di sản Âm nhạc Quốc tế Huế – Huế Wonderverse Music Fest 2026 chính thức khai mạc với chương trình nghệ thuật “Di sản Thức giấc”.
Sáng 30/8, Báo Nhân Dân phối hợp với Bộ Công an cùng Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố tổ chức hoạt động đi bộ toàn quốc “Cùng Việt Nam tiến bước” năm 2026. Nhân kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám, Ngày truyền thống lực lượng Công an nhân dân (19/8/1945 - 19/8/2026) và 81 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (02/9/1945 - 02/9/2026). Tại thành phố Huế, đông đảo đại biểu và người dân đã có mặt tại Quảng trường Văn hóa Thể thao thành phố Huế tham gia hưởng ứng.
Nằm trong chuỗi sự kiện văn hóa nhân dịp nghỉ lễ Quốc khánh 02/09, thành phố Huế vừa tổ chức Lễ tuyên dương học sinh danh dự năm học 2025-2026 tại Ngọ Môn, sáng 29/08.