Sáng 1/1, tại Quảng trường Ngọ Môn, UBND TP Huế đã tổ chức lễ công bố Festival 2026 và lễ hội sân khấu hóa Lễ Ban sóc triều Nguyễn. Đây là lễ hội mở màn, khởi động chuỗi hoạt động đặc sắc trong khuôn khổ Festival Huế 2026.
Tham dự có ông Nguyễn Khắc Toàn - Phó Bí thư thành ủy - Chủ tịch UBND Thành phố Huế, ông Nguyễn Thanh Bình - UVTV thành ủy - Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố - Trưởng Ban tổ chức Festival Huế 2026, ông Phan Quý Phương - UVTV thành ủy - Phó chủ tịch UBND thành phố Huế cùng đại diện các sở ban ngành và đông đảo du khách, người dân thành phố Huế.
Phát biểu tại lễ công bố Festival 2026 - ông Hoàng Việt Trung, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế cho biết, Festival Huế 2026 với chủ đề xuyên suốt "Di sản văn hóa với hội nhập và phát triển" tổ chức các hoạt động liên tục, kéo dài trong suốt năm, mở đầu bằng lễ hội sân khấu hóa tái hiện Lễ Ban sóc triều Nguyễn diễn ra ngày 1/1/2026 và kết thúc bằng Chương trình Countdown ngày 31/12/2026.
|
|
| Ông Hoàng Việt Trung, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế công bố chương trình Festival Huế 2026 |
Điểm nhấn là Tuần lễ Festival nghệ thuật Quốc tế Huế 2026 với chủ đề "Di sản văn hóa với hội nhập và phát triển" dự kiến diễn ra từ ngày 13 - 18/6/2026.
Cụ thể, lễ hội mùa xuân "xuân cố đô" kéo dài từ tháng 1 đến tháng 3. Nhiều chương trình Tết Huế phong phú, đặc sắc qua những phong tục đón Tết, những không gian văn hóa Tết truyền thống, các hoạt động vui chơi giải trí ngày xuân của Kinh đô xưa kết hợp với các hoạt động văn hoá nghệ thuật đương đại.
|
|
| Tái hiện lễ Ban sóc triều Nguyễn tại quảng trường Ngọ Môn - Huế |
Từ tháng 4 đến tháng 6 diễn ra lễ hội mùa hạ "kinh thành tỏa sáng" điểm nhấn là khai mạc Festival Quốc tế Huế 2026 và Chương trình Hoàng Cung Huyễn Dạ. Đây là chuỗi các sự kiện, chương trình cao điểm hội tụ những nét đặc trưng của di sản văn hoá Huế cũng các sắc màu của đoàn nghệ thuật trong nước và quốc tế. Đặc biệt, với các không gian di sản được phục hồi, sẽ được tương tác với các chương trình nghệ thuật, kỳ vọng sẽ đưa đến cho công chúng những trải nghiệm mới, giàu cảm xúc về Festival Huế.
Từ tháng 7 đến tháng 9 là Lễ hội mùa thu với trọng tâm là các hoạt động vui Tết Trung thu, Hội đèn lồng quốc tế Huế 2026 kết hợp với việc trưng bày, sắp đặt, rước đèn, biểu diễn múa lân cùng các chương trình nghệ thuật đặc sắc. Từ tháng 10 đến tháng 12 là Lễ hội mùa đông "mùa đông xứ Huế" với một số hoạt động lễ hội mới tạo cho không khí mùa đông xứ Huế sôi động, ấm áp hơn, đồng thời tạo ra các loại hình vui chơi, giải trí cho du khách thưởng ngoạn trong thời gian lưu lại Cố đô Huế.
![]() |
| Tái hiện lễ Ban sóc triều Nguyễn tại quảng trường Ngọ Môn - Huế |
Ngoài các chương trình chính, Festival Huế 2026 còn nhiều chương trình hưởng ứng khác như lễ hội, liên hoan, trưng bày, triển lãm của nhiều đơn vị, cá nhân trong và ngoài nước cùng cộng hưởng để làm nên một Festival Huế 2026 phong phú về nội dung, đa dạng về phương thức thể hiện.
Sau lễ công bố Festival Huế 2026 đã diễn ra Lễ Ban sóc của triều Nguyễn được dàn dựng theo hình thức sân khấu hóa với mục tiêu giới thiệu những giá trị văn hóa lễ hội gắn liền với di sản; tạo nên không khí vui tươi, có ý nghĩa trong dịp năm mới; góp phần quảng bá hình ảnh khu di sản Cố đô Huế.
![]() |
| Tái hiện lễ Ban sóc triều Nguyễn tại quảng trường Ngọ Môn - Huế |
Ban sóc là nghi lễ phát lịch ngày xưa của triều Nguyễn, được tổ chức định kỳ vào cuối năm âm lịch. Hằng năm, sau khi nha Khâm Thiên giám soạn lịch xong, triều đình tổ chức lễ Ban sóc dưới sự điều hành của quan viên ở bộ Lễ và Khâm Thiên giám. Lịch được tiến vào hoàng cung để hoàng gia dùng và phát cho các quan ở kinh thành, các địa phương nhằm phân phát lại trong dân chúng sử dụng.
|
|
| Đồng chí Nguyễn Khắc Toàn - Phó Bí thư thành ủy - Chủ tịch UBND Thành phố Huế nhận lịch từ chương trình |
Người Việt xưa lấy kinh tế nông nghiệp làm trọng nên quyển lịch đối với đời sống con người lại có ý nghĩa rất đặc biệt. Bà con nông dân xem lịch để theo dõi thời gian, thời tiết mà làm nông vụ; xem lịch để biết được sự thay đổi tiết trời mà ứng phó, phòng tránh thiên tai.
|
|
| Lãnh đạo thành phố tặng quà cho 20 du khách đầu tiên đến Huế |
Lễ Ban sóc vốn được tổ chức ở sân điện Thái Hòa. Đến năm Tân Sửu 1841, lần đầu tiên lễ Ban sóc được vua Minh Mạng chỉ dụ thực hiện ở Ngọ Môn. Lễ hội tái hiện lễ Ban sóc là tái hiện tinh thần nhân văn của người xưa và là dịp để du khách, người dân Huế cùng trải nghiệm với di sản cố đô Huế trong ngày đầu năm. Đây là chương trình lễ hội đầu tiên của năm mới, đồng thời khởi động Festival Huế 2024 bốn mùa.
Phương Anh
Tải mã QRCode
Không biết có tự bao giờ mà hoa tre là lễ vật không thể thiếu trong lễ "cúng bổn mạng" đầu năm của mỗi gia đình xứ Huế. Nội tôi kể rằng: Thuở xưa khi chưa có "ông tổ" khai sinh ra loại hoa tre thì người ta "cúng bổn mạng" bằng hoa thọ. Hoa thọ mang ý nghĩa trường tồn, cầu mong được sống lâu để sum vầy cùng con cháu.
Là kinh đô xưa cổ còn được lưu giữ gần như toàn vẹn nhất cho đến bây giờ, Tết ở Huế tượng trưng cho sợi dây liên kết giữa quá khứ và hiện tại.
Cặp rắn này chỉ xuất hiện tại chùa vào các ngày sóc vọng (các ngày 1, 15, 30 hàng tháng) và trú lại qua đêm trong hang cây da cổ thụ rồi lặng lẽ bỏ đi. Thấy chuyện lạ, một số người cho rằng đây là đôi rắn “có chân tu” nên mới về chùa để “nghe giảng giải kinh Phật”...
Bấy lâu nay, nhiều người dân, du khách vẫn thường nhắc đến con rùa khổng lồ thi thoảng xuất hiện trên dòng sông Hương, đoạn trước mặt điện Hòn Chén (thuộc thôn Ngọc Hồ, phường Hương Hồ, thị xã Hương Trà, Thừa Thiên – Huế). Người dân địa phương gọi đó là “rùa thần”.
Có thể nói, trong số hàng trăm sản phẩm bằng tre của các nghệ nhân làng Bao La (xã Quảng Phú, huyện Quảng Điền, Thừa Thiên - Huế) tạo nên, chúng tôi ấn tượng nhất là đèn lồng các loại. Từ đèn ú, đèn lục giác, bát giác… Tuy khác nhau về mẫu mã, hình dáng nhưng tất cả đều chan chứa tâm tình, gửi gắm “cái hồn” của làng nghề nơi đây.
Bên cạnh lớp nghệ nhân "vàng", lớp những nghệ sỹ "măng non" - nghệ sỹ trẻ là thế hệ mới sẽ đồng hành cùng nghệ thuật Ca Huế trên con đường phát huy giá trị di sản này ra cộng đồng, tiến tới hội nhập di sản quốc tế. Do đó, việc làm sao để truyền lại vẹn nguyên bản sắc, đúng cái "chất" của Ca Huế cho lớp nghệ sỹ trẻ kế tục cũng đang là vấn đề được các ban, ngành quan tâm.
Chuyên đề trọng điểm của số báo này, dành nhiều trang về Hoàng Phủ Ngọc Tường - nhà văn, nhà văn hóa Huế. Những trang văn của ông, như chiếc đũa thần, thức dậy những vỉa tầng văn hóa Huế. Một điều khác, ông cùng bạn bè thuở ấy, với một hệ mỹ cảm khác biệt, đã tạc vào văn nghệ Huế, Việt Nam những giá trị trường cửu.
Với những giá trị mà cổ vật cung đình Huế vốn có, và với “quê hương” nó được sinh ra, cố đô Huế xứng đáng đón nhận lại những cổ vật quan trọng một thời của cha ông.
Với những giá trị mà cổ vật cung đình Huế vốn có, và với “quê hương” nó được sinh ra, cố đô Huế xứng đáng đón nhận lại những cổ vật quan trọng một thời của cha ông.
Tại Huế, toàn bộ các ấn quý bằng vàng, bạc, ngọc hay còn gọi là Kim Ngọc Bảo Tỷ đến nay không còn một chiếc nào. Có lẽ thật sự đây là điều đáng tiếc nhất khi xuất xứ những chiếc ấn quý đó đều từ Huế mà ra.
Những biến cố của lịch sử đã khiến cho một lượng cổ vật lớn và quý hiếm đã “biến mất” khỏi cố đô Huế. Hãy cùng lật lại những điểm mốc ấy.
Triều đại phong kiến vua Nguyễn cuối cùng tại Huế đã trải qua với bao biến cố lịch sử. Hàng vạn cổ vật quý hiếm đi cùng triều đại này hiện đã mất mát quá nhiều, không còn “ở lại” được trên mảnh đất nó đã từng tồn tại.
Hai đồng tiền cổ quý hiếm là loại tiền dùng để ban thưởng chứ không dùng để trao đổi, mua bán có tên là “Gia Long thông bảo” và “Minh Mạng thông bảo” với kích thước rất lớn vừa được một người dân ở Quảng Bình lần đầu phát hiện.
Với một di sản văn hoá vật thể và tinh thần mang ý nghĩa quốc hồn quốc tuý của dân tộc, Huế là một hiện tượng văn hoá độc đáo của Việt Nam và thế giới.
Huế từ lâu đã là một trung tâm văn hóa, du lịch của cả nước. Festival văn hóa nghệ thuật kết hợp với du lịch đã tạo cú hích cho thế mạnh đặc thù của quần thể di tích cố đô Huế - được công nhận là di sản thế giới vào năm 1993, từ đó tạo diện mạo cho Huế có sự phát triển mới, mạnh mẽ hơn.
Lọng là sản phẩm độc đáo được dùng để tôn vinh sự trang trọng, quý phái trong các nghi lễ của triều đình xưa, cũng như trong các lễ nghi cúng tế mang đậm tín ngưỡng dân gian. Từ đám rước thần linh, đám tang, lễ cưới, hỏi… đều có sự hiện diện của chiếc lọng.
Trong kiến trúc xưa, có lẽ không nơi nào có nhiều bức bình phong như ở Huế. Khắp các cung đình, phủ đệ, đến các đền chùa, am miếu, đình làng, nhà thờ họ và nhà thường dân…đều hiện hữu những bức bình phong.
Võ tướng Nguyễn Tri Phương đã dành cả đời ông trong công cuộc giữ yên bờ cõi và chống ngoại xâm trải qua ba đời vua Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức. Khi Hà thành thất thủ vào tay quân Pháp, ông đã nhịn đói cho đến chết.
Gần đây có một bộ tranh chân dung của các vua triều Nguyễn được vẽ mới và phổ biến, thu hút được nhiều sự chú ý của người xem. Nếu chỉ thưởng thức các bức vẽ này như những ảnh vui mắt, đầy mầu sắc thì được.
Vua Gia Long lên ngôi năm 1802 và qua đời năm 1820, thọ 57 tuổi. Trong tập Ngự dược nhật ký của châu bản triều Nguyễn, cho thấy những năm cuối đời nhà vua đã mắc bệnh nan y và các ngự y đã phải vất vả để điều trị.