Chuyện vắn chuyện dài

10:18 26/06/2018

NGUYỄN ĐẶNG MỪNG

Gái quê nghèo ấy người ta nghèo đến cả cách đặt tên. Anh Lô lên lớp đệ tam rồi, học ở tỉnh về, bà con vẫn gọi là anh Lọ, dù tên anh là Nguyễn Lô hẳn hoi, may ông anh làm ủy viên hộ tịch xã sửa lại cho.

Minh họa: Nhím

Nhiều khi Lô buồn lắm, nhưng có khi cũng thấy nhớ cái tên Lọ cha mạ anh đặt cho. Một niên khóa học ở trường tỉnh, không nghe ai kêu Lọ ơi cũng nhớ. Nhớ như nhớ dái mít chấm muối ớt, như cà chấm ruốc nhai nghe rạo rạo cát. Và nhớ nhất là em Ngọc, Lan Ngọc.

Oái oăm là em Ngọc cũng bị dân làng kêu là em Nọc.

Cha mạ Ngọc nuôi bốn con heo nọc, nhà Ngọc thuộc loại giàu nhất làng. Bốn con Nọc chạy gieo tinh khắp vùng, một phát hai thúng lúa, nên có khi Ngọc phải dắt heo nọc đi. Năm đó Ngọc khoảng mười hai tuổi, Lọ lên mười, cứ chạy theo đám trẻ trâu trong xóm theo Nọc, vừa chạy vừa la, “Nọc tới Nọc tới tụi bay ơi.” Lọ cũng thế.

Cho đến một ngày, năm đó, Lô mười bốn, Ngọc mười sáu. Lô lớn rồi và “có học”, và thương Ngọc lạ lùng, đêm nào nằm mơ cũng thấy chị Ngọc đẹp như tiên trong các truyện thần thoại. Lô đâm ghét những thằng trẻ trâu hay chọc ghẹo chị Ngọc.

Heo nhà Lô động đực, Ngọc vâng lệnh cha dắt heo đến phối. Hơn cây số chạy theo con heo “khát tình”, đến sân, Ngọc ngồi khóc. Mạ Lô rót nước chè mời Ngọc cũng không uống, cứ khóc. Con heo nọc nhảy vô chuồng không phối được do con nái nhỏ quá, còn trinh. Mạ Lô kêu lên, Ngọc ơi giúp bác một tay. Ngọc đứng vụt lên, quyệt tay áo lau nước mắt rồi chạy nhanh vào chuồng heo. Lô chạy theo, Ngọc quắc mắt phán, “không được vô đây”. Lô đứng khựng lại.

Ngày Tết Mậu Thân, Lô đã lên lớp đệ tam, phải ra tỉnh học. Có mấy người bạn ở tỉnh về chơi, hỏi, ở đây em nào đẹp nhất, Lô “thật thà khai báo”, “Chỉ có chị tau là đẹp nhất”. “Chị nào”. Lô dẫn mấy bạn đi thăm nhà Ngọc. Ngày tết heo nhà Ngọc được nghỉ bảy ngày (không biết tâm trạng các anh heo có vui khi được nghỉ không, heo khác người làm sao mà biết được) nên cả nhà vui vầy sum họp. Thấy nhóm của Lô vào, Ngọc xúc động lắm. Trai làng chẳng ai đến chơi nhà cô gái, dù đẹp mà có “quá trình” dắt heo nọc.

Tóc Ngọc không cuốn lọn đào như khi chạy theo heo nọc mà thả tóc... thề. Cái nơ vàng hoa cúc trễ xuống trên đôi lông mày cong như trăng khuyết. Má Ngọc đỏ au, mắt chớp chớp, “Chào anh Lô và các bạn đến chơi”. Lô sướng ngất, lần đầu được Ngọc gọi anh. Cầm chén trà mà tay cứ run run rồi… dạ, “Chị Ngọc khỏe khôông”. Ngọc liếc mắt qua các anh rồi dừng lại ở Lô như ngầm bảo, vô duyên, “con gái mười bảy bẻ gãy sừng trâu” sao không khỏe được.

Ngọc kêu mấy đứa em dọn mứt, bánh đầy bàn. Ngọc lại nheo mắt như trêu Lô, “ê, uống chút bia nghe”. Lô… “dạ”. Mấy đứa bạn cười rúc rích, “phải nói cho đủ câu, dân văn chương mà, “dạ, thưa chị Ngọc em chưa biết uống bia ạ”. Cả đám cười vang. Mặt Lô đỏ lên, vừa tức vừa sướng. Ngọc liếc nhẹ qua Lô, như ngầm bảo, đừng có mà lộn xộn, vẫn chị em đó, nghe chửa. Cùng tuổi, nhưng mấy thằng thành thị này tinh quái hơn Lô. Tụi nó cứ cười, nhéo nhau la ỏm tỏi, Lô thì mặt đỏ lên, nhìn tụi bạn như cầu xin. Ngọc lấy ra mấy chai bia, trịnh trọng, “hôm ni là ngày đầu xuân, là ngày vui nhất trong năm, đối với gia đình và… đời Ngọc được tiếp các anh. Một bạn phải uống hết một chai La-ve nghe”.

Uống đứa chai bia mà say ngất, có đứa rớt xuống ruộng. Ngọc đi theo một đoạn, kêu “ hi hi, con trai yếu rứa, Ngọc cũng một chai như các anh mà”. Thằng Huy nghịch nhất mà lúc say cũng lạng quạng, nói lắp bắp, “Chị Ngọc ơi, chị đẹp... kinh hồn, tui chưa khi mô chộ ai đẹp như chị. Nàng Mỹ Lệ lớp mình gặp chị Ngọc, thì ôi thôi rồi... xin bái”. Hắn khật khưỡng cười he he, he he, giọng nhừa nhựa. Chị Ngọc mắt đỏ hoe, “Chào các anh nghe... sang năm lại về chơi, nghe. Chúc các anh... chân cứng... đá mềm”. Năm đứa nhìn theo mái tóc rung rinh, rung rinh theo nhịp đi. Hình như nơi nào từ thân thể Ngọc cũng rung rinh, như đang múa.

Đêm đó năm thằng ngủ chung ở căn nhà cha mạ Lô để lại làng, chọc nhau không ngủ được, bèn có sáng kiến làm thơ, đứa hai câu, ghép lại để mai thằng Lọ có nhiệm vụ trao cho nàng Ngọc. Thằng Huy nhập đề:

Làng Đông có chị Ngọc Lan
Người chi mà đẹp bà Hoàng cũng thua


Ha ha, thằng Quy tiếp:

Mắt xanh, má đỏ, môi hờ
Tóc như mây mượt lên bờ da non


Đến lượt thằng Lô, hắn bí. Thằng Hoàng cứu bồ:

Mối tình thằng Lọ héo hon
Mần chi tội rứa, heo con nái xề.


Lô nổi nóng, bảo “im đi mấy thằng ba trợn” rồi ôm mặt khóc hu hu.

Đang vui đang buồn thì súng nổ, súng nổ rát từ phía nhà Ngọc. Cả năm thằng chui xuống hầm núp đạn. Vừa run vừa cười. Lô khóc hưng hức, kêu Ngọc ơi Ngọc ơi, có răng không chị. Mấy thằng còn lại nín, không dám cười.

Sáng ra, nghe tiếng khóc từ phía xóm chị Ngọc. Nghe bà con “trạo”, có mấy ông nghĩa quân đang uống bia cùng gia đình Ngọc bị bắn chết. Tiếng khóc thảm thiết của những người mạ khóc con giữa khuya não nề, da diết. Các ông nghĩa quân cũng chỉ hơn Lô vài tuổi. Mấy đứa cúi rạp người đạp xe ngược lên tỉnh. Hú hồn!

Mồng tám Âm lịch, thứ hai đi học. Cả lớp nhìn nhau chờ Thầy. Thầy trong Huế kẹt chưa ra được. Đạn pháo thì cứ ầm ào phía làng Lô. Trực thăng bay như chuồn chuồn, bắn rocket từng loạt xuống những dãy tre mù mù phía xa. Cả năm thằng ra ngồi ở cánh đồng nhìn về hướng khói. Khói và khói, âm âm, u u. Và lửa, và những tiếng nổ ầm ào như sấm rền. Lô gục đầu trên cuốn sách, nước mắt nó cứ thế tuôn, nhòe cả cuốn tiểu thuyết, hình như là cuốn Đoạn tuyệt của Nhất Linh. Vai nó rung lên, Ngọc ơi là chị Ngọc ơi…

Mùa xuân năm đó, một mùa xuân đầy chết chóc tang thương, từ thành thị lan dần về miền quê, từ từ xa về phía Trường Sơn, rồi im bặt. Trên không, những chiếc trực thăng vẫn bay bay vu vơ, không còn mục tiêu để bắn. Những vành khăn tang quả phụ trễ tràng trên đôi mắt u hoài đi nhận xác chồng, đi làm sổ tử tuất cũng bình thường như người ta đi chợ.

Ngọc vẫn biệt tăm. Lô hỏi bà con có người bảo Ngọc chết rồi, lại có người nói Ngọc theo du kích lên rừng rồi. Và chàng Lô cứ… làm thơ:

Tóc bay từng vạt gió nồm
Dậy thì như sóng hương cồn cào lên
… …
Nửa đêm nằm khóc một mình
Em là em chị như tình quê hương


Một hôm, trên đường phố thị xã, từ xa, có một cánh áo dài bên một anh lính Mỹ, Lô nhận ra ngay chị Ngọc. Lô đứng nép vào cánh cửa của hiệu sách để Ngọc không nhận ra. Ngọc dẫn anh bạn Mỹ vào hiệu sách, hai người nói tiếng Mỹ, Lô cũng nghe được phần nào, ý như sau: “Tôi có đứa em, là người yêu tôi, nhưng nếu giờ gặp lại, không biết tôi phải nói với anh ta thế nào, vì tôi biết anh ta rất ghét Mỹ. Tôi mua cuốn này nhé, để có dịp tôi tặng đứa em tội nghiệp ấy”. Lô thấy chị cầm trên tay cuốn Đoạn tuyệt và hôn lên đó.

Lô nhìn theo cái bóng nhỏ nhắn của chị Ngọc bên anh chàng Mỹ cao to, xa dần dưới nắng trưa. Tối đó Lô chiêm bao thấy chị Ngọc mang súng AK chạy trong lửa đạn. Rồi thì thấy chị chết. Rồi thì thấy chị bị đè bẹp dưới chàng Mỹ to béo. Lại thấy chị Ngọc nghẹo cổ sang một bên, nước mắt chảy ròng, cái nơ hoa cúc móp méo trên lọn tóc rối bù... Lô hét lên, tung mền đứng nhìn ra đêm. Mưa. Gió bấc và nước mắt Lô hòa vào đêm, cái đêm kinh hoàng ấy theo Lô cả đời.

*

Sau 1975 Lô về quê làm ruộng. Hợp tác xã xơ xác những cánh đồng. Có lần ba Ngọc đi cuốc đất thải cùng, bảo, hay là chú cháu mình mua vài con heo đi dắt đực, chú bỏ vốn, cháu dắt nghe. Thương con Ngọc quá, giờ không biết nó ở mô. Đầu óc “kinh tế thị trường” của ba Ngọc ấy mà được việc. Mấy tháng sau đã có hai anh nọc trai tơ sung sức, nghiệt là Lô khó xử quá. Có học nhất làng mà cứ dắt nọc chạy kiểu ni thì khi mô có vợ, lại có lý lịch xấu nữa. Một tối, ba Ngọc mua đâu về nửa lít rượu, mời Lô lên nhà bàn chuyện. Ba Ngọc bảo, giàu lên thì ai cũng nể, sợ chi. Uống rượu ngà ngà, Lô thề với ba Ngọc là sẽ dắt Nọc để… làm giàu. Mà giàu thiệt. Thời đó bà con nuôi heo nhiều, nhu cầu heo giống không đủ, vậy là Lô và ba Ngọc ăn nên làm ra, chỉ cần một năm đã có của dư của để. Nhưng nào đã yên. Hợp tác buộc phải đưa heo nọc vào đội chăn nuôi, rứa là tiêu.

Đội heo nái heo nọc gọi là chăn nuôi HTX không biết cách chăm sóc, dẫn đi phối nó chỉ đứng nhìn, không mần chi được. HTX mời cha Ngọc lên hỏi kỹ thuật, vì răng mà ông nuôi nó nhảy ngày tới 2 cái, mà HTX nuôi nó nhảy nhiều nhất là một cái. Ba Ngọc tỉnh bơ nói, công lao động hợp tác tui được 2 lạng lúa thì tui cuốc theo kiểu 2 lạng, heo cũng như người mà.

*

Năm 2002, Lô năm hai tuổi, chị Ngọc năm bốn. Chị là Việt kiều đầu tiên về làng vào dịp Tết. Xe đậu ở đường quan, chị đi bộ, một mình về nhà. Tụi nhóc chạy theo, có đứa phụ chị mang vác va li. Tóc chị vẫn... thề như xưa, cái nơ vàng cũng duyên dáng nở hoa cúc trên đôi mắt buồn tênh. Đường xóm sáng hơn, không âm u bóng tre như thời chị dẫn heo nọc chạy khắp vùng. Chị vui, chị buồn, chị cười mà nước mắt cứ ứa ra. Những chân chim rẽ quạt bên mắt chị nhòe nước, miệng chị lại cười toe chào bà con. Chị xoa đầu từng cháu, tụi nó không nghịch như xưa, không còn gọi chị “Nọc tới Nọc tới”. Chị nhớ Lọ ghê gớm, cậu bé hiền, có đôi mắt biết nói. Và súng đạn, và chết chóc. Và những chiếc xe nhà binh mang chị chạy hút vào các doanh trại lính Mỹ... và.

Tần ngần trước nhà, chị ngửi mùi phân heo, điều mà mấy mươi năm rồi chị nhớ. Tiếng heo kêu, không phải vài con như xưa mà là hàng trăm con từ nhà chị. Chị hoảng loạn bước vào, nằm ngay trên bộ phản ngày xưa chị nằm đọc sách của Lọ cho mượn. Ôi, đời chị, đọc sách thấy toàn nhân vật tiểu thư mà chị thì đi dắt heo nọc. Cả làng chẳng đứa con trai nào để ý, trừ Lô. Câu đầu tiên chị hỏi mạ, cậu Lô giờ sao rồi mạ. Đứng sau lưng mạ là Lô, anh mặc bộ đồ công nhân còn mùi phân chuồng gật đầu thưa, dạ, em Lô đây chị. Chị băng tới, ôm chầm Lô mà hức hức, mùi phân heo cùng mùi đàn ông quyện vào nhau thành nỗi niềm cồn cào da diết. Ba chị chết rồi, để trại heo mấy trăm con cho đứa cháu độc thân trung thành gần hết đời với heo.

Buổi tối. Hai chị em đi dọc đường xóm. Trăng hạ tuần. Lô nhìn sững đôi mắt ướt của chị, trên đó đôi lông mày nhíu lại, khuyết đi thành hai nửa vòng tròn gần nhau.

Hai chị em ngồi xuống trước sân trường, nơi ngày hai chị em cùng học, nhắc chuyện xưa, cái ngày chị dẫn heo tới nhà Lô. Chị hỏi sao anh chưa lấy vợ (lại anh). Lô vẫn tưng tửng như xưa “Ngu lâu quá chị ơi, hay là chị bày cho em đi, như ngày xưa vậy. Tại chị không cho em nhìn heo nhảy, nên cứ ngu hoài.” Chị quắc mắt nhìn sửng Lô, đập lên vai Lô, nói như khóc như cười, “ôn nội mi chơ, thằng nứt mắt, thằng Lọ”. Rồi chị lại xoa đầu Lô, rồi chị khóc, rồi chị nói bập bệu, “còn mô nữa, Lọ ơi, mất hết rồi, hết rồi tuổi thơ ơi là tuổi thơ, Lọ ơi là Lọ, Nọc ơi là Nọc...”.

N.Đ.M  
(TCSH352&SDB29/06-2018)


 

 

Đánh giá của bạn về bài viết:
0 đã tặng
0
0
0
Bình luận (0)
Tin nổi bật
  • LÊ THỊ KIM SƠN  

    Dì luôn hỏi nó “Vậy có ác hôn con? Có ác hôn con? Lũ chim ngoài kia được bay tơi bời vui vẻ, mình bắt nhốt con này trong lồng vầy có tội nó hôn con?”.

  • TRIỀU NGUYÊN

    Ông Tự ngước mắt lên nhìn bàn thờ. Cái bát hương đặt chính giữa từa tựa chiếc bình sứ lớn, hình như được trang trí bằng một cái đầu con rồng thì phải.

  • THÙY LINH

    Nhìn quanh không thấy ai để ý, Ái lặng lẽ trở về phòng của mình. Tiếng cười đùa của đám thanh niên đang tụ họp giữa sân bám riết lấy Ái.

  • LÊ THỊ BÍCH HỒNG

    Tôi sinh ra và lớn lên giữa một miền gió cát. Cát trộn lẫn đất, cát bồi lên gò, cát treo tít ngọn cây, cát phủ mái tranh, cát tung nhói mắt…

  • LÊ VŨ TRƯỜNG GIANG
                          Truyện ngắn

    Tôi rất thương Mẹ mỗi lần nhìn thấy khối cơ thể ấy vỡ vụn ra, nát tan từng mảnh trong ngôi miếu cũ.

  • XUÂN ĐÀI

    Sáng nay, ông Phúc tiếp chuyện cô gái điếm. Anh trung sĩ dẫn cô gái vào phòng Ban chỉ huy.

  • NGUYỄN ĐẠI GIANG

    Tôi nhận được thư điện tử từ Hà Nội: Anh về ngay, mẹ sắp mất. Sửng sốt, thẫn thờ, bàng hoàng vì cách đây một tháng, bà cụ còn khỏe lắm. Hơn nữa còn hai ngày nữa là tết.

  • HỒ TRUNG LIÊN

    Vẫn còn đêm. Tôi choàng dậy bật điện. Ánh sáng lao ra hòa vào lớp trăng mỏng tràn xuống từ ngọn núi phía trước.

  • TRẦN THÚC HÀ

    Khi về đến mảnh đất quê hương, điều trước tiên là tôi đi tìm chị. Chị Hoài của tôi! Chao ôi, cả chục năm ở nước ngoài, học hành công tác không phút giây nào tôi không nghĩ đến chị.

  • CAO NGUYỆT NGUYÊN

    Tối nay Thanh không về thì mâm cơm, cút rượu, ánh sáng này thành vô nghĩa hết. Đâu có phải bà Miền trưng cho mình.

  • HỮU PHƯƠNG

    Nắng gắt. Những đợt gió Lào đầu tiên ồ ồ thổi qua cánh đồng đất cát, cuốn bụi mù mịt, ném cát vào mặt lão Điểu.

  • VĂN THÀNH LÊ

    1.
    Trời lạnh.
    Màn sương mịn, dày đặc. Như không thể mịn và đặc hơn được nữa.
    Xứ sở này vốn thế.

  • NGUYỄN ĐẶNG MỪNG

    Nhà chị tôi cách trường Nguyễn Hoàng  khoảng  400m.  Hè  năm 1970,  tôi  ra  ở  nhà  chị  để  thi  vào trường Nguyễn Hoàng. Thời đó học trò trường tư chỉ có 5% được thi tuyển vào lớp 10 của trường.

  • DIỆU ÁI

    1.
    Đang học năm thứ ba, em bảo sẽ lấy chồng. Mệ nhất quyết không chịu. Mệ sợ em lầm lỡ nên mới vội vàng như thế, cứ cầm tay nấn ná hỏi dồn. Chứ không, có ăn học đàng hoàng mắc mớ chi học hành chưa xong đã vội chuyện chồng con, hả con.

  • NGUYỄN HOÀNG ANH THƯ

    Mái tóc nàng mọc từ nhiều loài cỏ dại. Dài quá lưng. Nhiều người trầm trồ, nhiều người dè bỉu:
    - Như ma ấy, cắt đi.

  • TRỊNH SƠN

    Cuộc chiến không thể nào dừng lại. Nó đã không tự bắt đầu, nên cũng chẳng cớ gì phải tự kết thúc.

  • ĐỖ KIM CUÔNG

    (Kính viếng các anh hùng liệt sĩ đã anh dũng hi sinh giữ đảo Trường Sa)

  • CHÂU TOÀN HIỀN

    Cát bước vội những bước cuối cùng rồi dừng lại bên chiếc bục gỗ. Một cái gì đó đang bị dồn nén lại trong người anh, chỉ chờ lúc bung ra. Anh đặt cả hai tay lên tập hồ sơ trên bục, rồi quả quyết xoay người lại.

  • HỒ TRUNG LIÊN
     

    Cô thủ quỹ của đoàn nhắc:

    - Nhớ ghé quán cơm Âm Phủ ăn cho biết bác tài ơi.

    - Chưa tới đâu. Đoàn tối nay sẽ ăn muộn đấy.

    - Nghe nói quán đã chuyển chỗ sang trọng hơn?

    - Vẫn địa chỉ cũ, gần sân vận động.

     

  • THÁI BÁ TÂN

    1
    Ở công ty S.B, khi được hỏi ai là điển hình tốt của công nhân đèn biển những năm gần đây, mọi người nhất trí nêu tên Nguyễn Thiếu Sơn, đảo trưởng đảo đèn Hòn mực. Sau đây là một số ý kiến nhận xét về anh ta.