Ngày 21/8, Bảo tàng Lịch sử thành phố Huế phối hợp với Viện Bảo tồn di tích (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) tổ chức Hội nghị Công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích Kiến trúc nghệ thuật Tháp Phú Diên.
Tại Hội nghị
Ngày 18/4/2001, trong lúc làm việc tại cồn cát ven biển xã Phú Diên (Phú Vang, thành phố Huế), nhóm công nhân khai thác Ti-tan (điểm số 3), Phân xưởng Phú Diên II, thuộc Công ty Khoáng sản tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là thành phố Huế) đã tình cờ phát hiện một khối gạch cổ bị vùi sâu từ 5 - 7m dưới lòng đất. Địa điểm này nằm cách trung tâm thành phố Huế khoảng 30km về phía Đông Nam theo hướng Quốc lộ 49B. Đây là một phát hiện có ý nghĩa đặc biệt đối với giới nghiên cứu khảo cổ học và lịch sử văn hóa Chămpa, bởi lần đầu tiên tại Việt Nam phát hiện một ngôi tháp Chăm cổ bị vùi sâu dưới lòng cát ven biển nhưng vẫn còn nhiều yếu tố kiến trúc tương đối nguyên vẹn.
Qua quá trình khảo sát, khai quật và nghiên cứu của các cơ quan chuyên môn cùng các nhà khoa học trong và ngoài nước cho thấy, Tháp Phú Diên được xác định có niên đại khoảng đầu thế kỷ VIII, là một khối kiến trúc hình chữ nhật, không có mái che (chóp) được xây bằng vật liệu duy nhất là gạch, diện tích khoảng trên 30m2, chính giữa 4 bức tường của di tích được thiết kế 4 vòm cửa, riêng cửa phía Đông là cửa ra vào, ba vòm cửa Tây, Nam, Bắc là cửa giả, trang trí họa tiết hoa văn, kích thước cơ bản giống nhau.
![]() |
| Tháp Phú Diên trong quá trình khai quật và tu bổ (Ảnh:Bảo tàng Lịch sử thành phố Huế) |
Tháp Phú Diên, được xem là một trong những công trình kiến trúc có niên đại khá sớm trong lịch sử kiến trúc tháp Chămpa hiện nay, mang đậm phong cách Ấn Độ giáo, phản ánh những giá trị to lớn xét về phương diện khoa học, lịch sử, văn hóa, kỹ thuật xây dựng, đời sống tín ngưỡng. Có thể nói, Tháp Phú Diên là ngôi tháp còn khá nguyên vẹn, tính từ khu vực bắc đèo Hải Vân trở ra, như một minh chứng thể hiện sự phát triển rực rỡ của một nền văn hóa độc đáo.
Với những giá trị đặc biệt đó, ngày 28/12/2001, Bộ Văn hóa, Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đã xếp hạng Tháp Phú Diên là di tích Kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia. Đặc biệt, năm 2022, Tháp Phú Diên tiếp tục được xác lập Kỷ lục Việt Nam và Kỷ lục Thế giới với tiêu chí là tháp Chăm cổ bằng gạch chìm sâu dưới cồn cát ven biển được khai quật và bảo tồn đầu tiên.
Trong suốt hơn 25 năm qua, được sự quan tâm của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Thành ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân thành phố Huế cùng sự phối hợp của các Sở, ban, ngành, công tác bảo tồn di tích Tháp Phú Diên đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Nhiều đợt tu bổ, tôn tạo, chống xuống cấp đã được triển khai nhằm bảo vệ kiến trúc gốc của di tích trước những tác động của điều kiện tự nhiên vùng ven biển như gió, cát, hơi muối, biến động địa chất và biến đổi khí hậu.
![]() |
| Hiện trạng Tháp Phú Diên (Ảnh:Bảo tàng Lịch sử thành phố Huế) |
Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy di tích vẫn đang đứng trước nhiều nguy cơ tiềm ẩn. Những tác động từ môi trường tự nhiên, sự biến đổi của nền địa chất ven biển, độ ẩm, hơi muối cùng với quá trình biến hóa vật liệu đã và đang ảnh hưởng trực tiếp đến cấu trúc, mỹ thuật và tuổi thọ của công trình. Điều đó đặt ra yêu cầu cấp thiết phải có những giải pháp khoa học, đồng bộ và lâu dài nhằm bảo tồn di tích một cách bền vững.
Tại hội nghị, các nhà quản lý và nhà khoa học tập trung đánh giá thực trạng cấu trúc gạch nung, phân tích nguyên nhân xuống cấp và đề xuất giải pháp cứu nguy cấp thiết. Nhiều ý kiến đồng thuận cần áp dụng vật liệu hóa học chuyên dụng tiên tiến để chống phân rã, bảo quản bề mặt gạch nung mà không làm ảnh hưởng đến yếu tố gốc.
Bên cạnh đó, các nhà khoa học kiến nghị cải tiến khẩn cấp hệ thống mái che hiện tại sang kết cấu nhà vòm điều hòa không khí để cân bằng độ ẩm. Hệ thống tiêu thoát nước xung quanh móng tháp cũng cần được nâng cấp toàn diện để triệt tiêu tình trạng thẩm thấu nước ngầm biển vào thân di tích. Hội nghị cũng thống nhất định hướng hoàn thiện hồ sơ khoa học, kiến nghị xếp hạng tháp Phú Diên là Di tích quốc gia đặc biệt.
Sau Hội nghị, Sở Văn hóa và Thể thao sẽ tiếp tục chỉ đạo Bảo tàng Lịch sử tiến hành nghiên cứu, xây dựng hồ sơ, lập dự án tu bổ, tôn tạo, chống xuống cấp, nhằm bảo tồn và phát huy giá trị di tích Kiến trúc nghệ thuật Tháp Phú Diên trong thời gian tới.
Phương Anh
Tải mã QRCode
Sáng ngày 30/1 (ngày mồng 9 Tết), tại Trung tâm Văn hóa Huyền Trân, phường An Tây, thành phố Huế đã diễn ra lễ khai mạc lễ hội đền Huyền Trân xuân Quý Mão năm 2023 với chủ đề “Ngưỡng vọng tiền nhân".
Chiều 14/1 (23 tháng Chạp), Hội Mỹ thuật Thừa Thiên Huế tổ chức khai mạc phòng tranh mừng xuân Quý Mão 2023 tại Tạp chí Sông Hương.
Chiều 12/1, tại Trung tâm Văn hóa, Thông tin và Thể thao TP. Huế (25 Lê Lợi), Art Gallery Sông Như đã tổ chức triển lãm tranh con giáp với chủ đề “Quý Mão – mèo không nằm”.
Chiều ngày 11/1, Tạp chí Sông Hương tổ chức gặp mặt cộng tác viên và trao tặng thưởng cho các tác phẩm hay đăng trên tạp chí trong năm 2022.
Chiều 11/01, tại Trung tâm Văn hoá Thông tin và Thể thao TP Huế (25 Lê Lợi), Hội Nhiếp ảnh Thừa Thiên Huế, CLB Nhiếp ảnh Đặng Huy Trứ đã tổ chức khai mạc triển lãm ảnh chủ đề “Xuân quê hương”.
Chiều 10/01, tại Nhà Tế Tửu – Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế, Trung tâm BTDT Cố đô Huế tổ chức khai trương Không gian trưng bày “Vua Hàm Nghi, cuộc đời và nghệ thuật”. Đến dự có ông Phan Ngọc Thọ - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy; bà Amandine Dabat - nhà nghiên cứu lịch sử nghệ thuật, hậu duệ đời thứ 5 của vua Hàm Nghi.
Chiều ngày 10.1, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Thừa Thiên Huế đã tổng kết và trao giải cuộc thi bút ký “Di sản, văn hóa và con người Thừa Thiên Huế”. Tham dự có Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Phan Ngọc Thọ, đồng chí Hoàng Khánh Hùng - UVTV Tỉnh ủy, Trưởng ban Tuyên giáo Tỉnh ủy.
Chiều 9/1, Trường đại học Nghệ thuật, Đại học Huế tổ chức khai mạc triển lãm Mỹ thuật sinh viên năm 2023 nhân kỷ niệm 73 năm ngày truyền thống học sinh, sinh viên và Hội sinh viên Việt Nam (9/1/1950 - 9/1/2023).
Ủy ban Thành phố Huế cho biết, Chương trình “Tết Huế” năm 2023 sẽ diễn ra trong 4 ngày, từ ngày 14/01 đến 17h00 ngày 17/01 (từ ngày 23 đến 26 tháng chạp, năm Nhâm Dần).
Chiều ngày 4/1, Trung tâm nghiên cứu phát triển và Đồng kiến tạo Tri thức (Trung tâm CKC) đã tổ chức buổi ra mắt ấn phẩm “ Đầm phá Tam Giang – Cầu Hai: Tiếp nhận từ văn hóa dân gian, tri thức bản địa hướng đến du lịch sinh thái cộng đồng” và tổng kết dự án “ Phát huy giá trị văn hóa và du lịch bền vững tại vùng đầm phá Tam Giang – Cầu Hai”.
Ngày 28/12/2022, Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam đã họp nhất trí thông qua Giải thưởng Văn học năm 2022 trao cho 5 tác giả và Giải thưởng Tác giả trẻ trao cho 3 tác giả. Nhà văn Lê Vũ Trường Giang đạt giải thưởng Tác giả trẻ năm 2022 với tập truyện ngắn Bạc màu áo ngự.
Sáng ngày 01/01/2023, UBND tỉnh Thừa Thiên Huế tổ chức chương trình công bố Festival Huế 2023 với hoạt động đầu tiên là tái hiện Lễ Ban Sóc triều Nguyễn. Tham dự có Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Phương; UVTV Tỉnh ủy, Chủ tịch UBMT tỉnh Nguyễn Nam Tiến; UVTV Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nguyễn Thanh Bình.
Chiều 29/12, Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật tổ chức chương trình tôn vinh văn nghệ sĩ và trao tặng thưởng tác phẩm, công trình văn học nghệ thuật xuất sắc năm 2022.
Sáng 28/12, Thư viện Tổng hợp tỉnh Thừa Thiên Huế tổ chức chương trình Triển lãm sơ kết 02 năm sưu tầm, số hóa, bảo quản, phục hồi và phát huy giá trị tư liệu Hán – Nôm.
Sáng ngày 23/12, UBND tỉnh Thừa Thiên Huế tổ chức Lễ Khởi công Dự án đường Nguyễn Hoàng và Cầu vượt qua sông Hương, thành phố Huế.
Sáng ngày 21/12, Liên hiệp các Hội VHNT Thừa Thiên Huế đã tổ chức tổng kết cuộc thi viết “Thừa Thiên Huế trong tôi” dành cho học sinh trung học Thừa Thiên Huế.
Sáng ngày 20/12, Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế đã tổ chức lễ Khai trương Hệ thống vé điện tử và dịch vụ trải nghiệm thực tế ảo XR tại Quần thể Di tích Cố đô Huế.
Chiều 18/12, Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật tổ chức tổng kết cuộc thi sáng tác ca khúc mới với chủ đề “Tôi yêu Huế” năm 2022.