Ngày 21/8, Bảo tàng Lịch sử thành phố Huế phối hợp với Viện Bảo tồn di tích (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) tổ chức Hội nghị Công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích Kiến trúc nghệ thuật Tháp Phú Diên.
Tại Hội nghị
Ngày 18/4/2001, trong lúc làm việc tại cồn cát ven biển xã Phú Diên (Phú Vang, thành phố Huế), nhóm công nhân khai thác Ti-tan (điểm số 3), Phân xưởng Phú Diên II, thuộc Công ty Khoáng sản tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là thành phố Huế) đã tình cờ phát hiện một khối gạch cổ bị vùi sâu từ 5 - 7m dưới lòng đất. Địa điểm này nằm cách trung tâm thành phố Huế khoảng 30km về phía Đông Nam theo hướng Quốc lộ 49B. Đây là một phát hiện có ý nghĩa đặc biệt đối với giới nghiên cứu khảo cổ học và lịch sử văn hóa Chămpa, bởi lần đầu tiên tại Việt Nam phát hiện một ngôi tháp Chăm cổ bị vùi sâu dưới lòng cát ven biển nhưng vẫn còn nhiều yếu tố kiến trúc tương đối nguyên vẹn.
Qua quá trình khảo sát, khai quật và nghiên cứu của các cơ quan chuyên môn cùng các nhà khoa học trong và ngoài nước cho thấy, Tháp Phú Diên được xác định có niên đại khoảng đầu thế kỷ VIII, là một khối kiến trúc hình chữ nhật, không có mái che (chóp) được xây bằng vật liệu duy nhất là gạch, diện tích khoảng trên 30m2, chính giữa 4 bức tường của di tích được thiết kế 4 vòm cửa, riêng cửa phía Đông là cửa ra vào, ba vòm cửa Tây, Nam, Bắc là cửa giả, trang trí họa tiết hoa văn, kích thước cơ bản giống nhau.
![]() |
| Tháp Phú Diên trong quá trình khai quật và tu bổ (Ảnh:Bảo tàng Lịch sử thành phố Huế) |
Tháp Phú Diên, được xem là một trong những công trình kiến trúc có niên đại khá sớm trong lịch sử kiến trúc tháp Chămpa hiện nay, mang đậm phong cách Ấn Độ giáo, phản ánh những giá trị to lớn xét về phương diện khoa học, lịch sử, văn hóa, kỹ thuật xây dựng, đời sống tín ngưỡng. Có thể nói, Tháp Phú Diên là ngôi tháp còn khá nguyên vẹn, tính từ khu vực bắc đèo Hải Vân trở ra, như một minh chứng thể hiện sự phát triển rực rỡ của một nền văn hóa độc đáo.
Với những giá trị đặc biệt đó, ngày 28/12/2001, Bộ Văn hóa, Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đã xếp hạng Tháp Phú Diên là di tích Kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia. Đặc biệt, năm 2022, Tháp Phú Diên tiếp tục được xác lập Kỷ lục Việt Nam và Kỷ lục Thế giới với tiêu chí là tháp Chăm cổ bằng gạch chìm sâu dưới cồn cát ven biển được khai quật và bảo tồn đầu tiên.
Trong suốt hơn 25 năm qua, được sự quan tâm của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Thành ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân thành phố Huế cùng sự phối hợp của các Sở, ban, ngành, công tác bảo tồn di tích Tháp Phú Diên đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Nhiều đợt tu bổ, tôn tạo, chống xuống cấp đã được triển khai nhằm bảo vệ kiến trúc gốc của di tích trước những tác động của điều kiện tự nhiên vùng ven biển như gió, cát, hơi muối, biến động địa chất và biến đổi khí hậu.
![]() |
| Hiện trạng Tháp Phú Diên (Ảnh:Bảo tàng Lịch sử thành phố Huế) |
Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy di tích vẫn đang đứng trước nhiều nguy cơ tiềm ẩn. Những tác động từ môi trường tự nhiên, sự biến đổi của nền địa chất ven biển, độ ẩm, hơi muối cùng với quá trình biến hóa vật liệu đã và đang ảnh hưởng trực tiếp đến cấu trúc, mỹ thuật và tuổi thọ của công trình. Điều đó đặt ra yêu cầu cấp thiết phải có những giải pháp khoa học, đồng bộ và lâu dài nhằm bảo tồn di tích một cách bền vững.
Tại hội nghị, các nhà quản lý và nhà khoa học tập trung đánh giá thực trạng cấu trúc gạch nung, phân tích nguyên nhân xuống cấp và đề xuất giải pháp cứu nguy cấp thiết. Nhiều ý kiến đồng thuận cần áp dụng vật liệu hóa học chuyên dụng tiên tiến để chống phân rã, bảo quản bề mặt gạch nung mà không làm ảnh hưởng đến yếu tố gốc.
Bên cạnh đó, các nhà khoa học kiến nghị cải tiến khẩn cấp hệ thống mái che hiện tại sang kết cấu nhà vòm điều hòa không khí để cân bằng độ ẩm. Hệ thống tiêu thoát nước xung quanh móng tháp cũng cần được nâng cấp toàn diện để triệt tiêu tình trạng thẩm thấu nước ngầm biển vào thân di tích. Hội nghị cũng thống nhất định hướng hoàn thiện hồ sơ khoa học, kiến nghị xếp hạng tháp Phú Diên là Di tích quốc gia đặc biệt.
Sau Hội nghị, Sở Văn hóa và Thể thao sẽ tiếp tục chỉ đạo Bảo tàng Lịch sử tiến hành nghiên cứu, xây dựng hồ sơ, lập dự án tu bổ, tôn tạo, chống xuống cấp, nhằm bảo tồn và phát huy giá trị di tích Kiến trúc nghệ thuật Tháp Phú Diên trong thời gian tới.
Phương Anh
Tải mã QRCode
Không chỉ trong các dịp Festival, cánh diều mới được thỏa sức tung bay trên bầu trời Cố đô, mà từ lâu diều đã được xem là thú vui của những người dân xứ Huế đối với cả người lớn và trẻ em.
Chiều 29/6, Liên hiệp các Hội VHNT Thừa Thiên Huế, Hội Nhiếp ảnh Thừa Thiên Huế phối hợp với Trung tâm Festival Huế tổ chức khai mạc triển lãm ảnh mang tên “Khoảnh khắc Festival Huế 2012”, diễn ra tại 26 Lê Lợi, thành phố Huế.
Nằm trong Chương trình Phát triển Không gian Văn hóa và Chương trình Tình Sông Hương của Tạp chí Sông Hương; vào chiều ngày 28/6, Tạp chí Sông Hương đã tổ chức khai mạc phòng triển lãm tranh của các họa sĩ khuyết tật mang tên Khát vọng, diễn ra tại Tòa soạn Tạp chí, số 09 Phạm Hồng Thái, Huế.
Chiều ngày 26/6, Tạp chí Sông Hương đã tổ chức buổi họp báo giới thiệu triển lãm tranh của các họa sĩ khuyết tật mang tên “KHÁT VỌNG”, diễn ra tại Tòa soạn tạp chí, số 09 Phạm Hồng Thái, Huế.
SHO - Chiều ngày 18/6, Tạp chí Sông Hương đã tổ chức kỷ niệm 87 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam và chúc mừng các nhà thơ, nhà văn nguyên Tổng Biên tập Tạp chí Sông Hương được trao Giải thưởng Nhà nước năm 2012 và trước đó, diễn ra tại Tòa soạn Tạp chí, số 9 Phạm Hồng Thái, Huế.
Sáng ngày 11/6, tại khách sạn Mondial, 17 Nguyễn Huệ, Huế, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam và Viện Văn hóa Nghệ thuật Việt Nam với sự hỗ trợ từ Quỹ Rockefeller đồng tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế với chủ đề “Bảo tàng với di sản văn hóa ở lưu vực sông Mê Công và sông Hằng trong bối cảnh biến đổi khi hậu toàn cầu”.
SHO - Sáng ngày 11/6, Ủy ban nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế đã tổ chức Hội nghị Tổng kết Festival Huế 2012 và định hướng Festival Huế 2014.
SHO - Chiều ngày 10/6, Hội Âm nhạc Thừa Thiên Huế đã tổ chức Lễ Bế mạc Trại sáng tác ca khúc về A Lưới năm 2012, diễn ra tại thị trấn A Lưới, huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế.
Sau 6 ngày diễn ra sôi nổi, tối ngày 10/6, tại Nhà Văn hóa thành phố Huế, Liên hoan nhạc cụ truyền thống các dân tộc Việt Nam lần thứ 1 - 2012 đã Bế mạc và trao giải cho các đơn vị, cá nhân có tiết mục tham dự xuất sắc.
Sáng ngày 09/6, tại Nhà hát Duyệt Thị Đường - Đại Nội, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đã long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 30 năm Ngày thành lập (1982-2012). Đến dự có lãnh đạo Tỉnh uỷ, HĐND, UBND, UBMTTQVN tỉnh Thừa Thiên Huế; Trưởng đại diện Văn phòng UNESCO tại Hà Nội và và đại diện lãnh đạo các sở, ban ngành trong tỉnh.
Với họa phẩm “Không gian sống” của họa sỹ Lê Thánh Thư làm bìa 1, đó như là một tín hiệu khởi đầu cho bạn đọc thấy được một không khí mới lạ của Sông Hương kỳ này.
Tối ngày 5/6, tại Nhà Văn hóa thành phố Huế, Liên hoan nhạc cụ truyền thống các dân tộc Việt nam lần thứ 1 - 2012 đã chính thức khai mạc; Liên hoan do Cục Nghệ Thuật biểu diễn (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) phối hợp với Ủy ban nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế, Hội Nhạc sĩ Việt Nam tổ chức.
Tối ngày 4/6, tại Trung tâm du lịch trải nghiệm Huế Xưa - Huế Nay ở bãi đất bồi Đập Đá, thành phố Huế đã diễn ra Đêm thơ giới thiệu tác phẩm “Nợ văn” của nhà thơ, nhà báo - liệt sĩ Thúc Tề, chương trình do của Hội Nhà báo tỉnh, Liên hiệp các Hội VHNT Thừa Thiên Huế và gia đình phối hợp tổ chức.
Ý tưởng xây dựng tượng đài Nguyễn Văn Trỗi được Ban thường vụ Thành đoàn Huế khởi xướng từ đầu nhiệm kỳ thứ IX. Và phải mất đúng 6 năm sau đó, ý tưởng này mới trở thành hiện thực sau khi tượng đài bán thân Nguyễn Văn Trỗi hoàn thành và hiên ngang tọa lạc ngay giữa khu trung tâm công viên mang tên anh. Nhìn lại chặng đường ấy để thấy rằng công việc xây dựng một tượng đài hoàn toàn không hề dễ dàng. Đó là một cuộc “hành trình” thật sự, thể hiện nỗ lực cũng như quyết tâm của tuổi trẻ thành phố hôm nay.
SHO - Tối ngày 26/5, tại Đài Phát thanh - Truyền hình tỉnh Thừa Thiên Huế đã diễn ra đêm nhạc Trần Hữu Pháp - Những dòng sông tôi đã đi qua, nhân sinh nhật lần thứ 80 và kỷ niệm 37 năm ngày nhạc sĩ Trần Hữu Pháp đến sống và làm việc tại Huế.
Nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh thi sĩ Hàn Mặc Tử (22/9/1912 - 22/9/2012), Liên Hiệp các Hội VHNT Tỉnh Thừa Thiên Huế, Học viện Âm nhạc Huế và nhóm Những người Bạn Cố Đô Huế phối hợp tổ chức chương trình giới thiệu Trường ca Hàn Mặc Tử của nhạc sĩ Phạm Duy, diễn ra vào tối 25/5 tại số 1, Lê Lợi, Huế.
Vào lúc 20 giờ tối ngày 18/5, tại sân khấu nổi bến đò Cồn Tộc - bên Phá Tam Giang thơ mộng đã diễn ra diễn ra chương trình nghệ thuật khai mạc Lễ hội Sóng nước Tam Giang lần thứ hai.
Phong cảnhTam Giang là chủ đề phòng tranh của họa sĩ Đặng Mậu Triết do Liên hiệp các Hội VHNT, Hội Mỹ thuật Thừa Thiên Huế và Ủy Ban nhân dân huyện Quảng Điền phối hợp tổ chức khai mạc vào chiều ngày 16/5 tại huyện Quảng Điền - vùng quê bên Phá Tam Giang thơ mộng.
Sáng ngày 10/5, Hội Khoa học Lịch sử Thừa Thiên Huế và Bệnh viện Trung ương Huế đã phối hợp tổ chức Hội thảo Kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Giáo sư - Viện sĩ - Bác sĩ - Anh hùng lao động Tôn Thất Tùng (10/5/1912 - 10/5/2012) diễn ra tại Bệnh viện Trung ương Huế.
SHO - Lễ hội “Sóng nước Tam Giang” lần thứ 2 do UBND huyện Quảng Điền tổ chức sẽ chính thức diễn ra vào ngày 18 và 19 tháng 5 năm 2012 tại không gian thơ mộng của Phá Tam Giang, đây là hoạt động hưởng ứng năm du lịch Quốc gia Duyên hải Bắc Trung Bộ - Huế 2012.