Chiều ngày 26/8, Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Huế đã tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Thực trạng, giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị văn học dân gian các dân tộc thiểu số thành phố Huế”.
Chủ trì Hội thảo
Hội thảo là dịp đánh giá thực trạng, nhận diện những giá trị tiêu biểu của văn học dân gian các dân tộc thiểu số trên địa bàn; đồng thời đề xuất các giải pháp bảo tồn, trao truyền và phát huy di sản trong bối cảnh đời sống kinh tế - xã hội đang có nhiều thay đổi. Đây là vấn đề có ý nghĩa thiết thực cả về khoa học, văn hóa và thực tiễn, nhất là khi thành phố Huế đang bước vào giai đoạn phát triển mới, đặt ra yêu cầu ngày càng cao về bảo tồn bản sắc và phát huy nguồn lực văn hóa.
Tại thành phố Huế, văn hóa các dân tộc thiểu số trên địa bàn luôn gắn liền với văn hóa, con người của vùng đất Cố đô Huế. Cùng với hệ thống di tích lịch sử và cách mạng, văn hóa cộng đồng dân tộc thiểu số là nơi lưu giữ những giá trị tinh thần, phong tục, lễ hội, ngôn ngữ, âm nhạc, trang phục và tri thức dân gian độc đáo, góp phần làm giàu thêm bản sắc văn hóa của vùng đất Cố đô. Việc bảo tồn và phát huy những giá trị này chính là góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời xây dựng Huế trở thành thành phố văn hóa đặc trưng, xanh, thông minh và giàu bản sắc trong thời kỳ hội nhập.
Đặc biệt, khu vực miền núi phía Tây thành phố là không gian sinh tồn lâu đời của các cộng đồng Tà Ôi, Pa Cô, Cơ Tu, Pa Hy và một số dân tộc khác. Trong quá trình hình thành và phát triển, các cộng đồng đã sáng tạo, gìn giữ và trao truyền một kho tàng văn học dân gian phong phú với truyện cổ, truyện kể, sử thi, truyện thơ, dân ca, tục ngữ, câu đố, lời nói vần, các bài hát nghi lễ và nhiều hình thức diễn xướng dân gian khác. Việc bảo tồn văn học dân gian chính là bảo tồn bản sắc, ký ức và sức sống văn hóa của cộng đồng, góp phần làm phong phú diện mạo văn hóa thành phố Huế.
Tuy nhiên quá trình giao lưu, hội nhập, biến đổi đời sống kinh tế - xã hội và sự thay đổi không gian sinh hoạt văn hóa truyền thống đang tác động mạnh đến quá trình trao truyền di sản. Nhiều nghệ nhân, người am hiểu văn hóa dân gian đã cao tuổi; lực lượng kế cận còn mỏng. Một số hình thức diễn xướng, sinh hoạt cộng đồng và phương thức truyền dạy có nguy cơ bị gián đoạn. Nhiều tác phẩm, câu chuyện, lời hát hiện vẫn chủ yếu được lưu giữ trong trí nhớ của nghệ nhân hoặc nằm rải rác trong các nguồn tư liệu. Đáng lưu ý, công tác bảo tồn ở một số nơi vẫn thiên về sưu tầm, lưu giữ, trong khi chưa chú trọng đúng mức đến trao truyền, thực hành và phát huy.
|
|
| TS. Hồ Thắng - Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy trình bày tham luận tại Hội thảo |
Trong thời gian qua, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố Huế đã thực hiện nhiều chính sách về phát triển văn hóa Huế, con người Huế, trong đó có ưu tiên các chính sách về văn hóa dân tộc thiểu số trên địa bàn. Chương trình hành động số 33-CTr/TU, ngày 7/5/2026 của Thành ủy Huế về triển khai thực hiện Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị đã khẳng định: Xây dựng hệ sinh thái văn hóa gắn sáng tạo; nhận diện, bảo tồn và khai thác hiệu quả tài nguyên văn hóa, trong đó nhấn mạnh nội dung về khai thác hiệu quả tài nguyên văn hóa số và bảo tồn phát huy bản sắc văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số. Chú trọng đào tạo nguồn nhân lực trẻ, đặc biệt là nghệ sĩ người dân tộc thiểu số và nghệ sĩ đang sinh sống, công tác tại vùng khó khăn. Có cơ chế khích lệ, đãi ngộ đặc thù đối với các hạt nhân văn nghệ không chuyên và nghệ sĩ đang trực tiếp giữ gìn bản sắc văn hóa địa phương tại các vùng khó khăn trên địa bàn thành phố Huế. Thành phố đã xác định rõ mục tiêu bảo tồn và phát huy văn hóa nói chung cũng như văn hóa các dân tộc thiểu số nói riêng gắn liền với sự phát triển bền vững. Trọng tâm là kết hợp bảo tồn với phát triển du lịch cộng đồng - du lịch trải nghiệm, để di sản trở thành nguồn lực kinh tế - xã hội. Đồng thời, đưa văn hóa dân tộc thiểu số trở thành điểm nhấn trong bản sắc Huế, góp phần làm giàu thêm hình ảnh Cố đô trong lòng bạn bè quốc tế, nhằm tạo sức sống mới cho văn hóa dân tộc trong nhịp sống hội nhập.
|
|
|
Tiến sĩ Nguyễn Thị Sửu - Thành ủy viên - Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH thành phố Huế phát biểu tham luận tại hội thảo |
Hội thảo đã tập trung thảo luận một số vấn đề lớn như nhận diện, nghiên cứu và đánh giá giá trị văn học dân gian. Các tác giả tập trung làm rõ những giá trị tiêu biểu của văn học dân gian Tà Ôi, Pa Cô, Cơ Tu; đồng thời nhìn lại quá trình sưu tầm, nghiên cứu, biên soạn và xuất bản trong nhiều thập niên qua. Các nghiên cứu cũng cho thấy văn học dân gian chứa đựng những giá trị lịch sử, văn hóa, nghệ thuật, ngôn ngữ, giáo dục, đạo đức, tri thức bản địa và ký ức cộng đồng. Đây là cơ sở khoa học quan trọng để tiếp tục kiểm kê, phân loại, lập hồ sơ, xây dựng cơ sở dữ liệu và xác định những giá trị cần ưu tiên bảo tồn.
Hội thảo cũng đã chỉ ra việc thực hiện chủ trương, chính sách và quản lý nhà nước. Các tham luận về vận dụng Nghị quyết số 80-NQ/TW, công tác quản lý nhà nước và vai trò của các cơ quan, thiết chế văn hóa đã đặt vấn đề bảo tồn văn học dân gian trong tổng thể chiến lược phát triển văn hóa, con người và phát triển bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Hội thảo cũng đã phản ánh thực trạng từ cơ sở về những kết quả, khó khăn và vấn đề đặt ra trong thực tiễn. Đó là tình trạng tư liệu còn phân tán, công tác sưu tầm chưa đồng đều, đội ngũ kế cận còn thiếu, hoạt động truyền dạy chưa thường xuyên, không gian thực hành văn hóa có nhiều thay đổi và nguồn lực đầu tư hạn chế. Từ đó, các địa phương đề xuất những giải pháp thiết thực như tăng cường kiểm kê, sưu tầm, số hóa tư liệu, hỗ trợ nghệ nhân, phục hồi không gian diễn xướng, đưa văn hóa dân gian vào giáo dục, phát huy vai trò thiết chế văn hóa cơ sở và nâng cao nhận thức cộng đồng.
![]() |
Vấn đề về chuyển đổi số và phát huy văn học dân gian gắn với phát triển văn hóa, du lịch cộng đồng được chú trọng tại hội thảo. Chuyển đổi số mở ra nhiều khả năng trong ghi âm, ghi hình, số hóa, lưu trữ, xây dựng cơ sở dữ liệu và quảng bá văn học dân gian. Đồng thời, các giá trị văn học dân gian có thể trở thành chất liệu để xây dựng sản phẩm văn hóa, du lịch cộng đồng, hoạt động giáo dục và truyền thông về bản sắc địa phương.
Những ý kiến thiết thực, những giải pháp đề ra tại hội thảo góp phần để văn học dân gian thành phố Huế không chỉ được lưu giữ trong sách vở, hố sơ hay ký ức mà tiếp tục được trao truyền, thực hành, sáng tạo và lan tỏa trong đời sống đương đại.
Phương Anh
Tải mã QRCode
Năm nay, Tháng hành động vì trẻ em mang chủ đề ý nghĩa "Hành động thiết thực, ưu tiên nguồn lực cho trẻ em". Đây là lời kêu gọi mạnh mẽ khơi dậy trách nhiệm chung của toàn xã hội trong việc thực hiện phong trào "Toàn dân chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em".
Theo kế hoạch, sáng 31/05, UBND tỉnh đã tổ chức họp báo thường kỳ tháng 05/2024, nhằm thông tin báo cáo tóm tắt về tình hình kinh tế xã hội tháng 5 và một số nhiệm vụ trọng tâm tháng 6 và quý II năm 2024.
Sáng 22/5 (15/4 ÂL), tại Tổ đình Từ Đàm, Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Thừa Thiên Huế trang nghiêm tổ chức Đại lễ Phật đản Phật lịch 2568.
Tối 18/5, tại di tích quốc gia đặc biệt Đình làng Dương Nỗ, xã Phú Dương, thành phố Huế, Sở Văn hóa và Thể thao Thừa Thiên – Huế tổ chức khai mạc Ngày hội làng Dương Nỗ với chủ đề “Dương Nỗ - Hành trình Tháng Năm”, nhân kỷ niệm 134 năm Ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2024).
Nhân kỷ niệm 134 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 – 19/5/2024), sáng 17/5, Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh long trọng tổ chức lễ dâng hoa lên Người tại Bảo tàng Hồ Chí Minh Thừa Thiên Huế.
Chiều ngày 15/5,tại hội trường UBND tỉnh Thừa Thiên Huế, BTC Festival Huế tổ chức Lễ ký kết hợp đồng tài trợ với danh vị “Tài trợ Đồng” cùng 3 đơn vị: Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank) và Tập đoàn BRG.
Chiều ngày 13/5, tại hội trường tỉnh Thừa Thiên Huế, BTC Festival Huế 2024 và Công ty TNHH Bia Carlsberg Việt Nam tổ chức ký hợp đồng tài trợ.
Theo thông tin từ Sở Văn hóa Thể thao tỉnh, Ngày hội làng Dương Nỗ với chủ đề: "Dương Nỗ - Hành trình tháng Năm" diễn ra từ ngày 18 - đến 20/ 5 với nhiều chương trình đặc sắc và hoạt động ý nghĩa.
Tối ngày 11/5/2024, tại Phủ Nội Vụ, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đã tổ chức chương trình “Thơ Nguyễn Duy với Huế" giới thiệu các thi phẩm trong tập thơ “Thời gian đi xám mặt đỉnh đồng", đây là tập thơ viết về Huế của nhà thơ Nguyễn Duy.
Thường trực HĐND tỉnh vừa cho biết, sẽ tổ chức kỳ họp chuyên đề lần thứ 17, HĐND tỉnh khóa VII, nhiệm kỳ 2016 – 2021. Theo đó, kỳ họp dự kiến diễn ra trong 01 buổi, họp phiên trù bị vào lúc 7h50' và khai mạc vào lúc 8h00' ngày 14 tháng 5 năm 2024 (thứ Ba).
Chiều 10/5, Sở Văn hóa & Thể thao Thừa Thiên Huế; Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm cùng Hội NSNA Việt Nam đã phối hợp tổ chức Lễ Khai mạc giao lưu, sáng tác ảnh tại Thừa Thiên Huế. Đây là hoạt động nằm trong khuôn khổ sự kiện cuộc thi và triển lãm ảnh nghệ thuật Việt Nam năm 2024.
Chiều ngày 09/5, tại Hà Nội, UBND tỉnh Thừa Thiên Huế phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Bộ Ngoại giao; Bộ Thông tin và Truyền thông tổ chức họp báo giới thiệu Festival Huế 2024 và tuần lễ Festival nghệ thuật Quốc tế Huế 2024 (07/6 – 12/6/2024).
Sáng ngày 9/5, tại Hà Nội, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) công bố Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh PCI năm 2023. Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Phương tham dự Hội nghị.
Hội nghị Toàn thể lần thứ 10 của Ủy ban Chương trình Ký ức Thế giới Khu vực Châu Á - Thái Bình Dương của UNESCO được tổ chức tại Mông Cổ. Trong phiên họp ngày 8/5/2024, Hội nghị tập trung xem xét 20 hồ sơ có giá trị về nhiều mặt và đạt các tiêu chí về ý nghĩa trong khu vực, tính độc bản và tính quý hiếm. Việt Nam có 1 hồ sơ Những bản đúc nổi trên chín đỉnh đồng ở Hoàng Cung Huế (hay còn có tên gọi khác Cửu đỉnh – Hoàng Cung Huế) được xem xét trong đợt này.
Chiều ngày 07/5, UVTV Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nguyễn Thanh Bình đã có buổi làm việc với Công ty TNHH Mar6 Studios về dự án phim điện ảnh “Hoàng Hậu Cuối Cùng".
Ngày 7/5, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh Thừa Thiên Huế đã chủ trì, phối hợp với Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Thừa Thiên Huế tổ chức Lễ phát động cuộc thi viết "Tìm hiểu về biên giới tỉnh Thừa Thiên Huế và truyền thống 60 năm BĐBP tỉnh Thừa Thiên Huế" và cuộc thi ảnh "Tự hào biên giới, biển đảo quê hương Thừa Thiên Huế" năm 2024.
Sáng ngày 04/5, Trường Cao đẳng Huế tổ chức Hội nghị quán triệt Chỉ thị 42-CT/TU ngày 08/8/2023 của Ban thường vụ Tỉnh ủy và thông tin về định hướng xây dựng, phát triển tỉnh Thừa Thiên Huế đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 và hưởng ứng Lễ phát động ủng hộ Quỹ Bảo tồn Di sản Huế.
Chiều 3/5 tại UBND xã Vinh Xuân, huyện Phú Vang, Hội Nhà văn Thừa Thiên phối hợp UBND xã Vinh Xuân tổ chức khai mạc Trại sáng tác Văn học “Vinh Xuân – Mùa biển gọi” năm 2024.