Chiều ngày 26/8, Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Huế đã tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Thực trạng, giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị văn học dân gian các dân tộc thiểu số thành phố Huế”.
Chủ trì Hội thảo
Hội thảo là dịp đánh giá thực trạng, nhận diện những giá trị tiêu biểu của văn học dân gian các dân tộc thiểu số trên địa bàn; đồng thời đề xuất các giải pháp bảo tồn, trao truyền và phát huy di sản trong bối cảnh đời sống kinh tế - xã hội đang có nhiều thay đổi. Đây là vấn đề có ý nghĩa thiết thực cả về khoa học, văn hóa và thực tiễn, nhất là khi thành phố Huế đang bước vào giai đoạn phát triển mới, đặt ra yêu cầu ngày càng cao về bảo tồn bản sắc và phát huy nguồn lực văn hóa.
Tại thành phố Huế, văn hóa các dân tộc thiểu số trên địa bàn luôn gắn liền với văn hóa, con người của vùng đất Cố đô Huế. Cùng với hệ thống di tích lịch sử và cách mạng, văn hóa cộng đồng dân tộc thiểu số là nơi lưu giữ những giá trị tinh thần, phong tục, lễ hội, ngôn ngữ, âm nhạc, trang phục và tri thức dân gian độc đáo, góp phần làm giàu thêm bản sắc văn hóa của vùng đất Cố đô. Việc bảo tồn và phát huy những giá trị này chính là góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời xây dựng Huế trở thành thành phố văn hóa đặc trưng, xanh, thông minh và giàu bản sắc trong thời kỳ hội nhập.
Đặc biệt, khu vực miền núi phía Tây thành phố là không gian sinh tồn lâu đời của các cộng đồng Tà Ôi, Pa Cô, Cơ Tu, Pa Hy và một số dân tộc khác. Trong quá trình hình thành và phát triển, các cộng đồng đã sáng tạo, gìn giữ và trao truyền một kho tàng văn học dân gian phong phú với truyện cổ, truyện kể, sử thi, truyện thơ, dân ca, tục ngữ, câu đố, lời nói vần, các bài hát nghi lễ và nhiều hình thức diễn xướng dân gian khác. Việc bảo tồn văn học dân gian chính là bảo tồn bản sắc, ký ức và sức sống văn hóa của cộng đồng, góp phần làm phong phú diện mạo văn hóa thành phố Huế.
Tuy nhiên quá trình giao lưu, hội nhập, biến đổi đời sống kinh tế - xã hội và sự thay đổi không gian sinh hoạt văn hóa truyền thống đang tác động mạnh đến quá trình trao truyền di sản. Nhiều nghệ nhân, người am hiểu văn hóa dân gian đã cao tuổi; lực lượng kế cận còn mỏng. Một số hình thức diễn xướng, sinh hoạt cộng đồng và phương thức truyền dạy có nguy cơ bị gián đoạn. Nhiều tác phẩm, câu chuyện, lời hát hiện vẫn chủ yếu được lưu giữ trong trí nhớ của nghệ nhân hoặc nằm rải rác trong các nguồn tư liệu. Đáng lưu ý, công tác bảo tồn ở một số nơi vẫn thiên về sưu tầm, lưu giữ, trong khi chưa chú trọng đúng mức đến trao truyền, thực hành và phát huy.
|
|
| TS. Hồ Thắng - Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy trình bày tham luận tại Hội thảo |
Trong thời gian qua, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố Huế đã thực hiện nhiều chính sách về phát triển văn hóa Huế, con người Huế, trong đó có ưu tiên các chính sách về văn hóa dân tộc thiểu số trên địa bàn. Chương trình hành động số 33-CTr/TU, ngày 7/5/2026 của Thành ủy Huế về triển khai thực hiện Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị đã khẳng định: Xây dựng hệ sinh thái văn hóa gắn sáng tạo; nhận diện, bảo tồn và khai thác hiệu quả tài nguyên văn hóa, trong đó nhấn mạnh nội dung về khai thác hiệu quả tài nguyên văn hóa số và bảo tồn phát huy bản sắc văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số. Chú trọng đào tạo nguồn nhân lực trẻ, đặc biệt là nghệ sĩ người dân tộc thiểu số và nghệ sĩ đang sinh sống, công tác tại vùng khó khăn. Có cơ chế khích lệ, đãi ngộ đặc thù đối với các hạt nhân văn nghệ không chuyên và nghệ sĩ đang trực tiếp giữ gìn bản sắc văn hóa địa phương tại các vùng khó khăn trên địa bàn thành phố Huế. Thành phố đã xác định rõ mục tiêu bảo tồn và phát huy văn hóa nói chung cũng như văn hóa các dân tộc thiểu số nói riêng gắn liền với sự phát triển bền vững. Trọng tâm là kết hợp bảo tồn với phát triển du lịch cộng đồng - du lịch trải nghiệm, để di sản trở thành nguồn lực kinh tế - xã hội. Đồng thời, đưa văn hóa dân tộc thiểu số trở thành điểm nhấn trong bản sắc Huế, góp phần làm giàu thêm hình ảnh Cố đô trong lòng bạn bè quốc tế, nhằm tạo sức sống mới cho văn hóa dân tộc trong nhịp sống hội nhập.
|
|
|
Tiến sĩ Nguyễn Thị Sửu - Thành ủy viên - Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH thành phố Huế phát biểu tham luận tại hội thảo |
Hội thảo đã tập trung thảo luận một số vấn đề lớn như nhận diện, nghiên cứu và đánh giá giá trị văn học dân gian. Các tác giả tập trung làm rõ những giá trị tiêu biểu của văn học dân gian Tà Ôi, Pa Cô, Cơ Tu; đồng thời nhìn lại quá trình sưu tầm, nghiên cứu, biên soạn và xuất bản trong nhiều thập niên qua. Các nghiên cứu cũng cho thấy văn học dân gian chứa đựng những giá trị lịch sử, văn hóa, nghệ thuật, ngôn ngữ, giáo dục, đạo đức, tri thức bản địa và ký ức cộng đồng. Đây là cơ sở khoa học quan trọng để tiếp tục kiểm kê, phân loại, lập hồ sơ, xây dựng cơ sở dữ liệu và xác định những giá trị cần ưu tiên bảo tồn.
Hội thảo cũng đã chỉ ra việc thực hiện chủ trương, chính sách và quản lý nhà nước. Các tham luận về vận dụng Nghị quyết số 80-NQ/TW, công tác quản lý nhà nước và vai trò của các cơ quan, thiết chế văn hóa đã đặt vấn đề bảo tồn văn học dân gian trong tổng thể chiến lược phát triển văn hóa, con người và phát triển bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Hội thảo cũng đã phản ánh thực trạng từ cơ sở về những kết quả, khó khăn và vấn đề đặt ra trong thực tiễn. Đó là tình trạng tư liệu còn phân tán, công tác sưu tầm chưa đồng đều, đội ngũ kế cận còn thiếu, hoạt động truyền dạy chưa thường xuyên, không gian thực hành văn hóa có nhiều thay đổi và nguồn lực đầu tư hạn chế. Từ đó, các địa phương đề xuất những giải pháp thiết thực như tăng cường kiểm kê, sưu tầm, số hóa tư liệu, hỗ trợ nghệ nhân, phục hồi không gian diễn xướng, đưa văn hóa dân gian vào giáo dục, phát huy vai trò thiết chế văn hóa cơ sở và nâng cao nhận thức cộng đồng.
![]() |
Vấn đề về chuyển đổi số và phát huy văn học dân gian gắn với phát triển văn hóa, du lịch cộng đồng được chú trọng tại hội thảo. Chuyển đổi số mở ra nhiều khả năng trong ghi âm, ghi hình, số hóa, lưu trữ, xây dựng cơ sở dữ liệu và quảng bá văn học dân gian. Đồng thời, các giá trị văn học dân gian có thể trở thành chất liệu để xây dựng sản phẩm văn hóa, du lịch cộng đồng, hoạt động giáo dục và truyền thông về bản sắc địa phương.
Những ý kiến thiết thực, những giải pháp đề ra tại hội thảo góp phần để văn học dân gian thành phố Huế không chỉ được lưu giữ trong sách vở, hố sơ hay ký ức mà tiếp tục được trao truyền, thực hành, sáng tạo và lan tỏa trong đời sống đương đại.
Phương Anh
Tải mã QRCode
Sáng 15/4, tại Hà Nội, Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tại Việt Nam phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu phát triển và Hỗ trợ cộng đồng (CECODES) tổ chức hội nghị công bố Chỉ số hiệu quả quản trị và hành chính công cấp tỉnh (PAPI) năm 2024.
Ủy ban nhân dân thành phố Huế vừa ban hành Kế hoạch khai chương trình kích cầu phát triển du lịch trong năm 2025.
Sáng 13/4, Trường Đại học Luật - Đại học Huế đã long trọng tổ chức buổi lễ kỷ niệm 10 năm ngày thành lập (2015-2025), đánh dấu 68 năm xây dựng và phát triển (1957-2025). Nhân dịp này, trường đã vinh dự đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba do Chủ tịch nước trao tặng.
Tối 9/4 tại Nhà hát sông Hương (TP Huế), Bộ Công an tổ chức Hội diễn nghệ thuật quần chúng Công an nhân dân lần thứ XIII năm 2025 khu vực 3.
Theo kết quả tại Hội nghị công bố chỉ số hài lòng của người dân, tổ chức đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước (SIPAS) và chỉ số cải cách hành chính (PAR Index) năm 2024 được Bộ Nội vụ tổ chức vào sáng ngày 6/4, thành phố Huế tăng 17 bậc về chỉ số SIPAS và nằm trong Top 10 cả nước về chỉ số PAR Index.
Ngô nương mạc xướng tiêu tiêu khúc Thử khứ Giang Nam hựu vạn trùng
Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Chính phủ nước Cộng hòa xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam vừa có thông báo về việc để quốc tang đồng chí Khamtay Siphandone.
Biết đâu nguồn cội như một khúc du ca phiêu bồng cất lên giữa những câu chuyện kể hoài kể mãi. Tại Gác Trịnh, vào chiều tối ngày 01/04/2025 đã diễn ra một đêm nhạc tưởng nhớ 24 năm nhạc sĩ Trịnh Công Sơn rời cõi tạm.
Kinh tế Huế đang có những bước phát triển đột phá khi 3 tháng đầu năm 2025, chỉ số GRDP - tổng sản phẩm trên địa bàn - cán đích 9.9%. Tiếp đà này, dự báo tốc độ phát triển KTXH của Huế sẽ vượt xa dự đoán 8%, hứa hẹn chạm mốc 2 con số.
Sáng 26/3, Thành ủy - HĐND - UBND - Ủy ban mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Huế tổ chức trọng thể Lễ kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng Huế (26/3/1975-26/3/2025) và 95 năm thành lập Đảng bộ thành phố Huế (4/1930 - 4/2025).
Tối ngày 25/3, tại sân khấu bán thực cảnh ven sông Hương đã diễn ra Lễ khai mạc năm Du lịch quốc gia - Huế 2025 với chủ đề “Huế - Kinh đô xưa, vận hội mới”.
Hàng loạt dự án trọng điểm trên địa bàn thành phố Huế động thổ, khởi công và khánh thành, nhân dịp kỉ niệm 50 năm Ngày Giải phóng quê hương. Sau khi chính thức được công nhận là thành phố trực thuộc Trung Ương, Huế khởi sắc về nhiều mặt, nhất là kinh tế và du lịch.
Sáng 24/3, Thành ủy, HĐND, UBND, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Huế long trọng tổ chức Lễ dâng hương, dâng hoa tại Nghĩa trang Liệt sĩ thành phố nhân dịp kỷ niệm 50 năm Ngày giải phóng quê hương Thừa Thiên Huế (Nay là thành phố Huế) (26/3/1975 - 26/3/2025).
Lễ khai mạc Năm Du lịch Quốc gia – Huế 2025 với chương trình nghệ thuật có Chủ đề: “Lời tự tình dòng sông” sẽ diễn ra vào ngày 25 tháng 3 năm 2025 tại sân khấu bờ Sông Hương phía trước trường Quốc Học (12 Lê Lợi, TP Huế).
Nhân kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng quê hương (26/3/1975-26/3/2025) và 95 năm thành lập Đảng bộ thành phố Huế (tháng 4/1930 - tháng 4/2025), nhiều dự án trọng điểm trên địa bàn sẽ được động thổ, khởi công và đưa vào hoạt động nhằm chào đón sự kiện quan trọng này.
Sáng ngày 17/3, tại trụ sở UBND thành phố Huế, Đảng bộ các cơ quan Thành phố Huế đã tổ chức công bố quyết định thành lập Đảng bộ Hội đồng nhân dân Thành phố Huế nhiệm kỳ 2020-2025. Hội nghị do Phó bí thư Thường trực Thành ủy Huế Phạm Đức Tiến chủ trì.
Sáng 10/03 (nhằm ngày 11 tháng 02 Âm lịch), Thành phố Huế tổ chức lễ tế đàn xã tắc tại Di tích Đàn Xã Tắc – phường Thuận Hòa, Quận Phú Xuân. Đây là nghi lễ truyền thống được duy trì để bày tỏ lòng thành kính đối với thần Đất (Xã) và thần Ngũ Cốc (Tắc).