Chiều ngày 26/8, Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Huế đã tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Thực trạng, giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị văn học dân gian các dân tộc thiểu số thành phố Huế”.
Chủ trì Hội thảo
Hội thảo là dịp đánh giá thực trạng, nhận diện những giá trị tiêu biểu của văn học dân gian các dân tộc thiểu số trên địa bàn; đồng thời đề xuất các giải pháp bảo tồn, trao truyền và phát huy di sản trong bối cảnh đời sống kinh tế - xã hội đang có nhiều thay đổi. Đây là vấn đề có ý nghĩa thiết thực cả về khoa học, văn hóa và thực tiễn, nhất là khi thành phố Huế đang bước vào giai đoạn phát triển mới, đặt ra yêu cầu ngày càng cao về bảo tồn bản sắc và phát huy nguồn lực văn hóa.
Tại thành phố Huế, văn hóa các dân tộc thiểu số trên địa bàn luôn gắn liền với văn hóa, con người của vùng đất Cố đô Huế. Cùng với hệ thống di tích lịch sử và cách mạng, văn hóa cộng đồng dân tộc thiểu số là nơi lưu giữ những giá trị tinh thần, phong tục, lễ hội, ngôn ngữ, âm nhạc, trang phục và tri thức dân gian độc đáo, góp phần làm giàu thêm bản sắc văn hóa của vùng đất Cố đô. Việc bảo tồn và phát huy những giá trị này chính là góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời xây dựng Huế trở thành thành phố văn hóa đặc trưng, xanh, thông minh và giàu bản sắc trong thời kỳ hội nhập.
Đặc biệt, khu vực miền núi phía Tây thành phố là không gian sinh tồn lâu đời của các cộng đồng Tà Ôi, Pa Cô, Cơ Tu, Pa Hy và một số dân tộc khác. Trong quá trình hình thành và phát triển, các cộng đồng đã sáng tạo, gìn giữ và trao truyền một kho tàng văn học dân gian phong phú với truyện cổ, truyện kể, sử thi, truyện thơ, dân ca, tục ngữ, câu đố, lời nói vần, các bài hát nghi lễ và nhiều hình thức diễn xướng dân gian khác. Việc bảo tồn văn học dân gian chính là bảo tồn bản sắc, ký ức và sức sống văn hóa của cộng đồng, góp phần làm phong phú diện mạo văn hóa thành phố Huế.
Tuy nhiên quá trình giao lưu, hội nhập, biến đổi đời sống kinh tế - xã hội và sự thay đổi không gian sinh hoạt văn hóa truyền thống đang tác động mạnh đến quá trình trao truyền di sản. Nhiều nghệ nhân, người am hiểu văn hóa dân gian đã cao tuổi; lực lượng kế cận còn mỏng. Một số hình thức diễn xướng, sinh hoạt cộng đồng và phương thức truyền dạy có nguy cơ bị gián đoạn. Nhiều tác phẩm, câu chuyện, lời hát hiện vẫn chủ yếu được lưu giữ trong trí nhớ của nghệ nhân hoặc nằm rải rác trong các nguồn tư liệu. Đáng lưu ý, công tác bảo tồn ở một số nơi vẫn thiên về sưu tầm, lưu giữ, trong khi chưa chú trọng đúng mức đến trao truyền, thực hành và phát huy.
|
|
| TS. Hồ Thắng - Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy trình bày tham luận tại Hội thảo |
Trong thời gian qua, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố Huế đã thực hiện nhiều chính sách về phát triển văn hóa Huế, con người Huế, trong đó có ưu tiên các chính sách về văn hóa dân tộc thiểu số trên địa bàn. Chương trình hành động số 33-CTr/TU, ngày 7/5/2026 của Thành ủy Huế về triển khai thực hiện Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị đã khẳng định: Xây dựng hệ sinh thái văn hóa gắn sáng tạo; nhận diện, bảo tồn và khai thác hiệu quả tài nguyên văn hóa, trong đó nhấn mạnh nội dung về khai thác hiệu quả tài nguyên văn hóa số và bảo tồn phát huy bản sắc văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số. Chú trọng đào tạo nguồn nhân lực trẻ, đặc biệt là nghệ sĩ người dân tộc thiểu số và nghệ sĩ đang sinh sống, công tác tại vùng khó khăn. Có cơ chế khích lệ, đãi ngộ đặc thù đối với các hạt nhân văn nghệ không chuyên và nghệ sĩ đang trực tiếp giữ gìn bản sắc văn hóa địa phương tại các vùng khó khăn trên địa bàn thành phố Huế. Thành phố đã xác định rõ mục tiêu bảo tồn và phát huy văn hóa nói chung cũng như văn hóa các dân tộc thiểu số nói riêng gắn liền với sự phát triển bền vững. Trọng tâm là kết hợp bảo tồn với phát triển du lịch cộng đồng - du lịch trải nghiệm, để di sản trở thành nguồn lực kinh tế - xã hội. Đồng thời, đưa văn hóa dân tộc thiểu số trở thành điểm nhấn trong bản sắc Huế, góp phần làm giàu thêm hình ảnh Cố đô trong lòng bạn bè quốc tế, nhằm tạo sức sống mới cho văn hóa dân tộc trong nhịp sống hội nhập.
|
|
|
Tiến sĩ Nguyễn Thị Sửu - Thành ủy viên - Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH thành phố Huế phát biểu tham luận tại hội thảo |
Hội thảo đã tập trung thảo luận một số vấn đề lớn như nhận diện, nghiên cứu và đánh giá giá trị văn học dân gian. Các tác giả tập trung làm rõ những giá trị tiêu biểu của văn học dân gian Tà Ôi, Pa Cô, Cơ Tu; đồng thời nhìn lại quá trình sưu tầm, nghiên cứu, biên soạn và xuất bản trong nhiều thập niên qua. Các nghiên cứu cũng cho thấy văn học dân gian chứa đựng những giá trị lịch sử, văn hóa, nghệ thuật, ngôn ngữ, giáo dục, đạo đức, tri thức bản địa và ký ức cộng đồng. Đây là cơ sở khoa học quan trọng để tiếp tục kiểm kê, phân loại, lập hồ sơ, xây dựng cơ sở dữ liệu và xác định những giá trị cần ưu tiên bảo tồn.
Hội thảo cũng đã chỉ ra việc thực hiện chủ trương, chính sách và quản lý nhà nước. Các tham luận về vận dụng Nghị quyết số 80-NQ/TW, công tác quản lý nhà nước và vai trò của các cơ quan, thiết chế văn hóa đã đặt vấn đề bảo tồn văn học dân gian trong tổng thể chiến lược phát triển văn hóa, con người và phát triển bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Hội thảo cũng đã phản ánh thực trạng từ cơ sở về những kết quả, khó khăn và vấn đề đặt ra trong thực tiễn. Đó là tình trạng tư liệu còn phân tán, công tác sưu tầm chưa đồng đều, đội ngũ kế cận còn thiếu, hoạt động truyền dạy chưa thường xuyên, không gian thực hành văn hóa có nhiều thay đổi và nguồn lực đầu tư hạn chế. Từ đó, các địa phương đề xuất những giải pháp thiết thực như tăng cường kiểm kê, sưu tầm, số hóa tư liệu, hỗ trợ nghệ nhân, phục hồi không gian diễn xướng, đưa văn hóa dân gian vào giáo dục, phát huy vai trò thiết chế văn hóa cơ sở và nâng cao nhận thức cộng đồng.
![]() |
Vấn đề về chuyển đổi số và phát huy văn học dân gian gắn với phát triển văn hóa, du lịch cộng đồng được chú trọng tại hội thảo. Chuyển đổi số mở ra nhiều khả năng trong ghi âm, ghi hình, số hóa, lưu trữ, xây dựng cơ sở dữ liệu và quảng bá văn học dân gian. Đồng thời, các giá trị văn học dân gian có thể trở thành chất liệu để xây dựng sản phẩm văn hóa, du lịch cộng đồng, hoạt động giáo dục và truyền thông về bản sắc địa phương.
Những ý kiến thiết thực, những giải pháp đề ra tại hội thảo góp phần để văn học dân gian thành phố Huế không chỉ được lưu giữ trong sách vở, hố sơ hay ký ức mà tiếp tục được trao truyền, thực hành, sáng tạo và lan tỏa trong đời sống đương đại.
Phương Anh
Tải mã QRCode
Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ CNTT Việt Nam (VINASA) vừa khởi xướng và tổ chức Giải thưởng Thành phố thông minh Việt Nam. Thành phố Huế tham gia giải với hạng mục đặc biệt “Đô thị đáng sống” được bình chọn trực tuyến bởi chính người dân.
Chào mừng kỷ niệm 20 năm Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23/11/2005 – 23/11/2025) và Kỷ niệm 7 năm thành lập Bảo tàng Mỹ thuật Huế (12/11/2018 – 12/11/2025), Bảo tàng Mỹ thuật Huế đã giới thiệu đến công chúng những tác phẩm sưu tầm trong thời gian qua tại buổi khai mạc Triển lãm với chủ đề Tác phẩm mỹ thuật – Sưu tập của bảo tàng Mỹ thuật Huế vào chiều ngày 12/11/2025.
Trong khuôn khổ “Năm Du Lịch Quốc Gia 2025”, tại Thành Phố Hồ Chí Minh và Thành Phố Huế sẽ diễn ra tuần lễ sự kiện “100 Flavors – Michelin-Starred Chefs”.
Ngày 10/11, đồng chí Nguyễn Đình Trung - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Huế cùng đoàn công tác thành phố Huế đã đến kiểm tra tiến độ đầu tư xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS tại các xã A Lưới 3, A Lưới.
Sáng 9/11, các xã, phường trên toàn địa bàn thành phố đồng loạt ra quân khắc phục môi trường gắn với phong trào “Ngày Chủ nhật xanh”. Lãnh đạo thành phố Huế đã trực tiếp kiểm tra, thăm, động viên các địa phương, đơn vị đồng loạt ra quân tổng vệ sinh môi trường trên toàn địa bàn thành phố.
Hiện nay trên địa bàn thành phố Huế tồn đọng một số lượng lớn rác thải trên nhiều tuyến phố và nhiều địa điểm khác chưa được xử lý. Nhằm giải quyết kịp thời, triệt để công tác vệ sinh môi trường do ảnh hưởng của lũ lụt, ngày 7/11, Ủy ban Nhân dân thành phố Huế đã có công văn khắc phục hậu quả lũ lụt gắn với phong trào “Ngày Chủ nhật xanh”.
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Công điện số 210/CĐ-TTg ngày 6/11/2025 chỉ đạo các bộ ngành, địa phương tập trung triển khai các biện pháp khẩn cấp ứng phó bão số 13 và mưa lũ do bão; trong đó yêu cầu tổ chức sơ tán, di dời triệt để dân cư tại các khu vực nguy hiểm; tuyệt đối không để người dân ở lại trên tàu thuyền, lồng bè; hoàn thành trước khi bão ảnh hưởng trực tiếp, nhưng phải trước 15 giờ hôm nay.
Sáng 6/11, tại Sở Chỉ huy tiền phương đặt tại Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Gia Lai, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo phòng thủ dân sự quốc gia chủ trì cuộc họp trực tiếp kết hợp trực tuyến triển khai khẩn cấp các biện pháp ứng phó cơn bão số 13 (bão Kalmeagi).
Ban chỉ huy phòng thủ dân sự vừa có công văn gửi Thủ tướng Chính phủ kịch bản công tác khắc phục hậu quả mưa lũ vừa qua và triển khai ứng phó với bão số 13 mưa lớn, lũ từ ngày 6 – 9/11/2015.
Sáng 5/11, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia, chủ trì cuộc họp trực tiếp kết nối trực tuyến với các tỉnh, thành phố về triển khai công tác ứng phó với bão số 13 (bão Kalmaegi).
Sáng ngày 5/11, UBND thành phố tổ chức trao tặng bằng khen của Chủ tịch UBND thành phố (đợt 1) cho các tập thể có thành tích xuất sắc trong công tác phòng, chống, khắc phục hậu quả do mưa lũ năm 2025.
Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đố Huế vừa cho biết, một đoạn tường Hoàng Thành Huế tại khu vực đường Đặng Thái Thân đã bất ngờ đổ sập do tình hình mưa lũ kéo dài.
Ngày 3/11, UBND thành phố Huế đã tiếp nhận nguồn hỗ trợ từ các doanh nghiệp, đơn vị nhằm giúp thành phố khắc phục thiệt hại do mưa lũ gây ra trong thời gian qua.
Mưa kéo dài khiến nhiều khu vực ở TP Huế ngập sâu, nhiều tuyến đường sạt lở, cuốn trôi, giao thông chia cắt và còn hơn 54.600 ngôi nhà ngập.
Trước diễn biến phức tạp của thiên tai, chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Huế Phan Thiên Định đã ra công điện khẩn số 07/CĐ-UBND về việc chủ động ứng phó với mưa lớn, lũ, ngập lụt, sạt lở đất và bão Kalmaegi.
Theo cập nhật mới nhất từ trang Thông tin phòng chống thiên tai thành phố Huế, tại thời điểm 14h00 ngày 03/11/2025, lũ trên sông Bồ, sông Hương đã đạt đỉnh và đang xuống. Trong khi đó, dự kiến bão Kalmaegi sẽ đổ bộ vào các tỉnh miền Trung vào 07/11.
Sáng 2/11, tại thành phố Huế, Tổng Bí thư Tô Lâm và Đoàn công tác của Trung ương đã nghe lãnh đạo thành phố Huế báo cáo công tác chỉ đạo ứng phó, khắc phục hậu quả mưa lớn và ngập lụt từ ngày 25-30/10 trên địa bàn thành phố.
Ngày 2/11, Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Huế có công văn thông báo đến các trường học và cơ sở giáo dục trên địa bàn về việc cho học sinh nghỉ học để tránh lũ.
Sáng ngày 2/11, Tổng Bí thư Tô Lâm đã đến thăm, động viên và tặng quà cho các hộ dân bị ảnh hưởng do mưa lũ tại xã Quảng Điền.
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Quyết định số 2428/QĐ-TTg ngày 01/11/2025 hỗ trợ khẩn cấp kinh phí cho thành phố Huế khắc phục thiệt hại do mưa lũ gây ra (đợt 2).