Chiều ngày 26/8, Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Huế đã tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Thực trạng, giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị văn học dân gian các dân tộc thiểu số thành phố Huế”.
Chủ trì Hội thảo
Hội thảo là dịp đánh giá thực trạng, nhận diện những giá trị tiêu biểu của văn học dân gian các dân tộc thiểu số trên địa bàn; đồng thời đề xuất các giải pháp bảo tồn, trao truyền và phát huy di sản trong bối cảnh đời sống kinh tế - xã hội đang có nhiều thay đổi. Đây là vấn đề có ý nghĩa thiết thực cả về khoa học, văn hóa và thực tiễn, nhất là khi thành phố Huế đang bước vào giai đoạn phát triển mới, đặt ra yêu cầu ngày càng cao về bảo tồn bản sắc và phát huy nguồn lực văn hóa.
Tại thành phố Huế, văn hóa các dân tộc thiểu số trên địa bàn luôn gắn liền với văn hóa, con người của vùng đất Cố đô Huế. Cùng với hệ thống di tích lịch sử và cách mạng, văn hóa cộng đồng dân tộc thiểu số là nơi lưu giữ những giá trị tinh thần, phong tục, lễ hội, ngôn ngữ, âm nhạc, trang phục và tri thức dân gian độc đáo, góp phần làm giàu thêm bản sắc văn hóa của vùng đất Cố đô. Việc bảo tồn và phát huy những giá trị này chính là góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời xây dựng Huế trở thành thành phố văn hóa đặc trưng, xanh, thông minh và giàu bản sắc trong thời kỳ hội nhập.
Đặc biệt, khu vực miền núi phía Tây thành phố là không gian sinh tồn lâu đời của các cộng đồng Tà Ôi, Pa Cô, Cơ Tu, Pa Hy và một số dân tộc khác. Trong quá trình hình thành và phát triển, các cộng đồng đã sáng tạo, gìn giữ và trao truyền một kho tàng văn học dân gian phong phú với truyện cổ, truyện kể, sử thi, truyện thơ, dân ca, tục ngữ, câu đố, lời nói vần, các bài hát nghi lễ và nhiều hình thức diễn xướng dân gian khác. Việc bảo tồn văn học dân gian chính là bảo tồn bản sắc, ký ức và sức sống văn hóa của cộng đồng, góp phần làm phong phú diện mạo văn hóa thành phố Huế.
Tuy nhiên quá trình giao lưu, hội nhập, biến đổi đời sống kinh tế - xã hội và sự thay đổi không gian sinh hoạt văn hóa truyền thống đang tác động mạnh đến quá trình trao truyền di sản. Nhiều nghệ nhân, người am hiểu văn hóa dân gian đã cao tuổi; lực lượng kế cận còn mỏng. Một số hình thức diễn xướng, sinh hoạt cộng đồng và phương thức truyền dạy có nguy cơ bị gián đoạn. Nhiều tác phẩm, câu chuyện, lời hát hiện vẫn chủ yếu được lưu giữ trong trí nhớ của nghệ nhân hoặc nằm rải rác trong các nguồn tư liệu. Đáng lưu ý, công tác bảo tồn ở một số nơi vẫn thiên về sưu tầm, lưu giữ, trong khi chưa chú trọng đúng mức đến trao truyền, thực hành và phát huy.
|
|
| TS. Hồ Thắng - Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy trình bày tham luận tại Hội thảo |
Trong thời gian qua, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố Huế đã thực hiện nhiều chính sách về phát triển văn hóa Huế, con người Huế, trong đó có ưu tiên các chính sách về văn hóa dân tộc thiểu số trên địa bàn. Chương trình hành động số 33-CTr/TU, ngày 7/5/2026 của Thành ủy Huế về triển khai thực hiện Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị đã khẳng định: Xây dựng hệ sinh thái văn hóa gắn sáng tạo; nhận diện, bảo tồn và khai thác hiệu quả tài nguyên văn hóa, trong đó nhấn mạnh nội dung về khai thác hiệu quả tài nguyên văn hóa số và bảo tồn phát huy bản sắc văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số. Chú trọng đào tạo nguồn nhân lực trẻ, đặc biệt là nghệ sĩ người dân tộc thiểu số và nghệ sĩ đang sinh sống, công tác tại vùng khó khăn. Có cơ chế khích lệ, đãi ngộ đặc thù đối với các hạt nhân văn nghệ không chuyên và nghệ sĩ đang trực tiếp giữ gìn bản sắc văn hóa địa phương tại các vùng khó khăn trên địa bàn thành phố Huế. Thành phố đã xác định rõ mục tiêu bảo tồn và phát huy văn hóa nói chung cũng như văn hóa các dân tộc thiểu số nói riêng gắn liền với sự phát triển bền vững. Trọng tâm là kết hợp bảo tồn với phát triển du lịch cộng đồng - du lịch trải nghiệm, để di sản trở thành nguồn lực kinh tế - xã hội. Đồng thời, đưa văn hóa dân tộc thiểu số trở thành điểm nhấn trong bản sắc Huế, góp phần làm giàu thêm hình ảnh Cố đô trong lòng bạn bè quốc tế, nhằm tạo sức sống mới cho văn hóa dân tộc trong nhịp sống hội nhập.
|
|
|
Tiến sĩ Nguyễn Thị Sửu - Thành ủy viên - Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH thành phố Huế phát biểu tham luận tại hội thảo |
Hội thảo đã tập trung thảo luận một số vấn đề lớn như nhận diện, nghiên cứu và đánh giá giá trị văn học dân gian. Các tác giả tập trung làm rõ những giá trị tiêu biểu của văn học dân gian Tà Ôi, Pa Cô, Cơ Tu; đồng thời nhìn lại quá trình sưu tầm, nghiên cứu, biên soạn và xuất bản trong nhiều thập niên qua. Các nghiên cứu cũng cho thấy văn học dân gian chứa đựng những giá trị lịch sử, văn hóa, nghệ thuật, ngôn ngữ, giáo dục, đạo đức, tri thức bản địa và ký ức cộng đồng. Đây là cơ sở khoa học quan trọng để tiếp tục kiểm kê, phân loại, lập hồ sơ, xây dựng cơ sở dữ liệu và xác định những giá trị cần ưu tiên bảo tồn.
Hội thảo cũng đã chỉ ra việc thực hiện chủ trương, chính sách và quản lý nhà nước. Các tham luận về vận dụng Nghị quyết số 80-NQ/TW, công tác quản lý nhà nước và vai trò của các cơ quan, thiết chế văn hóa đã đặt vấn đề bảo tồn văn học dân gian trong tổng thể chiến lược phát triển văn hóa, con người và phát triển bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Hội thảo cũng đã phản ánh thực trạng từ cơ sở về những kết quả, khó khăn và vấn đề đặt ra trong thực tiễn. Đó là tình trạng tư liệu còn phân tán, công tác sưu tầm chưa đồng đều, đội ngũ kế cận còn thiếu, hoạt động truyền dạy chưa thường xuyên, không gian thực hành văn hóa có nhiều thay đổi và nguồn lực đầu tư hạn chế. Từ đó, các địa phương đề xuất những giải pháp thiết thực như tăng cường kiểm kê, sưu tầm, số hóa tư liệu, hỗ trợ nghệ nhân, phục hồi không gian diễn xướng, đưa văn hóa dân gian vào giáo dục, phát huy vai trò thiết chế văn hóa cơ sở và nâng cao nhận thức cộng đồng.
![]() |
Vấn đề về chuyển đổi số và phát huy văn học dân gian gắn với phát triển văn hóa, du lịch cộng đồng được chú trọng tại hội thảo. Chuyển đổi số mở ra nhiều khả năng trong ghi âm, ghi hình, số hóa, lưu trữ, xây dựng cơ sở dữ liệu và quảng bá văn học dân gian. Đồng thời, các giá trị văn học dân gian có thể trở thành chất liệu để xây dựng sản phẩm văn hóa, du lịch cộng đồng, hoạt động giáo dục và truyền thông về bản sắc địa phương.
Những ý kiến thiết thực, những giải pháp đề ra tại hội thảo góp phần để văn học dân gian thành phố Huế không chỉ được lưu giữ trong sách vở, hố sơ hay ký ức mà tiếp tục được trao truyền, thực hành, sáng tạo và lan tỏa trong đời sống đương đại.
Phương Anh
Tải mã QRCode
SHO - Nhân kỷ niệm 9 năm ngày mất của Nhà thơ Tố Hữu, tối ngày 9/12, tại hội trường trung tâm huyện Quảng Điền, Liên hiệp các Hội VHNT, Hội Nhà văn Thừa Thiên Huế phối hợp với Ủy ban Nhân dân, Phòng Văn hóa và Thông tin huyện Quảng Điền tổ chức đêm thơ “Quê mẹ của ta ơi”.
Sông Hương kỳ này dành một số lượng khá nhiều trang cho các bài viết trong chuyên đề Nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh nhà văn Thanh Tịnh (12/12/1911 – 12/12/2011) và 70 năm ra đời tác phẩm Tôi đi học. Bạn đọc sẽ trôi vào miền hoài tưởng về những kỷ niệm của thời thơ ấu, những cảm nhận tinh tế của những người học trò xưa về “Tôi đi học” thông qua các bài viết của Thái Kim Lan, Đông Hương, Võ Quang Yến, Nguyễn Đặng Mừng, Đặng Tiến.
Tối ngày 27/1, ba họa sĩ Cố đô Huế là Đặng Mậu Tựu, Phan Thanh Bình, Lê Văn Nhường phối hợp với Gallery Phương Mai khai mạc phòng triển lãm tranh với chủ đề "Màu mưa Huế", diễn ra tại số 129B Lê Thánh Tôn, Quận 1, thành phố Hồ Chí Minh.
SHO - Chiều ngày 26/11, Tạp chí Sông Hương và nhóm bạn bè thân hữu đã tổ chức buổi giới thiệu tuyển tập thơ văn "Người trẻ dáng nâu" của cố nhà thơ Nguyễn trung Bình nhân 2 năm ngày anh đi xa (2009-2011).
SHO - Sau cuộc hành trình thành công vang dội xuyên suốt Đông Nam Á, Liên hoan phim khoa học dành cho trẻ em và thanh thiếu niên lần này đã đến với Việt Nam.
SHO - Trong hai ngày 18 và 19/11, các hoạt động hội thảo, triển lãm và trình diễn nghệ thuật của ba nghệ sĩ đến từ châu Âu và các nghệ sĩ Việt Nam đã diễn ra sôi nổi tại Đại học Nghệ Thuật Huế (Số 10 Tô Ngọc Vân – Tp. Huế).
SHO - Sáng ngày 18/11, tại trụ sở Liên Hiệp Các Hội VHNT Thừa Thiên Huế (16 Lê Lợi) đã diễn ra lễ trao tặng thưởng văn chương của Hội Hữu nghị San Francisco – Tp. Hồ Chí Minh cho nhà văn Trần Thùy Mai.
SHO - Từ ngày 14-19/11, Ba nghệ sĩ Paul Schwer, Barney Steel và Thomas Feuerstein đến từ châu Âu sẽ có những hoạt động nghệ thuật tại Huế thông qua sự trình diễn và hội thảo về những ý tưởng mới, cũng như khuyến khích đối thoại về các lĩnh vực sắp đặt, nhiếp ảnh, thiết kế đồ họa và nghệ thuật video.
SHO - Tối ngày 6/11, tại Trung tâm Văn hóa Thông tin thành phố Huế, Hội nhạc sĩ Việt Nam phối hợp với Liên hiệp các Hội VHNT - Hội Âm nhạc Thừa Thiên Huế tổ chức đêm tổng kết, bế mạc Liên hoan Âm nhạc khu vực Bắc miền Trung năm 2011.
Sáng ngày 04/11, Hội Nhạc sĩ Việt Nam và Liên hiệp các Hội VHNT Thừa Thiên Huế đã tổ chức buổi họp báo giới thiệu chương trình Liên hoan Âm nhạc khu vực Bắc miền Trung năm 2011, diễn ra tại 26 Lê Lợi, Huế.
Tạp chí Sông Hương vừa phát hành trên toàn quốc số 273, tháng 11.2011.
SHO - Chiều ngày 1-11, Trung tâm Giao lưu Văn hóa Nhật Bản tại Việt Nam đã tổ chức lễ khai mạc triển lãm “Nhật Bản - vương quốc của những nhân vật biểu trưng và hoạt hình” tại Bảo tàng Hồ Chí Minh (số 7 Lê Lợi, TP Huế).
SHO - Sáng ngày 19/10, Ủy ban toàn quốc Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam đã tổ chức Hội thảo “Nâng cao chất lượng báo chí văn nghệ và nghiệp vụ biên tập, quảng bá tác phẩm VHNT trên báo chí VHNT tỉnh, thành phố” khu vực phía Bắc, diễn ra tại thành phố Lạng Sơn.
SHO - Sáng ngày 16/10, tại số 6 Lê Lợi, Huế, Hội bảo tồn di sản chữ Nôm đã trao giải thưởng thường niên Balaban năm 2011 cho ông Phan Anh Dũng, chuyên viên phần mềm Trung tâm Công nghệ Thông tin Thừa Thiên Huế.
Ngày 06/10,UBND tỉnh Thừa Thiên Huế đã có Thông báo số 263/TB-UBND về Kết luận của ông Ngô Hòa - Phó Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh về việc thành lập Bảo tàng Văn hóa Huế tại buổi làm việc với Thành ủy và UBND thành phố Huế.
SHO - Hai đêm cuối 4 và 5/10, Liên hoan phim Đức tại Huế chuyển địa điểm chiếu từ Trung tâm Văn hóa Thông tin về Trung tâm Văn hóa Liễu Quán - Huế. Khán giả Huế vẫn tiếp tục đội mưa đến với phim Đức.
Đó là tên phòng tranh của ba họa sĩ Việt Nam và Pháp Yvan Magnani, Hélène Quérè và Trương Hoa Đôn vừa được Hội Mỹ thuật Thừa Thiên Huế khai mạc vào chiều ngày 04/10, tại trụ sở Liên hiệp các Hội VHNT Thừa Thiên Huế, 26 Lê Lợi.
Nữ giáo hoàng - Đứa con của tháng mười một - Fan hâm mộ cũng phải có giới hạn là những phim tiếp theo trong các đêm 1 - 3/10 trong Liên hoan phim Đức tại Huế. Điều đáng ngạc nhiên là các phim đó đã tiếp tục thu hút đông đảo khán giả đến xem. Khán phòng của Trung tâm Văn hóa Thông tin Thừa Thiên Huế chật kín khán giả trong nhiều đêm liền.
SHO - Sáng ngày 3/10, tại khách sạn Celadon, Ban Tổ chức chương trình “Hội ngộ Hoa hậu Việt Nam 2010” đã tổ chức buổi họp báo giới thiệu chương trình hoạt động của 20 người đẹp trong cuộc hội ngộ tại Cố đô Huế và việc thực hiện bộ sách ảnh về hoa hậu Việt Nam để đấu giá tặng cho Quỹ chất độc màu da cam, Cuộc hội ngộ diễn ra từ ngày 30/9 - 05/10.> Quỹ Tình Sông Hương trao quà cho nạn nhân DIOXIN tại A Lưới
SHO - Sáng ngày 30/9, tại Hội trường UBND huyện Quảng Điền đã diễn ra Hội thảo khoa học “Quảng Điền – Lịch Sử và Văn hóa: Những giá trị đặc trưng” do UBND huyện Quảng Điền tổ chức.